Đề cương lats giáo dục tính tích cực chính trị xã hội cho công nhân các khu công nghiệp miền đông nam bộ hiện nay

MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Nâng cao tính cực chính trị xã hội là mục đích của công tác tư tưởng Khoa học tâm lí chỉ ra rằng trong mỗi người đều tiềm ẩn khả năng sáng tạo lớn lao Bởi vậy, trong bất cứ[.]

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nâng cao tính cực chính trị - xã hội là mục đích của công tác tư tưởng.Khoa học tâm lí chỉ ra rằng trong mỗi người đều tiềm ẩn khả năng sáng tạolớn lao Bởi vậy, trong bất cứ điều kiện, hoàn cảnh nào, giáo dục tính tích cựcchính trị - xã hội của con người nhằm khai thác và phát huy vai trò chủ thể tựgiác, sáng tạo của con người là nội dung quan trọng cả về lí luận và thực tiễn

Công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang đặt ra đòi hỏibức thiết phải phát huy và sử dụng có hiệu quả nhân tố con người - đặt conngười vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát tiển kinh tế - xã hội, coi conngười vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, giai cấp công nhân với sứ mệnhlịch sử vẻ vang của mình đã đóng vai trò hết sức quan trọng, có công lao tolớn đối với sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc Trong côngcuộc đổi mới và xây dựng đất nước hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh,dân chủ, công bằng, văn minh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiệnnay, giai cấp công nhân được Đảng Cộng sản Việt Nam tiếp tục khẳng định làgiai cấp có vai trò và sứ mệnh lịch sử to lớn Những thành tựu quan trọng củađất nước trong những năm qua có sự đóng góp to lớn của giai cấp công nhân

“Giai cấp công nhân nước ta đã có những bước trưởng thành cả về số lượng

và chất lượng, đang có mặt trong tất cả các thành phần kinh tế, đóng góp hơn60% tổng sản phẩm xã hội và hơn 70% ngân sách cả nước” [112]

Kể từ khi Đảng ta khởi xướng, lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước vàhội nhập quốc tế, nhiều khu công nghiệp đã được mở ra, thu hút đông ngườilao động vào làm việc, trong đó có một bộ phận đông đảo công nhân làm việctrong các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.Vùng Đông Nam Bộ với nhiều tỉnh, thành trong vùng trọng điểm kinh tế phíaNam là nơi “đất lành, chim đậu”, đã thu hút nhiều nhà đầu tư trong và ngoài

nước, cùng với đó nhiều người dân trên khắp cả nước tụ hội về sinh sống vàlàm việc, vì vậy, số lượng người lao động trong các khu công nghiệp khôngngừng tăng nhanh Trong sự phát triển chung của đất nước và của riêng mỗitỉnh, thành trong vùng, đội ngũ công nhân nói chung, đội ngũ công nhân làmviệc tại các khu công nghiệp nói riêng đã có đóng góp to lớn.

Phần đông công nhân các khu công nghiệp ở miền Đông Nam Bộ xuấtthân từ nông thôn, trong các gia đình nghèo khắp cả nước, mà đông đảo nhất

là ở các tỉnh miền Bắc, miền Trung, Tây Nam bộ, vì vậy, nhiều người trong

số họ chăm chỉ làm việc, có ý thức tự học nâng cao trình độ văn hóa vàchuyên môn nhằm đáp ứng yêu cầu của công việc cũng như nuôi dưỡng hoàibão, khát vọng và ý chí vươn lên trong cuộc sống

Công đoàn các cấp tại các khu công nghiệp trên địa bàn mặc dù cònnhững hạn chế, bất cập trong quá trình hoạt động nhưng cũng đã có nhiều đổimới về nội dung, phương thức hoạt động, tổ chức nhiều chương trình thiếtthực, có ý nghĩa chăm lo đời sống vật chất, tinh thần; bảo vệ quyền và lợi íchchính đáng của người lao động Nhiều cấp ủy, công đoàn các khu công nghiệptrên địa bàn đã chú trọng công tác giáo dục chính trị, pháp luật cho công nhânnhằm giúp họ có hiểu biết cơ bản về các mặt chính trị, pháp luật, kinh tế, vănhóa, xã hội của đất nước Nhiều chương trình do các cấp công đoàn tổ chức

đã thực sự thu hút, nhận được đồng tình, hưởng ứng của công nhân như: hỗtrợ công nhân xa nhà về quê đón tết; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệphục vụ công nhân; xây dựng khu nhà trọ không có ma túy và tệ nạn xã hộiv.v…Đặc biệt, các ngày hội văn hóa công nhân được tổ chức ở Đồng Naitrong một số năm vừa qua đã thực sự trở thành ngày hội lớn của công nhân

Mặc dù vậy, trong thực tế, số lượng công nhân các khu công nghiệp trênđịa bàn tăng nhanh; nhưng cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kĩ năngnghề nghiệp, ý thức kỉ luật, tác phong công nghiệp của đội ngũ này còn nhiềuhạn chế Một bộ phận đông đảo công nhân xuất thân từ nông thông có ưu điểm

là chăm chỉ trong công việc nhưng đi liền với nó lại là những hạn chế, bất cập

không nhỏ như: trình độ học vấn thấp, chưa qua đào tạo nghề, chậm thích nghivới điều kiện, kỉ luật lao động, giác ngộ giai cấp, bản lĩnh chính trị thấp, hiểubiết về chính sách, pháp luật, các mặt xã hội chưa nhiều Đặc biệt, một bộphận lớn công nhân khu vực này chưa hiểu biết đầy đủ về vị trí, vai trò của tổchức đảng, công đoàn trong các doanh nghiệp Đa số họ chưa có động lựcphấn đấu vào Đảng, ít tham gia các hoạt động đoàn thể

Những bất cập này có nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân cơ bảnnhất phải kể tới là trình độ, hiểu biết của nhiều công nhân còn hạn chế; côngtác giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục chính trị, pháp luật cho công nhânchưa được quan tâm và thực hiện đồng bộ; đặc biệt là lợi ích của một bộ phậncông nhân được hưởng chưa tương xứng với những thành tựu của công cuộcđổi mới đất nước và những đóng góp của chính bản thân họ Việc làm, đờisống vật chất và tinh thần của công nhân khu vực này hiện có nhiều khó khăn,bức xúc v.v Tất cả những hạn chế, bất cập này đã ảnh hưởng sâu sắc đếntính tích cực chính trị - xã hội của bản thân người công nhân, làm triệt tiêuđộng lực phấn đấu của họ

Giác ngộ giai cấp, bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật, tác phongcông nghiệp, trình độ học vấn, chuyên môn nghề nghiệp, đời sống vật chất,tinh thần của công nhân các khu công nghiệp miền Đông Nam Bộ đang đặt rahàng loạt những vấn đề mà cuộc sống cần phải giải quyết Lịch sử chứng minhrằng giai cấp công nhân là lực lượng tiên tiến nhất, cách mạng nhất, có ý thức

tổ chức kỉ luật nhất…Nhưng những gì đang diễn ra trong đội ngũ công nhâncác khu công nghiệp miền Đông Nam Bộ là một thực tế đáng buồn mà lí luậncần phải xem xét lại

Tại sao đất nước đã đi qua gần 30 năm đổi mới với biết bao nhữngthành tựu, nhưng trong khoảng thời gian ấy, trình độ học vấn của công nhâncác khu công nghiệp trên địa bàn không những không tăng mà ngày cànggiảm sút Mười, hai mươi năm trước, bảng tuyển dụng công nhân khu vực nàyyêu cầu người dự tuyển tối thiểu phải có trình độ học vấn trung học cơ sở, thì

nay, tiêu chí học vấn đã gần như ít được đề cập trong tuyển dụng Một tỉnhtrong khu vực - tỉnh Đồng Nai - năm 1999, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai đã

ra Chỉ thị số 36/CT.CT.UBT ngày 30/8/1999 về việc nâng cao trình độ họcvấn cho người lao động, trong đó phấn đấu đến trước năm 2005 phổ cập trunghọc cơ sở và đến trước năm 2010 phổ cập phổ thông trung học cho công nhâncông nghiệp Vào thời điểm ấy, trình độ học vấn của công nhân ở các khucông nghiệp Đồng Nai có 27,59% tốt nghiệp trung học cơ sở; 2,11% tốtnghiệp tiểu học; 47,23% tốt nghiệp trung học phổ thông và chỉ có 0,99% chưatốt nghiệp tiểu học (Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai, Báo cáo năm 1999).Thì nay, sau 14 năm, tỉ lệ này không những không tăng mà còn giảm sút.Theo báo cáo của Tỉnh ủy Đồng Nai tại văn bản số 54-BC/TU ngày 05 tháng

9 năm 2011 về thực trạng đời sống và việc làm của người lao động tại các khucông nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai thì tỉ lệ công nhân tốt nghiệp tiểu học

là 23,73%; trung học cơ sở 30,4% và trung học phổ thông 43,48% Ở các tỉnh,thành khác trong vùng, tình hình cũng khó khả quan hơn

Tại sao ngần ấy thời gian, nhưng tỉ lệ công nhân qua đào tạo nghề vẫnrất thấp Đa phần công nhân làm việc trong các khu công nghiệp, khu chếxuất vùng Đông Nam Bộ hiện nay chủ yếu vẫn là lao động cơ bắp, giản đơn.Nói thẳng ra, họ đang nuôi sống bản thân và gia đình bằng việc bán sức laođộng cơ bắp của mình Đã có biết bao công nhân làm việc ở các khu côngnghiệp, khu chế xuất trên địa bàn, khi chuyển đổi nghề nghiệp thì hoặc rangoài buôn thúng, bán bưng hoặc chuyển qua lao động nông nghiệp, một sốkhăn gói về quê Đây là những ngành nghề ai ai cũng biết không cần bất cứchút trình độ nào

Tại sao bao nhiêu công nhân, trong đó đa phần là công nhân nữ đã đánhmất tuổi thanh niên đẹp nhất của cuộc đời trong các nhà máy, khu côngnghiệp Với tỉ lệ công nhân nữ chiếm đông đảo, song hầu như không có baonhiêu cơ sở chăm sóc sức khỏe sinh sản dành cho công nhân

Điều gì đang xảy ra trong đời sống của đội ngũ công nhân khu vực này.Biết bao nhiêu những vấn đề của xã hội, của cuộc sống nhưng người côngnhân ở đây ít hoặc không có điều kiện tiếp cận Kiến thức, hiểu biết về chínhtrị, xã hội, thời sự đối với họ là một thứ “xa xỉ phẩm” Hệ quả tất yếu là dễdàng bị xúi giục, kích động Biểu tình bày tỏ lòng yêu nước chính đáng đã trởthành bạo loạn, cướp giật, đốt phá Những gì diễn ra trong công nhân khu vựcnày vào trung tuần tháng 5 năm 2014 là một câu chuyện đắng lòng.

Năng lực làm chủ, ý thức giác ngộ chính trị, kỉ luật lao động của côngnhân các khu công nghiệp trên địa bàn vì sao còn quá nhiều bất cập, hạn chế.Tại sao công nhân hầu như ít quan tâm đến tình hình chính trị của đất nước.Nếu có những thắc mắc, bức xúc về việc làm, về chính sách, chế độ họ chưabiết dựa vào đâu, tổ chức nào Tại sao khi có những vấn đề bức xúc cần giảiquyết, công nhân không dựa vào công đoàn - tổ chức bảo vệ quyền lợi hợppháp của họ - mà lại tự giải quyết, nhiều khi dẫn tới sai phạm và phản khángđầy tiêu cực: đình công trái pháp luật, tự phát, không có người dẫn đầu,hướng dẫn, không biết cách đấu tranh

Tại sao rất đông công nhân không quan tâm đến vấn đề chính trị, xãhội Có bao nhiêu công nhân hiểu tổ chức Đảng nơi họ làm việc là gì, giúp ích

gì cho họ Điều gì đã biến cho họ trở thành những người thờ ơ trước nhữngvấn đề của cuộc sống, của xã hội và kể cả của chính bản thân họ Công đoàn,đoàn thanh niên trong doanh nghiệp vì sao chưa thu hút được họ Hàng loạtnhững câu hỏi nhức nhối ấy đang đặt ra và không dễ trả lời

Trước yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, giai cấp côngnhân Việt Nam vẫn đang và sẽ tiếp tục đóng vai trò hết sức quan trọng Đảng

ta tiếp tục khẳng định giai cấp công nhân là lực lượng xã hội to lớn, đang pháttriển, có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong làĐảng Cộng sản Việt Nam Nghị quyết 20-NQ/TW của Hội nghị lần thứ sáuBan Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã khẳng định vị trí, vai trò quantrọng của giai cấp công nhân, khẳng định giai cấp công nhân nước ta có sứ

mệnh lịch sử to lớn, là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong

là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiêntiến; giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lựclượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước…

Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam lớn mạnh cả về số lượng vàchất lượng, phát triển toàn diện, xứng đáng là lực lượng nòng cốt, đi đầutrong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là nhiệm vụ quantrọng cấp bách của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội

và của chính bản thân mỗi người công nhân Trong quá trình ấy, nếu khôngquan tâm giáo dục phát huy huy tính tích cực chính - xã hội của công nhân thìkhông những không thể nâng cao phẩm chất, năng lực của giai cấp lãnh đạocách mạng mà còn không thể biến những phẩm chất, năng lực tiềm ẩn trongmỗi người công nhân thành hành động cụ thể, thiết thực

Do đó, giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho công nhân nóichung, công nhân làm việc tại các khu công nghiệp ở miền Đông Nam Bộ lànhiệm vụ quan trọng và bức thiết Để làm được điều này, đòi hỏi sự vào cuộc

có trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò hết sức quantrọng trong lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, vai trò của Nhà nước trong việc tuyêntruyền, giáo dục Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, giáo dụ ýthức chính trị và pháp luật cho công nhân; vai trò trong việc quản lí, đào tạonguồn nhân lực, tạo cơ chế, chính sách chăm lo ngày một tốt hơn đời sống vậtchất, tinh thần cho người lao động; đặc biệt là vai trò quan trọng của côngđoàn các khu công nghiệp trong việc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng củangười lao động Trong quá trình này, người công nhân với vai trò chủ thể, làmchủ bản thân mình cũng phải nỗ lực không ngừng phấn đấu vươn lên, chủđộng tìm tòi, học hỏi nhằm nâng cao ý thức chính trị, hiểu biết về các vấn đềchính trị - xã hội của đất nước cũng như thể hiện bản lĩnh và trách nhiệmtrước công việc; tuân thủ nguyên tắc và kỉ luật lao động; tự học nâng cao trình

độ, hiểu biết chính trị, xã hội nhằm đáp ứng tốt công việc được giao; tự thayđổi bản thân mình để vươn lên trong cuộc sống.

Trên cơ sở nghiên cứu một cách có hệ thống, khảo sát thực tiễn, kếthừa, chọn lọc, tiếp thu các công trình nghiên cứu đi trước về nội dung giáodục tính tích cực chính trị - xã hội và các nội dung về giai cấp công nhân nóichung, công nhân các khu công nghiệp trên địa bàn; đề tài mong muốn có cáinhìn khách quan, đầy đủ, trung thực để từ đó đề xuất những giải pháp giáodục tính tích cực chính trị - xã hội cho công nhân các khu công nghiệp ở Miền

Đông Nam Bộ Vì lý do đó, tác giả chọn nội dung “Giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho công nhân các khu công nghiệp miền Đông Nam Bộ hiện nay” làm đề tài luận án Tiến sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Khả năng tiềm ẩn trong mỗi người là vô cùng to lớn, làm gì để khơidậy lòng hăng say lao động, sáng tạo của mỗi người là vấn đề đã được khoahọc lãnh đạo và quản lí quan tâm từ sớm Hiện nay, giáo dục tính tích cựcchính trị - xã hội nói chung, giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho côngnhân lao động nói riêng cũng như làm thế nào để phát huy tính tích cực chínhtrị - xã hội của công nhân các khu công nghiệp là vấn đề tiếp tục được các nhàlãnh đạo, quản lí, các nhà giáo dục, tâm lí học quan tâm Liên quan đến nộidung này, đã có nhiều tài liệu, bài viết, công trình nghiên cứu có liên quanđến vấn đề này

nghiên cứu những tiêu chí về tính tích cực lao động của công nhân các khucông nghiệp vùng Đông Nam Bộ.

2.1.2 Luận án, luận văn

- Nguyễn Thị Phi Yến (2000), Vai trò quản lí nhà nước đối với việc phát huy nhân tố con người trong quá trình phát triển kinh tế ở nước ta hiện nay, Luận án Tiến sĩ Triết học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn,

Đại học Quốc gia Hà Nội

Tác giả đi sâu phân tích vai trò của quản lí Nhà nước trong việc pháthuy các nhân tố con người Tác giả kế thừa Luận án này những nội dung pháthuy nhân tố con người

- Trần Thị Bích Liên (2001), Tích cực hóa nhân tố chủ quan để giai cấp công nhân Việt Nam thực hiện và hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình,

Luận án Tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

Tác giả làm rõ mối quan hệ giữa điều kiện khách quan và nhân tố chủquan là yêu cầu tất yếu của mọi hoạt động sáng tạo, là động lực thường xuyêncủa sự phát triển xã hội

- Nguyễn Văn Hòa (2007), Phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ giảng viên trong các trường sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay,

Luận án Tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị quân sự, Hà Nội

Tác giả đi vào phân tích tính tích cực xã hội của đội ngũ giảng viên cáctrường quân sự, đó là quá trình phát hiện, bồi dưỡng, kích thích, phát triểnđịnh hướng và sử dụng có hiệu quả sự năng động, chủ động, tự giác, sáng tạo,lòng hăng hái nhiệt tình, lòng quyết tâm của giảng viên trong các hoạt động

- Lương Thị Hồng Nhung (2011), Giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho công nhân, lao động ngành dầu khí Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc

sĩ Khoa học chính trị, Học viện Báo chí - Tuyên truyền

Luận văn chủ yếu đi sâu vào phân tích thực trạng tính tích cực chínhtrị - xã hội hiện nay của công nhân ngành dầu khí Việt Nam Trong thực tế,công nhân ngành dầu khí có những điều kiện thuận lợi hơn so với công nhân

các khu công nghiệp trong phát huy tính tích cực chính trị - xã hội của mình.Luận văn này giúp cho tác giả đề tài có minh chứng cụ thể để so sánh tínhtích cực chính trị - xã hội của công nhân các khu công nghiệp ở miền ĐôngNam Bộ so với công nhân ngành dầu khí.

- Nguyễn Thị Xuân (2012), Vai trò của Nhà nước đối với việc phát huy tính tích cực của người lao động công nghiệp ở Việt Nam hiện nay, Luận án

Tiến sĩ Triết học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại họcQuốc gia Hà Nội

Tác giả đã phân tích, làm rõ khái niệm tính tích cực của người lao độngcông nghiệp Việt Nam, vai trò của Nhà nước đối với phát huy tính tích cựccủa người lao động công nghiệp Việt Nam Tác giả sẽ kế thừa Luận án nàycác nội dung liên quan đến khái niệm tính tích cực lao động sản xuất và vaitrò của Nhà nước trong phần một số giải pháp ở chương 3 của Luận án

- Huỳnh Thanh Nhân (2012), Nâng cao tính tích cực chính trị - xã hội cho cán bộ, đảng viên ở quận Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Luận văn

thạc sĩ Khoa học chính trị, Học viện Báo chí - Tuyên truyền

Là luận văn viết về tính tích cực chính trị - xã hội cho cán bộ, đảngviên trên địa bàn một quận - quận Thủ Đức Tuy nhiên, tác giả của Luận văn

đã sắp xếp, luận giải vấn đề một cách khoa học, logic từ những vấn đề líluận đến thực tiễn, từ những tiêu chí đánh giá tính tích cực chính trị - xã hộiđến những giải pháp đề xuất

Đề tài sẽ kế thừa ở Luận văn này cách thức cấu trúc đề tài, kế thừanhững vấn đề lí luận về tính tích cực chính trị - xã hội ở chương 1

2.1.3 Sách tham khảo

- Lương Khắc Hiếu (Chủ biên) (2008), Nguyên lý công tác tư tưởng,

tập 1, 2, Nxb Chính trị Quốc gia

Trong tập 1, nội dung bài “Mục đích, chức năng, nhiệm vụ của công tác

tư tưởng”, tác giả đã đưa ra định nghĩa về tính tích cực xã hội như sau: “Tínhtích cực xã hội là một phẩm chất xã hội của con người được biểu hiện trong

hành động của họ nhằm thỏa mãn nhu cầu và lợi ích bằng cách cải tạo hiệnthực và cải tạo bản thân”

Theo tác giả, mục đích cao nhất của công tư tưởng chính là hình thànhtính tích cực xã hội Tác giả cho rằng, để khơi dậy, kích thích, nuôi dưỡngtính tích cực xã hội của con người cần có nhiều giải pháp khác nhau từ xâydựng bầu không khí dân chủ, lành mạnh; khơi dậy nhu cầu; thỏa mãn các lợiích của con người với tư cách là đối tượng của công tác tư tưởng

Trong tập 2 của giáo trình, bài Hiệu quả của công tác tư tưởng, tác giảcho biết để đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng, căn cứ vào tiêu chuẩn thựctiễn và tiêu chuẩn tinh thần Tính tích cực xã hội chính là tiêu chuẩn thực tiễn

để xem xét hiệu quả công tác tư tưởng Tính tích cực xã hội bao gồm tính tíchcực lao động và tính tích cực chính trị - xã hội

Đây là phần lí luận quan trọng nhất và đề tài này đi theo đúng nhữngnội dung mà tác giả giáo trình đã chỉ ra

- PGS TS Nguyễn Văn Tài (2010), Phát huy tính tích cực xã hội của đội ngũ cán bộ nước ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia.

Cuốn sách đã đi sâu nghiên cứu và khẳng định chất lượng cán bộ đượcthể hiện trên nhiều mặt, trong đó có tính tích cực xã hội là những phẩm chấtgiúp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Cuốn sách chỉ rõ nếu người cánluôn phát huy tính tích cực xã hội của mình, không những sẽ có động lực đểhoàn thành tốt nhiệm vụ mà còn trở thành tấm gương cho quần chúng noitheo Những nội dung của cuốn sách sẽ là tài liệu tham khảo bổ ích cho tácgiả khi nghiên cứu về định hướng các giá trị lợi ích đối với công nhân các khucông nghiệp miền Đông Nam Bộ

2.1.4 Bài đăng trên báo, tạp chí chuyên ngành

- Chu Khắc (1987), “Tính tích cực chính trị - xã hội trong lối sống xãhội chủ nghĩa”, Tạp chí Xã hội học số 1, 2

Do điều kiện lịch sử khi ấy, bài viết phân tích 4 nội dung thể hiện việcphát huy tính tích cực chính trị - xã hội trong lối sống xã hội chủ nghĩa là: (1)

Thi hành mọi nghĩa vụ công dân và chiến đấu bảo vệ Tổ quốc; (2) tham giaquản lý xã hội; (3) kiểm tra nhân dân đối với hoạt động của cơ quan Nhànước; (4) thi đua lao động, sản xuất bằng các phong trào thi đua xã hội chủnghĩa

Mặc dù nội dung bài viết đã lâu, tuy nhiên, đề tài có thể tham khảo, kếthừa 4 nội dung của bài viết này trong việc đưa ra các tiêu chí đánh giá tínhtích cực chính trị - xã hội của công nhân các khu công nghiệp vùng ĐôngNam Bộ hiện nay

- Vũ Hoa Thạch (1989), “Đội ngũ công nhân các nhà máy, xí nghiệp

công nghiệp và những vấn đề xã hội đang đặt ra”, Tạp chí Xã hội học (Số 3).

Đây cũng là bài viết ra đời từ lâu, phạm vi của bài viết cũng rất rộng,bao gồm công nhân các nhà máy xí nghiệp khi ấy - khi chưa có đầu tư nướcngoài và tất nhiên chưa có công nhân trong các doanh nghiệp FDI Tuy nhiên,bài viết của tác giả đi sâu tìm hiểu tính tích cực chính trị - xã hội của côngnhân khi ấy Mặc dù ngày nay, đối tượng công nhân đề tài mà tác giả nghiêncứu khác đối tượng công nhân trong bài viết này, thời gian cũng đã thay đổi;nhưng những vấn đề hạn chế trong tính tích cực chính trị - xã hội của côngnhân mà bài viết này chỉ ra gần 30 năm trước như: Thờ ơ với chính trị, xã hội;với hoạt động của công đoàn, đoàn thanh niên; với các vấn đề thời sự v.v…vẫn còn nguyên giá trị Tác giả đề tài sẽ tham khảo nội dung bài viết nàytrong phần những mặt hạn chế của việc nâng cao tính tích cực chính trị - xãhội của công nhân các khu công nghiệp ở Đông Nam Bộ hiện nay

- TS Nguyễn An Ninh (2008), “Phát huy tính tích cực chính trị - xã hội

của trí thức khoa học xã hội nước ta”, Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 11/7/2008.

Tác giả đi sâu vào phân tích những tiền đề hình thành tính tích cựcchính trị - xã hội của trí thức khoa học xã hội ở nước ta Các điều kiện đó là:đường lối, chính sách của Đảng với trí thức; chính sách đại đoàn kết toàn dântộc của Đảng; đường lối phát triển khoa học xã hội và nhân văn; đường lối

liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức.

Đó là những điều kiện thuận lợi Tác giả cũng cho rằng những thách thức củadân tộc trong quá trình hội nhập ngày càng sâu hơn vào toàn cầu hoá kinh tếcũng là những tác nhân khơi dậy tinh thần công dân, tính tích cực chính trị -

xã hội của người trí thức

- Trần Hương Thanh (2009) “Một số giải pháp nâng cao tính tích cực

lao động của cán bộ, công chức trong các cơ quan hành chính nhà nước”, Tạp chí Chính trị học, số 6.

Tác giả đã đi sâu phân tích tính tích cực lao động của cán bộ,công chứctrong các cơ quan Nhà nước và cho rằng tính tích cực lao động của cán bộ,công chức thể hiện sự năng động của người đó, thể hiện ham muốn lao động,nhu cầu cống hiến, sự năng nổ, chịu khó, sự chủ động trong lao động, sự sángtạo, có trách nhiệm trong giải quyết công việc và trong các mối quan hệ vớiđồng nghiệp và người dân Bài viết cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng caotính tích cực lao động của cán bộ, công chức trong cơ quan hành chính Nhànước

- Đoàn Thị Minh Oanh (2013), “Tính tích cực chính trị của người nôngdân với việc thực hiện dân chủ ở nông thôn trong quá trình công nghiệp hóa

hiện nay”, Tạp chí khoa học xã hội, số …

Sau khi đi vào phân tích lí luận của tính tích cực chính trị, tác giả đi sâuvào nghiên cứu môi trường chính trị ở nông thôn và cho rằng quy chế dân chủ

ở cơ sở; môi trường văn hóa, xã hội ở nông thôn tạo điều kiện cho nông dânphát huy tính tích cực chính trị - xã hội

- Nguyễn Thị Xuân (2011), “Hệ thống chính trị với việc phát huy tính

tích cực xã hội của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Thông tin Khoa học xã hội, số 10.

Tác giả đã đi sâu phân tích tính tích cực chính trị - xã hội của ngườinông dân và đưa ra các giải pháp nhằm phát huy tính tích cực chính trị - xãhội của người nông dân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa Trong

đó, tác giả đi sâu phân tích tình hình thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, nhất

là ở nông thôn, nếu được thực hiện tốt sẽ có tác dụng thúc đẩy tính tích cựcchính trị - xã hội của người nông dân

2.2 Về công nhân

Đã có nhiều đề án, đề tài; sách chuyên khảo; các bài viết trên các tạpchí, báo đề cập đến giai cấp công nhân, những nhân tố ảnh hưởng tích cực,tiêu cực đến tính tích cực chính trị - xã hội của công nhân; về xây dựng, pháthuy vai trò của giai cấp công nhân đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đạihóa đất nước

2.2.2 Luận án, luận văn

- Trần Thị Bích Liên (2001), Tích cực hóa nhân tố chủ quan để giai cấp công nhân Việt Nam thực hiện và hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình,

Luận án Tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội

- Trần Văn Thuận (2004), Sự phát triển của đội ngũ công nhân TPHCM thời kỳ 1986 - 2000 qua thực tiễn quận 3, Luận án tiến sĩ Triết học,

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Luận án nghiên cứu một cách có hệ thống sự chuyển biến của đội ngũcông nhân ở quận 3 về số lượng, cơ cấu, chất lượng, thành phần; về tổ chức

và phong trào của công nhân trong 15 năm đổi mới Luận án cũng đã nhậnđịnh xu hướng phát triển của đội ngũ công nhân và đề ra những giải pháp đểxây dựng đội ngũ công nhân có trình độ học vấn, tay nghề, bản lĩnh chính trị.Tác giả đề tài sẽ tham khảo, tiếp thu những nội dung giải pháp mà tác giảLuận án đã đề xuất.

- Lê Văn Cường (2012), Nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho công nhân cao su ở tỉnh Đồng Nai hiện nay, Luận

văn thạc sĩ Khoa học chính trị, Học viện Báo chí Tuyên truyền

Luận văn chủ yếu đi sâu vào nội dung chất lượng giáo dục chính trị

-tư -tưởng cho công nhân ngành cao su tỉnh Đồng Nai Luận văn đã đề xuấtcác giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục chính trị - tư tưởng chocông nhân cao su ở Đồng Nai Những nội dung này có thể tham khảo trongquá trình thực hiện đề tài này, chủ yếu là phần giải pháp nâng cao chất lượnggiáo dục chính trị - tư tưởng cho công nhân

- Trần Nguyễn Thảo Ly (2012), Hiệu quả công tác tuyên truyền chính trị đối với công nhân lao động ở Đồng Nai hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Khoa

học chính trị, Học viện Báo chí Tuyên truyền

Cũng như Luận văn của tác giả Lê Văn Cường, tuy nhiên, Luận vănnày đi vào hiệu quả của công tác tuyên truyền chính trị đối với công nhân ởĐồng Nai Những nội dung giải pháp nâng cao hiệu quả tuyên truyền chínhtrị trong công nhân ở Đồng Nai sẽ là tham khảo bổ ích cho đề tài

2.2.3 Sách tham khảo

- Trung tâm Nghiên cứu tư liệu, lí luận, Tổng liên đoàn Lao động Việt

Nam (1995), Đổi mới chính sách xã hội đối với công nhân và thợ thủ công,

Nxb Lao động

- Bùi Đình Bôn (1997), Một số vấn đề về giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

- Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam - Viện công nhân và công đoàn

(1999), Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước, Nxb Lao động, Hà Nội.

- Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Tổng Liên đoàn Lao động Việt

Nam (2000), Đảng Cộng sản Việt Nam với giai cấp công nhân và công đoàn Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội

- Cao Văn Lượng (Chủ biên) (2001), CNH, HĐH và sự phát triển giai cấp công nhân, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

- TS Nguyễn Văn Long, TS Phẩm An Ninh, Ths Dương Thanh Tân

(Đồng chủ biên, 2005), Công tác tư tưởng chính trị trong giai cấp công nhân Đồng Nai - Thực trạng và giải pháp, Nxb Công an nhân dân.

- GS TS Lưu Văn Sùng, TS Nguyễn Văn Long (đồng chủ biên),

Đình công của công nhân - Thực trạng và những giải pháp xử lí ở tỉnh Đồng Nai, Nxb Chính trị quốc gia.

- Nguyễn Đăng Thành (2007), Góp phần xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam từ thực trạng công nhân thành phố Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị

Quốc gia, Hà Nội

- GS Văn Tạo (2008), Đổi mới tư duy về giai cấp công nhân - kinh tế tri thức và công nhân trí thức, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

- Liễu Khả Bạch (Chủ biên) (2008), Vị trí và vai trò của giai cấp công nhân đương đại, Nxb Lao động, Hà Nội

- Hoàng Chí Bảo, Bùi Đình Bôn, Nguyễn Viết Thông (Đồng chủ biên)

(2010), Một số vấn đề phát triển lí luận về giai cấp công nhân Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập quốc tế,

Nxb Lao động

- Đặng Ngọc Tùng (Chủ biên) (2010), Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam giai đoạn 2011- 2020, Nxb Lao động, Hà Nội.

2.2.4 Bài đăng trên báo, tạp chí chuyên ngành

- Trần Hữu Tiến (2007), “Một số quan điểm về xây dựng, phát huy vai

trò giai cấp công nhân giai đoạn hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 4

- Nguyễn Văn Huyên (2007), “Suy nghĩ về giai cấp công nhân và xây

dựng giai cấp công nhân Việt Nam”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 11.

- PGS, TS Trần Quang Nhiếp, (2008), “Những vấn đề đặt ra trong xây

dựng giai cấp công nhân ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Lao động Công đoàn,

số 395 + 396, 12 (tháng 1 - 2008)

- TS Đặng Quang Điều (2008), “Đổi mới và hoàn thiện chính sách việc

làm góp phần xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh”, Tạp chí Lao động Công đoàn, số 395 + 396, 12 (tháng 1 - 2008).

- ThS Hoàng Thị Nga (2008), “Thực hiện chính sách đối với người lao

động - một vấn đề xã hội cần được quan tâm”, Tạp chí Lao động Công đoàn,

số 417, 12 (kỳ 2)

- Đặng Ngọc Tùng - Ủy viên TW Đảng, chủ tịch tổng Liên đoàn laođộng Việt Nam (2008), “Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam vững mạnh

đáp ứng yêu cầu của sự phát triển đất nước”, Tạp chí Cộng sản, số 2.

- Lê Thanh Hà (2008), “Một số bất cập về việc làm, thu nhập của công

nhân, người lao động ở nước ta hiện nay”, Tạp chí Cộng sản, số 3.

- Nguyễn Hữu Dũng (2008), “Phát triển khu công nghiệp với vấn đề lao

động - việc làm ở Việt Nam”, Tạp chí Cộng sản, số 3.

- Nguyễn An Ninh (2008), Xác lập vị thế tiên phong của giai cấp công nhân việt nam hiện nay, Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam ngày

17/3/2008

- Trương Giang Long (2008), “Nhận thức rõ vị trí, vai trò của giai cấp

công nhân nước tra trước vận hội và thách thức mới”, Tạp chí Cộng sản, số 8.

- PGS, TS Nguyễn Thanh Tuấn (2009), “Nhận thức lại một số vấn đề

chính sách đối với giai cấp công nhân hiện nay”, Tạp chí Lao động Công đoàn, số 425, (kỳ 1 - 2009).

Phùng Ngọc Bảo (2009), “Chăm lo xây dưng giai cấp công nhân

-nguồn nhân lực cơ bản của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Tạp chí Cộng sản, số 11.

- Hoàng Chí Bảo (2009), “Tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng

xã hội ở nước ta trong đổi mới”, Tạp chí Cộng sản, số 12.

- Đan Tâm (2010), “Nhà nước với giai cấp công nhân và công đoàn

trong thời kỳ mới”, Tạp chí Lao động Công đoàn, số 458, (kỳ 2 tháng 8

-2010)

- TS Lê Thanh Hà (2010), “Đẩy mạnh công tác xây dựng tổ chức cơ sởĐảng trong doanh nghiệp cổ phần và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước

ngoài”, Tạp chí Lao động Công đoàn, số 458, (kỳ 2 tháng 8 - 2010).

- ThS Đỗ Thị Vân Anh (2010), “Mâu thuẫn giữa người sử dụng lao

động và người lao động - Vấn đề lí luận và thực tiễn”, Tạp chí Lao động Công đoàn, số 458, (kỳ 2 tháng 8 - 2010).

- Quang Chính, Đặng Tiến (2008), “Phải hài hoà lợi ích giữa doanhnghiệp và người lao động”, Báo Lao động

- Quang Chính, Đặng Tiến (2008), “Không để tồn tại các lý do dẫn đếnđình công”, Báo Lao động

- Đồng Thị Thương Hiền (2010), “Công đoàn cơ sở ở doanh nghiệp

tích cực tham gia xây dựng Đảng”, Tạp chí Lao động Công đoàn, số 460, (kỳ

2 tháng 9)

- ThS Lê Xuân Thủy (2010), “Tác động của kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa đến lợi ích của công nhân nước ta hiện nay”, Tạp chí Lao động Công đoàn, số 465, (kỳ 1 tháng 12).

- ThS Trần Hùng Phi (2011), “Phát triển và nâng cao chất lượng nguồnnhân lực cho các khu chế xuất, khu công nghiệp ở thành phố Hồ Chí Minh”,

- Đặng Ngọc Tùng (2011), “Xây dựng, phát triển giai cấp công nhân và

tổ chức công đoàn Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới”, Tạp chí Cộng sản, số 7.

- Phạm Việt Dũng (2011), “Xu hướng vận động, phát triển và một sốgiải pháp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam đáp ứng yêu cầu hiện nay”,

Đại hội XI của Đảng”, Tạp chí Cộng sản, số 5.

- PGS, TS Phương Ngọc Thạch, ThS Phùng Ngọc Bảo (2012), “Nângcao đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân để phát triển bền vững các khu

công nghiệp”, Tạp chí Cộng sản, số 6.

- Nguyễn Thị Thanh Vân (2012), “Đời sống của công nhân tại các khu

công nghiệp, khu chế xuất ở Bình Dương”, Tạp chí Cộng sản, số 6.

- An Quỳnh Thái (2012), “Nâng cao hiểu biết pháp luật cho người lao

động”, Tạp chí Cộng sản, số 11.

- Lê Thanh Hà (2012), “Công đoàn cơ sở bảo vệ quyền, lợi ích hợp

pháp, chính đáng của người lao động”, Tạp chí Cộng sản, số 11.

- TS Đặng Quang Điều (2013), “Tiền lương, mức sống tối thiểu của

người lao động trong các doanh nghiệp và một số đề xuất”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 3.

- ThS Nguyễn Long Giao (2013), “Những yêu cầu đặt ra đối với người

lao động trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 4.

- Đặng Ngọc Tùng (2013), “Xây dựng đội ngũ công đoàn vững mạnh,

đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 5.

- TS Nguyễn Đức Ngọc (2013), “Những nhận thức sai lệch về công

nhân và vai trò lãnh đạo cách mạng của giai cấp công nhân hiện nay”, Tạp chí Khoa học Chính trị, số 5.

- PGS, TS Nguyễn Thị Quế (2013), “Thực trạng giai cấp công nhân

Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị,số 6.

- TS Hoàng Thị Ngọc Loan (2013), “Vấn đề thực hiện trách nhiệm xãhội của doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh đối với người lao động”,

Tạp chí Khoa học Chính trị, số 6.

- Loan Anh (2013), “Một số vấn đề về chính sách xã hội đối với giai

cấp công nhân hiện nay”, Tạp chí Cộng sản, số 6.

- Nguyễn Phú Trọng (2013), “Phát huy vai trò và trách nhiệm to lớncủa giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn trong sự nghiệp công nghiệp

hóa, hiện đại hóa” Tạp chí Cộng sản, số 8.

- Lê Thanh Hà (2013), “Đẩy mạnh công tác phát triển Đảng trong công

nhân”, Tạp chí Cộng sản, số 9.

- Bùi Quang Huy, Vũ Trung Kiên (2013), “Kết quả 5 năm thực hiện

Nghị quyết 20-NQ/TW ở Đồng Nai”, Tạp chí Lao động và Công đoàn, số 537

(kỳ 1 tháng 12/2013)

- Quốc Hưng (2014), “Bảo vệ quyền lợi công nhân trong điều kiện phát

triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”, Tạp chí Cộng sản, số 1.

- PGS, TS Phạm Công Nhất (2014), “Để giai cấp công nhân Việt Namthực sự là lực lượng tiên phong trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

đất nước”, Tạp chí Cộng sản, số 4.

- Nguyễn Mạnh Thắng (2014),“Giải quyết những vấn đề cấp bách của

giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị, số 4.

- Vũ Trung Kiên (2014), “Xây dựng nhà ở cho công nhân làm việc tại

các khu công nghiệp: Thực trạng và giải pháp từ Đồng Nai”, Tạp chí Khoa học Chính trị, số 4.

Đến nay, chưa có công trình nào nghiên cứu về nội dung giáo dục tínhtích cực chính trị - xã hội cho công nhân làm việc ở các khu công nghiệp nóichung, công nhân làm việc ở các khu công nghiệp vùng Đông Nam Bộ nóiriêng Xuất phát từ tiêu chuẩn thực tiễn của việc đánh giá hiệu quả công tác tư

tưởng, tác giả chọn đề tài “Giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho công nhân khu công nghiệp miền Đông Nam Bộ hiện nay” làm đề tài

nghiên cứu

Tác giả luận án trân trọng kế thừa những nội dung có liên quan tại cáckết quả nghiên cứu ở các công trình, bài báo khoa học nêu trên để thực hiệnluận án của mình Đặc biệt, tác giả luận án kế thừa toàn bộ tiêu chuẩn thựctiễn đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng biểu hiện thông qua tính tích cực xãhội trong giáo trình Nguyên lý Công tác Tư tưởng do PGS TS Lương KhắcHiếu (chủ biên) làm cơ sở đề cương cho toàn bộ luận án

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về giáo dụctính tích cực chính trị - xã hội của công nhân các khu công nghiệp ở miềnĐông Nam Bộ; luận án đề ra quan điểm và đề xuất các giải pháp nâng caocông tác giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho công nhân các khu côngnghiệp ở miền Đông Nam Bộ hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Phân tích làm rõ khái niệm, cấu trúc, tiêu chí đánh giá tính tích cựcchính trị - xã hội của công nhân các khu công nghiệp ở miền Đông Nam bộ và

sự cần thiết phải nâng cao tính tích cực chính trị - xã hội cho công nhân cáckhu công nghiệp ở miền Đông Nam Bộ hiện nay

Khái quát thực trạng giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội của côngnhân các khu công nghiệp ở miền Đông Nam Bộ trong thời gian qua

Đề xuất quan điểm và giải pháp để nâng cao hiệu quả giáo dục tính tíchcực chính trị - xã hội của công nhân các khu công nghiệp ở miền Đông Nam