Bài thảo luận HÌNH SỰ TỘI PHẠM LẦN 1

THẢO LUẬN LẦN 1 I Nhận định đúng sai Giải thích? 1 Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS).

THẢO LUẬN LẦN 1

I Nhận định đúng- sai Giải thích?

1 Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây

ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS).

SAI vì hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây

ra hậu quả chết người vẫn cấu thành Tội giết người Theo quy định tại Điều 123 BLHS năm 2015 thì Tội giết người được quy định với CTTP vật chất nên dấu hiệu khách quan của loại tội phạm này bao gồm hành vi giết người, hậu quả nạn nhân bị tử vong và quan

hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả Tuy nhiên, nếu một hành vi đã mang trong đó mầm mống dẫn đến cái chết cho nạn nhân nhưng hành vi đó lại được thực hiện trong hoàn cảnh không có những điều kiện cần thiết để hậu quả chết người xảy ra và thực tế hậu quả

đó chưa xảy ra, thì người có hành vi vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người nhưng ở giai đoạn phạm tội chưa đạt Bởi lẽ, hậu quả chết người đối với loại tội phạm này chỉ mang ý nghĩa pháp lý là xác định thời điểm hoàn thành tội phạm (chứ không phải

là dấu hiệu xác định tội phạm đã cấu thành) Vì vậy, hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người vẫn cấu thành Tội giết người và được coi là giết người chưa đạt

2 Tình tiết “giết 02 người trở lên” luôn đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên.

SAI vì trong trường hợp người phạm tội có ý định giết 02 người trở lên và đã thực

hiện hành vi phạm tội nhưng hậu quả chết người chưa xảy do những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội thì vẫn được áp dụng tình tiết định khung tăng nặng “giết 02 người trở lên” này Bởi lẽ, hậu quả chết người chỉ mang ý nghĩa pháp lý là xác định thời điểm hoàn thành tội phạm (chứ không phải là dấu hiệu xác định tội phạm đã cấu thành) Như vậy, tình tiết “giết 02 người trở lên” không bắt buộc phải có hậu quả hai người chết trở lên trong thực tế

4 Hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi thì chỉ cấu thành Tội giết con mới đẻ (Điều 124 BLHS).

SAI vì chủ thể của Tội giết con mới đẻ là tội phạm có chủ thể đặc biệt -người mẹ

đứa trẻ là nạn nhân của hành vi phạm tội Do đó, hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng

7 ngày tuổi do những chủ thể khác thực hiện sẽ không cấu thành loại tội phạm này mà

sẽ cấu thành Tội giết người được quy định tại Điều 123 BLHS năm 2015 Như vậy, hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi không chỉ có thể cấu thành Tội giết con mới đẻ mà còn có thể cấu thành Tội giết người tùy vào yếu tố chủ thể trong từng trường hợp cụ thể

5 Mọi trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh đều cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 125 BLHS).

SAI vì theo Nghị quyết số 04/HĐTP ngày 29/11/1986 của HĐTP TANDTC thì Tội

giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh có những dấu hiệu đặc trưng sau: (i) hành vi giết người được thực hiện trong tình trạng tinh thần của người phạm tội bị kích động mạnh, (ii) nguyên nhân đưa đến trạng thái tinh thần bị kích động mạnh là do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân, (iii) hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân thực hiện đối với chính người phạm tội hoặc người thân thích của họ Theo

đó, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân và tinh thần bị kích động mạnh của người phạm tội là mối quan hệ tất yếu nội tại có cái này thì ắt

có cái kia Không có hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân thì sẽ không có tinh thần bị kích động mạnh của người phạm tội và vì thế nếu người phạm tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh không phải do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của người khác gây ra (trường hợp người phạm tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do đã dùng chất say hoặc chất kích thích mạnh) thì không thuộc trường hợp phạm tội này Như vậy, không phải mọi trường giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh thì đều cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh

Câu 9: Mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ đều cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ (Điều 127 BLHS).

Nhận định: Sai

CSPL: Điều 127 BLHS 2015

Giải thích: 

 Mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ thì có thể cấu thành tội khác ví dụ điều 128  Cấu thành tội giết người trong khi thi hành công vụ: 

 Chủ thể: Người đang thi hành công vụ

 Mặt khách quan: 

 Hành vi: dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ và hành vi này phải liên quan trực tiếp đến công vụ mà người đó đang thực hiện

 Hậu quả: Chết người

 Mặt chủ quan:

 Lỗi: Lỗi của người phạm tội trong khi thi hành công vụ là lỗi cố ý gián tiếp, có nghĩa là người phạm tội nhận thức được hành vi của mình có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của người khác, thấy trước hậu quả chết người có thể xảy ra, nhưng

để mặc cho hậu quả xảy ra

 Động cơ: đã có những hành vi xâm phạm tính mạng sức khỏe của người khác trong khi thi hành công vụ vì lợi ích chung

⇒ Như vậy, nếu hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp

luật cho phép trong khi thi hành công vụ nhưng không mang động cơ, mục đích liên

quan trực tiếp đến việc thi hành công vụ, không xuất phát từ động cơ là nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của tổ chức hoặc của công dân thì không cấu thành tội làm chết người trong khi thi hành công vụ

Bài tập 1:

Tội danh đối với hành vi của T là Tội giết người quy định tại Điều 123 Bộ luật hình sự

2015 sửa đổi bổ sung năm 2017

PHÂN TÍCH CÁC DẤU HIỆU TRONG CẤU THÀNH TỘI PHẠM

Khách

thể

 Khách thể: T xâm phạm đến quyền được sống và bảo vệ tính mạng, sức khoẻ của C. 

 Đối tượng tác động: Hành vi phạm tội tác động đến C

Mặt

khách

quan

 Hành vi tước bỏ trái phép tính mạng của người khác

 Hậu quả: C chết do vết thương sắc gọn, thấu ngực trái, rách phổi, thấu lách, đứt động mạch, mất máu cấp tính

 MQH nhân quả giữa hành vi và hậu quả: T đâm C với lưỡi lê sắc gọn,vết thương thấu ngực trái, rách phổi, thấu lách, đứt động mạch, mất máu cấp tính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của C

 Dấu hiệu khác: công cụ là lưỡi lê sắc gọn dài 15cm rộng 2cm

Chủ thể  Năng lực TNHS: đầy đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự.Tuổi chịu TNHS: T đạt độ tuổi theo quy định của pháp luật.

Mặt chủ

quan

 Lỗi: cố ý trực tiếp

 Động cơ và mục đích phạm tội: Do T có xảy ra xích mích và xô xát A với B từ trước nên khi xảy ra xô xát lần nữa T đã rút lưỡi lê ra đâm anh

C, T nhận thức rõ hành vi phạm tội của mình là nguy hiểm cho xã hội

và thấy trước được hậu quả chết người là tất yếu xảy ra và mong muốn cho hậu quả đó xảy ra

Vì vậy, T thỏa mãn đầy đủ điều kiện trong cấu thành tội phạm của tội giết người quy định tại Điều 123 BLHS năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017

Bài tập 2:    

Xác định tội danh đối với hành vi của A:      

Xét tình huống trên, tội danh đối với hành vi của A là Tội giết người theo quy định tại Điều 123 BLHS 2015), bởi lẽ:

- Chủ thể: A có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự

(chủ thể thường)

- Đối tượng tác động: con người đang sống, cụ thể là bạn của C.

- Về mặt khách quan: 

+ Đây là hành động có thể gây ra chết người khi A dùng khúc gỗ bên lề đường phang nhiều phát cực mạnh vào đầu nạn nhân Tuy có sự nhầm lẫn về đối tượng tác động nhưng hành vi đó vẫn gây ra cái chết cho nạn nhân

 Hành vi dùng khúc gỗ bên lề đường phang nhiều nhát cực mạnh vào đầu bạn của

C là nguyên nhân trực tiếp dẫn cái chết của nạn nhân

 Hậu quả: bạn của C bị chấn thương sọ não, chết trên đường cấp cứu tới bệnh viện.

+ Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả: Mối quan hệ nhân quả đơn trực

tiếp Việc A nhặt một khúc gỗ bên lề đường phang thẳng vào đầu anh thanh niên nhiều nhát cực mạnh khiến anh thanh niên bị chấn thương sọ não là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc anh thanh niên tử vong

+ Công cụ: khúc gỗ dài 60cm.

- Về mặt chủ quan: A thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp vì A nhận thức được hành vi dùng

khúc gỗ bên lề đường đập nhiều nhát vào đầu bạn của C là hành vi nguy hiểm cho xã hội, thấy trước được hậu quả làm chết người có thể xảy ra, tuy không mong muốn nhưng A vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra

Bài tập 3

A và B là vợ chồng Trước khi cưới, B đã có người yêu, nhưng do gia đình ép gả nên phải lấy A Vì thế, dù đã có chồng nhưng B vẫn gặp C - người yêu cũ của B Biết vậy, nên gia đình B khuyên A đưa vợ lên làm ăn ở thành phố Hồ Chí Minh A nghe lời đem vợ lên sống ở thành phố Dù vậy, B vẫn lén lút quan hệ với C bằng cách viện lý do đi khám bệnh và lưu lại bệnh viện để điều trị ít ngày, nhưng thực chất là 2 người hẹn hò nhau tại một khách sạn và sống với nhau Gia đình B biết được nên đã báo cho A biết mối quan

hệ giữa B và C, đồng thời cho A biết số xe Honda của C Một hôm, vì mất điện nên A về nhà sớm hơn thường lệ thì thấy B chuẩn bị quần áo nói là đi chữa bệnh tại bệnh viện A không tin nên chạy nhanh ra đường cái, cách nhà khoảng 200m thì thấy một thanh niên đang ngồi trên một chiếc xe Honda có biển số như gia đình B đã báo trước Quá tức giận, A nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang thẳng vào đầu anh thanh niên đang ngồi trên xe gắn máy nhiều nhát cực mạnh khiến anh thanh niên nọ

bị chấn thương sọ não, chết trên đường cấp cứu tới bệnh viện Khi kiểm tra căn cước của người bị hại thì mới xác định được nạn nhân không phải là C mà chính là bạn của C Do không biết mặt C nên A đã đánh nhầm người Lúc đó, C đang mua thuốc lá gần đó.

Hãy xác định tội danh đối với hành vi của A.

Theo như tình huống trên thì A đã có sự sai lầm về đối tượng tác động trong việc thực hiện tội phạm khi nhầm bạn của C là C Trong trường hợp sai lầm về đối tượng tác động này, do A vẫn tác động vào một đối tượng (bạn của C) khác với đối tượng dự định tác động (C) để thực hiện hành vi tước đoạt tính mạng của người khác nên A vẫn phải chịu TNHS về hành vi phạm tội của mình (Sai lầm về đối tượng không ảnh hưởng gì đến

TNHS của người phạm tội) Và căn cứ vào tình huống đã đặt ra thì A phạm tội giết người theo Khoản 2 Điều 123 BLHS năm 2015

Dấu hiệu pháp lý (cấu thành tội giết người)

Khách thể của tội phạm

Quan hệ xã hội bị tội giết người xâm phạm là tính mạng của người khác - là quyền thiết thân của con người Cụ thể, trong tình huống trên, A đã tước đoạt tính mạng bạn của

C, xâm phạm tới quan hệ nhân thân được luật hình sự bảo vệ

Đối tượng tác động của tội phạm là con người đang sống với ý nghĩa là một thực thể

tự nhiên, cụ thể là bạn của C

Mặt khách quan của tội phạm

+ Hành vi khách quan của tội phạm (hành vi giết người) là hành vi tước bỏ trái phép tính mạng của người khác Trong tình huống trên, A đã có hành vi tác động trái phép đến thân thể bạn của C chứa đựng khả năng thực tế gây ra chết người, cụ thể A đã nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang thẳng vào đầu bạn của C nhiều nhát cực mạnh

+ Hậu quả của tội phạm là gây ra hậu quả chết người, cụ thể là bạn của C đã tử vong + Quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả của tội phạm là QHNQ giữa hành vi giết người và hậu quả chết người đã xảy ra là dấu hiệu bắt buộc của loại tội phạm có CTTP vật chất Trong tình huống trên thì hậu quả bạn của C chết là do hành vi của A gây ra Đó

là A nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang thẳng vào đầu bạn của C nhiều nhát cực mạnh khiến bạn của C bị chấn thương sọ não, chết trên đường cấp cứu tới bệnh viện Như vậy, nguyên nhân bạn của C chết là do hành vi dùng khúc gỗ phang thẳng nhiều nhát cực mạnh vào đầu bạn của C của A

Mặt chủ quan của tội phạm

Tội giết người được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp hoặc lỗi cố ý gián tiếp Trong tình huống trên, A đã phạm tội giết người với lỗi cố ý trực tiếp vì khi thực hiện hành vi nguy

hiểm cho xã hội, A nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra

+ Về lý trí: A hoàn toàn nhận thức rõ hành vi dùng khúc gỗ phang thẳng nhiều nhát cực mạnh vào đầu bạn của C của mình là nguy hiểm cho xã hội vì đã tước đoạt quyền bất khả xâm phạm về tính mạng, sức khỏe, thân thể được Luật Hình sự bảo vệ và thấy trước hậu quả chết người có thể hoặc tất yếu xảy ra từ hành vi đó

+ Về ý chí: A mong muốn cho hậu quả chết người xảy ra trên thực tế Hậu quả chết người mà A đã thấy trước hoàn toàn phù hợp với mục đích cũng như sự mong muốn của

A vì A dù đã thấy trước hậu quả chết người tất yếu xảy ra nhưng vẫn quyết định thực hiện hành vi dùng khúc gỗ phang thẳng nhiều nhát cực mạnh vào đầu bạn của C (lúc này trong nhận thức của A là C) để khiến cho người này chết và nếu như vậy thì vợ của A (là B) sẽ không thể lén lút lừa dối A để qua lại với người khác

Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội giết người là chủ thể thường nên vì thế phải có hai dấu hiệu gồm có năng lực TNHS và đạt độ tuổi chịu TNHS Theo Điều 9 BLHS năm 2015 thì tội giết người được quy định tại Khoản 2 (CTTP cơ bản) và Khoản 1 (CTTP tăng nặng) Điều 123 BLHS năm 2015 là tội phạm rất nghiêm trọng và tội đặc biệt nghiêm trọng Do vậy, theo Khoản 2 Điều 12 BLHS năm 2015 thì độ tuổi chịu TNHS của tội phạm này là từ đủ 14 tuổi trở lên Trong tình huống đặt ra, do A đã lấy vợ (là B) nên dĩ nhiên A phải từ đủ 20 tuổi trở lên (Điểm a Khoản 1 Điều 8 Luật HNGĐ năm 2014), và vì vậy A đã thỏa mãn hai dấu hiệu về năng lực TNHS và đạt độ tuổi chịu TNHS đối với tội giết người này

Từ những phân tích về các yếu tố cấu thành tội phạm nêu trên, xét thấy có đủ cơ sở

để kết luận A phạm tội giết người theo Khoản 2 Điều 123 BLHS năm 2015

Bài tập 4:

Hai gia đình là hàng xóm của nhau Trong một gia đình bà mẹ là K và cậu con trai tên là H Gia đình bên kia có ông cụ là A cùng hai con trai tên là B và C Ban ngày các con đều đi làm nên ông A thường hay qua nhà bà K chơi Sau một thời gian, ông A mang gạo góp với bà K nấu cơm chung, B và C không đồng ý vì cho là cha mình bị bà K dụ dỗ, đem tài sản cho bà K nên yêu cầu cha mình chấm dứt mối quan hệ với bà K nhưng ông A không nghe mà vẫn tiếp tực làm theo ý mình B và C cho là sự bất đồng trong gia đình mình là do bà K gây ra nên quyết định gây án.

Vào 3 giờ sáng, B cầm đuốc và C cầm một con dao lớn đến trước căn nhà của bà

K, B và C châm lửa đốt nhà, đồng thời chặn cửa đón đầu hai mẹ con bà K Bà K và

H chạy ra đến của thì thấy B đang quơ đuốc xông tới, C cầm dao lao vào và tấn công H H xông tới C, giành được con dao từ tay C và chém đứt bàn tay C Ngay lúc

đó, B dùng đuốc xông tới gần H H nhanh chóng chém tiếp vào đầu C khiến C chết tại chỗ, đồng thời H quay sang đối phó với B thì bà con vừa kịp đến.

Hãy xác định hành vi của H có phạm tội không? Nếu có thì phạm tội gì?

Hành vi của H có phạm tội và hành vi này đã cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS 2015), cụ thể:

- Khách thể: Tính mạng của C

- Đối tượng tác động: C là người đang sống

- Hành vi Trước đó H đã chém đứt bàn tay của C và sau đó chém tiếp vào đầu C khiến C chết ngay tại chỗ

Xét về điều kiện phát sinh quyền phòng vệ của H:

+ Hành vi tấn công của C đối với H là hành vi nguy hiểm đáng kể (bằng con dao và đuốc cháy) là trái pháp luật

+ Sự tấn công đó không còn hiện hữu khi H đã chém đứt bàn tay của C Trước đó, H

đã giật được con dao từ tay C thì sự nguy hiểm lúc này đã không còn hiện hữu Do vậy, việc H chặt tay C đã là vượt quá phòng vệ chính đáng

- Mặt khách quan: Lúc sau, B dùng đuốc xông tới gần H và H nhanh chóng chém tiếp vào đầu C khiến C chết tại chỗ Ngay lúc này, quyền phòng vệ của H đã không phát sinh bởi vì nguồn nguy hiểm không còn đến từ C mà đến từ B nhưng H lại chém chết C

- Hậu quả: C chết tại chỗ

- Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả: Việc H chém vào đầu C là nguyên nhân trực tiếp khiến cho C chết ngay tại chỗ

- Chủ thể: H thoả mãn điều kiện chủ thể của tội danh và có đầy đủ năng lực chịu trách nhiệm dân sự

H thực hiện hành vi này với lỗi cố ý trực tiếp, thể hiện qua việc H biết hành vi cầm dao chém vào đầu nạn nhân là nguy hiểm có thể khiến nạn nhân tử vong nhưng vẫn thực hiện