Bản đăng ký đề tài nghiên cứu khoa học Thuộc chương trình nghiên cứu khoa học lý luận chính trị giai đoạn 2006 2010 Mã số KX 04/06 10 Vận dụng sáng tạo và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa[.]
Trang 1Bản đăng ký đề tài nghiên cứu khoa học
Thuộc chương trình nghiên cứu khoa học
lý luận chính trị giai đoạn 2006 - 2010 Mã số KX 04/06-10
Vận dụng sáng tạo và phát triển
tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Trang 2Bản đăng ký đề tài nghiên cứu khoa học
thuộc chương trình nghiên cứu khoa học
lý luận chính trị giai đoạn 2006 - 2010 mã số Kx 04/06-10
1 Tên đề tài: Vận dụng sáng tạo và phát triển tư tưởng Hồ Chí
Minh về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
2 Ban Chủ nhiệm đề tài
- GS.TS Mạch Quang Thắng, Vụ Quản lý khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
- PGS.TS Đàm Đức Vượng, Hội đồng Lý luận Trung ương
- TS Phạm Ngọc Anh, Viện Hồ Chí Minh, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
3 Cơ quan chủ trì: Học viện Chính trị-Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh
4 Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho Đảng Cộng sản và nhân dân Việt Nam một di sản tư tưởng vô cùng to lớn và sâu sắc Tư tưởng Hồ Chí Minh
đã trở thành nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ quan trọng và lâu dài của nhiều thế hệ, cả trong nước và nước ngoài Nhiệm vụ này càng phải được tiến hành mạnh hơn nữa trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng khẳng định: "Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh"(1)(1) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng tiếp tục nhấn mạnh: "Tư tưởng vĩ đại của Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin mãi mãi là (1)(1) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr 83.
Trang 3nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam, là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc ta Tư tưởng đó
đã dẫn dắt chúng ta trên mỗi chặng đường xây dựng và phát triển đất nước,
là ngọn cờ thắng lợi của cách mạng Việt Nam, là sức mạnh tổng hợp và đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp cách mạng của chúng ta hôm nay và mai sau"(1)(1)
Có nắm vững tư tưởng Hồ Chí Minh ngày càng đầy đủ, sâu sắc hơn, chúng ta mới có thể vận dụng sáng tạo, đưa tư tưởng Hồ Chí Minh vào cuộc sống và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong những điều kiện lịch
sử mới của dân tộc và thời đại
Tư tưởng về chủ nghĩa xã hội là một nội dung rất quan trọng trong toàn bộ hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh; là một trong những lĩnh vực phong phú, sâu sắc nhất, thể hiện tầm trí tuệ, bản chất cách mạng và khoa học triệt để; chiều sâu nhân văn và có giá trị bền vững nhất của tư tưởng
Hồ Chí Minh Sự nghiệp phát triển của đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa đang đòi hỏi phải khai thác để quán triệt tư tưởng này trong từng bước đi lên của cách mạng Đây cũng là lĩnh vực mà Hồ Chí Minh đã có những sáng tạo độc đáo, đặc sắc, có hệ thống và đóng góp to lớn, vào sự phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội mãi mãi có ý nghĩa cơ bản, nền móng đối với cách mạng Việt Nam, đã
và đang có ý nghĩa thời sự lý luận, thực tiễn to lớn trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với phát triển kinh tế tri thức,
vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Nghiên cứu đề tài này nhằm đi đến những nhận thức chiều sâu về tư tưởng Hồ Chí Minh:
- Khẳng định tinh thần, ý nghĩa phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
- Khẳng định giá trị phổ biến, tính phổ quát, đúng đắn, sức sống lâu bền của các luận điểm có tính nguyên lý của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
- Thấy rõ được giới hạn lịch sử của một số quan điểm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội, trước đây đúng, nhưng đã bị thực tiễn vượt qua (1)(1) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr 7.
Trang 4- Làm rõ những hạn chế (thậm chí là không thật sự đúng đắn) trong một số quan điểm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
- Nêu bật những thành tựu, hạn chế của quá trình Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
- Nội dung phát triển các vấn đề liên quan đến chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam mà trước đây thực tiễn chưa đặt ra và Hồ Chí Minh chưa có điều kiện tiếp cận, làm sáng tỏ
5 Tình hình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội, về cách mạng xã hội chủ nghĩa, về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội được chú ý nghiên cứu từ rất sớm, vì nó liên quan trực tiếp đến con đường cách mạng Việt Nam Các sản phẩm nghiên cứu chủ yếu là:
Về các đề tài khoa học
Trong Chương trình khoa học-công nghệ cấp nhà nước KX.02 (giai đoạn 1991 - 1995), có 3 đề tài liên quan đến chủ đề tư tưởng Hồ Chí Minh
về chủ nghĩa xã hội Đó là: KX.02.01 "Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam" do Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Chủ nhiệm; KX.02.05 "Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng xã hội chủ nghĩa
ở Việt Nam" do ThS Vũ Viết Mỹ làm Chủ nhiệm, Viện Chủ nghĩa xã hội
khoa học thuộc Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ
Chí Minh là cơ quan chủ trì; KX.02.12 "Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc" do PGS.TS Trịnh Nhu làm Chủ
nhiệm, Viện Lịch sử Đảng thuộc Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh là cơ quan chủ trì
Trong Chương trình khoa học cấp nhà nước KHXH.01 (giai đoạn
1996 - 2000), có một đề tài KHXH.01.03 "Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam, đặc biệt là về chủ nghĩa xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam" do PGS Trần Thành làm Chủ nhiệm đề cập
vấn đề này
Năm 1999, đề tài khoa học cấp bộ "Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam" do TS Hoàng Trang làm
Chủ nhiệm, Viện Hồ Chí Minh thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh là cơ quan chủ trì, nghiên cứu trực tiếp chủ đề này
Trang 5Về sách đã xuất bản
Có trên 13 sách đề cập tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội Trong đó, đáng chú ý là các tác phẩm: Đại tướng Võ Nguyên Giáp (chủ
biên): Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997; Nguyễn Duy Quý (chủ biên): Những vấn
đề lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998; Học viện Chính trị quốc gia
Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh về chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998; Hoàng Trang - Phạm Ngọc Anh (đồng chủ biên): Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Lao động, Hà nội, 1999; Tạp chí Lịch sử Đảng: Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,
2004
Các công trình đã được công bố trên các tạp chí khoa học
Các tạp chí: Cộng sản, Lịch sử Đảng, Lý luận chính trị, Tư tưởng văn hóa, Quốc phòng toàn dân, Nghiên cứu lịch sử, Thông tin khoa học xã hội đã đăng tải trên 100 bài viết của nhiều tác giả về chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Các công trình khoa học đã công bố đề cập tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội tập trung vào các vấn đề chủ yếu nhất sau đây:
- Các tác giả đều thống nhất cho rằng, độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là luận điểm trung tâm trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nó thâm nhập và xuyên suốt toàn bộ hệ thống tư tưởng của Người trong các thời kỳ
và trên các lĩnh vực
- Các nhà nghiên cứu cho rằng, tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc gắn bó thống nhất với tư tưởng của Người về chủ nghĩa xã hội, bởi
vì cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn và triệt để Một số công trình khoa học đã bước đầu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa
xã hội và con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
Nhiều tác giả cho rằng, Hồ Chí Minh đã có phương thức tiếp cận độc lập, độc đáo về bản chất, đặc trưng và tính tất yếu của chủ nghĩa xã hội Người cũng tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác - Lênin; từ lập trường yêu nước và khát vọng giải
Trang 6phóng dân tộc; từ phương diện đạo đức, văn hóa; từ truyền thống lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam Như vậy, Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa
xã hội một cách tổng hợp, bao gồm các kiến giải về kinh tế - kỹ thuật, đạo đức, văn hóa, truyền thống, nhân văn Điều này có ý nghĩa phương pháp luận rất lớn khi lý giải sự ra đời của chủ nghĩa xã hội và bản chất đặc trưng của chủ nghĩa xã hội ở những nước kém phát triển như Việt Nam
Nghiên cứu các cách định nghĩa khác nhau của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội, các nhà khoa học đã khái quát thành các bản chất, đặc trưng của chủ nghĩa xã hội: Chủ nghĩa xã hội là chế độ xã hội có lực lượng sản xuất phát triển cao, gắn với sự phát triển khoa học, kỹ thuật, văn hóa, dân giàu, nước mạnh, xã hội phồn vinh; chủ nghĩa xã hội có nền tảng kinh tế là chế độ sở hữu xã hội về tư liệu sản xuất và thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động; chủ nghĩa xã hội có chế độ chính trị dân chủ, do nhân dân lao động là chủ và do nhân dân lao động làm chủ, nhà nước là của dân, do dân, vì dân, dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản; chủ nghĩa xã hội có hệ thống các quan hệ xã hội lành mạnh, công bằng, bình đẳng, không còn bóc lột, áp bức, không còn sự đối lập giữa lao động chân tay và lao động trí óc, con người được giải phóng, có điều kiện phát triển toàn diện, có sự phát triển hài hòa giữa xã hội và tự nhiên Chủ nghĩa xã hội với các đặc trưng đó
đã đặt con người ở vị trí trung tâm, là chế độ xã hội của con người, do con người và vì con người Vì thế, chủ nghĩa xã hội theo quan niệm của Hồ Chí Minh là một chế độ xã hội dân chủ, nhân đạo trong lịch sử phát triển của xã hội loài người
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt nam được các tác giả nghiên cứu theo các nội dung: Quan niệm của Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ liên quan đến một loại hình gián tiếp cụ thể, đó là loại hình quá độ từ những nước thuộc địa, nửa phong kiến, nông nghiệp, lạc hậu đi lên chủ nghĩa xã hội, không trải qua con đường phát triển tư bản chủ nghĩa Loại hình quá độ này rất phức tạp, khó khăn và hết sức lâu dài Nhiệm vụ lịch sử của nó là xây dựng nền tảng vật chất-kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, xây dựng các tiền đề kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội cho chủ nghĩa xã hội, để chủ nghĩa xã hội có thể phát triển được trên cơ sở của chính nó; đây cũng là thời kỳ vừa cải tạo xã hội cũ thuộc địa nửa phong kiến, vừa xây dựng một chế độ xã hội mới có cơ cấu công-nông nghiệp hiện đại, văn hóa, khoa học kỹ thuật tiên tiến, nhân dân có cuộc sống ấm
no, hạnh phúc
Trang 7Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, thời kỳ quá độ là thời kỳ cải biến mang tính cách mạng toàn diện của đời sống xã hội đất nước Trong chính trị, phải xác lập quyền làm chủ cho nhân dân, xây dựng đảng cầm quyền, nhà nước của dân, do dân, vì dân, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội
Trong kinh tế, phải tập trung phát triển lực lượng sản xuất, tiến hành công nghiệp hóa nước nhà; xác lập và lựa chọn cơ cấu kinh tế công - nông nghiệp, cơ cấu kinh tế vùng lãnh thổ hợp lý; thực hiện chính sách phát triển
cơ cấu kinh tế nhiều thành phần: kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể, kinh tế tiểu chủ, kinh tế tư bản tư nhân, kinh tế tư bản nhà nước, biến sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế thành sự nghiệp của toàn dân; xây dựng cơ chế quản lý kinh tế thích hợp bảo đảm khuyến khích lợi ích vật chất của người lao động, có hạch toán và hiệu quả, thực hiện chế độ làm khoán Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, xây dựng nền văn hóa có nội dung xã hội chủ nghĩa và có tính chất dân tộc, xây dựng con người phát triển toàn diện các mặt đức, trí, thể, mỹ
Một số công trình khoa học đã bước đầu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về xác định bước đi và biện pháp tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Về xác định bước đi, cần quán triệt hai nguyên tắc cơ bản: vận dụng sáng tạo các nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin về xây dựng chủ nghĩa xã hội, học hỏi kinh nghiệm của các nước anh em; chủ yếu là phải xuất phát từ đặc điểm, điều kiện thực tế của dân tộc; từ đó, xác định phương châm xây dựng chủ nghĩa xã hội là phải từ từ, thận trọng, từng bước, từ thấp đến cao, từ nhỏ đến lớn, dần dần kết hợp với tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, nhưng tiến nhanh, tiến mạnh cũng phải phù hợp quy luật, phù hợp lòng dân, không được làm bừa, làm ẩu, chủ quan, đốt cháy giai đoạn Các bước tiến hành cụ thể trong xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta là: xây dựng và phát triển một nền nông nghiệp toàn diện nhằm giải quyết vấn đề lương thực, thực phẩm cho toàn dân và cho sự phát triển của công nghiệp; xây dựng và phát triển hệ thống tiểu thủ công nghiệp, công nghiệp nhẹ để thỏa mãn các nhu cầu tiêu dùng thiết yếu cho nhân dân; tiến hành công nghiệp hóa nước nhà theo cả chiều rộng và chiều sâu
Đối với các biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội, các tác giả lưu ý rằng, Hồ Chí Minh không chỉ chú trọng vào một loại giải pháp cố định, vừa vận dụng linh hoạt, chủ động, phù hợp với các yêu cầu nhiệm vụ cần giải
Trang 8quyết trong từng thời kỳ Người lưu ý biện pháp lâu dài, cơ bản và quyết định nhất trong điều kiện nước ta là đem của dân, tài dân, sức dân để làm lợi cho dân, nghĩa là phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn dân (của cải, trí tuệ, sức lao động) để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội
- Một số công trình cố gắng làm rõ mối quan hệ gắn liền giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Thế nhưng, các công trình khoa học nêu trên cũng còn có những hạn chế và bất cập Cụ thể là:
- Các công trình nghiên cứu đó mới nặng về mặt khai thác tư liệu theo chiều rộng, chưa có công trình nào có ý nghĩa khái quát lý luận đúng tầm
cỡ của vấn đề
- Trong nghiên cứu, có xu hướng hiện đại hóa tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là tư tưởng về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội
- Các công trình khoa học đó mới chỉ nghiên cứu độc lập, chuyên biệt các nội dung: chủ nghĩa xã hội, thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Còn rất ít các công trình đi sâu làm rõ có căn cứ khoa học thiết thực về sự gắn
bó hữu cơ giữa độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh Việc giải quyết thành công vấn đề về mối quan hệ chặt chẽ giữa độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội mới là đóng góp lý luận chính của Hồ Chí Minh Mặt khác, nghiên cứu vấn đề này, các tác giả mới chủ yếu sử dụng phương pháp lịch sử, mô tả, chưa đặt nó trên một nền tảng tư duy triết học biện chứng Vì thế, không thấy được rằng tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là nội dung quan trọng nhất của triết lý phát triển
Hồ Chí Minh - một triết lý phát triển xã hội bền vững, phản ánh trong đó nhu cầu khách quan của dân tộc, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại ngày nay Đây là hướng tiếp cận chủ đạo cần được đẩy mạnh nghiên cứu trong thời gian tới
- Hạn chế lớn nhất trong nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ đề này là các công trình đề cập trực tiếp đến chủ nghĩa xã hội, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội còn thiếu và nghèo nàn về nội dung Từ đó, không những chưa cung cấp được các căn cứ lý luận cho sự vận dụng trong công cuộc đổi mới hiện nay, mà còn tạo nên sự ngộ nhận trong một bộ phận cán
bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân một cảm giác cho rằng Hồ Chí Minh viết, nói, đề cập rất ít, hoặc không đề cập đến chủ nghĩa xã hội và con
Trang 9đường đi lên chủ nghĩa xã hội; cống hiến lý luận chủ yếu của Người chỉ là
ở vấn đề độc lập dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc
Nghiên cứu đề tài này sẽ góp phần khắc phục những bất cập, hạn chế nêu trên trong khai thác, vận dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
6 Mục tiêu nghiên cứu
- Khái quát một cách có hệ thống những nội dung cơ bản, giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
- Nghiên cứu những vấn đề đã nhận thức và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
- Trên cơ sở làm rõ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội, đề xuất các kiến nghị những vấn đề sẽ vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội phù hợp với thực tiễn Việt Nam trong thời
kỳ mới; những vấn đề cần phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam để bổ sung, phát triển Cương lĩnh năm 1991 của Đảng và
dự thảo Văn kiện Đại hội XI của Đảng ta
7 Nội dung nghiên cứu
Phần thứ nhất
tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
Chương I
Cơ sở thực tiễn, lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ
nghĩa xã hội
I Cơ sở thực tiễn hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
1 Bối cảnh lịch sử và nhu cầu của xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX
2 Bối cảnh thời đại những năm đầu thế kỷ XX
Trang 10II Cơ sử tư tưởng, lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
1 Giá trị tư tưởng có tính chất xã hội chủ nghĩa của văn hóa Việt Nam
2 Giá trị tư tưởng có tính chất xã hội chủ nghĩa của văn hóa phương Đông và phương Tây
3 Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về chủ nghĩa xã hội
Chương II
Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh
về chủ nghĩa xã hội
1 Thời kỳ trước năm 1920: Nhận thức và tìm kiếm con đường đến với chủ nghĩa xã hội
2 Thời kỳ 1920 - 1930: Xác định chủ nghĩa xã hội là lý tưởng, con đường thể hiện trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng
3 Thời kỳ 1930 - 1954: Hệ thống các quan điểm xây dựng tiền đề để đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội
4 Thời kỳ 1954 - 1969: Chủ nghĩa xã hội trở thành chương trình hành động; thời kỳ hiện thực hóa, tìm kiếm các mô thức, biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội
Chương III
Nội dung tổng quát của tư tưởng Hồ Chí Minh
về chủ nghĩa xã hội
1 Tính tất yếu khách quan của chủ nghĩa xã hội: Tính phố biến và tính đặc thù; các phương thức tiếp cận
2 Quan niệm về bản chất đặc trưng của chủ nghĩa xã hội: Cách thức tiếp cận sáng tạo; mô hình chủ nghĩa xã hội tổng quát; đặc trưng cốt lõi và tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội
3 Quan niệm về mục tiêu, động lực phát triển của chủ nghĩa xã hội
- Mục tiêu của chủ nghĩa xã hội: tổng quát; cụ thể trong từng lĩnh vực, từng giai đoạn
- Động lực phát triển của chủ nghĩa xã hội
- Các phản động lực, lực cản của chủ nghĩa xã hội