Phần thứ hai kết cấu mới về nội dung chương trình, giáo trình các môn khoa học mác lênin, lịch sử đảng cộng sản việt nam, tư tưởng hồ chí minh trình độ đại học, cao đẳng

Phần thứ hai Kết cấu mới về nội dung chương trình, giáo trình các môn khoa học Mác Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh trình độ đại học, cao đẳng I Mục tiêu, vị trí và đối tượn[.]

Phần thứ hai

Kết cấu mới về nội dung chương trình, giáo trình các môn khoa học Mác

- Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh trình

độ đại học, cao đẳng

I Mục tiêu, vị trí và đối tượng áp dụng của chương trình, giáo trình

1 Mục tiêu của chương trình, giáo trình

Xác định mục tiêu của chương trình, giáo trình các môn khoa học Mác

- Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh phải gắnliền với mục tiêu giáo dục, giáo dục đại học đáp ứng xây dựng nguồn lực conngười phát triển toàn diện cả về tư tưởng chính trị, đạo đức, trí tuệ, thể chất,thẩm mỹ

cơ sở đó xây dựng, củng cố niềm tin vào thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xãhội, tính ưu việt của chế độ, tương lai tươi sáng của dân tộc, xác lập nhữngtiền đề cơ bản nhất về thế giới quan, phương pháp luận sáng tạo nghề nghiệpphù hợp với đối tượng đào tạo trong hệ thống giáo dục đại học theo hướnghiện đại hóa và hội nhập quốc tế

b) Mục tiêu cụ thể

- Hình thành ở người học thế giới quan, phương pháp luận cách mạng,khoa học trong việc nhận thực hiện thực khách quan, giải quyết mọi vấn đềphức tạp trong cuộc sống; nhân sinh quan lành mạnh; định hướng chính trịđúng đắn trước mọi sự biến động của dân tộc và thời đại

- Bồi dưỡng các giá trị tư tưởng, lý luận, văn hóa trong thanh niên,sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực, trí tuệ, đạo đức và bảnlĩnh văn hóa của con người Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiệnđại hóa, chủ động hội nhập vào đời sống toàn cầu.

- Bồi dưỡng cho sinh viên khát vọng sống mãnh liệt, mong muốnđóng góp sức lực của mình vào xây dựng, phát triển đất nước giàu mạnh, xãhội công bằng, dân chủ, văn minh; gắn liền tương lai của cá nhân với tươnglai của cộng đồng, của dân tộc

- Xây dựng chương trình, giáo trình theo định hướng tự học, nghiêncứu và định hướng nghề nghiệp Bảo đảm tính liên thông giữa các chươngtrình trong toàn bộ hệ thống giáo dục chính trị - tư tưởng

- Trên cơ sở đổi mới chương trình, giáo trình, từng bước hình thànhđội ngũ giảng viên các môn khoa học Mác - Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sảnViệt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh đủ về số lượng, có phẩm chất đạo đức vàlương tâm nghề nghiệp, có trình độ chuyên môn cao, phương pháp giảng dạytiên tiến, sử dụng thuần thục các phương tiện hiện đại trong nghiên cứu vàgiảng dạy

c) Vị trí của chương trình, giáo trình

Mục tiêu môn học xác định vị trí cụ thể của nó trong chương trình tổngthể của quá trình đào tạo Với chức năng trang bị thế giới quan, phương phápluận cách mạng và khoa học, nhân sinh quan lành mạnh, tiến bộ mà hạt nhâncốt lõi là chủ nghĩa nhân đạo hành động, định hướng chính trị đúng đắn, các

bộ môn khoa học Mác - Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng

Hồ Chí Minh là những môn học thuộc giai đoạn tạo lập kiến thức cơ bản

trong quá trình đào tạo sinh viên ở trình độ đại học và cao đẳng chuyên nghiệp

2 Đối tượng áp dụng chương trình, đào tạo

Hiện nay, ở nước ta, các môn khoa học Mác - Lênin, Lịch sử ĐảngCộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh đang được giảng dạy cho hai loạiđối tượng: Chuyên ngành chuyên sâu nhằm đào tạo giảng viên, cán bộ nghiên

cứu các môn khoa học đó và không chuyên ngành, bắt buộc đối với mọi đốitượng theo bậc học đại học, cao đẳng.

Đối với sinh viên đào tạo chuyên sâu, sẽ có chương trình, giáo trìnhmôn học riêng

Chương trình, giáo trình được đề cập đến trong Đề án này chỉ áp dụngcho tất cả các đối tượng không chuyên thuộc mọi hình thức đào tạo ở chươngtrình đại học, cao đẳng tại Việt Nam; không áp dụng cho sinh viên thuộc cácchuyên ngành Mác - Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng HồChí Minh

Điều này có nghĩa là: Tất cả mọi sinh viên theo học tại các trường đạihọc, cao đẳng ở Việt Nam (người có quốc tịch Việt Nam và quốc tịch nướcngoài), của mọi loại hình đào tạo (công lập, bán công, dân lập), mọi phương

thức đào tạo (tập trung, chính quy, tại chức, từ xa) đều phải bắt buộc học qua các môn này đạt yêu cầu đánh giá theo quy định mới đủ điều kiện được công

nhận tốt nghiệp

Xác định các môn khoa học Mác - Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản ViệtNam, Tư tưởng Hồ Chí Minh là một nội dung cần thiết, hợp thành củachương trình tổng thể đào tạo đại học khẳng định tính độc lập tự chủ, địnhhướng chính trị - lý luận của nền giáo dục đại học nước nhà, không gây cảntrở, khó khăn cho quá trình hội nhập vào nền giáo dục đại học khu vực và thếgiới Bởi lẽ, các bộ môn khoa học này đang là những thành tố quan trọng củanền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

II Những căn cứ đề xuất kết cấu mới nội dung chương trình, giáo trình

Kết cấu chương trình, giáo trình của bất kỳ một hệ đào tạo, một mônhọc nào bao giờ cũng có tính bền vững và ổn định tương đối Đổi mới kết cấuchương trình, giáo trình các bộ môn khoa học Mác - Lênin, Lịch sử ĐảngCộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh là một vấn đề lớn, hệ trọng, tácđộng rất lớn đến nhận thức tư tưởng trên quy mô toàn xã hội, ảnh hưởng trực

tiếp đến chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ trí thức tươnglai của nước nhà; làm thay đổi căn bản, toàn diện, sâu sắc nội dung, phươngpháp giảng dạy, học tập lý luận, đặt ra những vấn đề hoàn toàn mới trong đàotạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên nhằm thỏa mãn nhu cầu học tập thiết thựccủa nhân dân thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh

tế quốc tế Vì thế, xây dựng chương trình, giáo trình các môn khoa học Mác Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh cần phảidựa trên các căn cứ khoa học, xác đáng, đảm bảo độ tin cậy và thuyết phục

-1 Căn cứ lý luận

a) Dựa vào các chỉ dẫn của các nhà kinh điển Mác - Lênin

Đổi mới chương trình, giáo trình các môn học Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh trước hết và bắt buộc phải dựa vào các chỉ dẫn mang tínhphương pháp luận của các nhà kinh điển, định hướng cho phương pháp tiếpcận đúng, tránh được sự chủ quan, áp đặt, hiện đại hóa hoặc tầm thường hóamột học thuyết vốn đã chứa đựng trong đó một lôgíc khoa học chặt chẽ, hoànthiện trở thành mẫu mực cho nhiều môn khoa học khác Trong di sản lý luậncủa mình, C Mác, Ph Ăngghen, V.I Lênin đều quan niệm lý luận của cácông là một chỉnh thể, thống nhất không thể chia cắt, chi phối và phụ thuộc lẫnnhau, bổ sung và hệ quả tất yếu của nhau Nói về sự xuất hiện các bộ phậnhợp thành lý luận, C.Mác, Ph Ăngghen đã khẳng định rõ: "Chúng ta có được haiphát kiến vĩ đại ấy - quan niệm duy vật lịch sử và việc bóc trần bí mật của nềnsản xuất tư bản chủ nghĩa thông qua giá trị thặng dư - là nhờ Mác Nhờ haiphát kiến ấy, chủ nghĩa xã hội đã trở thành một khoa học và giờ đây vấn đềtrước hết là phải tiếp tục nghiên cứu nó trong mọi chi tiết và mọi mối liên hệ

của nó" (C Mác, Ph Ăngghen, Tuyển tập, tập 5, Nxb Sự thật, Hà Nội, tr 592).

Tuy nhiên, để đi đến nghiên cứu cấu trúc nội tại bên trong, các ông đã

có ý kiến phân chia hệ thống lý luận của mình thành các bộ phận với vị trí,chức năng đặc thù của các loại tri thức: Triết học; Kinh tế chính trị; Chủ nghĩa

xã hội (Ph Ăngghen trong "Chống Đuyrinh", V.I Lênin trong "C Mác",

"Vận mệnh lịch sử của học thuyết Mác", "Ba nguồn gốc, ba bộ phận hợp

thành chủ nghĩa Mác" v.v ) Sự chia tách này chỉ mang tính tương đối, khi

nhận diện sắc thái ưu trội của các tri thức triết học, kinh tế chính trị hoặc chủnghĩa xã hội Bởi lẽ, ngay các bộ phận này cũng đã là sự tổng hợp, đan kếtcác tri thức khoa học trong cấu trúc cơ bản, không thể tách rời của sự tồn tại.Các chỉ dẫn sau đây của các ông, ngày nay phải quán triệt trên thực tế trongthiết kế chương trình, giáo trình môn học

- "Học thuyết Mác là một học thuyết vạn năng vì nó là một học thuyếtchính xác Nó là một học thuyết hoàn bị và chặt chẽ; nó cung cấp cho người

ta một thế giới quan hoàn chỉnh, không thỏa hiệp với bất kỳ một sự mê tínnào, một thế lực phản động nào, một hành vi nào bảo vệ sự áp bức của tư

sản" (V.I Lênin, Toàn tập, tập 23, Nxb Tiến bộ, M 1980, tr 50).

- "Chủ nghĩa Mác là một khoa học hết sức hoàn chỉnh và chặt chẽ"

(V.I Lênin, Toàn tập, Sđd, tập 23, tr 53).

b) Những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh

Khi tiếp nhận chủ nghĩa Mác - Lênin với tư cách là một loại chủ nghĩa

"chắc chắn nhất, chân chính nhất, cách mệnh nhất", Hồ Chí Minh luôn hìnhdung nó như một thế giới quan hoàn bị Sức mạnh của nó chính là sự hội tụtrong từng luận điểm cả tri thức triết học, kinh tế và chủ nghĩa xã hội Vì thế,

Hồ Chí Minh không bao giờ nói học tập triết học, kinh tế chính trị học Mác Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học một cách biệt lập mà Người nhấn mạnh đếnviệc lĩnh hội quan điểm, lập trường, tinh thần, phương pháp của chủ nghĩaMác - Lênin vào giải quyết các vấn đề thực tế, là nhằm để sống với nhau cótình, có nghĩa Trong vấn đề này, cần chú ý khai thác các luận điểm sau đâycủa Hồ Chí Minh:

"Chủ nghĩa Mác Lênin là kim chỉ nam cho hành động, chứ không

phải là kinh thánh" (Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị quốc gia,

Hà Nội, 1995, tr 247

- "Chủ nghĩa Mác có ưu điểm là phương pháp làm việc biện chứng"

- "Chúng ta phải nâng cao sự tu dưỡng về chủ nghĩa Mác - Lênin đểdùng lập trường, quan điểm, phương pháp chủ nghĩa Mác - Lênin mà tổng kếtnhững kinh nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặcđiểm của nước ta Có như thế, chúng ta mới có thể dần dần hiểu được quy luậtphát triển của cách mạng Việt Nam, định ra được những đường lối, phươngchâm, bước đi cụ thể của cách mạng xã hội chủ nghĩa thích hợp với tình hình

nước ta" (Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 8, tr 494).

- "Học tập chủ nghĩa Mác - Lênin là học tập cái tinh thần xử trí mọiviệc, đối với mọi người và đối với bản thân mình; là học tập những chân lýphổ biến của chủ nghĩa Mác - Lênin để áp dụng một cách sáng tạo vào hoàncảnh thực tế của nước ta Học để mà làm Lý luận đi đôi với thực tế" (Hồ Chí

Minh, Toàn tập, Sđd, tập 9, tr 292).

- "Hiểu chủ nghĩa Mác - Lênin là phải sống với nhau có tình có nghĩa.Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình có nghĩa thì sao gọi là hiểu

chủ nghĩa Mác - Lênin được" (Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, tập 12, tr 554).

c) Quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam

Đảng Cộng sản Việt Nam, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, đặcbiệt chú trọng đến tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, lịch sửĐảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh Trong các Nghị quyết củacác kỳ Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc đều có những chỉ dẫn mang tính địnhhướng nhằm đổi mới nội dung chương trình, giáo trình, phương pháp giảngdạy các môn học Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị khóa VII (1992) đã đặt vấn

đề biên soạn lại theo tinh thần đổi mới bộ giáo trình quốc gia: Triết học Mác Lênin, Kinh tế chính trị học Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Lịch sửĐảng Cộng sản Việt Nam và biên soạn mới giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh

-Từ năm 2000 lại đây, quan điểm của Đảng về đổi mới giảng dạy chủnghĩa Mác - Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minhcàng thể hiện rõ

- "Cần đổi mới mạnh mẽ chương trình, nội dung, phương pháp dạy vàhọc lý luận, coi trọng chất lượng và tính hiệu quả Tổ chức học tập một cách

nghiêm túc, có hệ thống chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chủ nghĩa yêu nước

và truyền thống cách mạng của dân tộc, của Đảng Phát huy tính sáng tạo, chủđộng của người học, dành nhiều thời gian cho việc tự học, tự đọc các tác

phẩm lý luận và văn kiện của Đảng" (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa IX, Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội, 2002, tr 135-136)

- "Đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tuyên truyền sâu rộng đường lối,chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bồi dưỡng lòngyêu nước, yêu nhân dân, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, tăngcường giáo dục phẩm chất đạo đức cách mạng trong toàn Đảng, toàn dân, đặc

biệt là đối với thế hệ trẻ" (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, tr 283).

d) Chính sách, pháp luật của Nhà nước

Căn cứ quan trọng, trực tiếp để đổi mới chương trình, giáo trình cácmôn học Mác - Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ ChíMinh là Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP của Chính phủ "Về đổi mới cơ bản vàtoàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020" và "Đề án đổimới giáo dục đại học giai đoạn 2006 - 2020" đã được Thủ tướng Chính phủphê duyệt

- Nghị quyết số 14/NQ-CP của Chính phủ "về đổi mới cơ bản và toàndiện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020" đã khẳng định và đặt

ra yêu cầu "Cơ cấu lại khung chương trình; bảo đảm sự liên thông của các cấphọc; giải quyết tốt mối quan hệ về khối lượng kiến thức và thời lượng học tậpgiữa các môn giáo dục đại cương và giáo dục chuyên nghiệp; nâng cao hiệuquả đào tạo của từng môn học Đổi mới nội dung đào tạo, gắn kết chặt chẽ vớithực tiễn nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và nghề nghiệp trong xãhội, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của từng người, từng lĩnh vực,tiếp cận trình độ tiên tiến của thế giới Phát triển tiềm năng nghiên cứu sáng

tạo, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực hoạt động trong cộng đồng và khả nănglập nghiệp của người học".

- Đề án đổi mới giáo dục đại học giai đoạn 2006 - 2929, trên cơ sở nêubật hạn chế cơ bản trong giáo dục đại học nước ta hiện nay: "Các trường đạihọc nước ta vốn quen với cách tiếp cận theo nội dung, chú trọng đưa thậtnhiều nội dung vào chương trình đào tạo Cách tiếp cận đó hoàn toàn khôngthích hợp trong thời đại hiện nay khi tri thức tăng theo hàm mũ Cần sử dụng

cách tiếp cận theo mục tiêu, xác định rõ các mục tiêu cần đạt được của chương trình cần đào tạo, từ đó xác định nội dung cần thiết tối thiểu cho

chương trình đào tạo và phương pháp thích hợp để triển khai chương trình",

đã trực tiếp đặt vấn đề phải nghiên cứu lại và xác định cho thật rõ ràng, chânxác mục tiêu của các môn học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Lịch sửĐảng Cộng sản Việt Nam trong hệ thống tri thức giáo dục đào tạo bậc đại họcnhằm thực hiện chủ trương lớn của toàn ngành: "Triển khai một cuộc vậnđộng đổi mới dạy và học ở đại học theo quan niệm mới về mục tiêu, nội dung

và phương pháp nhằm tạo nên con người có các loại tiềm năng: Để học tậpnghiên cứu sáng tạo; để phát triển cá nhân gắn kết với xã hội; để tìm và tạoviệc làm"

d) Kết quả nghiên cứu của các nhà lý luận

Những năm gần đây, các cơ quan khoa học, nhiều nhà nghiên cứu đãdành thời gian và tâm huyết khảo sát, nghiên cứu thực trạng giáo dục Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong hệ thống các trường đại học, cao đẳng.Kết quả của các nghiên cứu đó đều đưa ra một nhận định chung, khá thốngnhất: Những đòi hỏi của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, nhu cầu học tập của sinh viên và yêu cầu hội nhập quốc tế trong giaiđoạn mới; những bất cập về chương trình, giáo trình, phương pháp dạy - học,đội ngũ giảng viên cần sớm được khắc phục

Quan điểm của các nhà nghiên cứu được trình bày rõ nhất tại cuộc hội

thảo khoa học "Giảm tải, nâng cao chất lượng dạy và học các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học, cao đẳng", tổ

chức vào ngày 23-3-2007 ở Hà Nội Sau khi nghe ý kiến đề xuất, thảo luận,kiến nghị của các nhà nghiên cứu, giáo dục, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đàotạo đã ra thông báo Kết luận (20-4-2007) "Báo cáo Ban Bí thư Trung ươngĐảng để thành lập Ban chỉ đạo xây dựng Đề án đổi mới kết cấu nội dungchương trình, giáo trình các môn học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minhtrong các trường đại học, cao đẳng Việt Nam".

2 Căn cứ thực tiễn

Cùng với các căn cứ lý luận, được xem xét theo nhiều góc độ, lát cắtkhác nhau, đổi mới chương trình, giáo trình các môn khoa học Mác -Lênin,Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh, còn cần phải dựavào các căn cứ, cơ sở thực tiễn để làm rõ hơn tính hợp lý, hợp quy luật và đổimới trở thành một nhu cầu bức xúc, không thể trì hoãn

a) Căn cứ vào mục tiêu của giáo dục, đào tạo nói chung, giáo dục đạihọc nói riêng Mục tiêu này phản ánh nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội đấtnước hiện nay và trong 10 - 20 năm tới; nó cũng phản ánh thực tiễn sinh độngcủa công cuộc đổi mới trong hơn 20 năm qua

Trong tình hình hiện nay của sự phát triển đất nước và trước xu thếphát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, của sự giatăng, bùng nổ thông tin với gia tốc lớn, sự biến đổi nhanh chóng của thế giớitrong bối cảnh toàn cầu hóa và kinh tế tri thức, công tác giáo dục - đào tạo tưtưởng, lý luận phải có những thay đổi lớn, căn bản, mang tính đột phá, đồng

bộ, từ đổi mới nhận thức, quan niệm, xác định đúng mục tiêu đến thiết kếchương trình, giáo trình, đổi mới và hiện đại hóa nội dung, phương pháp dạy

và học, từ đó khẳng định sự cần thiết, vị trí, vai trò các môn học này trong hệthống giáo dục quốc dân, nếu không chúng sẽ bị cuộc sống vượt qua, khôngphục vụ thiết thực cho công cuộc đổi mới đang ngày càng đi vào chiều sâu

Về đổi mới giáo dục nói chung, Đảng Cộng sản Việt Nam xác định rấtrõ: "Đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo Nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý, nội dung, phương pháp dạy

và học; thực hiện "chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa", chấn hưng nền giáo

dục Việt Nam" (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Sđd, tr 95).

Mục tiêu giáo dục tổng quát này nhằm hướng tới xây dựng con ngườiViệt Nam, nhất là thanh niên, sinh viên, trong giai đoạn cách mạng mới vớicác đức tính sau:

+ Có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, phấn đấu vì độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội, có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nànlạc hậu, đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình,độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội

+ Có ý thức tập thể, đoàn kết, phấn đấu vì lợi ích chung

+ Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cần kiệm, trung thực,nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước của cộng đồng; có ý thứcbảo vệ và cải tạo môi trường sinh thái

+ Lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp, có kỷ luật, sáng tạo,năng suất cao vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xã hội

+ Thường xuyên học tập, nâng cao hiểu biết, trình độ chuyên môn,trình độ thẩm mỹ và thể lực

(Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1998, tr 58-59).

Về mục tiêu tổng quát đổi mới giáo dục đại học, Chính phủ xác định:

"Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học, tạo được những chuyển biến

cơ bản về chất lượng, hiệu quả và quy mô, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế và nhu cầu học tậpcủa nhân dân Đến năm 2020, giáo dục đại học Việt Nam đạt trình độ tiên tiếntrong khu vực và tiếp cận trình độ tiên tiến trên thế giới; có năng lực cạnhtranh cao, thích ứng với cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" (Nghị

quyết số 14/2005/NQ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 2-11-2005 "Về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020").

b) Thực tiễn giảng dạy, học tập tại các học viện, nhà trường

Xác định các môn học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh có quátrình hình thành và phát triển, có những thay đổi nhất định trong các điều kiệnlịch sử khác nhau

- Bước vào thế kỷ XXI, nhằm khắc phục những hạn chế, nhất là xuhướng độc thoại, giáo điều, thiếu sức sống, sức hấp dẫn trong giảng dạy lý

luận, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã cho thí điểm xây dựng 5 đề án "Đổi mới phương pháp dạy - học các môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong các trường đại học, cao đẳng" thuộc 4 khối trường: Kinh tế; khoa

học - kỹ thuật; khoa học xã hội và nhân văn; sư phạm; nông - lâm - ngư

nghiệp Kết quả kiến nghị của các đề án này đều thống nhất ở một điểm: Chất lượng và hiệu quả dạy - học chỉ có thể được cải thiện và nâng cao trên cơ sở đổi mới đồng bộ, hệ thống, bắt đầu từ đổi mới căn bản, triệt để chương trình, giáo trình, giáo khoa các môn học Những chỉnh sửa bộ giáo trình mà Bộ

Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo thực hiện vừa qua mang tính nhỏ lẻ, cục bộ, chắp

vá, không triệt để và không thay đổi mang tính cơ cấu Sự tồn tại và phát triểncác môn học đòi hỏi một sự đổi mới triệt để, căn bản, tận gốc, tức là tái cấutrúc lại chương trình, giáo trình

- ở nước ta, hiện nay trong các học viện, nhà trường đang có nhữngtìm tòi đơn lẻ để xây dựng lại cấu trúc các môn học

ở một số trường đại học, cao đẳng, bên cạnh các môn học truyềnthống (Triết học Mác - Lênin; Kinh tế chính trị học Mác - Lênin; Chủ nghĩa

xã hội khoa học; Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam; Tư tưởng Hồ Chí Minh)

đã bước đầu thử nghiệm đưa vào giảng dạy các môn học mới, chẳng hạn,đường lối, chính sách phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam; giáo dục đạo đức,pháp luật v.v Các môn học mới này gắn liền với thực tiễn cuộc sống sôiđộng, giải quyết các vấn đề bức xúc, tạo được sự quan tâm và hấp dẫn trong