Chuyên đề 1 nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng hồ chí minh

Chuyên đề 1 Nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh A mục đích, yêu cầu I Mục đích Giúp người học nắm được khái niệm, cơ sở, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ C[.]

Chuyên đề 1 Nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển tư tưởng

II Yêu cầu

- Về nội dung: Người học phân tích được nội hàm khái

niệm, cơ sở khách quan, chủ quan, các giai đoạn hình thành

và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh.

- Về phương pháp: Kết hợp nghe giảng của giáo viên với

tự nghiên cứu các tác phẩm của Hồ Chí Minh, giáo trình và các tài liệu tham khảo khác.

B nội dung

I Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Bối cảnh xuất hiện tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành dưới tác động của những điều kiện lịch sử - xã hội cụ thể của dân tộc và nhân loại trong thời đại Người sống và hoạt động

Cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển

từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa vừa tranh giành, xâm chiếm thuộc địa vừa nô dịch các dân tộc thuộc địa làm sâu sắc thêm mâu thuẫn vốn có trong lòng chủ nghĩa tư bản và làm nảy sinh mâu thuẫn giữa các dân tộc

thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc thực dân Yêu cầu giải phóng

các dân tộc thuộc địa không chỉ là yêu cầu riêng của các dân tộc thuộc địa mà còn là yêu cầu chung của các dân tộc trên thế giới

Các mâu thuẫn của chủ nghĩa đế quốc dẫn tới chiến tranh thế giới lần thứ nhất (8-1914 đến 11-1918) và nó là một nguyên nhân bùng nổ cuộc Cách mạng tháng Mười Nga Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga với sự ra đời của Nhà nước công nông đầu tiên đã mở ra thời đại mới từ chủ

nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi quốc tế, thúc

đẩy sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới (1).

Dưới ảnh hưởng của Cách mạng Tháng Mười, của thời đại mới, phong trào giải phóng dân tộc sẽ vận động theo sự tiến hoá mới đó

Mặc dù nhà nước phong kiến thống trị ở nước ta ươn hèn và từng bước đầu hàng thực dân Pháp nhưng nhân dân ta vẫn liên tục đứng lên anh dũng chống xâm lược Từ 1858 đến cuối thế kỉ XIX, phong trào đấu tranh dưới ngọn cờ của các sĩ phu yêu nước lan rộng khắp cả nước: Trương Định, Nguyễn Trung Trực (Nam Bộ); Trần Tấn, Đặng Như Mai, Nguyễn Xuân

1 () Hồ Chí Minh đã khẳng định: cách mạng Tháng Mười với kết quả của nó "đã đánh dấu việc mở đầu một kỉ nguyên mới trong lịch sử loài người", kỉ nguyên này được xác định với những biểu hiện sau đây:

Một là, "đã mở đường đi đến những thắng lợi mới của giai cấp công nhân trong cuộc

sống xã hội".

Hai là, đã xóa bỏ đi hiện tượng "quần chúng lao động là những người sáng tạo ra tất cả

mọi của cải thì bị dìm trong đói khổ và ngu dốt, hai cái đó là số phận khốc hại và lâu đời của đại bộ phận loài người Lần đầu tiên trong lịch sử loài người, nhân dân lao động bắt tay vào xây dựng xã hội chủ nghĩa không có bóc lột và áp bức dân tộc".

Ba là, "đã chứng tỏ có khả năng lật đổ nền chuyên chính của bọn bóc lột, xây dựng xã

hội xã hội chủ nghĩa, một xã hội bảo đảm cho đất nước phát triển rực rỡ một cách nhanh chóng chưa từng thấy, đưa quần chúng lao động đến một cuộc sống xứng đáng,

vẻ vang, ngày càng phồn vinh, làm cho người lao động có một Tổ quốc tự do, hạnh phúc và hùng cường, hướng tới những chân trời tươi sáng".

Bốn là, "đã mở ra thời đại của một chính sách ngoại giao mới, chính sách hòa bình và hữu nghị giữa các dân tộc" (Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, 2000, Hà Nội, tập 8, tr 558).

Ôn, Phan Đình Phùng (miền Trung); Nguyễn Thiện Thuật, Nguyễn Quang Bích (miền Bắc), nhưng đều thất bại Hệ tư tưởng phong kiến đã lỗi thời

Từ năm 1884, thực dân Pháp hoàn toàn đặt ách ***** lên đất nước ta và biến nước ta từ một nước phong kiến thành

nước thuộc địa, nửa phong kiến với những biến đổi căn bản về chính trị - kinh tế - xã hội Đó là sự xuất hiện những giai - tầng

mới và đồng thời cũng nảy sinh những mâu thuẫn mới về giai

cấp và dân tộc với sự ra đời của giai cấp công nhân, sự xuất hiện của tầng lớp tiểu tư sản và giai cấp tư sản ở nước ta Bên cạnh mâu thuẫn cơ bản giữa nông dân với địa chủ phong kiến, với sự xuất hiện các giai tầng mới đã làm nảy sinh thêm các mâu thuẫn mới: mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân Việt Nam với tư bản Pháp, giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với chủ nghĩa đế quốc Pháp Phong trào yêu nước trước những biến đổi trên cũng từng bước có những phát triển mới.

Với sự xuất hiện của tầng lớp tiểu tư sản và mầm mống của giai cấp tư sản ở nước ta và trước ảnh hưởng của các cuộc vận động cải cách ở Trung Quốc của Khang Hữu Vi và Lương

Khải Siêu, phong trào yêu nước của nước ta chuyển sang xu

hướng dân chủ tư sản với sự dẫn dắt của các sĩ phu yêu nước

có tinh thần cải cách Điển hình như các phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục, Duy Tân, Việt Nam Quang phục hội Nhưng tất cả những cố gắng cứu nước của trào lưu mới này ở nước ta đều thất bại Trường Đông kinh nghĩa thục bị đóng cửa (12-1907), Phong trào chống thuế ở miền Trung bị đàn áp (1908); vụ Hà Thành đầu độc thất bại (6-1908) Phong trào Đông Du bị tan rã, Phan Bội Châu và các đồng chí bị trục xuất khỏi nước Nhật (2-1909) Phong trào Duy Tân ở Trung Kì bị

đàn áp, các thủ lĩnh như Trần Quý Cáp, Nguyễn Hằng Chi bị lên máy chém Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Ngô Đức

Kế, Đặng Nghiêm Cẩn bị đày ra Côn Đảo Dù thất bại nhưng các phong trào yêu nước này đã nối tiếp nhau duy trì ngọn lửa cứu nước tiếp tục cháy trong lòng dân tộc

Yêu cầu của dân tộc là phải tìm ra con đường cứu nước mới.

Trước những đòi hỏi của dân tộc và nhân loại, Hồ Chí Minh và tư tưởng Hồ Chí Minh xuất hiện Đó là đòi hỏi khách quan của dân tộc và của nhân loại và sự ra đời của tư tưởng

Hồ Chí Minh là sự giải đáp và là sản phẩm tất yếu của cách mạng Việt Nam và thế giới trong điều kiện lịch sử mới, không

phải là ý muốn chủ quan hay một sự áp đặt nào.

2 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh gắn bó với toàn bộ tiến trình cách mạng nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng năm 1951, Đảng ta chính thức bắt đầu kêu gọi "Toàn Đảng hãy ra sức học tập đường lối chính trị, tác phong, đạo đức cách mạng của Hồ Chủ tịch" và chỉ ra rằng "sự học tập ấy là điều kiện tiên quyết làm cho Đảng mạnh và làm cho cách mạng mau đi đến thắng lợi hoàn toàn"(1)(1) Đại hội Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng năm 1991, lần đầu tiên Đảng ta đã nêu lên khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh(2)(2) và khẳng định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng

(1)(1) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đảng toàn tập, NXB CTQG, Hà Nội, 2001, tập 12, tr 9.

(2)(2) Đó là: "Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện

cụ thể của nước ta và trong thực tế, tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của

Đảng và của dân tộc" (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Nxb Sự

thật, Hà Nội, 1991, tr 127).

Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh được định nghĩa trong Báo cáo chính trị của BCHTW Đảng khoá VIII được thông qua tại Đại hội đại biểu lần thứ IX của Đảng năm 2001, ghi rõ:

"Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản cách mạng Việt Nam;

là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác -Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại Đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người; về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết toàn dân; về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân; về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; về phát triển kinh tế và văn hoá, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; về đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; về chăm lo bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau; về xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh, cán bộ, đảng viên vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân

Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta" (3)(3).

Định nghĩa trên nêu rõ cấu trúc, nguồn gốc, nội dung và

ý nghĩa, giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với Đảng và dân

tộc ta.

(3)(3) Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb CTQG, HàNội, 2001, tr

83-84.

Về cấu trúc, đó là một hệ thống những quan điểm toàn

diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản cách mạng Việt Nam.

Về nguồn gốc, nêu rõ ba nguồn gốc: là kết quả của sự

vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta; kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc; tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại.

Về nội dung, đó là tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Nội dung tư tưởng Hồ

Chí Minh bao gồm một hệ thống các quan điểm cơ bản về chính trị (đường lối cách mạng đối nội, đối ngoại, xây dựng các lực lượng cách mạng, xây dựng Nhà nước), các quan điểm

về kinh tế, văn hoá, xây dựng con người xã hội chủ nghĩa

Tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng lí luận và định hướng cho Đảng ta xây dựng đường lối đúng đắn, tổ chức lực lượng cách mạng và dẫn dắt nhân dân ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác trong toàn bộ tiến trình của cách mạng nước ta: thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hoà; thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp giải phóng nửa nước và thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã thống nhất đất nước, đưa

cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội Đảng ta chỉ rõ: cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng

và kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta đã đem lại thắng lợi cho công cuộc đổi mới ở nước ta sẽ tiếp tục dẫn dắt chúng

ta trên con đường xây dựng nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Do vậy, việc nghiên cứu, học tập và vận dụng tư tưởng

Hồ Chí Minh vào hoạt động thực tiễn là rất quan trọng Đó là

vấn đề liên quan tới sự đúng đắn trong xây dựng đường lối, phương pháp cách mạng, trong tổ chức lực lượng cách mạng, xây dựng Đảng để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của Đảng và của dân tộc ta

II Nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Giá trị truyền thống tốt đẹp Việt Nam thể hiện qua các giá trị căn bản sau đây:

- Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất khuất, tự lực tự cường

để dựng nước và giữ nước được hun đúc qua hàng ngàn năm Dân tộc và nhà nước ở nước ta hình thành sớm và không phải chỉ từ duy nhất là từ sự phân hoá giai cấp sâu sắc mà căn bản

là do nhu cầu của cuộc đấu tranh chống lại xâm lăng và yêu cầu sản xuất trước môi trường thiên nhiên nghiệt ngã mà tổ chức lại thành dân tộc, nhà nước Trải qua hàng ngàn năm hun đúc, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam là giá trị tinh thần cao nhất của dân tộc ta nhưng có đặc điểm sâu sắc là nó mang trong mình một giá trị kép: yêu nước-thương dân, thương dân- yêu nước Vấn đề dân tộc, vì thế, gắn liền với vấn đề con người trong tất cả các lĩnh vực của đời sống con người Việt Nam.

- Từ đó tinh thần cộng đồng, đoàn kết, ý thức dân chủ

xuất hiện và được nuôi dưỡng trong quá trình dựng nước, giữ nước và trở thành giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Những giá trị này được biểu hiện trong kinh tế như trong chế

độ ruộng đất công điền; về xã hội là vấn đề dân chủ và tự chủ trong tổ chức làng xã, xây dựng hương ước; trong văn hoá là

sự tôn vinh các giá trị anh hùng, thờ phụng những người có

công dựng nước, giữ nước, xây dựng làng xã, nghề nghiệp và trọng người hiền tài Những giá trị tốt đẹp đó làm cho mối quan

hệ Cá nhân - Gia đình - Làng - Nước trở nên bền chặt và nương tựa vào nhau để tồn tại và phát triển Nước mất dựa vào Làng để khôi phục Nước Từ liên kết Gia đình để giữ Làng, liên kết Làng để giữ Nước Các mối quan hệ đó có cơ sở kinh

tế và theo đó là văn hoá, chính trị, đặc biệt là thể hiện trong chính sách của nhà nước, trong hương ước và tổ chức của làng, xã Con người cá nhân trong lịch sử Việt Nam quan hệ chặt chẽ với cộng đồng làng xã và dân tộc

- Truyền thống dũng cảm, cần cù, thông minh, sáng tạo

trong lao động sản xuất, chiến đấu, đồng thời dân tộc Việt Nam luôn rộng mở đón nhận những giá trị văn minh của nhân loại để bảo tồn dân tộc và phát triển đất nước Thâu nhận cái hay để tồn tại và phát triển đã tạo ra và là tư duy mở, mềm dẻo của con người Việt Nam.

Một dân tộc sau hàng ngàn năm là nô lệ, bị cưỡng bức đồng hoá về thể chất và tinh thần - giết đàn ông, đốt sách, nô dịch, đồng hoá về văn hoá, phong tục, tập quán, nhưng vẫn không khuất phục, kiên nhẫn chịu đựng và nuôi dưỡng ý thức độc lập dân tộc để rồi lại đứng lên giành lấy độc lập, xây dựng một quốc gia là sự thật lịch sử của dân tộc Việt Nam Sức mạnh ấy là những giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp.

Sức mạnh của văn hoá truyền thống đó với những giá

trị căn bản trên đây duy trì và tồn tại trong cơ sở kinh tế, hiện

thân vào văn hoá và tổ chức xã hội của làng xã đã vượt qua

một ngàn năm nô lệ của thời kì Bắc thuộc để bảo tồn được dân tộc với một nền văn hoá riêng và đã thành công trong xây dựng nhà nước độc lập vào thế kỉ thứ 10 cũng như bảo vệ

được nền độc lập của mình trước các cuộc xâm lăng của các thế lực phong kiến phương Bắc ở những thế kỉ sau đó

Chính chủ nghĩa yêu nước - nhân văn Việt Nam là cội

nguồn, là giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp, là điểm xuất phát, là động lực lên đường cứu nước và là bộ lọc các học thuyết để Hồ Chí Minh lựa chọn và tiếp nhận tinh hoa văn hoá nhân loại mà đỉnh cao của nó là chủ nghĩa Mác - Lênin Người

nói: "Lúc đầu chính chủ nghĩa yêu nước chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi theo Lênin và Quốc tế thứ ba"

2 Tinh hoa văn hoá phương Đông và phương Tây

Phật giáo vào Việt Nam từ đầu thiên niên kỉ thứ I và có ảnh hưởng rất lớn trong văn hoá Việt Nam, đặc biệt là ở thời đầu xây dựng nhà nước độc lập của nhà Lý, Trần, Phật giáo được coi như quốc giáo và đã có nhiều đóng góp vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hình thành nên những nét đặc sắc của văn hoá Việt Nam ở thời kì này Khi vào Việt Nam, Phật giáo cũng Việt hoá và hình thành nên các phái hệ như Thiền phái Trúc lâm Việt Nam với chủ trương gắn bó với dân tộc và đất nước.

Những tư tưởng căn bản của Phật giáo ảnh hưởng tích cực tới văn hoá Việt Nam là tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ cứu nạn, thương người như thể thương thân; nếp sống có đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo làm điều thiện Vì vậy, Phật giáo đã ảnh hưởng rất lớn tới sự hình thành và phát triển của văn hoá, tư tưởng và lối sống Việt Nam

Nho giáo Trung Hoa vào Việt Nam do nhu cầu của sự thống trị nhưng trong qua trình đó đã được Việt hoá thành Nho giáo Việt Nam thể hiện những giá trị về lòng yêu nước, thương dân, nhân văn, dung hoà con người cá nhân với cộng

đồng, coi trọng lợi ích cộng đồng trên lợi ích cá nhân, gắn lợi ích của cá nhân với lợi ích dân tộc Nho giáo Việt Nam lấy yêu nước - nhân văn Việt Nam là đạo lí làm người Trong điều kiện lịch sử của dân tộc, Nho giáo Việt Nam đã đáp ứng yêu cầu của dân tộc trong dựng nước, giữ nước, xây dựng đất nước cũng như trong xây dựng gia đình và con người

Nho giáo Trung Hoa đặt mối quan hệ vua - tôi ở vị trí cao nhất Nho giáo Việt Nam cũng nhấn mạnh vấn đề này nhưng đòi hỏi nhà vua trước hết là lòng trung thành với Tổ quốc, nhân hậu với nhân dân, cũng phải lấy tu thân làm gốc.

Ca ngợi vua hiền quan tâm đến dân chúng và ủng hộ việc gạt

bỏ những ông vua bất lực để lập nên những triều đại mới quan tâm tới đất nước và nhân dân là nội dung tích cực của Nho giáo Việt Nam.

Bên cạnh đó, những yếu tố tích cực của Nho giáo như triết lí hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo giúp đời; tư tưởng về một xã hội bình trị an ninh hoà mục, thế giới đại đồng; triết lí nhân sinh tu thân, dưỡng tính, cũng được Việt hoá thành các giá trị văn hoá Việt Nam, phù hợp với các giá trị gốc của dân tộc

Những tác động tích cực của Phật giáo và Nho giáo Việt Nam đã tác động tới Hồ Chí Minh ngay từ khi còn nhỏ ở trong môi trường văn hoá Việt của làng xã Việt Nam và dưới sự dạy bảo của Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc

Sau này, khi trở thành người cộng sản, Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục tìm hiểu về văn hoá phương Đông, đặc biệt là những trào lưu tư tưởng mới ở ấn Độ và Trung Hoa mà điển hình là chủ nghĩa Găng-đi và chủ nghĩa tam dân của Tôn Trung Sơn.

Hồ Chí Minh đã tìm thấy trong chủ nghĩa tam dân của Tôn

Trung Sơn "những điều thích hợp với điều kiện nước ta"- đó là dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc (Độc lập - Tự do - Hạnh phúc)

Khi học ở Huế, những tư tưởng tiến bộ của cách mạng Pháp về "tự do, bình đẳng, bác ái" đã ảnh hưởng mạnh đến Hồ Chí Minh và là một trong những yếu tố tác động tới hướng đi tìm đường cứu nước của Người Ba mươi năm sống, lao động, học tập và hoạt động trong môi trường văn hoá phương Tây,

Hồ Chí Minh đã có điều kiện để tìm hiểu, nghiên cứu và trực tiếp trải nghiệm qua các hoạt động chính trị, văn hoá, xã hội ở đây Người đã trực tiếp tìm hiểu tư tưởng dân chủ của các nhà Khai sáng (Vonte, Rutxô, Mongtétxkiơ ) qua các tác phẩm của

họ Người đã tới Pháp, Mỹ, Anh và trực tiếp khảo sát mọi mặt tại những nơi khởi nguồn của ba cuộc cách mạng tư sản điển hình trên thế giới Tư tưởng cách mạng tiến bộ của các cuộc cách mạng này đã tác động mạnh mẽ tới Hồ Chí Minh Đó là

những tư tưởng cơ bản của chủ nghĩa dân tộc và nhân

văn trong cách mạng tư sản Mỹ và Pháp với quyền dân

tộc, quyền con người và tư tưởng dân chủ mà nội dung của nó

là Tự do - Bình đẳng - Bác ái Đây là những điểm mới về tư tưởng trong tinh hoa văn hoá phương Tây đã tác động mạnh

mẽ tới suy nghĩ - hành động và tư tưởng của Hồ Chí Minh

Sống trong môi trường dân chủ và thông qua các hoạt động dân chủ trong làm việc, sinh hoạt ở các tổ chức lao động, xã hội và chính trị ở phương Tây, Hồ Chí Minh đã học được cách làm việc dân chủ và hình thành phong cách dân chủ ở Người

3 Chủ nghĩa Mác- Lênin

Với hành trang giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp của dân tộc (chủ yếu là chủ nghĩa yêu nước - nhân văn (với những giá trị về giải phóng dân tộc và con người) để so sánh, đối chiếu, chọn lọc và tiếp thu giá trị văn hoá đương đại của nhân loại và trên cơ sở đó, Hồ Chí Minh đã có điều kiện đến và thâu nhận một cách tự nhiên, về cả lí trí và tình cảm, học thuyết giải phóng con người triệt để nhất của thời đại là chủ nghĩa Mác - Lênin Tiếp nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã

từ một người yêu nước trở thành người cộng sản khi trở thành người tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp.

Với thế giới quan và phương pháp luận mác-xít, Hồ Chí Minh có sự chuyển biến về chất tư tưởng cách mạng của mình

để có thể tiếp hấp thụ và chuyển hoá được những giá trị tích cực và tiến bộ của truyền thống tốt đẹp của văn hoá dân tộc

và tinh hoa văn hoá của nhân loại, giúp cho Người tổng kết thực tiễn, đúc rút lí luận và hình thành nên một hệ thống những quan điểm cơ bản về cách mạng Việt Nam, hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người Vì vậy, chủ nghĩa Mác - Lênin chính là một nguồn gốc lý luận, là cơ sở chủ yếu nhất hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh và tư tưởng

Hồ Chí Minh chính là sự vận dụng sáng tạo, phát triển và làm phong phú chủ nghĩa Mác - Lênin trong thời đại mới.

Trên cơ sở năng lực trí tuệ cao và được trang bị những giá trị văn hoá tinh tuý của dân tộc và nhân loại mà căn bản

là vấn đề độc lập cho dân tộc và tự do, hạnh phúc cho nhân dân, Hồ Chí Minh đã thâu nhận và đi theo chủ nghĩa Mác - Lênin một cách tự nhiên Đến với chủ nghĩa Mác từ đòi hỏi của thực tiễn giải phóng dân tộc và con người Việt Nam, từ nhu

cầu chung của nhân loại về quyền dân tộc, quyền con người,

Hồ Chí Minh đã vận dụng lập trường, quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác - Lênin để nghiên cứu thực tiễn và tự tìm ra con đường của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới Chính vì vậy, chủ nghĩa Mác - Lênin là cơ sở làm cho Hồ Chí Minh vượt lên trước những nhà yêu nước đương thời, khắc phục được sự khủng hoảng về con đường tiến lên của dân tộc Việt Nam.

Như vậy, các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc đã

được nâng lên tầm thế giới với việc thâu nhận tinh hoa văn hoá của nhân loại và chủ nghĩa Mác - Lênin đã hình thành và tạo ra bước phát triển mới phù hợp với tiến hoá của nhân loại trong thời đại mới của tư tưởng Hồ Chí Minh

Có thể nói, về văn hoá, tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kế thừa các giá trị tốt đẹp của văn hoá dân tộc và nhân loại trên

một trình độ mới về chất phù hợp với thời đại mới

4 Trí tuệ và hoạt động thực tiễn của Hồ Chí Minh

Tại sao có nhiều người đi tìm đường cứu nước nhưng chỉ

có Hồ Chí Minh mới nhận thức được con đường mới và phù hợp với yêu cầu của dân tộc và xu thế phát triển của thời đại?

Trước hết, phải nói tới những phẩm chất cá nhân của Hồ

Chí Minh mà nổi bật là ý chí quyết tâm của một người yêu nước, một chiến sĩ cộng sản với tấm lòng yêu nước, thương

dân và đồng loại khổ đau, sẵn sàng hiến dâng cuộc đời cho

dân tộc độc lập, cho tự do hạnh phúc của con người Việt Nam.

Đó là tài năng trí tuệ mà biểu hiện trước hết ở sự kiên

trì học tập tiếp thu vốn tri thức phong phú của dân tộc và

nhân loại, là tư duy độc lập tự chủ trong tiếp thu, phê phán, chọn lọc các giá trị văn hoá dân tộc và nhân loại, trí tuệ của thời đại để trên cơ sở đó sáng tạo và phát triển thành những giá trị tư tưởng mới vì mục tiêu độc lập dân tộc và giải phóng triệt để con người

Đó là năng lực hoạt động thực tiễn phong phú của Hồ

Chí Minh đã giúp Người phân tích và rút ra được nhiều kết luận chính xác từ thực tiễn lịch sử của phong trào cách mạng thế giới và trong nước.

Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh có cội nguồn và được hình

thành từ các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa văn hoá của nhân loại mà đỉnh cao là chủ nghĩa Mác - Lênin thông hoạt động trí tuệ và thực tiễn của Người.

III Quá trình hình thành và phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh

Là một hệ thống các quan điểm cơ bản về cách mạng giải phóng dân tộc, giai cấp và con người, tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành qua quá trình tìm tòi, xác lập, phát triển

và hoàn thiện gắn liền với tiến trình lịch sử của dân tộc, của nhân loại và sự vận động của lịch sử trong thời đại mới Có thể nêu lên tiến trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh theo các thời đoạn lịch sử sau đây.

1 Từ 1890 - 1911: Tiếp nhận chủ nghĩa yêu nước

Người cũng được tiếp nhận tinh hoa văn hoá phương Đông qua nền giáo dục Nho giáo Việt Nam và bắt đầu tiếp xúc với văn hoá phương Tây Được giáo dục chủ nghĩa yêu nước, nhưng phải chứng kiến sự khổ đau của một dân tộc nô lệ, sự bất công của áp bức giai cấp cùng những cuộc đấu tranh bất khuất của cha ông, đã hình thành nên ý chí cứu nước, cứu dân của Nguyễn Tất Thành Bằng trí tuệ và sự mẫn cảm, Nguyễn Tất Thành đã quyết định đi theo con đường mới, tìm mẫu hình mới cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và con người Việt Nam.

2 Từ 1911 - 1920: Đi tìm đường cứu nước

Đây là giai đoạn Nguyễn Tất Thành đi sang phương Tây, đến các châu lục khảo sát, tìm hiểu một cách toàn diện các mặt đời sống của các dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại và nghiên cứu về các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới đặc biệt là cách mạng Anh, Pháp và Mỹ Người đã rút ra những kết luận quan trọng về nguồn gốc của áp bức dân tộc và giai cấp, đã nhận thấy tính không triệt để của cách mạng dân chủ tư sản và các cuộc cách mạng này đã trở nên

cũ đối với lịch sử phát triển của nhân loại

Trên cơ sở cội nguốn văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại, qua trải nghiệm hoạt động thực tiễn, Nguyễn ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin sau khi Người tiếp xúc với Luận cương của Lênin về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa, tìm ra con đường của cách mạng Việt Nam là con đường cách mạng vô sản Người đã biểu quyết tán thành Quốc tế III, tham gia sáng lập Đảng cộng sản Pháp, trở thành người cộng sản

3 Từ năm 1920 - 1930: Tư tưởng Hồ Chí Minh hình thành về cơ bản

Đây là giai đoạn Người tham gia hoạt động thực tiễn trong phong trào cộng sản quốc tế và giải phóng dân tộc thế giới và bắt đầu tiến hành tổ chức truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin Đây cũng là giai đoạn Hồ Chí Minh, thông qua các tác phẩm như Bản án chế độ thực dân Pháp (1925), Đường cách mệnh (1927), Chính cương vắn tắt của Đảng, Sách lược vắn tắt của Đảng, Chương trình vắn tắt của Đảng, Điều lệ vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định những luận điểm

cơ bản về cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng Việt Nam trong thời đại mới Đó là những quan điểm về cách mạng

vô sản đối với công cuộc giải phóng dân tộc, giai cấp, con người trong thời đại mới(1)(1); về phạm trù cách mạng giải phóng dân tộc mối quan hệ tương hỗ giữa cách mạng này với cách mạng vô sản ở chính quốc và tính không phụ thuộc của cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa; về xây dựng Đảng theo chủ nghĩa Mác - Lênin và đội ngũ cán bộ của Đảng; về tập hợp và xây dựng lực lượng cách mạng; về đường lối cơ bản, mục tiêu, phương pháp, bước đi và quan hệ quốc tế của cách mạng Việt Nam

4 Từ năm 1930 - 1945: Tư tưởng Hồ Chí Minh được thực hiện ở Việt Nam (1930 - 1945)

4.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh gặp khó khăn, thử thách (1930 - 1940)

Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam với đường lối cách mạng vô sản qua các văn kiện đầu tiên là Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình vắn tắt và Điều lệ vắn tắt của Đảng là sự sáng tạo của Hồ Chí Minh khi vận dụng chủ

(1)(1) Hồ Chí Minh viết: "Chỉ có giải phóng giai cấp vô sản thì mới giải phóng được dân tộc, cả hai cuộc giải

phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và cách mạng thế giới" (Hồ Chí Minh, Toàn tập,

Sđd, tập 1, tr 416).

nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam Tuy nhiên, do chưa nắm bắt được tình hình thực tiễn và bị chi phối bởi các quan điểm tả khuynh của Quốc tế cộng sản, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ I (tháng 10-1930) đã chỉ trích, phê phán xung quanh các vấn đề mối quan hệ dân tộc - giai cấp, vấn đề mặt trận dân tộc thống nhất, tên Đảng

và ra nghị quyết thủ tiêu các văn kiện này đồng thời quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương

Nguyễn ái Quốc vẫn kiên trì quan điểm của mình Chỉ sau khi Đại hội VII Quốc tế cộng sản (7-1935), phê phán khuynh hướng tả khuynh, biệt phái trong phong trào cộng sản quốc tế và từ thực tiễn cách mạng nước ta, Đảng ta từng bước điều chỉnh và đề ra những chủ trương theo quan điểm đúng đắn của Nguyễn ái Quốc Tháng 9-1939, Quốc tế cộng sản đã đồng ý để Nguyễn ái Quốc về công tác ở Đông Dương Ngày 28-1-1941, Người về đến Việt Nam và từ đây trực tiếp lãnh đạo cách mạng nước ta.

4.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh được thực hiện đúng đắn ở Việt Nam (1941 - 1945)

Tháng 5-1941, Hồ Chí Minh triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 Tại Hội nghị này, những quan điểm của Hồ Chí Minh về đường lối cách mạng Việt Nam, chủ yếu là vấn đề giải quyết mối quan hệ dân tộc-giai cấp, đặt quyền lợi dân tộc giải phóng cao hơn hết thảy, đoàn kết toàn dân trong xây dựng lực lượng cách mạng, xây dựng mặt trận đoàn kết dân tộc và phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh được khẳng định Với những quan điểm đúng đắn đó, Mặt trận Việt Minh được Đảng ta tổ chức đã phát triển mạnh mẽ thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc trên cả nước đồng thời tạo ra cơ sở

chính trị vững chắc cho sự ra đời của lực lượng vũ trang nhân dân Đó là những nhân tố căn bản đưa tới thành công của cách mạng Tháng Tám năm 1945.

4.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh phát triển trong điều kiện mới (1945 -1969)

Cách mạng tháng Tám thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời, nước ta bước vào kỉ nguyên độc lập và chủ nghĩa xã hội, tư tưởng Hồ Chí Minh được phát triển đáp ứng tình hình, nhiệm vụ cách mạng mới Đó là những quan điểm của Người về xây dựng nhà nước dân chủ mới ở nước ta;

về những vấn đề chính trị đối nội, đối ngoại; về xây dựng nền kinh tế, văn hoá, con người mới để bảo vệ thành quả của Cách mạng Tháng Tám Đó là những quan điểm về vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, thực hiện toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến, trường kì chống thực dân Pháp xâm lược

Đại hội toàn quốc lần thứ II của Đảng là sự phát triển của tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng Đảng ta qua Cương lĩnh, Điều lệ, tên mới của Đảng là Đảng Lao động Việt Nam và

về đường lối cách mạng Việt Nam từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta Đường lối đúng đắn đó đã dẫn dắt nhân dân ta tới chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, giải phóng nửa nước và mở đầu quá trình sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ trên thế giới.

Sau Hiệp định Giơnevơ 1954, đất nước ta bị chia làm hai miền với hai nhiệm vụ khác nhau Tư tưởng Hồ Chí Minh được phát triển đáp ứng tình hình, nhiệm vụ mới với việc hình thành đường lối vừa thực hiện cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, vừa tiếp tục hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam được thông qua tại Đại hội toàn quốc lần thứ III của Đảng (1960) Những quan điểm Hồ Chí

Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh cách mạng ở miền Nam đã dẫn dắt nhân dân ta giành thắng lợi trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước

Trước khi đi gặp cụ Các Mác và Lênin, Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta bản Di chúc thiêng

liêng chỉ rõ sự tất thắng của sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước; tổng kết những bài học của cách mạng Việt Nam và chỉ ra những phương hướng lớn để xây dựng đất nước sau chiến tranh nhằm thực hiện cho được mục tiêu "xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới" Đó là di sản tư tưởng vô cùng quý báu của Đảng và

nhân dân ta Thực hiện Di chúc của Người, Đảng ta đã lãnh

đạo nhân dân hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam, thống nhất Tổ quốc đưa cả nước đi lên chủ nghĩa

xã hội.

Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh hình thành và phát triển

đáp ứng đòi hỏi của lịch sử dân tộc và nhân loại trong thời đại mới Dưới sự lãnh đạo của Đảng, thắng lợi của cách mạng Việt Nam và của cách mạng thế giới đã khẳng định giá trị nền tảng

tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng và cách mạng Việt Nam Đây là tài sản tinh thần vô cùng quý giá của dân tộc ta và nhân loại.

c tài liệu tham khảo

1 Võ Nguyên Giáp (chủ biên) (1997), Tư tưởng Hồ Chí Minh và

con đường cách mạng Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội, tr 11-56.

2 Phạm Ngọc Anh (chủ biên) (2008), Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí

Minh (dưới dạng hỏi - đáp), Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, tr.

9-24.

3 GS Song Thành (2005), Hồ Chí Minh - Nhà tư tưởng lỗi lạc,

Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, tr 19-74.

D câu hỏi ôn tập, thảo luận

1 Nêu và phân tích khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh.

2 Phân tích các cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh.

3 Nêu các giai đoạn hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh.

Muốn hiểu vấn đề đó, chúng ta phải xem xét tình hình hiện nay ởlục địa châu á về mặt lịch sử và địa lý

Lục địa rộng lớn đó có diện tích 80 lần lớn hơn nước Pháp(45.000.000 km2), với dân số gần 800 triệu người, có một cơ cấu chínhtrị tương đối phức tạp

Trong tất cả các nước châu á, Nhật Bản là nước duy nhất mắcphải một cách trầm trọng nhất chứng bệnh truyền nhiễm là chủ nghĩa tưbản đế quốc Từ chiến tranh Nga - Nhật, chứng bệnh đó diễn biến ngàycàng nguy kịch, lúc đầu bằng sự thôn tính Triều Tiên, tiếp đấy là sựtham gia vào cuộc chiến tranh "vì chính nghĩa"

Để ngăn cản nước Nhật trượt dài đến vực thẳm của hiện tượngphương Tây hoá không thể cứu vãn nổi, nghĩa là để phá tan chủ nghĩa tưbản trước khi nó có thể bắt rễ sâu vào quần đảo Nhật Bản, một đảng xãhội vừa được thành lập Cũng như tất cả các chính phủ tư sản, chính phủThiên hoàng đã dùng mọi cách mà chúng có thể để chống lại phong trào

đó Cũng như tất cả các lực lượng công nhân ở châu Âu và châu Mỹ,

phong trào công nhân Nhật Bản cũng vừa thức tỉnh Mặc dù sự đàn ápcủa chính phủ, phong trào do Đảng Xã hội Nhật Bản lãnh đạo vẫn pháttriển khá nhanh.

Các đại hội đảng bị cấm ở các thành phố Nhật Bản, những cuộcđình công, những cuộc biểu tình của dân chúng vẫn nổ ra

Trung Quốc, trước kia và hiện nay vẫn là con bò sữa của tư bản

Âu, Mỹ Nhưng sự thành lập chính quyền của nhà cách mạng Tôn DậtTiên ở phía Nam, đã hứa hẹn với chúng ta một nước Trung Hoa được tổchức lại và vô sản hoá Có thể hy vọng một cách không quá đáng rằng,trong một tương lai gần đây, hai chị em - nước Trung Hoa mới và nướcNga công nhân - sẽ nắm tay nhau trong tình hữu nghị để tiến lên vì lợiích của nền dân chủ và nhân đạo

Bây giờ, chúng ta hãy đi đến châu á đau khổ

Nước Triều Tiên nghèo đói đang ở trong tay chủ nghĩa tư bảnNhật ấn Độ - xứ ấn Độ đông dân và giàu có - bị đè nặng dưới ách bọnbóc lột người Anh May sao, ý chí giải phóng đang làm sôi sục tất cảnhững người bị áp bức đó, và một cuộc cổ động cách mạng sôi nổi đanglay chuyển tinh thần ấn Độ và Triều Tiên Tất cả mọi người đều chuẩn bịmột cách từ từ nhưng khôn khéo cho cuộc đấu tranh tối cao và giảiphóng

Và Đông Dương! Xứ Đông Dương bị chủ nghĩa tư bản Pháp bóc lột,

để làm giàu cho một số cá mập! Người ta đưa người Đông Dương vào chỗchết trong cuộc chém giết của bọn tư bản để bảo vệ những cái gì màchính họ không hề biết Người ta đầu độc họ bằng rượu cồn và thuốcphiện Người ta kìm họ trong ngu dốt (cứ 10 trường học thì có 1.000 đại lýthuốc phiện chính thức) Người ta bịa đặt ra những vụ âm mưu để cho họnếm những ân huệ của nền văn minh tư sản ở trên máy chém, trong nhà

tù hay đày biệt xứ!

75 nghìn kilômét vuông đất đai(1)1), 20 triệu dân bị bóc lột tànnhẫn trong tay một nhúm kẻ cướp thực dân, đấy là xứ Đông Dương hiệnnay

Bây giờ hãy xét những lý do lịch sử cho phép chủ nghĩa cộng sảnthâm nhập dễ dàng vào châu á, dễ dàng hơn là ở châu Âu

Người châu á - tuy bị người phương Tây coi là lạc hậu - vẫn hiểu

rõ hơn hết sự cần thiết phải cải cách toàn bộ xã hội hiện tại Và đây là lý

do tại sao:

Gần 5.000 năm trước đây, Hoàng đế (2.679 trước C.N) đã áp dụng

1) (1) Số liệu này có thể do báo in nhầm Diện tích Đông Dương 745.000km 2

chế độ tỉnh điền: ông chia đất đai trồng trọt theo hai đường dọc và haiđường ngang Như vậy sẽ có chín phần bằng nhau Người cày ruộng đượclĩnh mỗi người một phần trong 8 miếng, miếng ở giữa tất cả đều cùng làm

và sản phẩm được sử dụng vào việc công ích Những đường phân giớiđược dùng làm mương dẫn nước

Triều đại nhà Hạ (2.205 trước C.N) đặt ra chế độ lao động bắtbuộc

Khổng Tử vĩ đại (551 trước C.N) khởi xướng thuyết đại đồng vàtruyền bá sự bình đẳng về tài sản(1)1) Ông từng nói: thiên hạ sẽ tháibình khi thế giới đại đồng Người ta không sợ thiếu, chỉ sợ có không đều.Bình đẳng sẽ xoá bỏ nghèo nàn, v.v

Học trò của Khổng Tử là Mạnh Tử, tiếp tục tư tưởng của thầy vàvạch ra một kế hoạch chi tiết để tổ chức sự sản xuất và tiêu thụ Sự bảo

vệ và phát triển lành mạnh của trẻ em, sự giáo dục và lao động cưỡngbức đối với người lớn, sự lên án nghiêm khắc thói ăn bám, sự nghỉ ngơicủa người già, không có điều gì đề án của ông không đề cập đến Việc thủtiêu bất bình đẳng về hưởng thụ, hạnh phúc không phải cho một số đông

mà cho tất cả mọi người, đấy là đường lối kinh tế của vị hiền triết

Trả lời một câu hỏi của vua, ông đã nói thẳng thắn: dân vi quý,

xã tắc thứ chi, quân vi khinh

Về của cải tư hữu, luật pháp An Nam cấm mua bán toàn bộ đấtđai Hơn nữa, một phần tư đất trồng trọt bắt buộc phải để làm củachung Cứ ba năm người ta chia lại ruộng đất đó Mỗi người dân trong xãthôn được nhận một phần Điều đó không hề ngăn cản một số người trởnên giàu có, vì còn ba phần tư đất đai khác có thể mua bán, nhưng nó

có thể cứu nhiều người khác thoát khỏi cảnh bần cùng

Cái thiếu đối với chúng tôi, mà trách nhiệm của chúng tôi phải nóilên ở đây để những đồng chí của chúng ta có nhiệt tình truyền bá chủnghĩa cộng sản và thực tâm muốn giúp đỡ những người lao động lật đổ áchcủa những kẻ bóc lột và đi vào gia đình chung của giai cấp vô sản quốc

tế, để cho những đồng chí đó có thể giúp đỡ chúng tôi một cách có hiệuquả Cái mà chúng tôi thiếu để trở thành cộng sản, là những điều kiện

cơ bản nhất để hành động:

Tự do báo chí

Tự do du lịch

Tự do dạy và học

1) (1) Bản chất học thuyết của Khổng Tử là nặng về Đẳng cấp, đề cao tầng lớp thống trị.

ở đây nêu lại thuyết đại đồng của Khổng Tử là Nguyễn ái Quốc muốn gắn với cuộc đấu tranh vì sự công bằng và bình đẳng trong xã hội thuộc địa (B.T.).

Tự do hội họp (tất cả những cái này đều bị những kẻ khai hoá thuộcđịa ngăn cấm chúng tôi một cách dã man).

Ngày mà hàng trăm triệu nhân dân châu á bị tàn sát và áp bứcthức tỉnh để gạt bỏ sự bóc lột đê tiện của một bọn thực dân lòng thamkhông đáy, họ sẽ hình thành một lực lượng khổng lồ, và trong khi thủtiêu một trong những điều kiện tồn tại của chủ nghĩa tư bản là chủ nghĩa

đế quốc, họ có thể giúp đỡ những người anh em mình ở phương Tâytrong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn

Nguyễn ái Quốc

Tạp chí La Revue Communiste, số 15, tháng

5-1921

Nước AN NAM Dưới CON Mắt Người Pháp

 Trong một bản tuyên bố, ông Bô lúc đó là toàn quyền ĐôngDương, nói với người An Nam như thế này:

"Hỡi nhân dân An Nam!

Chúng ta đến nước các ngươi là nối gót ông cha chúng ta đã từnglui tới bờ biển nước các ngươi từ hai thế kỷ nay

Chúng ta đến đây cũng với một tinh thần mạo hiểm và một ýmuốn khai hoá

Không hiểu phong tục và lịch sử nước các ngươi, chúng ta tưởngđem đến cho một dân tộc dã man những ân huệ của một nền văn minhcao cả

Chúng ta đã đi khắp đồng ruộng, núi đồi và ở đâu chúng ta cũngkhen cho sự cần cù không mệt mỏi của các ngươi

Chúng ta đi qua khắp kinh kỳ, ở đâu chúng ta cũng thấy có cơ sở

thục có tổ chức trong khi những người phương Tây còn ở tình trạng bánkhai Yêu mến quê hương, quyến luyến gia đình, tôn kính tổ tiên, yêuchuộng công lý, tôn trọng chính nghĩa, ham thích khoa học, coi trọng lờinói thánh hiền, thương yêu nòi giống, tôn kính lẽ phải; ghét xa hoa, khônghám tiền tài, khinh ghét vũ lực, không sợ gian khổ, hy sinh; đó là nhữngđức tính răn dạy trong sách thánh hiền, lưu lại trong cổ phong và ghi thànhluật pháp; hiện nay đó cũng là những đặc điểm về bản tính của người AnNam hình thành từ bao thế hệ, những thế hệ luôn luôn cố gắng thực hiệnđạo đức ấy một cách thành kính; người An Nam bình thường mà người tagặp bất cứ ở đâu cũng đều như vậy cả Trong đám người bình dân, người

ta cũng thấy những thuần phong mỹ tục ấy, cả ở những người mà xưa naychúng ta thường quen gọi là bọn côn đồ, quân ăn cướp"

Bây giờ chúng ta xét xem dân tộc ấy bị ai cai trị và cai trị bằngcách nào

"Chúng ta tới đây không làm cho người An Nam giàu lên chút nào

mà còn gây nên khủng hoảng để di hại lâu dài Cạnh tranh của người Âu

đã bóp chết một số công nghiệp, thuế má nặng nề làm phá sản một sốcông nghiệp khác" (Đại tá Bécna)

"Xã hội cũ An Nam tổ chức tốt như thế đã bị chúng ta phá huỷ.Chúng ta tìm cách thay thế nó bằng những tổ chức thô sơ theo kiểuPháp, nhưng vô hiệu

Khắp nơi, người ta vi phạm luật lệ của người An Nam, coi thườngphong tục, cướp bóc tài sản; mượn cớ đi trấn áp, nên quân lính "đượcthể" lại tha hồ cướp phá, giết tróc; thú tính xấu xa nhất lại hoành hành;đến cái vẻ công lý cũng không còn; không một viên chỉ huy nào màmiệng không chửi rủa, tay không múa dùi cui, chúng chỉ trấn áp chứkhông cần giảng giải gì" (Đờ Puvuốcvin)

"Nếu bọn Đức buộc cho hai tỉnh(1)1) bị chúng xâm chiếm một chế

độ giống như chế độ mà chúng ta bắt buộc những người chúng ta gọi làdân bảo hộ kia phải theo, thì tất cả châu Âu văn minh sẽ đứng lên chốnglại chúng" (V Đốctông)

"Tôi mạn phép nói rằng cách khai hoá đánh vỡ đầu người ta chứkhông cải biến đầu óc cho người ta, như thế là hơi thô bạo Đây là nhữngngười đang sống yên ổn trong nhà họ Bỗng nhiên chúng ta xông vào đấtđai không phải của chúng ta, mang danh nhân đạo, chúng ta chém giếtnhững người bản xứ hoặc đuổi họ ra khỏi nhà Chính cái đó đã gợi cho

họ một ý niệm kiêu hãnh đối với cái văn minh ấy Vì tình nhân loại,người ta giết; vì tình nhân loại, người ta cướp đoạt; vì tình nhân loại,

1) 1) Hai tỉnh Andátxơ và Loren của Pháp bị Đức chiếm đóng trước Chiến tranh thế giới thứ nhất.

người ta bóc lột những người bản xứ!" (E.Macác).

"Tôi không tưởng tượng được - ông Đume, Toàn quyền Đông Dươngviết - tôi không tin rằng người ta có thể có một quan niệm về một chínhphủ thuộc địa kỳ quái vô lý nào hơn Chính phủ Nam Kỳ hiện nay Ngaylúc đầu người ta đã đạt đến lý tưởng kiểu đó rồi

Nam Kỳ được đặt ngang hàng với các thuộc địa "lâu đời" củachúng ta như Máctiních, Goađơlúp, Rêuyniông; cũng như những thuộcđịa này, Nam Kỳ có đại biểu ở nghị viện Pháp và có hội đồng dân cử địaphương"

ở đây tôi không muốn nghiên cứu để đánh giá tổ chức ở các thuộcđịa lâu đời, hoặc để xem việc xác lập quyền lập pháp ở đây có phù hợp vớichế độ đại nghị ở chính quốc không Nhưng ít ra người ta cũng phải giảithích sự tồn tại của một hội đồng chính trị có quyền lực gần như cao nhất ởmột nước có phổ thông đầu phiếu, trong đó tất cả mọi người dân, dân bản

xứ hay dân Pháp, đều là công dân của nước cộng hoà được hưởng đầy đủquyền lợi chính trị

ở Nam Kỳ thì không giống như thế chút nào, dân bản xứ là nhữngthần dân Pháp chứ không phải là công dân Pháp

Trong số 2.000 người Pháp ở Nam Kỳ người ta đã tính có đến1.500 người sống dựa vào ngân sách, còn trong số 500 kia thì cũng chỉ

có một số người không có quan hệ với Nhà nước Như vậy là trong dân số

3 triệu người không có được hai nghìn cử tri *, và ba phần tư những ngườinày lại là công chức ấy thế mà người ta gọi đó là phổ thông đầu phiếu!

Nhóm đa số những người ăn lương ấy bầu ra một đại biểu vào hạnghị viện, chỉ định hội nghị lập pháp ở thuộc địa tức là hội đồng thuộcđịa Người ta có thể bẻ lại rằng hội đồng ấy gồm có hội viên người AnNam**, có đại biểu của phòng thương mại và của hội đồng tư vấn Thực tếthì những hội viên do đoàn tuyển cử Nam Kỳ bầu ra làm chúa trong hộiđồng; những thành phần khác của hội đồng chỉ biết cúi đầu nghe theo vàkhông dám hé răng

ở đây người ta thấy tất cả cái tốt đẹp của chế độ: một nhóm đa

số người ăn lương ngân sách sắp đặt lấy các khoản chi và quyết định lấynhững khoản thuế phải thu Một câu tục ngữ đã nói: "Trước khi thươngngười phải thương mình đã" Tiền thuế còn đem dùng để đài thọ nhữngcông vụ mới, nhờ đó mà thêm được cử tri, dùng để hậu đãi viên chứcNhà nước và những người bạn của họ, cách dùng tiền như thế còn gì tốthơn nữa!

* * Đều là những người Pháp (Chú thích của tác giả).

** Cứ hai người Pháp thì có một người An Nam (Chú thích của tác giả).

Tất cả thế lực tàn bạo, vô chính phủ do các tổ chức tạo ra bấtchấp quyền lực Nhà nước đều tập trung trong tay ông X một người

thông minh và khôn khéo, ông ta tập hợp xung quanh mình một phe

phái dễ điều khiển bằng cách chiều chuộng họ và thoả mãn những điều

họ khao khát Người ta bỏ phiếu bầu cho ông X và cho các bạn củaông ta vào hội đồng thuộc địa và hội đồng thành phố; người ta bầu ôngX vào hạ nghị viện Muốn nắm được cả bộ máy cai trị, chỉ cần có một

số những cử tri trung thành chiếm đa số là được ở đây người ta đã nắmđược họ và nắm riêng từng người một; rồi đặt nơi này hay nơi kia vài têntay sai để đi sát họ; người ta bảo đảm địa vị cho họ, bằng cách lưu ý đếnviệc tuyển lựa nhân viên Nhà nước, vì chính những người này cũng vừa

là cử tri nữa đấy

Nhóm cử tri đầu tiên có kỷ luật là nhóm người da đen ấn Độ.Những người ấn Bengan không bị luật lệ Pháp chi phối, nhưng họ vẫnđược xem như là người Pháp như thường; họ là công dân, là cử tri, họ

được tham gia các cuộc bầu cử Người An Nam ở trong nước mình lại không phải là công dân và không được đi bầu Bên cạnh đoàn quân

người ấn sẵn có, ngoan ngoãn đi theo ấy, cần thiết phải bổ sung một độiquân lớn mạnh những công chức người Âu Thì người ta đã tìm được

những người này ở các công sở, người ta đã bỏ khá nhiều tiền thuế của dân để mua chuộc sự giúp đỡ của họ.

Hội đồng thuộc địa săn sóc đến cử tri viên chức nhưng cũngkhông bỏ quên bản thân mình Có những lúc tất cả những ông hội đồng,không trừ một ai, đều lần lượt được hội đồng biểu quyết giao cho nhữngviệc có lợi lớn Việc trưng thầu một con đường, mà công việc kéo dàinăm này qua năm khác, không ai kiểm soát, đã đem lại những món lờithường xuyên cho một ông hội đồng nọ Một ông thứ hai là bác sĩchuyên trị cho viên chức ở thuộc địa, được hưởng lương rất cao; một ôngkhác là bác sĩ công tác ở thành phố lớn; một hội viên thứ tư được trưngthầu cung cấp giấy má và sổ sách in Không phải chỉ có cử tri một mìnhđược hưởng thụ chế độ này, người trúng cử cũng có phần mình trong ấychứ

Người An Nam âm thầm đóng góp cho bọn chúng, nhưng bọnchúng không thèm hỏi ý kiến họ bao giờ

Báo Cáo Chính Trị Tại Đại Hội Đại Biểu Toàn Quốc

Lần Thứ II Của ĐảNG

1 Tình Hình Thế Giới TRONG 50 NĂM QUA

Tháng đầu năm 1951 là lúc khoá sổ nửa trước và mở màn nửa saucủa thế kỷ XX Nó là lúc rất quan trọng trong lịch sử loài người.

Năm mươi năm vừa qua có những biến đổi mau chóng hơn vàquan trọng hơn nhiều thế kỷ trước cộng lại

Trong 50 năm đó, đã có những phát minh như chiếu bóng, vôtuyến điện, vô tuyến truyền hình (télévision) cho đến sức nguyên tử.Nghĩa là loài người đã tiến một bước dài trong việc điều khiển sức thiênnhiên Cũng trong thời kỳ ấy, chủ nghĩa tư bản từ chỗ tự do cạnh tranh,

đã đổi ra độc quyền lũng đoạn, đã tiến lên chủ nghĩa đế quốc

Trong 50 năm đó, đã có hai cuộc chiến tranh thế giới khủng

khiếp nhất trong lịch sử do bọn đế quốc gây ra Đồng thời cũng donhững chiến tranh đó mà bọn đế quốc Nga, Đức, ý, Nhật bị tiêu diệt; đếquốc Anh, Pháp bị suy đồi; tư bản Mỹ thì nhảy lên làm trùm đế quốc,trùm phản động

Quan trọng nhất là Cách mạng Tháng Mười Nga thành công, Liên

Xô, nước xã hội chủ nghĩa, thành lập, rộng một phần sáu thế giới, và

gần một nửa loài người đã tiến vào con đường dân chủ mới, những dân

tộc bị áp bức lần lượt nổi dậy chống chủ nghĩa đế quốc, đòi độc lập tự

do Cách mạng Trung Quốc đã thắng lợi Phong trào công nhân ở cácnước đế quốc ngày càng lên cao

Riêng về nước Việt Nam ta, thì trong thời kỳ ấy, Đảng ta ra đời, đến nay nó đã 21 tuổi Nước ta đã độc lập, đến nay là năm thứ 7 Cuộc trường kỳ kháng chiến của ta đã tiến mạnh, đến nay là năm thứ 5.

Nói tóm lại, nửa trước thế kỷ XX này có nhiều việc rất quan trọng,song chúng ta có thể đoán rằng: với sự cố gắng của những người cáchmạng, thì nửa thế kỷ sau này sẽ có những biến đổi to lớn hơn, vẻ vanghơn nữa

2 Đảng TA RA Đời

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918), để bù đắp lạinhững sự thua thiệt nặng nề của chúng, thực dân Pháp đưa thêm nhiều

tư bản sang nước ta đặng kinh doanh thêm và vơ vét thêm tài sản nước

ta, bóc lột thêm sức lao động của nhân dân ta Đồng thời, cách mạngNga thành công, cách mạng Trung Quốc sôi nổi, đã có ảnh hưởng rất

sâu rộng Do đó mà giai cấp công nhân Việt Nam trưởng thành, đã bắt

đầu giác ngộ, bắt đầu đấu tranh và cần có một đội tiên phong, một bộtham mưu để lãnh đạo

Ngày 6-1-1930(1)1), Đảng ta ra đời.

Sau ngày Cách mạng Tháng Mười (Nga) thành công, Lênin lãnh

đạo việc xây dựng Quốc tế Cộng sản Từ đó, vô sản thế giới, cách mạng

thế giới thành một đại gia đình, mà Đảng ta là một trong những con útcủa đại gia đình ấy

Đảng ta ra đời trong một hoàn cảnh rất khó khăn, vì chính sáchkhủng bố dã man của thực dân Pháp Tuy vậy, vừa ra đời Đảng ta đãlãnh đạo ngay cuộc đấu tranh kịch liệt chống thực dân Pháp Cuộc đấutranh đó cao đến tột bực trong những ngày Xô viết Nghệ An

Đó là lần đầu tiên nhân dân ta nắm chính quyền ở địa phương vàbắt đầu thi hành những chính sách dân chủ, tuy mới làm được trong mộtphạm vi nhỏ hẹp

Xô viết Nghệ An bị thất bại, nhưng đã có ảnh hưởng lớn Tinhthần anh dũng của nó luôn luôn nồng nàn trong tâm hồn quần chúng, và

nó đã mở đường cho thắng lợi về sau

Từ 1931 đến 1945, phong trào cách mạng ở Việt Nam luôn luôn

do Đảng ta lãnh đạo, khi lên khi xuống, xuống rồi lại lên, 15 năm ấy cóthể chia làm 3 thời kỳ:

1) Thời kỳ 1931-1935

2) Thời kỳ 1936-1939

3) Thời kỳ 1939-1945

3 Thời Kỳ 1931-1935

Từ năm 1931 đến năm 1933, thực dân Pháp khủng bố tợn Cán

bộ và quần chúng bị bắt và hy sinh rất nhiều Các tổ chức của Đảng vàcủa quần chúng tan rã hầu hết Vì vậy mà phong trào cách mạng tạmsụt xuống

Nhờ lòng trung thành và sự tận tuỵ của những đồng chí còn lại, nhờ

sự kiên quyết của Trung ương, nhờ sự giúp đỡ của các đảng bạn, từ

1933, phong trào cách mạng lại lên dần

Hồi đó, một mặt Đảng ta lo củng cố lại những tổ chức bí mật, mộtmặt lo phối hợp công tác bí mật với hoạt động công khai, với việc tuyêntruyền, cổ động trên các báo chí và trong các hội đồng thành phố, hộiđồng quản hạt, v.v

Năm 1935, Đảng họp Đại hội lần thứ I ở Ma Cao Đại hội đã nhận định tình hình trong nước và tình hình thế giới, kiểm thảo lại công tác đã

1) ( 1) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng đã ra nghị quyết xác định ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam là 3-2-1930.

qua và ấn định chương trình cho công tác sắp tới.

Nhưng chính sách Đại hội Ma Cao vạch ra không sát với phongtrào cách mạng thế giới và trong nước lúc bấy giờ (như định chia ruộngđất cho công nhân nông nghiệp, chưa nhận rõ nhiệm vụ chống phát xít

và nguy cơ chiến tranh phát xít, v.v.)

4 Thời Kỳ 1936-1939

Năm 1936, trong cuộc Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất của Đảng,

đồng chí Lê Hồng Phong và Hà Huy Tập sửa chữa những sai lầm ấy vàđịnh lại chính sách mới, dựa theo những nghị quyết của Đại hội Quốc tếCộng sản lần thứ VII (lập Mặt trận dân chủ, Đảng hoạt động nửa bí mật,nửa công khai )

Hồi đó, Mặt trận bình dân ở Pháp cầm chính quyền, Đảng bèn mở

cuộc vận động dân chủ và lập Mặt trận dân chủ Đông Dương.

Phong trào Mặt trận dân chủ lúc đó khá mạnh mẽ, rộng khắp;nhân dân đấu tranh công khai Đó là ưu điểm Nhưng khuyết điểm là:Đảng lãnh đạo không thật sát, cho nên nhiều nơi cán bộ phạm phảibệnh hẹp hòi, bệnh công khai, say sưa vì thắng lợi bộ phận mà xao lãngviệc củng cố tổ chức bí mật của Đảng Đảng không giải thích rõ lậptrường của mình về vấn đề độc lập dân tộc Một số đồng chí hợp tác vônguyên tắc với bọn tơrốtxkít Đến khi Mặt trận Bình dân bên Pháp thấtbại, Chiến tranh thế giới thứ hai bắt đầu, thì phong trào Mặt trận dân chủ

ở nước ta cũng bị thực dân đàn áp, và Đảng cũng bối rối một hồi

Song phong trào đó cũng để lại cho Đảng ta và Mặt trận dân tộcngày nay những kinh nghiệm quý báu Nó dạy cho chúng ta rằng: việc gìđúng với nguyện vọng nhân dân thì được quần chúng nhân dân ủng hộ

và hăng hái đấu tranh, và như vậy mới thật là một phong trào quầnchúng Nó cũng dạy chúng ta rằng: phải hết sức tránh những bệnh chủquan, hẹp hòi, v.v

5 Thời Kỳ 1939-1945

Những việc biến đổi to lớn trong nước và trên thế giới trong thời kỳnày chỉ cách đây mười năm Nhiều người biết, nhiều người còn nhớ ởđây tôi chỉ nhắc qua mấy việc chính

Trên thế giới

Năm 1939, cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai nổ bùng.

Đầu tiên, nó là một cuộc chiến tranh đế quốc: bọn đế quốc phátxít Đức - ý - Nhật đánh nhau với bọn đế quốc Anh - Pháp - Mỹ

Đến tháng 6 năm 1941, phát xít Đức tấn công thành trì cách

mạng thế giới là Liên Xô, Liên Xô bất đắc dĩ phải đánh lại, và liên minhvới Anh - Mỹ để chống phe phát xít Từ đó, cuộc chiến tranh trở nênchiến tranh giữa phe dân chủ và phe phát xít.

Nhờ lực lượng to lớn của Hồng quân và nhân dân Liên Xô, cùngchiến lược rất đúng của đồng chí Xtalin, tháng 5-1945, Đức thất bại,

tháng 8- 1945, Nhật đầu hàng Phe dân chủ hoàn toàn thắng lợi.

Trong thắng lợi đó, Liên Xô thắng to nhất về quân sự cũng như vềchính trị và tinh thần

Nhờ Liên Xô thắng lợi mà các nước Đông Âu - trước đây là căn cứcủa Đức phát xít hoặc là một bộ phận của Đức phát xít - đã trở nên

những nước dân chủ mới.

Nhờ Liên Xô thắng lợi mà những nước nửa thuộc địa - như TrungQuốc và những nước thuộc địa như Triều Tiên, Việt Nam đã đánh đuổihoặc đang đánh đuổi bọn đế quốc xâm lăng, tranh lại tự do, độc lập

Nhờ Liên Xô thắng lợi mà phong trào giải phóng dân tộc ở cácthuộc địa khác đang lên cao

Mỹ thì thắng lợi về tiền tài Trong khi các nước đang dốc hết lựclượng vào chiến tranh và bị chiến tranh tàn phá, thì Mỹ được dịp phát tàito

Sau chiến tranh, phát xít Đức - ý - Nhật bị tiêu diệt Các đế quốcAnh - Pháp bị sa sút Liên Xô khôi phục và phát triển công việc xây dựngchủ nghĩa xã hội rất mau chóng Còn Mỹ, theo vết chân Đức - ý - Nhật,trở nên trùm đế quốc phát xít hiện nay

ở nước ta

Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra, Trung ương họp Hội nghị

tháng 11-1939, quyết định chính sách của Đảng là: lập Mặt trận dân tộc thống nhất chống thực dân Pháp và chống chiến tranh đế quốc, chuẩn bị

khởi nghĩa Không đề ra khẩu hiệu "tịch thu ruộng đất của địa chủ chiacho dân cày" để kéo tầng lớp địa chủ vào Mặt trận dân tộc

Pháp đầu hàng phát xít Đức, thì Nhật đến lấn Pháp ở Đông Dương vàdùng thực dân Pháp làm tay sai để đàn áp cách mạng nước ta

Trong thời kỳ đó, dân ta có ba cuộc khởi nghĩa: Bắc Sơn, Nam Kỳ,

Đô Lương

Tháng 5-1941, Trung ương họp Hội nghị lần thứ tám Vấn đề

chính là nhận định cuộc cách mạng trước mắt của Việt Nam là một cuộc

cách mạng giải phóng dân tộc; lập Mặt trận Việt Minh, khẩu hiệu chính

là: đoàn kết toàn dân, chống Nhật, chống Pháp, tranh lại độc lập; hoãncách mạng ruộng đất

Cái tên Việt Nam độc lập đồng minh rất rõ rệt, thiết thực và hợp

với nguyện vọng toàn dân Thêm vào đó, chương trình giản đơn, thiếtthực mà đầy đủ của Mặt trận gồm có 10 điểm như bài ca tuyên truyền

Vì thế mà Việt Minh được nhân dân nhiệt liệt hoan nghênh, vàcũng do cán bộ rất cố gắng đi sát với dân, cho nên Việt Minh phát triểnrất mau và rất mạnh Vì mặt trận phát triển mạnh, mà Đảng phát triểncũng khá Đảng lại giúp những anh em trí thức tiến bộ thành lập ĐảngDân chủ Việt Nam để thu hút những thanh niên trí thức và công chứcViệt Nam, và làm mau tan rã hàng ngũ bọn Đại Việt thân Nhật

ở ngoài thì Liên Xô và Đồng minh liên tiếp thắng trận Trong nướcthì Nhật và Pháp xung đột nhau Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trậnViệt Minh đã khá mạnh Nhân tình hình ấy, tháng 3-1945, Thường vụ

Trung ương họp cuộc hội nghị mở rộng Nghị quyết chính là: Đẩy mạnh phong trào chống Nhật và chuẩn bị tổng khởi nghĩa Lúc đó, chính quyền

của thực dân Pháp đã bị phát xít Nhật cướp giật

Tháng 5-1945, Đức đầu hàng Tháng 8, Nhật đầu hàng Liên Xô

và Đồng minh hoàn toàn thắng lợi

Đầu tháng 8, Đảng họp Hội nghị toàn quốc lần thứ hai ở Tân Trào

để quyết định chương trình hành động và tham gia Quốc dân đại hội do

Việt Minh triệu tập, Đại hội này cũng họp ở Tân Trào trong tháng đó

Quốc dân đại hội thông qua Chương trình của Việt Minh, thôngqua Lệnh tổng khởi nghĩa và bầu ra Uỷ ban dân tộc giải phóng trungương, ban này về sau trở nên Chính phủ lâm thời của nước ta

Vì chính sách của Đảng đúng, và thi hành chính sách ấy kịp thời

và linh động, cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám đã thành công

6 Từ Cách Mạng Tháng Tám Đến NAY

Do sự lãnh đạo sáng suốt và kiên quyết của Đảng, do sức đoànkết và hăng hái của toàn dân trong và ngoài Mặt trận Việt Minh, cuộcCách mạng Tháng Tám đã thắng lợi

1) ( 1) Xem toàn văn bài ca này trong Hồ Chí Minh: Toàn tập, xuất bản lần thứ hai, Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội, 1995, t.3, tr 205.

Các đồng chí,

Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể

tự hào, mà giai cấp lao động và những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng

có thể tự hào rằng: lần này là lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của

các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc.

Về phần chúng ta, chúng ta phải nhớ rằng được như thế là nhờ sựthắng lợi vĩ đại của Hồng quân Liên Xô đã đánh bại phát xít Nhật, nhờ sựthân ái nâng đỡ của tinh thần quốc tế, nhờ sự đoàn kết chặt chẽ củatoàn dân, nhờ sự dũng cảm hy sinh của các tiên liệt cách mạng

Các đồng chí ta như đồng chí Trần Phú, đồng chí Ngô Gia Tự,đồng chí Lê Hồng Phong, đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai, đồng chí HàHuy Tập, đồng chí Nguyễn Văn Cừ, đồng chí Hoàng Văn Thụ, và trămnghìn đồng chí khác đã đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của giaicấp, của dân tộc lên trên hết, lên trước hết Các đồng chí đó đã tin tưởngsâu sắc, chắc chắn vào lực lượng vĩ đại và tương lai vẻ vang của giai cấp

và của dân tộc Các đồng chí ấy đã vui vẻ hy sinh hết thảy, hy sinh cảtính mệnh mình cho Đảng, cho giai cấp, cho dân tộc Các đồng chí ấy đãđem xương máu mình vun tưới cho cây cách mạng, cho nên cây cáchmạng đã khai hoa, kết quả tốt đẹp như ngày nay

Tất cả chúng ta phải noi theo các gương anh dũng, gương chícông vô tư ấy, mới xứng đáng là người cách mạng

Cách mạng Tháng Tám đã lật đổ nền quân chủ mấy mươi thế kỷ,

đã đánh tan xiềng xích thực dân gần 100 năm, đã đưa chính quyền lạicho nhân dân, đã xây nền tảng cho nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà,độc lập, tự do, hạnh phúc

Đó là một cuộc thay đổi cực kỳ to lớn trong lịch sử của nước ta.Cách mạng Tháng Tám thắng lợi đã làm cho chúng ta trở nênmột bộ phận trong đại gia đình dân chủ thế giới

Cách mạng Tháng Tám có ảnh hưởng trực tiếp và rất to đến haidân tộc bạn là Miên và Lào Cách mạng Tháng Tám thành công, nhândân hai nước Miên, Lào cùng nổi lên chống đế quốc và đòi độc lập

Ngày 2-9-1945, Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà thành lập,

đã tuyên bố trước thế giới quyền độc lập của Việt Nam, và thực hiệnnhững quyền tự do dân chủ ở trong nước ở đây, nên nêu ngay một điểmlà: khi tổ chức Chính phủ lâm thời, có những đồng chí trong Uỷ bantrung ương do Quốc dân đại hội bầu ra, đáng lẽ tham dự Chính phủ,song các đồng chí ấy đã tự động xin lui, để nhường chỗ cho những nhân

sĩ yêu nước nhưng còn ở ngoài Việt Minh Đó là một cử chỉ vô tư, tốt đẹp,không ham chuộng địa vị, đặt lợi ích của dân tộc, của đoàn kết toàn dânlên trên lợi ích cá nhân Đó là một cử chỉ đáng khen, đáng kính màchúng ta phải học.

Nước ta độc lập chưa đầy một tháng, thì phía Nam, quân đội đếquốc Anh kéo đến Chúng mượn tiếng là lột vũ trang của quân Nhật,nhưng sự thật chúng là đội viễn chinh giúp thực dân Pháp mưu cướp lạinước ta

Phía Bắc thì quân đội Quốc dân đảng Trung Hoa kéo sang Chúngcũng mượn tiếng là lột vũ trang quân Nhật, nhưng kỳ thật chúng có bamục đích hung ác:

- Tiêu diệt Đảng ta,

- Phá tan Việt Minh,

- Giúp bọn phản động Việt Nam đánh đổ chính quyền nhân dân,

để lập một chính phủ phản động làm tay sai cho chúng

Đứng trước tình hình gay go và cấp bách ấy, Đảng phải dùng mọicách để sống còn, hoạt động và phát triển, để lãnh đạo kín đáo và cóhiệu quả hơn, và để có thời giờ củng cố dần dần lực lượng của chínhquyền nhân dân, củng cố Mặt trận dân tộc thống nhất

Lúc đó, Đảng không thể do dự Do dự là hỏng hết, Đảng phải quyếtđoán mau chóng, phải dùng những phương pháp - dù là những phươngpháp đau đớn - để cứu vãn tình thế

Hồi đó, một việc đã làm cho nhiều người thắc mắc nhất là việc

Đảng tuyên bố tự giải tán, sự thật là Đảng rút vào bí mật.

Và dù là bí mật, Đảng vẫn lãnh đạo chính quyền và nhân dân.Chúng ta nhận rằng việc Đảng tuyên bố giải tán (sự thật là vào bímật) là đúng

Mặc dầu nhiều khó khăn to lớn, Đảng và Chính phủ đã lãnh đạonhân dân đưa nước ta qua những thác ghềnh nguy hiểm và đã thực hiệnnhiều điểm của chương trình Mặt trận Việt Minh

- Tổ chức Tổng tuyển cử, bầu ra Quốc hội và lập Hiến pháp;

- Xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân;

- Tiêu diệt bọn phản động Việt Nam;

- Xây dựng và củng cố quân đội nhân dân, vũ trang nhân dân;

- Đặt luật lao động;

- Giảm tô, giảm tức;

- Xây dựng văn hoá nhân dân;

Mở rộng và củng cố Mặt trận dân tộc thống nhất (lập Liên Việt)

-ở đây cũng cần nhắc lại Hiệp định 6-3-1946 và Tạm ước

14-9-1946, vì việc này cũng làm cho nhiều người thắc mắc và cho đó là chính sách quá hữu Nhưng các đồng chí và đồng bào Nam Bộ thì lại cho là

đúng Mà đúng thật Vì đồng bào và đồng chí ở Nam đã khéo lợi dụngdịp đó để xây dựng và phát triển lực lượng của mình

Lênin có nói rằng: Nếu có lợi cho cách mạng thì dù phải thoả hiệp

với bọn kẻ cướp, chúng ta cũng thoả hiệp(1)1)

Chúng ta cần hoà bình để xây dựng nước nhà, cho nên chúng ta

đã ép lòng mà nhân nhượng để giữ hoà bình Dù thực dân Pháp đã bộiước, đã gây chiến tranh, nhưng gần một năm tạm hoà bình đã chochúng ta thời giờ để xây dựng lực lượng căn bản

Khi Pháp đã cố ý gây chiến tranh, chúng ta không thể nhịn nữathì cuộc kháng chiến toàn quốc bắt đầu

8 Cuộc Trường Kỳ Kháng Chiến

Địch âm mưu đánh chớp nhoáng Chúng muốn đánh mau, thắng

mau, giải quyết mau, thì Đảng và Chính phủ ta nêu lên khẩu hiệu:

Đảng và Chính phủ bèn nêu ra khẩu hiệu Thi đua ái quốc Thi đua mọi

mặt, nhưng nhằm ba điểm chính: diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặcngoại xâm

Về thi đua, công nhân ta đã thi đua chế tạo vũ khí cho bộ đội Bộ1) ( 1) Xem V.I Lênin: Toàn tập, tiếng Việt, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1977, t.41, tr 24.

đội ta đã hăng hái luyện quân lập công và đã có kết quả tốt Những cuộcthắng trận vừa qua đã chứng rõ điều đó Nhân dân ta đã hăng hái thiđua và đã có kết quả khá: kinh tế nước ta lạc hậu, ta kháng chiến đãbốn, năm năm trường, nhưng vẫn chịu đựng được, không đến nỗi quáđói rách; đó là một chứng cớ Đại đa số đồng bào thoát nạn mù chữ; đó

là một kết quả vẻ vang mà thế giới đều khen ngợi Tôi đề nghị Đại hội tagửi lời thân ái cảm ơn và khen ngợi bộ đội và đồng bào ta

Nhưng việc tổ chức, theo dõi, trao đổi và tổng kết kinh nghiệm thìcòn kém Đó là khuyết điểm của chúng ta Từ nay chúng ta phải cố gắngsửa chữa những khuyết điểm ấy, thì thi đua chắc sẽ có kết quả nhiềuhơn, tốt đẹp hơn nữa

Quân sự là việc chủ chốt trong kháng chiến.

Lúc bắt đầu kháng chiến, quân đội ta là một quân đội thơ ấu.

Tinh thần dũng cảm có thừa, nhưng thiếu vũ khí, thiếu kinh nghiệm,thiếu cán bộ, thiếu mọi mặt

Quân đội địch là một quân đội nổi tiếng trong thế giới Chúng có

hải quân, lục quân, không quân Chúng lại có đế quốc Anh - Mỹ giúp,nhất là Mỹ

Lực lượng ta và địch so le nhiều như thế, cho nên lúc đó có ngườicho rằng: cuộc kháng chiến của ta là "châu chấu đấu voi"

Chỉ nhìn về vật chất, chỉ nhìn ở hiện trạng, chỉ lấy con mắt hẹphòi mà xem, thì như thế thật Vì để chống máy bay và đại bác của địch,lúc đó ta phải dùng gậy tầm vông Nhưng Đảng ta theo chủ nghĩa Mác -Lênin, chúng ta không những nhìn vào hiện tại, mà lại nhìn vào tươnglai, chúng ta tin chắc vào tinh thần và lực lượng của quần chúng, củadân tộc Cho nên chúng ta quả quyết trả lời những người lừng chừng và

bi quan kia rằng:

Nay tuy châu chấu đấu voi, Nhưng mai voi sẽ bị lòi ruột ra.

Sự thật đã chứng tỏ rằng "voi" thực dân đã bắt đầu lòi ruột, mà

bộ đội ta đã trưởng thành như con hổ oai hùng

Dù lúc đầu sức địch mạnh như vậy, sức ta yếu như vậy, mà tavẫn gan góc kháng chiến, vẫn tranh được nhiều thắng lợi, và tin chắc ta

sẽ tranh được thắng lợi cuối cùng Đó là vì ta có chính nghĩa, vì quân tadũng cảm, dân ta đoàn kết và quật cường, vì ta được nhân dân Pháp và

phe dân chủ thế giới ủng hộ Mà cũng chính vì chiến lược ta đúng.

Đảng và Chính phủ ta đã nhận cuộc kháng chiến có ba giai đoạn:

- Giai đoạn thứ nhất, thì ta cốt giữ vững và phát triển chủ lực.

Giai đoạn này từ ngày 23-9-1945 đến hết chiến dịch Việt Bắc, Thu- Đông1947.

- Giai đoạn thứ hai, thì ta tích cực cầm cự và chuẩn bị tổng phản

công Giai đoạn này từ sau chiến dịch Việt Bắc 1947 đến nay

- Giai đoạn thứ ba, là tổng phản công.

Về điểm này, vì không hiểu rõ chính sách của Đảng và Chính phủ,cho nên một số đồng chí có quan niệm sai lầm Có người cho rằng khẩuhiệu chuẩn bị tổng phản công nêu ra sớm quá Có người lại muốn biếtngày nào, giờ nào tổng phản công Có người thì tưởng rằng năm 1950nhất định tổng phản công, v.v

Những quan niệm sai lầm ấy rất có hại cho công tác

Trước hết, chúng ta phải luôn luôn nhớ rằng: kháng chiến là trường kỳ và gian khổ, nhưng nhất định thắng lợi.

Kháng chiến phải trường kỳ, vì đất ta hẹp, dân ta ít, nước tanghèo, ta phải chuẩn bị lâu dài và phải có sự chuẩn bị về toàn diện, củatoàn dân Chúng ta cũng phải luôn luôn nhớ rằng: giặc Pháp, so với ta, làmột kẻ địch khá mạnh, chúng lại có Mỹ và Anh giúp

Giặc Pháp là "vỏ quýt dày", ta phải có thời gian để mà mài "móngtay nhọn", rồi mới xé toang xác chúng ra

Chúng ta lại phải hiểu rằng: giai đoạn này có dính líu với giaiđoạn khác, nó kế tiếp giai đoạn trước và nó gây những mầm mống chogiai đoạn sau

Có nhiều sự biến đổi mới sinh ra từ một giai đoạn này đến mộtgiai đoạn khác Trong một giai đoạn cũng có những sự biến đổi của nó

Có thể xét tình hình chung mà định ra từng giai đoạn lớn, nhưngkhông thể tách hẳn từng giai đoạn một cách dứt khoát như người ta cắtcái bánh Một giai đoạn dài hay ngắn phải tuỳ theo tình hình trong nước

và thế giới, tuỳ theo sự biến đổi trong lực lượng địch và lực lượng ta

Chúng ta phải hiểu rằng: trường kỳ kháng chiến có liên hệ mậtthiết đến việc chuẩn bị tổng phản công Kháng chiến trường kỳ nênchuẩn bị tổng phản công cũng phải trường kỳ Một mặt tuỳ theo sự biếnđổi của lực lượng địch và lực lượng ta, một mặt cũng tuỳ theo sự biếnđổi của tình hình quốc tế, mà tổng phản công có thể đến mau hay chậm

Vô luận thế nào, chuẩn bị càng cẩn thận, càng đầy đủ, thì tổngphản công càng chắc chắn, càng thuận lợi

Khẩu hiệu: chuẩn bị để chuyển mạnh sang tổng phản công đề ra

đầu năm 1950

Trong một năm đó, chúng ta có chuẩn bị hay không?

Chúng ta có chuẩn bị Chính phủ đã ra lệnh tổng động viên, đã cổ

động Thi đua ái quốc Quân đội và nhân dân đang ra sức chuẩn bị và đã

có kết quả tốt, như mọi người đều biết

Trong năm 1950, ta có chuyển hay không?

Có Ta có chuyển và ta đang chuyển Cuộc thắng lợi to về ngoại

giao đầu năm và cuộc thắng lợi to về quân sự cuối năm 1950, là chứng

cớ rõ rệt

Đã tổng phản công chưa?

Chúng ta vẫn đang chuẩn bị chuyển mạnh sang tổng phản công,

chứ chưa phải đã thực hiện tổng phản công Phải hiểu rõ chữ chuẩn bị

chuyển mạnh sang

Khi nào chuẩn bị thật đầy đủ thì sẽ tổng phản công Chuẩn bị

càng đầy đủ, thật đầy đủ, thì thời giờ tổng phản công càng mau chóng,tổng phản công càng thuận lợi

Chúng ta không nên hấp tấp, vội vàng, không nên nóng nảy, sốtruột

Quân đội, nhân dân, cán bộ, tất cả mọi người, tất cả mọi ngành

đều phải ra sức thi đua chuẩn bị cho đầy đủ Bao giờ chuẩn bị đầy đủ thì

chúng ta sẽ tổng phản công và lúc đó tổng phản công nhất định sẽthắng lợi

9 Sửa Chữa Những Khuyết Điểm SAI Lầm

Đảng ta thành tích khá nhiều, nhưng khuyết điểm cũng không ít.

Chúng ta cần phải thật thà tự phê bình để sửa chữa Phải cố sửa chữa đểtiến bộ

Trước khi nêu những khuyết điểm chúng ta phải nhận rằng Đảng

ta có những cán bộ - nhất là cán bộ trong vùng bị tạm chiếm- rất dũngcảm, tận tuỵ, bất kỳ gian nan nguy hiểm thế nào, vẫn cứ đi sát với dân,vẫn cứ bám lấy công việc, không nhút nhát, không than phiền, hy sinh

ngày nay? Nhưng có mấy khuyết điểm và nhược điểm lớn dưới đây:

Vì việc học tập chủ nghĩa còn kém, cho nên tư tưởng của nhiềucán bộ và đảng viên chưa thuần thục, trình độ lý luận còn non nớt Do

đó, trong khi thi hành chính sách của Đảng và của Chính phủ, đã xảy ranhững khuynh hướng sai lầm hoặc "tả" hoặc "hữu" (như trong chínhsách ruộng đất, mặt trận, dân tộc thiểu số, tôn giáo, chính quyền, v.v.).

Công tác tổ chức cũng còn kém, cho nên nhiều khi không đảm bảođược việc thi hành đúng chính sách của Đảng và của Chính phủ

Vì vậy, học tập chủ nghĩa, dùi mài tư tưởng, nâng cao lý luận, chỉnh đốn tổ chức - là những việc cần kíp của Đảng.

Ngoài ra, ở các cơ quan lãnh đạo các cấp, về lề lối làm việc, vềchủ trương và cách lãnh đạo còn có những khuyết điểm khá phổ thông

và nghiêm trọng ấy là những bệnh chủ quan, quan liêu, mệnh lệnh, hẹp hòi và bệnh công thần.

Bệnh chủ quan tỏ ra ở tư tưởng cho rằng trường kỳ kháng chiến

có thể trở thành đoản kỳ kháng chiến

Bệnh quan liêu tỏ ra ở chỗ thích giấy tờ, xa quần chúng, không

điều tra nghiên cứu, không kiểm tra theo dõi việc thi hành, không họctập kinh nghiệm của quần chúng

Bệnh mệnh lệnh tỏ ra ở chỗ hay dựa vào chính quyền mà bắt dân

làm, ít tuyên truyền giải thích cho dân tự giác, tự động

Bệnh hẹp hòi tỏ ra ở chỗ đối với người ngoài Đảng nhiều khi quá

khắt khe, hoặc phớt người ta đi, không chịu bàn bạc, hỏi han ý kiến

Còn bệnh công thần thì tỏ ra như thế này:

- Cậy mình có một ít thành tích, thì tự kiêu tự đại, cho mình là "cứutinh" của dân, "công thần" của Đảng Rồi đòi địa vị, đòi danh vọng Việc tokhông làm được, việc nhỏ không muốn làm Bệnh công thần rất có hại chođoàn kết ở trong Đảng cũng như ở ngoài Đảng

- Cậy thế mình là người của Đảng, phớt cả kỷ luật và cả cấp trêntrong các đoàn thể nhân dân hoặc cơ quan Chính phủ

Những đồng chí mắc bệnh ấy không hiểu rằng: mỗi đảng viêncần phải làm kiểu mẫu phục tùng kỷ luật, chẳng những kỷ luật củaĐảng, mà cả kỷ luật của các đoàn thể nhân dân và của cơ quan chínhquyền cách mạng

Trong Đảng có những bệnh ấy và bệnh khác Trung ương cũngphải chịu một phần trách nhiệm Vì Trung ương chưa chú trọng việc

kiểm tra Sự huấn luyện về chủ nghĩa tuy có, nhưng chưa được khắp, chưa được đủ Dân chủ trong Đảng chưa được thực hiện rộng rãi Phê bình và tự phê bình chưa thành nền nếp thường xuyên.

Tuy nhiên, những việc đó đang được chấn chỉnh phần nào Những

cuộc kiểm thảo và phong trào phê bình và tự phê bình gần đây đã manglại kết quả tốt, mặc dầu còn có chỗ lệch lạc.

Đồng chí Xtalin có nói: đảng cách mạng cần phê bình và tự phêbình cũng như người ta cần không khí Và: kiểm tra chặt chẽ thì có thểtránh được nhiều khuyết điểm nặng nề

Từ nay, Đảng phải tìm cách giáo dục chủ nghĩa cho phổ biến, để

nâng cao tư tưởng chính trị của đảng viên Phải phát triển lối làm việc tập thể Phải củng cố mối liên hệ giữa Đảng và quần chúng Phải đề cao tinh thần kỷ luật, tinh thần nguyên tắc, tinh thần Đảng của mỗi đảng

viên Phải mở rộng phong trào phê bình và tự phê bình ở trong Đảng, ởcác cơ quan, các đoàn thể, trên các báo chí cho đến nhân dân Phê bình

và tự phê bình phải thường xuyên, thiết thực, dân chủ, từ trên xuống và

từ dưới lên Sau hết là Đảng phải có sự kiểm tra chặt chẽ

Làm được như thế thì khuyết điểm sẽ bớt, và tiến bộ sẽ mau

10 Tình Hình Mới Và Nhiệm Vụ Mới

a Tình hình mới

Mỗi người đều biết rằng ngày nay thế giới chia làm hai phe rõ rệt:

- Phe dân chủ do Liên Xô lãnh đạo, gồm nước xã hội chủ nghĩa,

các nước dân chủ mới ở châu Âu và ở châu á Nó gồm cả các nước dântộc bị áp bức đang đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc xâm lược, và cácđoàn thể dân chủ cùng những nhân sĩ dân chủ ở các nước tư bản

Phe dân chủ là một lực lượng rất mạnh và ngày càng mạnh thêm.Vài điểm dưới đây đủ chứng tỏ điều đó:

Thử xem địa đồ thế giới: nước Liên Xô xã hội chủ nghĩa và cácnước dân chủ mới từ Đông Âu sang Đông á liền thành một khối rộng lớn,gồm 800 triệu nhân dân; trong khối ấy các dân tộc đoàn kết, cùngchung một mục đích, không có chút gì mâu thuẫn Nó đại biểu cho sựtiến bộ, cho tương lai tươi sáng của loài người Đó là một lực lượng vôcùng mạnh mẽ

Trong Đại hội lần thứ hai của Mặt trận hoà bình họp ở Thủ đônước Ba Lan hồi tháng 11-1950, các đại biểu của 500 triệu chiến sĩ hoàbình ở 81 nước đã thề kiên quyết giữ gìn hoà bình thế giới và chống đế

quốc chiến tranh Đó là Mặt trận thống nhất của thế giới hoà bình và

dân chủ Đó là một lực lượng rất mạnh và ngày càng thêm mạnh

- Phe phản dân chủ do Mỹ cầm đầu Ngay lúc Chiến tranh thế giới

thứ hai vừa kết thúc, Mỹ đã trở nên trùm đế quốc, trùm phản động thếgiới Anh với Pháp là tay phải tay trái của Mỹ, các chính phủ phản động

ở phương Đông và phương Tây là lâu la của Mỹ.

Với tham vọng làm chúa thế giới, Mỹ một tay thì cầm đồng đôla

để lợi dụ thiên hạ, một tay thì cầm bom nguyên tử để uy hiếp thế giới.Nào chính sách Tơruman, nào kế hoạch Mácsan, nào Hiệp ước Đại TâyDương, nào chương trình Đông Nam á Tất cả những thủ đoạn ấy của Mỹđều nhằm vào mục đích chuẩn bị chiến tranh thế giới lần thứ ba

Những tham vọng của Mỹ gặp phải một sức ngăn trở to lớn: sức

ấy tức là lực lượng vĩ đại của Liên Xô, phong trào dân chủ, hoà bình vàphong trào dân tộc giải phóng đang sôi nổi khắp thế giới

Chính sách Mỹ hiện nay là: ở châu á thì giúp bọn phản động nhưTưởng Giới Thạch, Lý Thừa Vãn, Bảo Đại, v.v.; giúp đế quốc Anh chốngkháng chiến của Mã Lai, giúp thực dân Pháp chống kháng chiến của ViệtNam Mỹ thì tự ra tay chiến tranh xâm lược ở Triều Tiên33 và chiếm ĐàiLoan để hòng phá cách mạng Trung Quốc

ở châu Âu thì Mỹ do kế hoạch Mácsan và Hiệp ước Đại Tây Dương

mà nắm quyền quân sự, chính trị, kinh tế của các nước ở Tây Âu, đồngthời ra sức vũ trang cho các nước ấy, bắt buộc các nước ấy phải cungcấp lính để làm bia đỡ đạn cho Mỹ, như kế hoạch lập ra 70 sư đoàn ởTây Âu do một người Mỹ làm tổng tư lệnh

Nhưng phe Mỹ có rất nhiều chỗ yếu:

Ngoài sức mạnh của phe dân chủ, phe Mỹ còn bị một lực lượngkhác đe doạ - ấy là kinh tế khủng hoảng

Nội bộ phe Mỹ có nhiều mâu thuẫn Vài thí dụ: Mỹ muốn Tây Đứclập một quân đội gồm 10 sư đoàn, bị nhân dân Pháp phản đối Anh thìngấm ngầm chống Mỹ vì tranh nhau các mỏ dầu ở Cận Đông và tranhnhau ảnh hưởng ở Viễn Đông

Nhân dân, nhất là các tầng lớp lao động các nước bị Mỹ "giúp",đều oán ghét Mỹ, vì Mỹ lấn quyền kinh tế của họ, đụng chạm đến quyềnđộc lập của nước họ

Mỹ tham quá, muốn lập căn cứ địa khắp hoàn cầu; nhóm phảnđộng nào, chính phủ phản động nào, Mỹ cũng giúp Mặt trận của Mỹ quádài, quá rộng, thành thử lực lượng của Mỹ ắt phải mỏng manh Chứng cớ

rõ rệt là Mỹ cùng 40(1)1) nước chư hầu của Mỹ đánh với một nước TriềuTiên mà cũng đang thất bại Mỹ giúp phe phản động Trung Quốc là Quốcdân đảng do Tưởng Giới Thạch làm trùm, nhưng họ Tưởng vẫn thất bại

Mỹ giúp thực dân Pháp ở Việt Nam, mà kháng chiến Việt Nam vẫn1) ( 1) Theo tài liệu chính thức là Mỹ cùng 14 nước chư hầu.