Btn Trình Bày Mối Quan Hệ Giữa Đặc Điểm Sinh Học Và Đặc Điểm Xã Hội Của Nhân Thân Người Phạm Tội.docx

MỤC LỤC Lời mở đầu 2 Nội dung 3 I Khái quát chung về đặc điểm sinh học và và đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội 3 1 Đặc điểm sinh học 3 1 1 Các đặc điểm về giới[.]

MỤC LỤC

Lời mở đầu 2

Nội dung 3

I Khái quát chung về đặc điểm sinh học và và đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội 3

1 Đặc điểm sinh học 3

1.1 Các đặc điểm về giới tính 3

1.2 Các đặc điểm về độ tuổi 4

1.3 Các đặc điểm về tình trạng sức khỏe 5

1.4 Đặc điểm về hoocmon 5

2 Đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội 5

2.1 Đặc điểm về trình độ học vấn 5

2.2 Nghề nghiệp và địa vị xã hội 6

2.3 Hoàn cảnh gia đình 7

2.4 Nơi cư trú 8

II Mối quan hệ giữa đặc điểm sinh học và đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội 9

1 Tác động của đặc điểm sinh học đối với đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội 9

2 Tác động của đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội với đặc điểm sinh học người phạm tội 10

3 Đánh giá mối quan hệ tác động qua lại của đặc điểm sinh học và đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội 12

a Quan điểm đề cao vai trò đặc điểm sinh học 12

b Quan điểm đề cao vai trò của đặc điểm xã hội 12

Kết luận 14

Tài liệu tham khảo 15

Lời mở đầu.

Nhân thân người phạm tội là vấn đề quan trọng được nhiều ngành khoa học nghiên cứu như tội phạm học, tâm lí học tư pháp, khoa học luật hình sự, tâm thần học, Tuy cùng nghiên cứu về nhân thân người phạm tội nhưng mỗi ngành khoa học lại có những mục đích, phạm vi và nhiệm vụ nghiên cứu riêng Trong tội phạm học, nghiên cứu nhân thân người phạm tội là để nắm bắt được nội dung

ần thiết trong con người phạm tội, xác định được những yếu tố, điều kiện, môi trường hình thành nhân thân người phạm tội Hệ thống các đặc điểm nhân thân người phạm tội được chia làm ba nhóm gồm: nhóm đặc điểm sinh học, nhóm đặc điểm tâm lý và nhóm đặc điểm xã hội Giữa các nhóm đặc điểm này có mối quan hệ nhất định Xung quanh vấn đề về mối quan hệ giữa đặc điểm xã hội và sinh học của nhân thân người phạm tội cũng như về câu hỏi đặc điểm nào quyết định việc thực hiện hành vi phạm tội còn có nhiều quan điểm khác nhau Chính

vì vậy, việc nghiên cứu “mối quan hệ giữa đặc điểm sinh học và đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội” là vô cùng cần thiết

Nhìn thấy được tầm quan trọng của vấn đề này, nhóm đã lựa chọn đề

“Trình bày mối quan hệ giữa đặc điểm sinh học và đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội.”

Nội dung.

I Khái quát chung về đặc điểm sinh học và và đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội.

1 Đặc điểm sinh học

Nhóm đặc điểm sinh học bao gồm giới tính, tuổi và một số đặc điểm thể chất khác

1.1 Các đặc điểm về giới tính

Xác định giới tính người phạm tội cho ta thấy tính chất, mức độ, đặc điểm tội phạm theo từng giới Trong những nghiên cứu về tình hình tội phạm qua nhiều năm cho thấy tỷ lệ người phạm tội là nam giới chiếm một số lượng lớn hơn nhiều lần so với tỷ lệ người phạm tội là nữ giới Về cơ cấu của tội phạm theo giới, nam giới thực hiện tội phạm một cách phổ biến ở nhiều nhóm tội và nhiều thể loại tội khác nhau Trong khi đó, nữ giới lại thường chiếm tỷ lệ cao ở một số tội nhất định như mại dâm, tội buôn người, ma túy… Tuy nhiên, mặc dù

tỷ lệ nữ giới phạm tội chiếm phần nhỏ trong tình hình tội phạm song ngày càng xuất hiện nhiều hơn những tội phạm do nữ giới thực hiện cũng như mức độ nguy hiểm cho xã hội của những tội phạm này ngày càng cao

Chẳng hạn như tháng 12/2017 vừa qua ở Bình Dương xảy ra vụ án giết người man rợ Theo điều tra cho thấy, Hàng Thị Hồng Diễm là nghi can giết chồng là Trần Thanh Tú tử vong rồi phân xác thành nhiều mảnh và mang đi phi tang Được biết giữa hai vợ chồng xảy ra mâu thuẫn cãi cự Lúc này, anh Tú cầm dao xông vào chém Diễm nhưng người này tránh được Khi đoạt được dao

từ tay chồng, Hồng Diễm dùng vật này chém vào cổ chồng làm nạn nhân tử vong Gây án xong, Diễm phân xác chồng thành nhiều mảnh rồi bỏ vào các túi nylon, ba lô sau đó mang bỏ ở các thùng rác, bãi rác tại phường Thuận Giao để phi tang Sau đó, nghi can về phòng trọ xóa dấu vết và sinh hoạt bình thường

Giải thích sự thay đổi của tội phạm do nữ giới thực hiện không chỉ đơn thuần dựa vào yếu tố sinh học Bởi vì các yếu tố sinh học của con người nói chung và của nữ giới nói riêng về cơ bản là ổn định, ít thay đổi, trong khi đó tội

phạm nói chung và tội phạm do nữ giới thực hiện luôn biến động theo xu hướng tăng Sự thay đổi này do có sự thay đổi vị trí, vai trò của nữ giới trong gia đình

và xã hội đặc biệt là nữ giới được giải phóng khỏi công việc gia đình, ngày càng tham gia nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và công việc xã hội khác trong khi sự kiểm soát xã hội lại có xu hướng giảm

1.2 Các đặc điểm về độ tuổi

Xác định độ tuổi người phạm tội cho chúng ta thấy tính chất, mức độ, đặc điểm tội phạm của từng lứa tuổi, ảnh hưởng của lứa tuổi đến việc thực hiện tội phạm Đối với lứa tuổi khác nhau thì cơ cấu tội phạm được thực hiện cũng khác nhau Chẳng hạn, người chưa thành niên (từ 14 đến 18 tuổi) thường phạm các loại tội xâm phạm sở hữu mà theo thống kê tội phạm năm 2011, chủ yếu các tội trộm cắp tài sản (chiếm 3,6% trong tổng số các bị cáo bị đưa ra xét xử về tội này), tội cưỡng đoạt tài sản (chiếm 6,6% trong tổng số các bị cáo bị đưa ra xét

xử về tội này); tội cướp giật tài sản (chiếm 4,3% trong tổng số các bị cáo bị đưa

ra xét xử về tội này) Ở độ tuổi này, họ có rất ít kinh nghiệm sống, tính tình dễ bị kích động, không biết kiềm chế, vì vậy nhiều khi dẫn đến các quyết định và hành vi sai trái dẫn đến việc phạm tội.Mức độ phạm tội phổ biến chiếm tỷ lệ cao nhất ở nhóm người phạm tội có độ tuổi từ 18 đến 30 tuổi đã phản ánh một thực

tế là ở độ tuổi đó đang diễn ra quá trình hình thành nhân cách và quá trình hình thành lựa chọn môi trường vi mô ổn định Những người ở độ tuổi này chưa nhiều kinh nghiệm sống, trong khi đây lại là giai đoạn mà họ phải giải quyết nhiều vấn đề sinh hoạt phức tạp, điều đó có thể thúc đẩy việc xảy ra các xung đột với những người xung quanh và hình thành các chuyển biến tâm lý xấu ở họ Theo thống kê tội phạm, những người ở độ tuổi này thường phạm các tội có sử dụng bạo lực như cố ý gây thương tích (chiếm 43,2% trong tổng số các bị cáo bị đưa ra xét xử về tội này năm 2011), tội hiếp dâm (chiếm 44,6% trong tổng số các bị cáo bị đưa ra xét xử về tội này năm 2011), tội trộm cắp tài sản (chiếm 43,5% trong tổng số các bị cáo bị đưa ra xét xử về tội này năm 2011), tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (chiếm 31,1% trong tổng số các bị cáo bị đưa ra xét xử về

tội này năm 2011) - (Theo thống kê của Văn phòng tổng hợp Viện kiểm sát nhân dân tối cao)

Sự khác nhau trong cơ cấu tội phạm do những người phạm tội có độ tuổi khác nhau trong chừng mực nhất định có liên quan đến việc xã hội hóa cá nhân,

vị trí xã hội đặc trưng ở mỗi giai đoạn phát triển của nhân thân

1.3 Các đặc điểm về tình trạng sức khỏe

Trong luật hình sự, ngoài vai trò xác định xem một người có trong tình trạng không có năng lực hình sự hay không, tình trạng sức khỏe của người phạm tội cũng là một yếu tố nhân thân trong quyết định hình phạt Đặc điểm này được vận dụng đúng đắn thể hiện bản chất nhân đạo của nhà nước ta trong chính sách hình sự

I.4 Đặc điểm về hoocmon

Hoocmon là những chất hóa học được sản xuất ở mô nào đó và được dịch

cơ thể vận chuyển và tác động đến các mô khác trong cơ thể Có rất nhiều hoocmon trong cơ thể con người nhưng đặc biệt nhất phải kể đến hoocmon estrogen và testostoron bởi sự ảnh hưởng của nó đến quá trình phát triển và hành

vi ứng xử nên rất quan trọng đối với cả nam giới và nữ giới Mặc dù cả nam và

nữ đều sản xuất cả hai loại hoomon này trong tuyến thượng thận Tuy nhiên, nồng độ testosterone nữ rất thấp (ít hơn nam giới 10 lần) còn nam giới có mức estrogen rất thấp, so với phụ nữ; do đó ảnh hưởng của estrogen là rất thấp ở nam giới Chính những đặc điểm đặc trưng về hoocmon này sẽ tạo nên những khác biệt nổi bật trong hành vi và cảm xúc của nam giới và nữ giới khi đối mặt với một số vấn đề thường ngày

2 Đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội.

Nghiêm cứu đặc điểm xã hội cuẩ nhân thân người phạm tội, chính là việc chúng ta nghiên cứu các nội dung gắn bó mật thết với người phạm tội như trình

độ học học vấn, nghề nghiệp, tôn giáo - tín ngưỡng, khuynh hướng giá trị, hoàn cảnh gia đình Có thể thấy rằng, đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội rất nhiều, nhưng nhìn chung lại bao gồm các đặc điểm cơ bản như trình độ học vấn, đặc điểm nghề nghiệp và địa vị xã hội; hoàn cảnh gia đình

2.1 Đặc điểm về trình độ học vấn.

Trình độ học vấn cũng phản ánh sự phát triển của lý trí và hình thành nhân cách của con người, kể cả người phạm tội Sự phát triển của trí tuệ có ảnh hưởng đến nhu cầu và lợi ích, đến cách sử dụng thời gian và cách xử sự của con người nói chung và hành vi phạm tội nói riêng Nghiên cứ đặc điểm này cho thấy rằng, trình độ học vấn của người phạm tội nhìn chung thấp hơn so với những người không phạm tội ở cùng một độ tuổi Tuy nhiên, những người phạm tội ở các tội phạm khác nhau thì có trình độ học vấn cũng khác nhau, chẳng hạn như, đối với những người phạm tội tham nhũng, hoặc các tội về chức vụ quyền hạn, họ là những người có trình độ học vấn cao nhưng vẫn phạm tội Như vậy,

có thể thấy , trình độ văn hóa có sự ảnh hưởng đến hành vi phạm tội của tội phạm

2.2 Nghề nghiệp và địa vị xã hội.

Nghề nghiệp: có công ăn, việc làm ổn định; chức vụ quyền hạn nhất định theo quy định của pháp luật Ví dụ: Điều tra viên, thẩm phán, kiểm sát viên, thư

kí tòa án,… Địa vị xã hội: Họ là những người có vị thế đặc biệt trong xã hội;

Họ là người được trao quyền lực nhà nước để thực thi công vụ

Ví dụ: Hoạt động điều tra là một nghề có tính đặc thù và có ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi, nghĩa vụ, tính mạng của con người điều tra viên với tư cách là chủ thể trực tiếp tiến hành hoạt động điều tra theo luật định họ là người đại điện cho cơ quan pháp luật, có quyền sử dụng các biện pháp điều tra do Bộ luật tố tụng hình sự quy định nhằm phát hiện thu thập đầy đủ, chính xác các thông tin về vụ án, về đối tượng điều tra

Nghề nghiệp của người phạm tội có vị trí quan trọng khi phân tích đặc điểm nhân thân của người phạm tối Địa vị xã hội cao và nghề nghiệp ổn định sẽ tạo môi trường thuận lợi cho việc phát triển nhân cách con người, đồng thời bảo đảm cuộc sống, tạo điều kiện thuận lợi để giải quyết mâu thuẫn xã hội mà trực tiếp là kinh tế khi cần thiết Thông thường, khi trình độ văn hóa thấp thì sẽ khó tìm được được việc, nhất là đối với nền kinh tế thị trường hiện nay Khi đã không có nghề nghiệp ổn định, đồng nghĩa với việc không có nguồn thu nhập ổn

định và vị trí trong xã hội thấp Đa số những người phạm tội là những người không có nghề nghiệp ổn định, không có địa vị trong xã hội, thuộc thành phần lười lao động,lười học tập, chỉ muốn sống dựa dẫm vào người khác, ăn bám vào người khác, mong muốn giàu có nhưng không có thực lực, họ chỉ mong và bằng mọi cách kiếm ra tiền nhanh nhất mà không cần lao động và đó chính là con đường phạm tội

Tuy nhiên, sự thành thạo nghề nghiệp và có một địa vị nhất định trong xã hội có thể giúp người phạm tội phát hiện của những sở hở của pháp luật để “lách luật”, gây khó khăn cho việc phát hiện điều tra ( các tội về chức vụ uyền hạn, tham nhũng )

Nghiên cứu đặc điểm nghề nghiệp cho thấy, giải quyết về vấn đề tội phạm trong xã hội đi liền với vấn đề giáo dục, vấn đề đào tạo nghề nghiệp cho người lao động, tạo cho họ có khả năng lao động, nhằm thõa mãn các nhu cầu cá nhân

và giáo dục nhân cách phù hợp với đạo đức, chuẩn mực và nếp sống xã hội là quan trọng nhất Trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, cần tập trung vào những loại nghề nghiệp nhất định có khả năng thực hiện tội phạm, vào từng laoij người nhất định để đề ra các biện pháp phòng ngừa thích hợp, có hiệu quả nhất

2.3 Hoàn cảnh gia đình

Gia đình là tế bào của xã hội, nếu gia đình phát triển tốt thì xã hội mới trở nên tốt đẹp Gia đình xét trên mọi khía cạnh đều rất quan trọng và khi nghiên cứu nhân thân người phạm tội thì cũng không ngoại lệ Có thể nói gia đình cũng

là một trong những nguyên nhân tác động làm cho người phạm tội thực hiện hành vi phạm tội

Hoàn cảnh gia đình và sự thay đổi của nó có tác động lên sự hình thành nhân cách của con người và nhr hưởng đến khuynh hướng và sự kiện định thực hiện tội phạm

Kết quả nghiên cứu cho thấy nhưng người có gia đình phạm tội ít hơn những người chưa có gia đình Việc hình thành định hướng xấu trong con người thường xuất phát từ những gia đình có kinh tế khó khăn, gia đình có vợ chồng ly hôn, gia đình có cuộc sống không hòa thuận hoặc gia đình có thành viên sống

không có trách nhiệm với gia đình, thậm chí có quan niệm, xử sự trái đạo đức, trái pháp luật

Hoàn cảnh gia đình, kinh tế: nền kinh tế thị trường với những quy luật của

nó đã tạo ra và đẩy nhanh quá trình phân hóa giàu nghèo trong xã hội trong khi

đó, đời sống của công chức nhà nước hiện nay còn khó khăn, một phần là do tiền lương thấp, khó có thể bảo đảm cuộc sống một bộ phận không nhỏ cán bộ công chức nhà nước suy thoái về đạo đức, tìm cách lợi dụng chức vụ quyền hạn nhũng nhiễu nhân dân, đặt lợi ích của cá nhân lên trên lợi ích của Nhà nước, của

xã hội

Quá trình giáo dục, đào tạo: thường xuyên được đào tạo, tập huấn và bồi dưỡng về lý luận chính trị nhưng chỉ mang tính hình thức không chú tâm tới việc tự rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, nâng cao năng lực, chuyên môn của mình

2.4 Nơi cư trú

Ví dụ: vụ án Nguyễn Hoàng Quân (38 tuổi, nguyên Điều tra viên, Đội trưởng Đội hướng dẫn, điều tra án xâm phạm nhân thân, Phòng PC45, Công an tỉnh Sóc Trăng) và Triệu Tuấn Hưng (34 tuổi, nguyên Điều tra viên, Đội phó Đội hướng dẫn, điều tra án xâm phạm nhân thân, Phòng PC45, Công an tỉnh Sóc Trăng) xét xử về tội "Dùng nhục hình"; bị cáo Phạm Văn Núi (57 tuổi, nguyên Kiểm sát viên, Viện KSND tỉnh Sóc Trăng) về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” là có cơ sở nên HĐXX chấp nhận cáo trạng truy tố của Viện KSNDTC

Còn đối với bị cáo Phạm Văn Núi nguyên là Kiểm sát viên Viện KSND tỉnh Sóc Trăng, được phân công trực tiếp kiểm sát hoạt động điều tra của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Sóc Trăng đối với vụ án giết ông Lý Văn Dũng nên hơn ai hết bị cáo phải biết nhiệm vụ, quyền hạn kiểm sát viên theo BLTTHS cũng như các văn bản hướng dẫn của TANDTC, Viện KSNDTC Nhưng bị cáo Núi đã không kiểm tra chặt chẽ hoạt động điều tra vụ án giết người, không phát hiện những mâu thuẫn những chứng cứ, không lập ra các yêu cầu điều tra đối với điều tra viên nên đã đề xuất lãnh đạo ký các quyết định phê chuẩn không đúng pháp luật dẫn đến oan sai và Viện KSND Sóc Trăng đã phải bồi thường số

tiền gần 500 triệu đồng cho người bị oan Do đó, bị cáo Núi cũng cần phải có mức án tương xứng

II Mối quan hệ giữa đặc điểm sinh học và đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội.

1 Tác động của đặc điểm sinh học đối với đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội.

Nhóm đặc điểm sinh học bao gồm giới tính, tuổi và một số đặc điểm thể chất khác Với các dấu hiệu này không thể khám phá những cơ thể của hành vi phạm tội, không phân biệt được người phạm tội với những người không phạm tội Những số liệu về đặc điểm sinh học tuy chưa đủ để giải thích sự phạm tội của họ nhưng nó có mối quan hệ qua lại, tác động đến điều kiện hình thành nhân cách con người, những nhu cầu và lợi ích, vị trí xã hội và những mối quan hệ giao tiếp của người đó trong xã hội nên nó cung cấp cho chúng ta những thông tin mang tính chất tội phạm học rất quan trọng

Giới tính ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động của con người trong xã hội Những đặc điểm giới tính quy định hoặc chi phối phạm vi hoạt động, lĩnh vực hoạt động và phần nào chi phối hiệu quả hoạt động của con người Là một tiêu chuẩn phổ quát trong nhiều xã hội khác nhau, có nhiều xã hội cho rằng giá trị của nam giới cao hơn nữ Tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn tồn tại trong nhiều xã hội Trong xã hội, có những lĩnh vực hoạt động mà nam giới dễ đạt hiệu quả cao hơn và ngược lại, có những công việc phù hợp với nữ hơn Giới tính có mối quan hệ mật thiết với đạo đức và phong tục, tập quán xã hội góp phần hình thành phong tục tập quán, đạo đức Nhiều biểu hiện, nhiều đặc điểm của giới tính được coi là yếu tố của đạo đức, trở thành phong tục tập quán của xã hội, hoặc góp phần tạo nên những phẩm chất đạo đức, những nếp sống văn hoá

xã hội nhất định Chính vì vậy giới tính có ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường, quá trình được giáo dục, đào tạo, của người phạm tội

Tuổi tác cũng là một tiêu chuẩn phổ quát Tuổi trẻ thường được coi trọng hơn Nhưng sự áp dụng tiêu chuẩn này cũng đã có sự thay đổi lớn, có những xã hội thì những người lớn tuổi được coi trọng hơn do họ có kinh nghiệm dày dặn

về nhiều mặt trong cuộc sống lẫn công việc Thông thường, những người trẻ tuổi

sẽ có cơ hội việc làm cao hơn những người lớn tuổi Đối với những lứa tuổi khác nhau thì cơ cấu tội phạm được thực hiện cũng khác nhau Sự khác nhau trong cơ cấu tội phạm do những người phạm tội có độ tuổi khác nhau trong chừng mực nhất định có liên quan đến việc xã hội hóa cá nhân, vị trí xã hội đặc trưng ở mối giai đoạn phát triển của cá nhân Ví dụ, những người từ 30 tuổi trở lên thực hiện phổ biến các tội xâm phạm trật tự quản lí kinh tế và các tội phạm

về chức vụ

Một sô đặc điểm khác về thể chất như sắc đẹp, sức khỏe, cũng có ảnh hưởng đến đặc điểm xã hội Sắc đẹp về thể chất có mối quan hệ chặt chẽ với giới tính và tuổi tác Những tiêu chuẩn của sắc đẹp như: chiều cao, cân nặng, thân hình, khuôn mặt, màu da Thậm chí tàn tật cũng được xem là một yếu tố tác động đến đặc điểm xã hội Những người tàn tật thường không được đánh giá ngang bằng với những người bình thường khác Mặc dù họ rất tài năng nhưng cũng khó để có thể có một vị trí xã hội xứng đáng với trí óc của mình do những khiếm khuyết trên cơ thể Đây cũng là nguyên nhân khiến cho các điều kiện về môi trường sống, giáo dục, đào tạo có thể không hoàn thiện

Khoa học chưa biết rõ, tác động của gen di truyền là như thế nào đối với những đặc tính như tài năng, tinh thần sự nghiệp, khuynh hướng nghề nghiệp, việc lựa chọn tôn giáo, thái độ chính trị… Đối với những vấn đề này, các cuộc tranh luận vẫn còn chưa đưa đến những kết luận dứt khoát Tuy nhiên có thể thấy rằng, gen di truyền ít nhiều cũng có ảnh hưởng đến những đặc tính này

2 Tác động của đặc điểm xã hội của nhân thân người phạm tội với đặc điểm sinh học người phạm tội.

Các nhà tội phạm học chỉ ra rằng thực tế không có sự khác nhau nào có ý nghĩa về sinh học, kiểu cơ thể, sinh lí giữa người phạm tội với người tuân theo chuẩn mực xã hội Không có gen di truyền về những đặc điểm của nhân cách mà chúng thúc đẩy hoặc cản trở việc thực hiện hành vi phạm tội

Cụ thể, trong suốt thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20, các nhà khoa học đều quy kết yếu tố di truyền chính là căn nguyên của tội ác Nhiều người cho rằng hành vi