Đề cương học phần lịch sử đảng cộng sản việt nam

đề cương Học phần lịch sử đảng cộng sản việt nam 1 Tên học phần Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam 2 Số đơn vị học trình 3 (45 tiết) 3 Phân bổ thời gian Giảng bài 45/2 tiết Thảo luận trên lớp 45/2 tiết 4[.]

Trang 1

1 Tên học phần: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Số đơn vị học trình: 3 (45 tiết)

3 Phân bổ thời gian:

- Giảng bài: 45/2 tiết

- Thảo luận trên lớp: 45/2 tiết

4 Điều kiện tiên quyết:

Đã học xong phần kiến thức lý luận cơ sở của ngành và kiến thức ngành chính trị

5 Mục tiêu của học phần:

a Về tri thức

Trang bị tri thức cơ bản về Lịch sử Đảng CSVN bao gồm toàn bộ quá trình lãnh đạo của Đảng qua các thời kỳ lịch sử, những kinh nghiệm, bài học chủ yếu về sự lãnh đạo của Đảng

b Về kỹ năng:

Rèn luyện phương pháp luận khoa học, năng lực tư duy và hiểu biết

về khoa học lịch sử Nâng cao năng lực nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn lịch sử của Đảng

c Về tư tưởng

Giáo dục lý tưởng cách mạng của Đảng, những giá trị truyền thống góp phần bồi dưỡng tình cảm, đạo đức cách mạng cho thế hệ cán bộ kế cận

6 Tài liệu học tập:

- Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (hệ cử nhân chính trị).

Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2004

- Các Đại hội toàn quốc và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương (1930-2006) Nxb CTQG, Hà Nội, 2006.

- Văn kiện Đảng Toàn tập từ năm 1930 đến nay (có hướng dẫn những

văn kiện chủ yếu)

- Hồ Chí Minh Toàn tập (12 tập) Nxb CTQG, Hà Nội 2002.

Trang 2

- Một số tác phẩm kinh điển (có hướng dẫn kết hợp trong bài giảng)

- Góp phần tìm hiểu Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb CTQG,

Hà Nội, 2001

- PGS,TS Nguyễn Trọng Phúc: Vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới đất nước, Nxb CTQG, H.2002.

7 Nhiệm vụ của học viên:

Phải đọc, nghiên cứu trước giáo trình, đề cương bài giảng, tài liệu tham khảo, ghi chép, tích cực chuẩn bị ý kiến chủ động đề xuất các vấn đề trong quá trình nghe giảng, thảo luận Chuẩn bị xêmina và đọc, sưu tầm các tư liệu có liên quan đến bài giảng theo yêu cầu và hướng dẫn của giảng viên

8 Hệ thống bài giảng:

Trang 3

Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (2-1930)

và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

(Lên lớp 5 tiết: giảng 2,5 tiết; thảo luận 2,5 tiết))

Nội dung:

1 Hoàn cảnh lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX

1- Những chuyển biến quan trọng của tình hình thế giới

- Chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang chủ nghĩa tư bản độc quyền (chủ nghĩa đế quốc) và tiến hành xâm chiếm các nước thuộc địa

- Mâu thuẫn giữa nhân dân các nước thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc diễn ra gay gắt

- Cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga (7-11-1917) thắng lợi và sự ra đời của Quốc tế Cộng sản đã làm biến đổi sâu sắc tình hình thế giới

2- Tình hình trong nước

- Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam và từng bước thiết lập nền thống trị thực dân trên đất nước ta

- Dưới chính sách cai trị của thực dân Pháp (về chính trị, kinh tế và văn hóa - xã hội) xã hội Việt Nam đã có những chuyển biến mạnh mẽ (về tính chất xã hội, mâu thuẫn cơ bản trong xã hội và về cơ cấu giai cấp)

- Phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân Việt Nam diễn ra mạnh mẽ, nhưng đều thất bại Xã hội Việt Nam lâm vào tình trạng khủng hoảng về đường lối cứu nước

2 Nguyễn ái Quốc tìm đường cứu nước và chuẩn bị những điều kiện thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

- Quá trình Nguyễn ái Quốc tìm tòi, khảo nghiệm và lựa chọn con đường cách mạng Việt Nam (1911-1920)

- Quá trình Nguyễn ái Quốc vừa nghiên cứu lý luận, vừa hoạt động thực tiễn truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong trào cách mạng trong

Trang 4

nước và chuẩn vị điều kiện về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam (1921-1930)

3 Hội nghị thành lập Đảng và Cương lĩnh Chính trị đầu tiên của Đảng

3.1 Những tổ chức cộng sản đầu tiên ở Việt Nam

- Đông Dương Cộng sản Đảng (6-1929)

- An Nam Cộng sản Đảng (mùa Thu 1929)

- Đông Dương Cộng sản liên đoàn (1-1930)

3.2 Hội nghị thành lập Đảng và nội dung Cương lĩnh Chính trị đầu tiên của Đảng

- Hội nghị thành lập Đảng

- Nội dung Cương lĩnh Chính trị đầu tiên

- ý nghĩa của việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Tài liệu bắt buộc đọc:

Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2004 (tr 7 - tr 34)

- Các Đại hội toàn quốc và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương (1930-2006) Nxb CTQG, Hà Nội, 2006 (tr 15 - tr 32).

- Văn kiện Đảng, toàn tập, tập 1 (1924-1930).

Câu hỏi thảo luận:

Tại sao khẳng định: Sự lựa chọn con đường giải phóng dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn duy nhất đúng đắn?

Trang 5

Đảng lãnh đạo sự nghiệp đấu tranh giành chính quyền từ 1930 đến 1945 và

Cách mạng Tháng Tám

(Lên lớp 5 tiết: giảng 2,5 tiết; thảo luận 2,5 tiết)

Nội dung:

1 Cao trào cách mạng 1930-1931 và đỉnh cao Xô viết Nghệ - Tĩnh

1.1 Hoàn cảnh lịch sử

- Hậu quả cuộc khủng hoảng kinh tế của CNTB

- Những thành tựu bước đầu của Liên Xô trong xây dựng CNXH cổ

vũ mạnh mẽ cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động toàn thế giới

- Thực dân Pháp thực hiện kế hoạch khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Đông Dương (1919-1929)

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và lãnh đạo quần chúng đấu tranh

1.2 Chủ trương của Đảng và phong trào đấu tranh của quần chúng 1.3 Hội nghị BCH Trung ương Đảng lần thứ nhất (10-1930) và Luận cương chính trị của Đảng

1.4 ý nghĩa của cao trào cách mạng 1930-1931 và Xôviết Nghệ - Tĩnh

2 Đảng lãnh đạo quá trình khôi phục hệ thống tổ chức Đảng và phong trào cách mạng (1932-1935)

2.1 Đấu tranh khôi phục hệ thống tổ chức Đảng và phong trào cách mạng của quần chúng

2.2 Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng (3-1935)

3 Cao trào đấu tranh dân sinh, dân chủ 1936-1939

3.1 Bối cảnh lịch sử

3.2 Chủ trương mới của Đảng và các phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ

- Xác định mục tiêu và nhiệm vụ trước mắt

- Các hình thức đấu tranh

Trang 6

3.3 ý nghĩa của cao trào dân sinh, dân chủ

4 Đảng lãnh đạo cao trào cách mạng giải phóng dân tộc và Cách mạng Tháng Tám (9-1939 đến 8-1945)

4.1 Quá trình hoàn chỉnh đường lối cách mạng giải phóng dân tộc của Đảng

- Hội nghị Trung ương tháng 11-1939

4.2 Cao trào cách mạng chống phát xít Nhật, cứu nước

4.3 Cách mạng Tháng Tám năm 1945

- Sự chuyển biến của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai và tình hình Đông Dương

- Chủ trương của Đảng và quá trình Đảng lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945

- ý nghĩa lịch sử và một số kinh nghiệm chủ yếu của Cách mạng Tháng Tám 1945

Phân tích chủ trương và quá trình Đảng lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám 1945 để khẳng định rằng Cách mạng Tháng Tám là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc điển hình?

Trang 7

Xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng

từ tháng 9-1945 đến tháng 12-1946

Nội dung:

1 Tình hình Việt Nam sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945

1.1 Thuận lợi

1.2 Tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” của chính quyền cách mạng

- Kinh tế - xã hội nghèo nàn, lạc hậu, đất nước bị chiến tranh tàn phá

- Hậu quả xã hội do chế độ cũ để lại rất nặng nề

- Tình hình chính trị diễn biến hết sức phức tạp: thù trong câu kết với giặc ngoài nhằm chống phá chính quyền cách mạng

- Tình hình quốc tế không thuận lợi

2 Quá trình Đảng lãnh đạo đấu tranh giữ vững chính quyền cách mạng (1945-1946)

2.1 Xây dựng, củng cố chính quyền và chế độ xã hội mới, vừa kháng chiến vừa kiến quốc.

2.2 Kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ

2.3 Lãnh đạo cuộc đấu tranh trên mặt trận ngoại giao

- Chủ trương tạm hòa hoãn với Tưởng ở miền Bắc, tập trung chống thực dân Pháp ở miền Nam (từ 9-1945 đến 3-1946)

- Chủ trương hòa hoãn, nhân nhượng với Pháp để đuổi nhanh quân Tưởng về nước (3-1946 đến 19-12-1946)

3 Những kinh nghiệm chủ yếu của Đảng trong lãnh đạo đấu tranh xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng

- Xác lập cơ sở pháp lý và tính hợp hiến của chính quyền

- Tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc

- Triệt để lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù

- Giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng

Trang 8

- Các Đại hội toàn quốc và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương (1930-2006) Nxb CTQG, Hà Nội, 2006 (tr 73 - tr.)

Kinh nghiệm nổi bật trong xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng là gì ?

Trang 9

Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược và can thiệp Mỹ (1945-1954)

Nội dung:

1 Bối cảnh lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ

2 Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ

3 Quá trình Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến

3.1 Đánh bại âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh của thực dân Pháp (1945-1947)

3.2 Đẩy mạnh chiến tranh du kích, xây dựng, củng cố hậu phương, chuẩn bị thế và lực để phản công (1948-1950)

3.3 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ hai của Đảng, đẩy mạnh kháng chiến, chuẩn bị chuyển sang phản công (1951-1953)

3.4 Đẩy mạnh tiến công địch, chiến dịch Điện Biên Phủ và Hiệp định Giơnevơ kết thúc cuộc kháng chiến (1953-1954)

4 ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi và kinh nghiệm của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và can thiệp Mỹ

- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2-1951) Trong Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb CTQG, H, 2001 Tập 12, tr 420 - tr 495.

Những nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ?

Trang 10

Bài 5

Đảng lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở miền Bắc (1954-1975)

Nội dung:

1 Tình hình miền Bắc sau năm 1954

2 Quá trình Đảng lãnh đạo cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc (1954-1975)

2.1 Đảng lãnh đạo hoàn thành nhiệm vụ cách mạng dân tộc dân chủ và chuẩn bị tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Khôi phục kinh tế và hoàn thành cải cách ruộng đất (1954-1957)

- Tiến hành cải tạo xã hội chủ nghĩa (1958-1960)

2.2 Đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và quá trình thực hiện Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965)

- Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9-1960) - đại hội xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất Tổ quốc

- Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965) triển khai công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trên miền Bắc

2.3 Lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng chủ nghĩa xã hội trên miền Bắc

và đánh thắng các cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ (1965-1975)

3 Những thành quả và ý nghĩa lịch sử của thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc

Tài liệu buộc phải đọc:

Trang 11

miền Bắc nước ta ?

Trang 12

Bài 6

Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền

Nam, thống nhất đất nước (1954-1975)

Nội dung:

1 Tình hình Việt Nam sau năm 1954

2 Đường lối và quá trình Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước (1954-1975)

2.1 Từ thế giữ gìn lực lượng chuyển sang thế tiến công làm phá sản bước đầu chế độ thực dân mới điển hình của đế quốc Mỹ (1954-1960)

2.2 Đánh thắng chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ (1961-1965)

2.3 Đánh thắng chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ (giữa 1965-1968)

2.4 Đánh thắng chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của đế quốc Mỹ (1969 - đầu 1973)

2.5 Giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (1973-1975)

3 ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi và kinh nghiệm của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Trang 13

Đảng lãnh đạo Xây dựng chủ nghĩa xã hội

trên cả nước 1975-1986

Nội dung:

1 Bối cảnh lịch sử Việt Nam sau khi giải phóng miền Nam 1975

1.1.Thuận lợi

1.2 Khó khăn

2 Khắc phục hậu quả chiến tranh và thống nhất đất nước về mặt Nhà nước (từ 5-1975 đến 3-1979)

2.1 Khắc phục hậu quả chiến tranh.

2.2 Thống nhất đất nước về mặt quản lý Nhà nước

2.3 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng - Đại hội xác định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta.

2.4 Bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc

3 Những tìm tòi, khảo nghiệm đổi mới bước đầu, phấn đấu ổn định tình hình kinh tế - xã hội (từ tháng 8-1979 đến trước Đại hội VI của Đảng)

3.1 Bối cảnh trong nước và quốc tế

3.2 Đổi mới từng phần kinh tế - xã hội

3.3 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ V của Đảng, phấn đấu ổn định tình hình kinh tế - xã hội (1982-1986)

- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV (12-1976) của Đảng Trong Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb CTQG, H, 2004 Tập 37, tr 470 - tr 752

và từ tr 966 - tr 1053

Trang 14

- Văn kiện Đại hội hội đại biểu toàn quốc lần thứ V (3-1982) Trong Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb CTQG, H, 2006 Tập 43, tr 38 - tr 246 và từ

tr 410 - tr 419

- PGS, TS Nguyễn Trọng Phúc: Vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới đất nước, Nxb CTQG, H.2002

thảo luận:

Những bước đột phá của quá trình tìm đường đổi mới - ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Trang 15

Thực hiện công cuộc đổi mới theo con đường

xã hội chủ nghĩa từ năm 1986 đến nay

Nội dung:

1 Đường lối đổi mới và sự chỉ đạo thực hiện (1986-1991)

1.1 Đại hội VI của Đảng (12-1986) - Đại hội hoạch định đường lối đổi mới toàn diện đất nước

1.2 Quá trình thực hiện đường lối đổi mới (1986-1991)

1.3 Thành tựu và một số kinh nghiệm trong những năm đầu thực hiện đường lối đổi mới

2 Thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế - xã hội (1991-2000)

1.1 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (6-1991) kiên định sự nghiệp đổi mới theo con đường xã hội chủ nghĩa

1.2 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng (6-1996) tổng kết 10 năm đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

3 Tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001-2010

3.1 Đại hội IX của Đảng Cộng sản Việt Nam (4-2001) và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2001-2010.

3.2 Đại hội X của Đảng (4-2006) tổng kết 20 năm đổi mới, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển

Tiêu đề	Đề cương Học phần lịch sử đảng cộng sản việt nam
Trường học	Trường Đại Học Chính Trị: https://dhcd.edu.vn
Chuyên ngành	Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Thể loại	Đề cương học phần
Năm xuất bản	2004
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	50,72 KB