11.1.Khái niệm Vật liệu composite : vật liệu được chế tạo từ 2 hay nhiều vật liệu có bản chất khác nhau => Vật liệu kết hợp... 11.1.Khái niệm chungVật liệu Composite Vật liệu Composit
Trang 1VẬT LIỆU HỌC
Trang 2Chương 11 Vật liệu composite
11.1.Khái niệm chung
11.2.Tổ chức của vật liệu coposite
11.3.Liên kệt trong vật liệu composite
11.4.Tính chất của vật liệu composite
11.5.Vật liệu làm cốt
11.6.Vật liệu làm nền
11.7.Ứng dụng và gia công composite
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 2
Trang 311.1.Khái niệm chung
Trang 4Bêtong = Cát + Đá + Ximăng + Nước
Trang 5Gỗ dán : Bột gỗ + Nhựa
Trang 6Bồn = Sôi thuỷ tinh + Nhựa
Trang 8HK cứng = Bột WC + Co
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 8
Trang 911.1.Khái niệm
Vật liệu composite : vật liệu được chế tạo từ 2 hay nhiều vật liệu có bản chất khác nhau
=> Vật liệu kết hợp
Trang 1011.1.Khái niệm chung
Vật liệu Composite
Vật liệu
Composite
nền Polyme
Vật liệu Composite nền Kim lọai
Vật liệu Composite nền Ceramic
Vật liệu Composite
HH nhiều pha
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 10
Phân loại
• Theo bản chất của Nền
Trang 1111.1.Khái niệm chung
• Theo bản chất của Nền
Trang 12Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 12
• Theo cấu trúc của cốt
Hạt thô Hạt mịn Liên tục Gián đọan Lớp Tấm 3 Lớp
Trang 1311.2.Tổ chức của vật liệu composite
Tổ chức : đa pha, thông thường : 2 pha
Cốt (hạt, sợi) phân bố đều trên nền liên tục
Cốt Nền
Trang 1411.2.Tổ chức của vật liệu composite
Cốt : pha gián đoạn, đóng vai trò tạo nên độ bền & modun đàn hồi cao
• Vật liệu : kim loại , vô cơ, hữu cơ
• Hình dạng : sợi, hạt, tấm
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 14
Trang 1511.2.Tổ chức của vật liệu composite
Trang 1611.2.Tổ chức của vật liệu composite
Nền : pha liên tục, đóng vai trò chủ yếu sau:
-Liên kết toàn bộ các phần tử cốt thành khối
-Tạo khả năng gia công composite thành các chi tiết theo thiết kế
-Che phủ, bảo vệ cốt
• Vật liệu : kim loại, vô cơ, hữu cơ
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 16
Trang 1811.3.Liên kết trong vật liệu composite
• Liên kết cơ học
• Liên kết thấm ướt & Hoà tan
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 18
Trang 1911.3.Liên kết trong vật liệu composite
• Liên kết phản ứng
• Liên kết oxyt
Trang 2011.4.Tính chất của vật liệu composite
-Phụ thuộc hình dạng & cấu trúc
-Phụ thuộc sự phân bố của cốt
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 20
Trang 2111.4.Tính chất của vật liệu composite
Ví dụ
Trang 225 1
Trang 2311.4.1.Tính chất cơ học composite cốt hạt
Cốt hạt cứng
c -độ bền của composite
n -độ bền của nền
-ứng suất tiếp tuyến tại vùng ranh giới nền-cốt
V h -% thể tích của hạt trong composite
) 1
n h
c V V
Trang 2411.4.1.Tính chất cơ học composite cốt hạt
• Modun đàn hồi
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 24
h h
n n
Trang 2511.4.1.Tính chất cơ học composite cốt hạt
Composite hạt min ( d 0.1m )
Nền : hứng chịu toàn bộ tải trọng lực
Cốt : đóng vai trò kìm hãm biến dạng
Trang 2611.4.1.Tính chất cơ học composite cốt sợi
Ảnh hưởng phân bố & định hướng cốt sợi
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 26
Sơ đồ phân bố & định hướng cốt sợi
Trang 2711.4.1.Tính chất cơ học composite cốt sợi
Ảnh hưởng của chiều dài cốt sợi
Trang 2811.4.1.Tính chất cơ học composite cốt sợi
Độ bền & modun đàn hồi
Cốt sợi liên tục thẳng hàng
Hàm lượng tối thiểu của cốt sợi
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 28
n s
s s
n n
s s
n s
b
n n
b s
)
( )
( min
Trang 2911.4.1.Tính chất cơ học composite cốt sợi
Độ bền & modun đàn hồi
Cốt sợi ngắn gián đoạn
n s
Trang 3011.4.1.Tính chất cơ học composite cốt sợi
K = 0.1 – 0.6
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 30
) 1
( s
n s
s
Trang 3211.5.1.Vật liệu làm cốt sợi 1-Sợi thủy tinh
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 32
Trang 3311.5.1.Vật liệu làm cốt sợi 1-Sợi thủy tinh
Trang 34Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 34
Trang 35Sợi đơn liên tục Sợi đơn cắt ngắn
Trang 36Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 36
Trang 39C CH
N
C CH
C CH
N
C CH C
O
C
C C
C C C
Carbon hóa
T =1100 o C
Trang 40Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 40
Trang 42Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 42
Vải sợi cacbon
Trang 43Vải sợi cacbon
Trang 44• Đặc điểm:
-Cấu trúc: mạch vòng, dạng hình lục giác,
định hướng theo chiều trục
-Liên kết: Cộng hóa trị ( Liên kết Vandevan = O)
-Tính chất:
d ~ 1.8 g/cm 3
b = 2000 - 3000 MPa
T lv =2.000 o C Dẫn nhiệt : kém Chịu tác động m ôi tr ường ăn mòn
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 44
Trang 453-Sợi Polyme : Polyeste, Polyamit
Trang 46Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 46
Trang 47PET-Sợi
Trang 48Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 48
PA-Sợi
Trang 49Vải sợi
Trang 514-Sợi kim lọai
Sợi Al
Sợi Mo
Sợi W
Sợi thép cacbom
Trang 5311.6.Vật liệu làm nền 11.6.1 Nền kim loại
• Hợp kim Al, Cu, Ti, Mg, Fe, Ni
• Tính chất :
Cơ tính : cao
Tỷ trọng : nhỏ
Trang 5611.7.Ứng dụng & Gia công composite
11.7.1.Gia công composite 11.7.2.Composite nền nhựa 11.7.3.Composite nền kim loại 11.7.4.Composite nền gốm
11.7.5.Composite cấu trúc
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 56
Trang 5711.7.1.Gia công composite
11.7.1.1.Làm bằng tay
Trang 58Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 58
Ráp khuôn trong Hút chân không
Trang 59Tháo khuôn Lấy sản phẩm
Trang 60Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 60
Trải lớp bằng tay
Trang 61Sản phẩm làm bằng tay
Trang 6211.7.1.Gia công composite 11.7.1.1.Làm bằng máy
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 62
Quấn bằng máy
Trang 63Trải lớp bằng phun bắn
Trang 64Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 64
Trải lớp & phun bắn
Trang 65Sản phẩm làm bằng máy
Trang 6611.7.2.Composite nền nhựa
1-Composite nền Polyeste-Sợi thủy tinh
Composite nền Nylon-Sợi thủy tinh
• Đặc điểm: Nhẹ Độ bền riêng cao
T lv < 200 o C Rẻ tiền
• Ứng dụng:
-Ôtô:vỏ (thân) xe,, container chứa hàng, thùng xe lạnh, xi téc Vỏ tàu biển
-Hàng không: mũi đầu, đuôi nắp động cơ máy bay
- Tầu vũ trụ: vỏ buồng lái
Thánũg 02.2006 TS Hà Văn Hồng 66
Trang 67Chế tạo ôtô, xe lửa
Trang 68Ngành tàu biển
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 68
Trang 69Chế tạo ống dẫn
Trang 70Bồn chứa
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 70
Trang 71Bọc lót trụ cầu
Trang 722-Composite nền Polyme-Sợi cacbon
-Dụng cụ thể thao: ván trượt, vợt tenit, xe đua, ca nô
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 72
Trang 73Chế tạo máy bay
Trang 74Ngành thể thao
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 74
Trang 753-Composite nền Polyme-sợi polyme
- Độ bền riêng, độ dẻo, độ dai va đập cao
-Mođun đàn hồi & hệ số giãn nở nhiệt của nền và cốt bằng nhauTính ổn định nhiệt cao
- Cách điện & cách nhiệt tốt
-Không bị ăn mòn
- Chế tạo tàu thuyền
Trang 7611.7.3.Composite nền kim loại
Trang 7811.7.4.Composite nền gốm
1-Composite Cacbon –Cacbon
Nền : Cacbon + Cốt : Sợi cacbon
• Composite Cacbit –Cacbon
Nền : SiC + Cốt : Sợi cacbon
• Composite Cacbit –Cacbit
Nền : SiC + Cốt : Sợi SiC
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 78
Trang 79- SX động cơ máy bay,tên lửa, tàu vũ trụ
-Vỏ cách nhiệt của tàu không gian
-Động cơ khí trong nhà máy năng lượng
-Dùng trong y học
Trang 80Sản xuất máy bay
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 80
Trang 81Chế tạo tàu vũ trụ
Trang 82Chế tạo chi tiết máy
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 82
Trang 83Ngành Y
Trang 8411.7.5.Composite cấu trúc 1.Composite cấu trúc dạng lớp (tấm)
Trang 8511.7.5.Composite cấu trúc 1.Composite cấu trúc dạng lớp (tấm)
Trang 8611.7.5.Composite cấu trúc 1.Composite cấu trúc dạng lớp (tấm)
Tính chất :
= max theo phương với mặt tấm
= min theo phương với mặt tấm
Ứng dụng:
- SX gỗ dán
-SX cót ép
Tháng 02.2006 TS Hà Văn Hồng 86
Trang 872.Composite tấm 3 lớp (Panel sandwich)
Tổ chức : 3 lớp
• 2 lớp mặt: chịu lực cơ học
HK Al, hkTi, thép, Composit cấu trúc dạng lớp
• Lớp giữa (lõi) : 2 chức năng
- Tạo khoảng cách 2 lớp biến dạng theo
phương mặt tấm
-Tạo độ cứng vững & tránh cong vênh
Trang 882.Composite tấm 3 lớp (Panel sandwich)