Hoàn thiện công tác thẩm định tại Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội đối với các dự án xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án

Tài liệu tham khảo kinh tế thương mại: Hoàn thiện công tác thẩm định tại Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội đối với các dự án xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án

Mục lục

Lời cảm ơn 8

Lời mở đầu 9

CHƯƠNG I : Lý luận về thẩm định dự án trên phương diện nhà quản lý ……… 11

1.1.Lý luận chung về công tác thẩm định dự án ……… 11

1.1.1.Khái niệm :………… ……… … 11

1.1.2.Mục đích, sự cần thiết thẩm định dự án……… 12

1.1.3 Yêu cầu chung thẩm định dự án ……… …12

1.1.4 Vị trí, vai trò của thẩm định dự án……… 14

a) Vị trí của thẩm định dự án đầu tư ……… 14

b) Vai trò của thẩm định dự án đầu tư ……… 15

1.2.2.Các nhân tố ảnh hưởng tới quá trình thẩm định dự án :……… ……… 16

a) Căn cứ thẩm định dự án……… 16

b) Đội ngũ cán bộ thực hiện thẩm định……… 17

c) Các phương tiện thâm gia thẩm định ……….18

1.2.Thẩm định dự án trên phương diện của nhà quản lý ……… 18

1.2.1Khái niệm, vai trò của thẩm định dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước : ……… 18

a) Khái niệm thẩm định dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước : … 19 b) Vai trò của thẩm định dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước … 19 1.2.2.Các vấn đề cần xem xét khi thẩm định trên phương diện nhà quản lý : 20 a) Mục đích thẩm định trên phương diện nhà quản lý……… 20

b) Quan điểm đánh giá của cơ quan quản lý nhà nước……… 20

c) Cách thức tổ chức thẩm định trên phương diện nhà quản lý……… 20

d) Nội dung thẩm định trên phương diện cơ quan quản lý nhà nước ……… 21

1.2.3 Cơ sở thẩm định dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước…… 24

1.3.4Nguyên tắc thẩm định dự án dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà

nước ……… 27

1.3.5Quy trình thẩm định dự án dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước ……… 29

1.3.Quy trình đầu tư của một dự án và vị trí, vai trò của việc chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án :……… 30

a)Giai đoạn chuẩn bị đầu tư :……… 30

b)Giai đoạn thực hiện đầu tư:……… 32

c)Giai đoạn vận hành kết quả đầu tư ……… 32

d)Mối quan hệ các giai đoạn trong quy trình đầu tư……… 33

e)Vai trò quan trọng của việc xin chấp nhận địa điểm để tiến hành lập và thực hiện dự án đầu tư……… 34

CHƯƠNG II Thực trạng công tác thẩm định hồ sơ chấp nhận địa điểm lập dự án của Sở kế hoạch Hà Nội ……… 36

2.1 Giới thiệu về Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nộ và các phòng ban liên quan đến công tác thẩm định hồ sơ xhi chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án ………… 36

2.1.1 Giới thiệu về Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội ……… 36

a)Qúa trình hình thành và phát triển của Sở Kế hoạch và đầu tư Hà Nội ………… 36

b) Nhiệm vụ và quyền hạn của Sở Kế Hoạch và Đầu Tư Thành phố Hà Nội:…… 37

c) Công tác quản lý hoạt động đầu tư của Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội………… 43

2.1.2 Các phòng ban liên quan đến công tác thẩm định hồ sơ xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án ……… 44

a)Phòng Kế hoạch Phát triển Hạ tầng Đô thị ……… 44

b) Phòng Quy hoạch Phát triển Kinh tế - Xã hội ……… 46

c)Phòng Kế hoạch Tổng hợp ……… 47

d) Phòng Kế hoạch và Đầu tư Quận, Huyện ……… 50

e)Phòng Công nghiệp – Thương mại – Dịch vụ……… 50

2.1.3 Hoạt động của phòng Công nghiệp – Thương mại – Dịch vụ ……… 51a) Cơ cấu tổ chức của phòng Công nghiệp – Thương mại – Dịch vụ :……… 51b) Công tác quản lý hoạt động đầu tư của phòng Công nghiệp – Thương mại – Dịch

vụ ……… 522.2 Thực trạng công tác thẩm tra hồ sơ xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện

dự án tại Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội ……… 542.2.1 Mục đích thẩm tra hồ sơ chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án ……542.2.2 Quy trình thẩm định hồ sơ chấp nhận địa điểm lập dự án của Sở kế hoạch đầu

tư Hà Nội ……… 54a) Tình hình hoạt động các ngành có hồ sơ xin chấp thuận địa điểm :……… 54b) Quy trình thẩm tra hồ sơ chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án ……… 552.2.3 Yêu cầu đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận cho nhà đầu tư nghiên cứu lập dự án đầu tư tại địa điểm xác định :……… 582.2.3.1 Danh mục các loại hồ sơ cần có khi đề nghị chấp thuận cho nhà đầu tư nghiêncứu lập dự án đầu tư tại địa điểm xác định :……… 582.2.3.2 Yêu cầu đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận cho nhà đầu tư nghiên cứu lập dự

án đầu tư tại địa điểm xác định :……… 58a) Hồ sơ đề nghị chấp thuận cho nhà đầu tư nghiên cứu lập dự án đầu tư tại địa điểmxác định ……… 58

b) Hồ sơ đề nghị gia hạn hiệu lực chấp thuận cho nhà đầu tư nghiên cứu lập dự án đầu

tư tại địa điểm xác định……… 602.2.4.Cán bộ tham gia thẩm định……… 612.2.5 Nội dung thẩm định hồ sơ chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án của

phòng Công nghiệp – Thương mại - Dịch vụ ……… 62

2.3.Ví dụ minh họa cho công tác thẩm định chấp nhận địa điểm lập dự án của Sở kế

2.3.1.Giới thiệu về hồ sơ xin chấp nhận địa điểm lập dự án ………. 64a) Giới thiệu về đơn vị xin thẩm định……….64

b)Nội dung đầu tư của dự án xin thẩm định……… 65

c)Hồ sơ thẩm định……… 70

2.3.2.Phân tích, thẩm định dự án trên quan điểm, nội dung thẩm định của chủ thế là Sở kế hoạch……… 71

a) Xem xét về hiệu quả tài chính của dự án………71

b)Các căn cứ pháp lý……… 73

c)Xem xét lợi ích kinh tế - xã hội……… 73

d)Xét về năng lực tài chính của doanh nghiệp……… 73

2.4.3.Rút ra kết luận về hồ sơ thẩm định ……… 74

2.4 Đánh giá công tác thẩm định hồ sơ xin chấp thuận địa điểm đề lập và thực hiện dự án của Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội ……… 76

2.4.1 Thành tựu đạt được của công tác thẩm định hồ sơ xin chấp thuận địa điểm đề lập và thực hiện dự án của Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội ……… 76

2.4.2 Hạn chế và nguyên nhân của việc thẩm định dự án chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án của Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội :……… 78

a) Hạn chế của việc thẩm định dự án chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án của Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội :………78

b) Nguyên nhân làm hạn chế thẩm định dự án chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án của Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội……… 79

CHƯƠNG III Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định hồ sơ xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án……… 82

3.1 Mục tiêu, phương hướng hoàn thiện công tác thẩm định dự án xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án……… 82

a) Mục tiêu công tác thẩm định dự án xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án đầu tư ……… 82

b) Mục tiêu phát triển chung của các ngành có liên quan đến việc xin chấp nhận để lập và thực hiện dự án ……… 82

3.2 Kế hoạch thực hiện ……… 83

a)Kế hoạch của phòng CN – TM – DV :……… 83

b)Kế hoạch của phòng về công tác thẩm định hồ sơ dự án xin chấp thuận địa điểm để

3.3 Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định hồ sơ chấp thuận địa điểm để lập và thực

hiện dự án ……… 84

3.3.1 Nâng cao nhận thức đối với công tác thẩm định đầu tư tại Sở kế hoạch đầu tư Hà Nội ………84

3.3.2 Về căn cứ và phương tiện thẩm định……… 85

3.3.3 Về tổ chức thẩm định dự án ……….86

a) Phân giao nhiệm vụ với trách nhiệm ……… 86

b) Quy trình tổ chức thẩm định dự án ………86

3.3.4 Về đội ngũ cán bộ thẩm định ……… 87

3.3.5 Nội dung thẩm định hồ sơ xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án 87 Kết luận 89

Danh mục sách tham khảo 90

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ Sơ đồ 1 : Sơ đồ chu kỳ của dự án đầu tư 14

Sơ đồ 2: Quy trình thẩm định dự án đầu tư 28

Sơ đồ 3: Quy trình đầu tư của dự án đầu tư 29

Sơ đồ 4: Sơ đồ mô hình tổ chức của phong CN – TM – DV 50

Sơ đồ 5: Sơ đồ mô tả quy trình thẩm định tại phòng CN – TM – DV 54

Bảng 1: Ngành nghề kinh doanh cảu công ty 65

Bảng 2: Quy mô của dự án 66

Bảng 3: Bảng tính lợi nhuận từ dự án 72

Bảng 4: Bảng lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp năm 2006 – 2009 74

Bảng 5: Số hồ sơ được chấp thuận địa điểm năm 2006 – 2009 76

Bảng 6: Tỷ lệ % số lượng hồ sơ được chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án đầu tư 77

Danh mục các chữ viết tắt

CN – TM – DV : Công nghiệp – Thương mại - Dịch vụ

Chuyên đề được viết ra với sự say mê của bản thân khi nghiên cứu về những vấn đề còn tồn tại trong quá trình thẩm định chấp thuận địa điểm trên phương diện nhà quản lý.

Để hoàn thành được chuyên đề này trước tiên em xin chân thành cảm ơn tất cả các thầy cô giáo đã cung cấp cho em những nền tảng kiến thức cần thiết của một sinh viên khoa Kinh tế đầu tư

Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn cô giáo TS Nguyễn Thị Thu Hà đã tận tìnhhướng dẫn em trong suốt quá trình viết bài này

Đồng thời em xin được gửi lời cảm ơn tới tất cả các anh, các chị, các chú trongPhòng Công nghiệp - Thương mại - Dịch vụ thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội đã chỉ bảo cho em những khúc mắc về các vấn đề thực tế tại Phòng

Em xin chân thành cảm ơn !

Hà Nội, ngày tháng năm 2010 Sinh viên

Nguyễn Thị Thu Hằng

LỜI MỞ ĐẦU

1.Sự cần thiết của việc nghiên cứu đề tài :

Qúa trình phát triển kinh tế nước ta, nhất là khi nước ta ra nhập WTO tạo điều kiện thuận lợi nền kinh tế phát triển nhiều thành phần, nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước có khả năng và điều kiện để đầu tư các dự án Cùng với định hướng, quy

hoạch phát triển của Đảng, chính phủ tạo điều kiện các tổ chức, cá nhân có khả năng thực hiện đầu tư có vai trò tạo sự phát triển kinh tế của ngành, vùng, quốc gia Bên cạnh đó, nhà nước cũng tiến hành quản lý, giám sát các dự án vì một dự án có tác động, ảnh hưởng tới môi trường xung quanh, đến quy hoạch phát triển chung Một dự

án lập bởi nhà đầu tư sẽ mang tính chủ quan, lợi ích mang lại cho nhà đầu tư, không

đề cao ảnh hưởng tới xã hội, môi trường … cần xem xét dưới góc độ của nhà quản lý nhà nước để đánh giá lại một lần nữa Những quy định, quy hoạch của ngành, vùng, đất nước mà các chủ đẩu tư có thể không nắm vững hết cần hướng dẫn, chỉ đạo của cơquan nhà nước định hướng để dự án không làm ảnh hưởng xu thế phát triển chung Lựa chọn địa điểm sai có thể làm ảnh hưởng tới hoạt động khi dự án đi vào vận hành kết quả, Bở vậy, trước khi tiến hành lập và thực hiện dự án cần tiến hành thẩm định chấp thuận địa điểm dự án để dự án có thể thực hiện một cách hiệu quả

Nhận thức được tính cấp thiết của vấn đề này, cùng với những kiến thức đã được học tập, nghiên cứu tại trường và nhất là trong thời gian thực tập tai phòng Côngnghiệp – Thương mại - Dịch vụ thuộc Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội, em đã mạnh dạn

chọn đề tài : “ Hoàn thiện công tác thẩm định tại Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội đối với các dự án xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án ” làm chuyên

3 Phạm vi và phương pháp nghiên cứu :

Thẩm định dự án là một công tác gồm nhiều việc phải thực hiện thẩm định : khía cạnh kinh tế, kĩ thuật, xã hội địa điểm, ….Mỗi khía cạnh cần phải xem xét cẩn thận, trong chuyên đề này đi sâu vào nghiên cứu thẩm định địa điểm để thực hiện dự

án trên phương diện cơ quan quản lý nhà nước tại phòng Công nghiệp – Thương mại – Dịch vụ thuộc Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài là : phương pháp thống

kê, phân tích, so sánh để đưa ra đánh giá, nhận xét …

4 Kết cấu của đề tài :

Ngoài phần : lời mở đầu, kết luận đề tài có kết cấu 3 chương :

ươ ng III : Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định hồ sơ xin chấp thuận địa điểm

để lập và thực hiện dự án tại Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội

Qua quá trình nghiên cứu lý thuyết và tìm hiểu thực tế tại phòng Công nghiệp – Thương mại - Dịch vụ thuộc Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội, em xin đưa ra một vài đóng góp nhỏ góp phần hoàn thiện công tác thẩm định hồ sơ xin chấp thuận địa điểm

Vì kinh nghiệm thực tế và thời gian tiếp xúc thực tế chưa nhiều nên bài chuyên đề nàykhông thể tránh khỏi những thiếu xót Em kinh mong được sự góp ý, chỉ bảo của các thầy cô để bài viết được hoàn thiện hơn

CHƯƠNG I : Lý luận về thẩm định dự án trên phương diện

Theo mục tiêu đầu tư : thẩm định dự án đầu tư được hiểu là “ quá trình một cơ quan chức năng ( nhà nước hoặc tư nhân ) xem xét xem dự án có đạt được các mục tiêu kinh tế xã hội đã đề ra và đạt được những mục tiêu đó một cách có hiệu quả hay không ”

Theo mục đích quản lý : thẩm định dự án đầu tư được hiểu là việc xem xét, phân tích, đánh giá dự án đầu tư trên các nội dung cơ bản nhằm giúp cho việc ra quyếtđịnh đầu tư

Trên góc độ kỹ thuật : thẩm định dự án là hoạt động chuẩn bị dự án được thực hiện bằng kỹ thuật phân tích dự án được thiết lập để ra quyết định thỏa mãn các quy định về thẩm định của nhà nước

Theo các văn bản pháp quy của nhà nước : thẩm định dự án là một bước trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt dự án

Nói chung thì khi nói đến thẩm định một dự án đầu tư được hiểu theo nghĩa chung là :

Thẩm định dự án đầu tư là quá trình xem xét, phân tích, đánh giá dự án một cách khách quan, khoa học và toàn diện trên các nội dung, lựa trọn dự án để quyết định đầu tư

Đây là một quá trình kiểm tra đánh giá các nội dung cơ bản của dự án một cáchđộc lập, tách biệt với quá trình soạn thảo dự án Thẩm định dự án tạo cơ sở vững chắc cho hoạt động đầu tư hiệu quả Các kết luận rút ra từ quá trình thẩm định là cơ sở để các đơn vị, cơ sở, cơ quan có thẩm quyền của nước ra quyết định đầu tư, cho phép đầu tư hoặc tài trợ cho dự án

1.1.2.Mục đích, sự cần thiết thẩm định dự án:

Mục đích của việc thẩm định dự án đầu tư nhằm lựa chọn được dự án có tính khả thi cao Bởi vậy công tác thẩm định dự án đầu tư là công việc quan trọng hướng tới mục đích cụ thể :

- Đánh giá tính hợp lý của dự án : tính hợp lý được thể hiện ở từng nội dung vàcách thức tính toán của dự án

- Đánh giá tính hiệu quả dự án : hiệu quả được xem xét trên hai phương diện hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế xã hội của dự án

- Đánh giá khả năng thực hiện của dự án : là mục đích quan trọng nhất khi thẩm định dự án đầu tư vì điều này quyết định rất lớn đến sự thành cong của dự án, một dự án dù có hiệu quả cao,có tính hợp lý nhưng phải có khả năng thực hiện được

dự án đó nếu không dự án đó chỉ có thể trên giấy không tiến hành thực hiện đầu tư được Nên cần được tiến hành đúng, đầy đủ để phản ánh , đánh giá chính xác khả năng thực hiện

Sự cần thiết của việc thẩm định dự án :

- Khắc phục được tính chủ quan của người soạn thảo dự án

- Giúp việc phát hiện và bổ sung những thiếu sót trong từng nội dung phân tích

dự án

- Là một bộ phận của công tác đầu tư, nó tạo ra cơ sở vững chắc từ đó việc thực hiện hoạt đầu tư có hiệu quả

1.1.3.Yêu cầu khi tiến hành thẩm định dự án :

Yêu cầu chung :

- Khách quan :

+ Dự án xuất phát từ nhu cầu thực tế

+ Dự án phải tuân thủ đúng quy định của pháp luật

+ Dự án có yếu tố nước ngoài phải đảm bảo đúng thông lệ quốc tế

- Toàn diện :nhìn nhận dự án trên phương diện, nhiều quan điểm do dự án mang tính chất liên ngành, liên quan đến nhiều chủ thể khác nhau

- Khoa học : dự án phải đảm bảo tính phù hợp, tính hợp lý, sự liên kết giữa các nội dung, sự chính xác của kết quả nghiên cứu

- Kịp thời : để không bỏ lỡ cơ hội đâu tư : dự án nhóm A < 60 ngày, dự án nhóm B < 30 ngày, dự án nhóm C < 20 ngày

Yêu cầu cụ thể với cán bộ thẩm định :

- Cần nắm xững chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của ngành, của địa phương và các quy chế, luật pháp về quản lý kinh tế, quản lý đầu tư và xây dựng hiện hành cảu Nhà nước

- Cần hiểu biết về bối cảnh, điều kiện và đặc điểm cụ thể cảu dự án, tình hình

và trình độ kinh nghiệm chung của địa phương, đất nước và thế giới Nắm vững tinh hình sản xuất – kinh doanh, các số liệu tài chính của doanh nghiệp, các quan hệ tài chính – kinh tế tín dụng của doanh nghiệp ( hoặc của chủ đầu tư khác ), với ngân hàng

và ngân sách Nhà nước

- Cần biết khai thác số liệu trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp ( hoặc chủđầu tư ), các thông tin về giá cả, thị trường để phân tích hoạt động chung của doanh nghiệp, từ đó có thêm căn cứ vững chắc để quyết định đầu tư hặc cho phép đầu tư

- Cần biết xác định và kiểm tra được các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật quan trọng của dự án, đồng thời thường xuyên thu thập, đúc kết, xây dựng các chỉ tiêu định mức kinh tế - kỹ thuật tổng hợp trong và ngoài nước để phục vụ cho việc thẩm định

- Thẩm định kịp thời, tham gia ý kiến ngay từ khi nhận hồ sơ

- Thường xuyên hoàn thiện quy trình thẩm định, phối hợp và phát huy được trí tuệ tập thể

Để làm được những yêu cầu như vậy cần có các điều kiện :

- Có hệ thống các văn bản, quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư và xây dựng thống nhất, đồng bộ cụ thể Các tiêu chuẩn, quy phạm, định mức kỹ thuật của từng ngành, từng lĩnh vực phải được quy định cụ thể, rõ rang làm căn cứ để thẩm định

dự án

- Mỗi đơn vị cần thiết lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư phù hợp trên

cơ sở các quy định của pháp luật về đầu tư và xây dựng cùng với Điều lệ hoạt động của đơn vị

- Phải thiết lập được mối liên hệ mật thiết với các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức tư vấn và các chuyên gia đầu ngành trong quá trình thực hiện thẩm định

dự án đầu tư

- Đội ngũ cán bộ thẩm định dự án phải đảm bảo yêu cầu về số lượng và chất lượng Đội ngũ này cần được chuyên môn hóa và có trình độ nghiệp vụ

- Có đầy đủ các phương tiện thẩm định dự án đầu tư hiện đại, đồng bộ

- Giành một phần kinh phí thích đáng cho công tác thẩm định dự án đầu tư

1.1.4.Vị trí, vai trò của thẩm định dự án :

a) Vị trí của việc thẩm định dự án đầu tư :

Sơ đồ 1: Sơ đồ chu kỳ của dự án đầu tư

Công tác thẩm định dự án đầu tư chiếm một vị trí quan trọng trong toàn bộ quátrình chuẩn bị và thực hiện đầu tư :

Đầu tiên, thẩm định dự án để ra quyết định đầu tư : đây là công việc cần thiết

được tiến hành trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư Thẩm định dự án là giai đoạn tiếp

thep của quá trình soạn thảo dự án Kết quả của thẩm định dự án là cơ sở để ra quyết

định chấp thuận hay bác bỏ dự án

Thứ hai, thẩm định dự án đầu tư có vị trí quan trọng đối với các dự án đầu tư

xây dựng : Nó xem xét các yếu tố đảm bảo tính hiệu quả của dự án bao gồm : sự cần

thiết đầu tư; các yếu tố đầu vào của dự án; quy mô, công suất, công nghệ, thời gian,

tiến độ thực hiện dự án; phân tích tài chính, hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án Và

xem xét các yếu tố đảm bảo tính khả thi của dự án bao gồm: sự phù hợp với quy

hoạch; nhu cầu sử dụng đất, tài nguyên ( nếu có ); khả năng giải phóng mặt bằng, khả năng huy động vốn đáp ứng tiến độ của dự án; kinh nghiệm quản lý của chủ đầu tư;

kết quả thẩm định thiết kế cơ sở; khả năng hoàn trả vốn vay; giải pháp phòng, chống

cháy nổ; các yếu tố ảnh hưởng đến dự án như quốc phòng, an ninh, môi trường trên

cơ sở ý kiến bằng văn bản của các cơ quan liên quan và các quy định khác của pháp

luật có liên quan

b) Vai trò của việc thẩm định dự án đầu tư :

Ý đồ về

dự án đầu

tư

Chuẩn bịđầu tư

Thực hiệnđầu tư

Vận hành các kết quả đầu tư

Ý đồ về

dự ánmới

Thẩm định dự án được nhiều chủ thể tham gia, vì trước khi dự án được chấp thuận cần qua đánh giá của chủ đầu tư, chấp nhận của cơ quan nhà nước và muốn huyđộng nguồn vốn vay thông qua đánh giá của ngân hàng Bởi vậy, vai trò của viêc thẩm định là rất quan trọng, ta có thể thấy rõ với từng chủ thể tham gia thẩm định với những mục đích thẩm định khác nhau :

Với chủ đầu tư :

- Lựa chọn những dự án có tính khả thi, bác bỏ dự án không tốt ( vốn quá lớn, lợi nhuận nhỏ, bấp bênh trong tiêu thụ sản phẩm …)

- Giúp chủ đầu tư xem xét lại các thông tin để thực hiện dự án

- Là căn cứ để chủ đầu tư xin giấy phép của cơ quan nhà nước, xin vay vốn, tài trợ vốn của các định chế tài chính

- Được xem như công cụ quản lý đầu tư hữu hiệu

Với cơ quan nhà nước :

- Giúp cho việc kiểm tra kiểm soát sự tuân thủ theo pháp luật của các dự án

- Giúp cho cơ quan quản lý nhà nước đánh giá được tính hợp lý, khả thi, hiệu quả của dự án trên giác độ hiệu quả kinh tế - xã hội

- Giúp cho cơ quan quản lý nhà nước ra quyết định đầu tư đúng đắn và đảm bảo lợi ích quốc gia, pháp luật, quy ước quốc tế, đặc biệt với các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước

Với ngân hàng :

- Ngân hàng là một tổ chức trung gian tài chính thực hiện việc nhận tiền gửi vàcho vay Trong quá trình cho vay, không phải bất cứ một doanh nghiệp nào cũng đượcngân hàng đáp ứng, ngân hàng chỉ cho vay khi đã biết chắc chắn vốn vay được sử dụng đúng mục đích, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp và ngân hàng

-Việc thẩm định dự án đầu tư còn là cơ sở để ngân hàng xác định số tiền vay, thời gian cho vay, mức thu nợ hợp lý, thời điểm bỏ vốn cho dự án và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả trong tương lai

-Thẩm định giúp ngân hàng được những chi tiết về an toàn và hiệu quả sử dụngvốn, giảm thiểu nợ quá hạn và nợ khó đòi, hạn chế những rủi ro có thể đến với ngân hàng

1.1.5.Các nhân tố ảnh hưởng tới quá trình thẩm định dự án :

a) Căn cứ thẩm định :

- Hồ sơ của dự án : vì đây là tài liệu quan trọng từ đó người thẩm định lấy làm

cơ sở xem xét tính hiệu quả, phù hợp và khả năng thực hiện của dự án Hồ sơ dự án bao gồm thuyết minh ý tưởng của dự án, kế hoạch tiến hành, nguồn tài chính huy động, cách thức thực hiện, các thiết bị, con người cần sử dụng trong quá trình thực hiện đến hết thời gian vận hành kết quả dự án, những tính toán về chi phí phải dùng

và doanh thu dự đoán dựa trên các cơ sở chính xác, đầy đủ, từ đó đưa ra được kết luậnhiệu quả của dự án, còn xem xét cả những rủi ro có thể xảy ra và cách giải quyết những rủi ro đó… Các thông tin ghi trong dự án phải được người lập dự án trên cơ sở,căn cứ chính xác, đầy đủ từ đó việc thẩm định sẽ dễ xác định, đánh giá tính, hiệu quả của dự án đầu tư đó

- Hồ sơ của đơn vị hay doanh nghiệp xin thẩm định từ đó người thẩm định

đánh giá được khả năng có thể thực hiện về tài chính, con người, quản lý, uy tín, kinh nghiệm… đây là những yếu tố quan trọng để dự án có thể thực hiện được Hồ sơ đơn

vị doanh nghiệp bao gồm : giấy đăng ký kinh doanh, sơ lược về doanh nghiệp, báo cáo tài chính đã được kiểm toán … Từ đó, cơ quan thẩm định sẽ đánh giá được năng lực, khả năng thực hiện dự án tốt nhất hay không

- Căn cứ thẩm định dự án ( căn cứ pháp lý và thực tiễn ) căn cứ pháp lý được

thể hiện ở các chủ trương, chính sách, quy hoạch phát triển, hệ thống văn bản pháp quy… Tính ổn định của các văn bản pháp quy của Nhà nước ảnh hưởng nhiều đến quá trình tổ chức thực hiện thẩm định dự án Bên cạnh đó, công tác thẩm định dự án còn dựa trên các tiêu chuẩn, quy phạm, định mức, quy ước, thong lệ cùng các kinh nghiệm thực tiễn Chất lượng hồ sơ dự án là căn cứ thực tiễn quan trọng làm cơ sở để thẩm định Dự án được lập có chất lượng tốt với những thông tin đầy đủ, có độ tin cậy

xẽ tạo thuận lợi cho việc xem xét, phân tích và đánh giá :

+ Hệ thống các văn bản pháp luật :

+ Hệ thống các tiêu chuẩn định mức

+ Dựa trên những dự án tương tự đã và đang hoạt động

b) Đội ngũ cán bộ thực hiện thẩm định :

- Người được giao nhiệm vụ thực hiện công việc thẩm định gồm nhóm chuyên

môn và nhóm quản lý Nhiệm vụ của nhóm chuyên môn là phân tích, đánh giá dự án, nhiệm vụ của nhóm quản lý là lựa chọn dự án và quyết định đầu tư Bởi vậy , mà đội ngũ cán bộ thẩm định dự án có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thẩm định : trình

độ, kỹ năng, kinh nghiệm của cán bộ thực hiện là những tiêu chí quan trọng Cán bộ

có năng lực chuyên môn tốt, thực hiện đúng quy trình tổ chức thẩm định, có trách nhiệm cao cùng với những kinh nghiẹm tích lũy được sẽ giúp cho công tác thẩm định đảm bảo các yêu cầu đặt ra Do tính chất phức tạp và phạm vi lien quan của dự án rộng nên đòi hỏi cán bộ thẩm định không những chỉ có kiến thức chuyên sâu mà còn

am hiểu các lĩnh vực khác, có kỹ năng tổng hợp và có thẩm chất đạo đức tốt

- Tổ chức công tác thẩm định dự án : cách thức bố trí, sắp xếp, phân công công

việc, quy trình tổ chức thẩm định, môi trường làm việc sẽ tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện công việc Theo quy định của pháp luật, người có thẩm quyền quyết định đầu tư có trách nhiệm tổ chức thẩm định dự án trước khi phê duyệt Đơn vị đầu mối thuộc người quyết định đầu tư sẽ tiến hành tổ chức thẩm định dự án Công tác tổ chức thẩm định dự án cần được thực hiện khoa học, hợp lý trên cơ sở phân công trách nhiệm cho cá nhân, phòng ban có chuyên môn với quy trình phù hợp, có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ góp phần nâng cao chất lượng thẩm định dự án

c) Các phương tiện dùng để thẩm định bao gồm : hệ thống máy tính, các

chương trình phần mềm chuyên dụng, các thiết bị đo lường, khảo sát Sự phát triển của công nghệ thong tin, hệ thống máy tính nối mạng là một trong những phương tiện cần thiết, hữu hiệu trợ giúp đắc lực cho công tác thẩm định Việc tham khảo điều tra giá cả thị trường, các vấn đề có liên quan, thực hiện mô hình Chính phủ điện tử đã cung cấp rất nhiều những thông tin cần thiết Trong quá trình tính toán các chỉ tiêu (tàichính) được thiết kế các phần mềm chuyên dụng giúp giảm bớt thời gian, tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp hiện đại Ngoài ra, các thiết bị đo lường, khảo sát địa chất, đánh giá tác động môi trường …là những phương tiện cần thiết nhằm xác định mức độ ảnh hưởng của dự án đến môi trường , kinh tế xã hội

- Thời gian và chi phí thẩm định : thời gian thẩm định lâu sẽ làm ảnh hưởng

việc bắt đầu thực hiện đúng kế hoạch, có khả năng làm lỡ mất thời cơ trên thị trường

về dự án đó hay chịu ảnh hưởng thay đổi, rủi ro về kinh tế, chính sách có tác động đến

việc thực hiện và vận hành kết quả dự án đầu tư Vì vậy, cần thẩm định một cách nhanh chóng nhưng vẫn phải đảm bảo tính đầy đủ và chính xác với từng dự án Một

dự án đầu tư được thẩm định bởi nhiều chủ thể : chủ đầu tư tự thẩm định, đi thuê thẩmđịnh, ngân hang thẩm định và cơ quan quản lý nhà nước thẩm định vậy là thông qua nhiều lần thẩm định với chi phí phù hợp sẽ một phần làm giảm chi phí cho nhà đầu tư

1.2.Thẩm định dự án trên phương diện của nhà quản lý

1.2.1.Khái niệm, vai trò của thẩm định dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước :

a) Khái niệm thẩm định dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước :

Thẩm định dự án theo mục đích quản lý thì dự án đầu tư được hiểu là việc xemxét, phân tích, đánh giá dự án đầu tư trên các nội dung cơ bản nhằm giúp cho việc ra quyết định đầu tư

Cơ quan quản lý nhà nước trên phương diện nhà quản lý thẩm định dự án đầu

tư nhằm chấp nhận, cho phép dự án được đầu tư sao cho dự án đó phù hợp với các quy định, quản lý của nhà nước Cơ quan quản lý nhà nước cũng xem xét năng lực của nhà đầu tư và những tác động, ảnh hưởng của dự án tới môi trường và người dân xung quanh

b)Vai trò của thẩm định dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước :

- Đối với Nhà nước : Nhà nước đưa ra các kế hoạch, quy hoạch, các chính sách

và hướng dẫn để đề ra con đường phát triển kinh tếchung của đất nước, để đưa các chính sách đó áp dụng vào trong thực tiễn đầu tư thì các cơ quan nhà nước có vai trò quan trọng điều chỉnh kinh tế theo hướng của chính phủ Trong việc thẩm định dự án các cơ quan nhà nước giúp cho sự đầu tư đi theo định hướng đề ra của nhà nước và thực hiện các thủ tục, yêu cầu cần thiết trước khi được bắt đầu tiến hành thực hiện dự

án, đây là cũng một bước để loại bỏ các dự án đầu tư không được phép đầu tư, quản lý

rõ rang hơn các dự án nằm trong mục đầu tư có điều kiện cũng như kịp thời đưa ra những hỗ trợ với những dự án cần khuyến khích đầu tư…

- Đối với xã hội : hiện nay tình trạng đầu tư ồ ạt tạo điều kiện kinh tế phát triển

nhanh chóng Sự phát triển tốc độ nhanh của kinh tế một phần đem lại lợi ích, lợi nhuận cao cho các chủ đầu tư, thay đổi về cơ sở vật chất và công ăn việc làm cho người dân nâng cao đời sống nhân dân Bên cạnh đó, các dự án đầu tư trong quá trình

hoạt động, sản xuất tạo ra nhiều ô nhiễm môi trường làm ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống của người dân Đây cũng là trách nhiệm, nhiệm vụ khi thẩm định dự án đầu

tư các cơ quan quản lý nhà nước từ đó đánh giá được tính hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án Để dự án đầu tư có thể đem lai hiệu quả kinh tế cao và không gây những ảnh hưởng xấu tới xã hội cần sự thẩm định của các cơ quan quản lý nhà nước

- Đối với chủ đầu tư : một dự án trước khi tiến hành thực hiện phải thực hiện

các thủ tục để phù hợp với quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ quyền lợi.Ngoài ra, thông qua quá trình thẩm định chủ đầu tư một lần nữa khẳng chắc chắc dự

án đầu tư có hiệu quả và việc quyết định đầu tư là chính xác

1.2.2.Các vấn đề cần xem xét khi thẩm định trên phương diện nhà quản lý :

Thẩm đinh dự án đầu tư trên phương diện nhà quản lý khác nhiều so với thẩm định của các chủ thể khác ( chủ đầu tư, ngân hàng,… ) vì vai trò của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc chấp thuận địa điểm là rất quan trọng nên việc thẩm đinh dự án phải xem xét trên tất cả các mặt, lĩnh vực và phải thực hiện theo các quy định chung

về thẩm định mà nhà nước quy định Sau đây là những việc cần xác định trước khi tiến hành thẩm định dự án của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền

a)Mục đích thẩm định trên phương diện nhà quản lý :

- Thẩm định ra quyết định với dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước

- Thẩm định để cho phép đầu tư với các dự án khác (vốn lớn, tính chất quan trọng)

- Thẩm định theo chức năng ( đảm bảo sự tuân thủ pháp luật của dự án )

b)Quan điểm đánh giá của cơ quan quản lý nhà nước

Khi thẩm định các dự án đầu tư thì các cơ quan quản lý nhà nước có quan điểmđánh giá khác với chủ đầu tư và phía ngân hàng vì là đại diện cho nhà nước, chính phủ không chỉ khuyến khích tình hình đầu tư phát triển nhiều hơn mà còn cả đời sống vật chất và tinh thần của người dân xung quanh Do vậy, quan điểm đánh giá của cơ quan quản lý nhà nước là quan tâm đến lợi ích kinh tế - xã hội, thể hiện rõ nhất trong các tình huống sau :

Trường hợp 1: Dự án vừa có lợi cho chủ đầu tư vừa có lợi cho nền kinh tế sẽ

dễ dàng được triển khai

Trường hợp 2 : Dự án có lợi cho chủ đầu tư, không có lợi cho nền kinh tế : về phương diện nhà nước có thể không chấp nhận, nếu chấp nhận sẽ đánh thuế

Trường hợp 3 : Dự án có lợi cho nền kinh tế nhưng chủ đầu tư không muốn làm : nhà nước ưu đãi trợ cấp

Trường hợp 4: Dự án không có lợi cho cả chủ đầu tư và nền kinh tế thì sẽ loại

bỏ luôn

c) Cách thức tổ chức thẩm định trên phương diện nhà quản lý :

Khi tiến hành thẩm định cần các cán bộ có đầy đủ chuyên môn, tài liệu, thông tin,… có liên quan và cần thiết để thực hiện thẩm định dự án được nhanh chóng và chính xác nhất Với những dự án quy mô vốn và phạm vi nhỏ, kỹ thuật đơn giản thì cóthể phân công cho một hay hai cán bộ chuyên thẩm định các dự án đúng theo ngành, lĩnh vực phụ trách chuyên môn Tuy nhiên quá trình thẩm định không chỉ có giai đoạntiến hành xem xét, đánh giá của các chuyên viên mà còn cả một quá trình như : tiếp nhận và phân bổ đến các phòng chức năng hồ sơ xin thẩm định của phòng tiếp nhận,

có sự phân công công việc cho chuyên viên thụ lý thẩm định, qua quá trình ký duyệt, đồng ý của trưởng phòng, giám đốc Sở và cả của UBND thành phố và cuối cùng trả kết quả thẩm định dự án cho chủ đầu tư Ngoài ra còn tồn tại những dự án cần bổ sung, sửa đổi về các căn cứ pháp lý, nội dung của dự án,…để có đầy đủ thông tin để thẩm định được dự án Và đối với các dự án có quy mô vốn lớn, phạm vi hoạt động rộng có ảnh hưởng tới các việc đầu tư khác hay có tính chất kỹ thuật phức tạp thì cần

tổ chức một nhóm các cán bộ thẩm định có quy mô phù hợp để đảm bảo tính chính xác của thẩm định dự án

Bởi vậy, tổ chức thẩm định liên quan đến nhiều phòng, ban của cơ quan cần phân công công việc chính xác, xác định vai trò, nhiệm vụ của từng ban ngành và tạo mối quan hệ vững chắc giữa các phòng, ban ngành và cùng giúp đỡ nhau trong công việc để việc thẩm định diễn ra nhanh và tốt nhất

d)Nội dung thẩm định trên phương diện cơ quan quản lý nhà nước :

Trên phương diện nhà quản lý phải đảm bảo sự phát triển kinh tế theo đúng pháp luật và lợi ích của người dân nên các cơ quan quản lý nhà nước khi thẩm định không chỉ quan tâm đến hiệu quả tài chính, lợi nhuận mà dự án mang lại mà phải quantâm đến tất cả các các mặt có liên quan đến dự án

- Xem xét về mặt pháp lý là đánh giá dự án dựa trên các quy định, điều luật đầu

tư nào để thực hiện và cách sử dụng đã đúng với quy định đó chưa để xem xét sự phù hợp của dự án với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng ( nếu chưa có các quy hoạch trên thì có ý kiến thỏa thuận của cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực đó ) vì dự án có phù hợp với các quy hoạch một phần tạo sự phát triển kinh tế theo chủ trương của nhà nước và chủ đầu tư cũng nhận được những ưu đãi, thuận lợi khi nằm trong quy hoạch phát triển của Nhà nước Xem xét tư cách pháp nhân và năng lực chủ đầu tư bao gồm các khía cạnh : quyết định thành lập của doanh nghiệp nhà nước hoặc giấy phép hoạt động đối với các thành phần kinh tế khác; người đại diện chính thức, địa chỉ liên hệ, giao dịch; năng lực kinh doanh được thể hiện ở sở trường và uy tín kinh doanh; năng lực tài chính thể hiện khả năng nguồn vốn tự có, điều kiện thế chấp khi vay vốn …Vì thực hiện dự án đầu tư tốn nhiều thời gian và đòi hỏi nguồn vốn lớn cần có kế hoạch cụ thể, phù hợp để phân

bổ vốn phù hợp không làm ảnh hưởng hoạt động thực hiện, và khả năng gặp rủi ro là nhiều cần có khả năng dự đoán và khả năng phản ứng lại những biến cố đó nên một

dự án cần chủ đầu tư đủ năng lực tài chính và năng lực kinh doanh

Ngoài ra thẩm định sự phù hợp của dự án với các văn bản pháp quy của nhà nước, các quy định, chế độ khuyến khích ưu đãi cũng như phù hợp về quy hoạch đây

là điều kiện quan trọng vì bất kì hoạt động nào của người dân là tự do nhưng trong khuôn khổ pháp luật, thẩm định khía cạnh này giúp nhà nước quản lý tính đúng đắn của các hoạt động đầu tư và có những hành động ngăn chặn dự án không đúng hay có chính sách giúp đỡ với dự án mang lại lợi ích cao xã hội Thẩm định nhu cầu sử dụngđất, tài nguyên, khả năng giải phóng mặt bằng đây cũng là yếu tố quan trọng có thể ảnh hưởng đến thời gian và chi phí cho dự án đầu tư, khi không giải quyết tốt vấn đề mặt bằng dự an có thể không thể thực hiện được và khi chọn không đúng địa điểm ảnh hưởng tới môi trường xung quanh phải giải quyết sẽ làm chi phí tăng lên đáng kể

và nhà quản lý có thể yêu cầu ngừng hoạt động để bảo vệ môi trường gây lẵng phí tài nguyên, tiền của

- Thẩm định khía cạnh thị trường của dự án : Việc xem xét tính đầy đủ, chính

xác trong từng nội dung phân tích cung cầu về sản phẩm của dự án : mức độ thỏa mãncung cầu tị trường tổng thể, tính hợp lý việc xác định thị trường mục tiêu; đánh giá sản phẩm của dự án Cơ sở dữ liệu, các phương pháp phân tích, dự báo cung cầu thị trường, phương án tiếp thị, quảng bá sản phẩm, phương thức tiêu thụ và mạng lưới phân phối sản phẩm; khả năng cạnh tranh của sản phẩm ( về giá cả, chất lượng, quy cách, điều kiện lưu thông tiêu thụ, kinh nghiệm và uy tín của doanh nghiệp trong quan

hệ thị trường về sản phẩm….) Cần xem xét kĩ ngay từ lúc lập dự án, thẩm định để tránh tình trạng khi hoàn thiện dự án sản phẩm không phù hợp với đòi hỏi của thị trường làm lãng phí thời gian, chi phí đầu tư

- Thẩm định khía cạnh kỹ thuật của dự án : về khía cạnh kỹ thuật có rất nhiều

vấn đề phải nghiên cứu như : đánh giá công suất dự án; mức độ phù hợp của công nghệ, thiết bị lựa chọn ( nguồn gốc, mức độ hiện đại, tính đồng bộ cảu các thiết bị, giá

cả, phương thức thanh toán, thời gian giao và lắp đặt, uy tín nhà cung cấp ); nguồn cung cấp đầu vào của dự án… đây là những điều quyết định đến chất lượng sản phẩm

dự án sau này

Trong bài viết này đi sâu vào nghiên cứu, thẩm định về việc lựa chọn địa điểm

và mặt băng xây dựng dự án vì các dự án đầu tư mới, mở rộng quy mô sản xuất lớn cần phải có các phương án về địa điểm để xem xét lựa chọn :

+ Đánh giá sự phù hợp về quy hoạch của địa điểm tuân thủ các quy định về quy hoạch xây dựng và kiến trúc của địa phương và các quy định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về phòng cháy, chữa cháy, Vì đất đai thuộc quyền quản lý của chính quyền địa phương

+Tính kinh tế của địa điểm : gần nguồn cung cấp nguyên vật liệu chủ yếu, nơi tiêu thụ sản phẩm; tận dụng được các cơ sở kỹ thuật hạ tầng sẵn có trong vùng; các chất phế thải, nước thải nếu độc hại đều phải trải qua khâu xử lý và gần tuyến thải chophép Điều kiện này tốt không chỉ đối với chủ đầu tư giúp tiết kiệm chi phí khi vận hành kết quả đầu tư mà việc bảo vệ môi trường sống xung quanh của việc xử lý chất thải khi chọn địa điểm xa khu dân cư là điều mà nhà nước luôn quan tâm đời sống nhân dận

+ Mặt bằng được chọn phải đủ rộng để có thể phát triển trong tương lai phù hợp với tiềm năng phát triển doanh nghiệp Địa điểm dự án không sử dựng trong dự

án cần thẩm định mà khi chủ đầu tư muốn mở rộng sản xuất thì địa điểm có thể là nơi tiếp tục mở rộng quy mô thực hiện, việc này giảm chi phí và thời gian tìm kiếm, thẩm tracủa chủ đầu tư và quá trình thẩm định lại của cơ quan nhà nước với địa điểm mới

+ Cần xem xét các số liệu về địa chất công trình để từ đó ước tính được chi phí xây dựng và gia cố nền móng Mỗi khu đất có đặc điểm, tính chất đất khác nhau ( đất qua cứng cần thiết bị để đào hay nền đất yếu cần gia cố them để bảo vệ công trình…) điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình thực hiện và kết quả vận hành, vì vậy cận xem xét kĩ loại đất trước khi thực hiên đầu tư

+ Nếu việc đầu tư đòi hỏi phải xây dựng ở địa điểm mới cũng cần xem xét kỹ năng thực thi việc giải phóng mặt bằng, đền bù để có thể ước lượng tương đối đúng chi phí và thời gian Có những dự án đầu tư kéo dài thời gian thực hiện thậm chí hủy

bỏ thực hiện vì không thể tiến hành giải phóng mặt bằng, có thể do sự không đồng tình của người dân, quy hoạch có thay đổi, hay chủ đầu tư thiếu vốn không đủ chi trả cho đền bù,… Bởi vậy, việc thẩm định kỹ khả năng giải phóng mặt băng của địa điểm

đó và năng lực của chủ đầu tư trong việc này là rất quan trọng

- Thẩm định về phương diện tổ chức, quản lý thực hiện dự án bao gồm : hình

thức tổ chức quản lý dự án; cơ cấu, trình độ tổ chức vận hành; đánh giá nguồn nhân lực của dự án( số lao động, trình độ kỹ thuật tay nghề, kế hoạch đào tạo, khả năng cugn ứng …) vì để quá trình thực hiện và vận hành kết quả đầu tư tốt cần sự quản lý đúng đắn để đưa ra những quyết định phù hợp, kịp thời và sử dụng công trình đúng quy cách nhất…

- Thẩm định khía cạnh tài chính của dự án : một dự án hoạt động tốt khi có

động lực thúc đẩy là lợi nhuận thu được, cần xem xét rõ các hiệu quả tài chính mà dự

án đem lại thì dự án mới nên tiến hành thực hiện

+ Thẩm tra mức độ hợp lý của tổng vốn đầu tư và tiến độ bỏ vốn ( vốn đầu tư xây dựng, vốn đầu tư thiết bị, chi phí quản lý và các khoản chi phí khác, chi phí trả lãivay ngân hang trong thời gian thi công, nhu cầu vốn lưu động ban đầu, vốn lưu động

bổ sung… Việc xác định đúng đắn cốn đầu tư của dự án là rất cần thiết, tránh hai khuynh hướng là tính quá cao hoặc qua thấp (cần so sánh suất đầu tư với các dự án tương tự) Sau khi thẩm tra tổng mức đầu tư còn xem việc phân bổ vốn đầu tư theo tiến độ thực hiện đầu tư vì nếu không phân bổ kịp thời sẽ làm chậm tiến độ thi công, tăng chi phí giảm hiệu quả dự án nhất với các công trình có thời gian xây dựng dài

+ Thẩm tra nguồn vốn huy động cho dự án : vốn tự có, vốn vay ưu đãi, bảo lãnh, thương mại, nguồn khác…nguồn vốn mà chủ đầu tư có phần nào thể hiện năng lực tài chính và uy tín, ngoài ra thẩm định để xem xét khả năng phân bổ, phân phối vốn trong quá trình thực hiện dự án đảm bảo thời gian thực hiện

+ Kiểm tra việc tính toán các khoản chi phí sản xuất hàng năm : chi phí tiêu hao nguyên vật liệu, nhiên liệu, năng lượng,…; chi phí nhân công; phương pháp xác định khấu hao và mức khấu hao; chi phí về lãi vay ngân hang (lãi vay dài hạn và ngắnhạn) và các khoản thuế cảu dự án…

+ Ngoài ra thẩm định các yếu tố: kiểm tra tính hợp lý của giá sản phẩm, doanh thu hang năm; tính chính xáccủa tỷ suât “r” trong phân tích tài chính; thẩm định dong tiền; các chỉ tiêu đánh giá tài chính ( kiểm tra sự tính toán, phát hiện những sai sót trong quá trình tính toán; độ nhạy để đánh gí độ an toàn của các chỉ tiêu hiệu quả tài chính ) ; độ an toàn trong thanh toán nghĩa vụ tài chính ngắn hạn và khả năng trả nợ của dự án

- Xem xét về các tác động, ảnh hưởng tới kinh tế - xã hội thông qua việc xem

xét các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh tế - xã hội mà dự án mang lại từ đó thấy được các tác động của dự án đối với nền kinh tế và xã hội Các chỉ tiêu được xem xét : số lao động có việc làm từ dự án, số lao động có việc làm tính trên một đơn vị vốn đầu

tư, mức giá trị gia tăng phân phối cho các nhóm dân cư và vùng lãnh thổ, mức tiết kiệm ngoại tệ, mức đóng góp cho ngân sách thông qua các khoản thuế, tác độnh đến

sự phát triển các ngành, địa phương và vung lãnh thổ…

1.2.3 Cơ sở thẩm định dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước :

- Hồ sơ dự án xin thẩm định là phần trình bày nội dung ý tưởng, và đưa ra các

kế hoạch, phương hướng thực hiện ý tưởng đó Xem xét hồ sơ dự án để thấy được :

+ Sự cần thiết và mục tiêu đầu tư; đánh giá nhu cầu thị trường, tiêu thụ sản phẩm đối với dự án ; hình thức đầu tư xây dựng công trình; địa điểm xây dựng, nhu cầu sử dụng đất; điều kiện cung cấp nguyên liệu, nhiên liệu và các yếu tố đầu vào khác Thẩm định các vấn đề này phần nào thấy được lợi ích dự án có thể mang lại khi thực hiện dự án và khả năng có thể thực hiện dự án đến đâu trong khả năng cho phép của chủ đầu tư và pháp luật

+ Mô tả về quy mô và diện tích xây dựng công trình, các hạng mục công trình bao gồm : công trình chính, công trình phụ và các công trình khác; phân tích lựa chịn phương án kỹ thuật, công nghệ và công suất Thẩm định phần này hình dung kết quả

dự án sau khi thực hiện

+ Các giải pháp thực hiện dự án : phương pháp giải phóng mặt bằng, tái định

cư và phương án hỗ trợ xây dựng hạ tầng kỹ thuậ; các phương án thiết kế kiến trúc đốivới công trình trong đô thị; phương án khai thác có và sử dụng lao động; phân đoạn thực hiện, tiến độ thực hiện và hình hức quản lý dự án

+ Đánh giá tác động môi trường, các giải pháp phòng, chóng cháy nổ và các yêu cầu về an ninh quốc phòng Điều này cho thấy chủ đầu tư đã có sự xem xét, quan

tâm đến vấn đề môi trường dự án có ảnh hưởng và có phương hướng giải quyết trong

dự án Người thẩm định thấy được trách nhiệm và năng lực của chủ đầu tư hơn

+ Tổng mức đầu tư của dự án; khả năng thu xếp vốn, nguồn vốn và khả năng cấp vốn theo tiến độ; phương án hoàn trả vốn đối với dự án có yêu cầu thu hồi vốn; các chi tiêu tài chính và phân tích đánh giá hiệu quả kinh tế , hiệu quả xã hội của dự

án Vốn đầu tư có vai trò rất quan trọng đối với một dự án, dự án có thể ảnh hưởng lớn nếu nguồn vốn không đủ hay không cung cấp kịp thời và nếu bỏ ra quá nhiều vốn nhưng thu về không cao thì đầu tư cũgn không hiệu quả, từ đó thẩm định tính hiệu quả tài chính cảu dự án đầu tư

- Hồ sơ đơn vị để cơ quan quản lý nhà nước nắm được rõ tình hình xuất hiện,

hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, xem xét về :

+ Quyết định thành lập hoặc giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; cả cơ cấu cán bộ lãnh đạo công ty, số vốn điều lệ, vốn pháp lý,… thẩm định làm rõ tồn tại và hoạt động của doanh nghiệp là có thật, đúng pháp luật và phù hợp với lạo hình đầu tư

+ Báo cáo năng lực tài chính về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hai năm liên tiếp có kiểm toán gồm bảng cân đối kế toán, bảng doanh thu lợi nhuận,… xem xét để đánh giá doanh nghiệp vãn hoạt động tốt, có lợi nhuận trong một khoảng thời gian, có tiềm lực vốn để đầu tư dự án mới

- Các căn cứ pháp lý đây là vấn đề mà cơ quan quản lý nhà nước rất quan tâm,

xem xét vì đây là điều kiện tiên quyết và nguyên nhân để cơ quan có thẩm quyền nhà nước tiến hành thẩm định Các cơ quan nhà nước là tổ chức nắm vững các chính sách,quy định, quy hoạch mà nhà nước đề ra Thông qua đó cơ quan nhà nước giúp chủ đầu tư nắm rõ thêm luật và các thủ tục trong đầu tư để thực hiện dự án theo đúng phápluật quy định vừa tạo điều kiện phát triển doanh nghiệp vừa giúp kinh tế thành phố, nước nhà phát triển Các chính sách, chủ trương của nước ta chưa hoàn thiện, vẫn cần

bổ sung cho phù hợp với quá trình phát triển kinh tế trong nước và thế giới để kinh tế nước ta phát triển cùng với khu vực và thế giới theo định hướng XHCN và bảo đảm

an ninh, công băng xã hội Bởi vậy, các chủ trương, chính sách, văn bản, các tiêu chuẩn pháp quy,… cần được nắm vững, hiểu rõ để chủ đầu tư dựa vào đầu tư theo định hướng của nhà nước

+ Chủ trương chính sách phát triển kinh tế - xã hội của nhà nước và địa

phương

- Kinh nghiệm thực tế : doanh nghiệp có nhân viên có trình độ chuyên môn và

kinh nghiệm về lĩnh vực sắp thực hiện, các dự án tương tự mà doanh nghiệp đã tham gia thực hiện…Vì một dự án đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ đưa ra kế hoạch thực hiện, phân bổ chính xác tránh lãng phí, ngoài ra còn có phản ứng kịp thời trước rủi ro bởi vậy kinh nghiệm là rất quan trọng đối với chủ đầu tư

-Các thông tin có liên quan khác là các thông tin có liên quan, ảnh hưởng tới

khả năng thực hiện dự án : các dự án, hoạt động của ngành khác có liên quan đến địa điểm đó,…những điều này cũng rất quan trọng từ đó có thể tác động đến việc rút ra kết luận cuối cùng

1.2.4 Nguyên tắc thẩm định dự án dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước :

- Các dự án trước khi quyết định đầu tư đều phải tiến hành thẩm định đây là

quy định bắt buộc để sự phát triển của kinh tế đúng theo pháp luật đề ra và theo chủ trương đường lối của nhà nước

- Đối với các dự án mà có yếu tố nước ngoài khi đó phải chú ý đến các quy ước

và thông lệ quốc tê Nước ta đã tham gia nhiều tổ chức quốc tế nhằm tranh thủ cơ hội, sự giúp đỡ,… để tạo điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế, nhưng bên cạnh đó nước ta cũng phải tuân theo các quy định của tổ chức, nếu chỉ một dự án hay công ty

vi phạm nền kinh tế nói chung sẽ bị phạt là điều không nên đối với sự phát triển chung Bởi vậy, rất cần chú ý xem xét, đánh giá chính xác, đầy đủ

- Trách nhiệm thẩm định dự án gắn liền với thẩm quyền cho phép đầu tư dự áncủa các cơ quan nhà nước Cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành thẩm định và đưa ra những kết luận cuối cùng chính là thay mặt nhà nước đưa ra quyết định có cho phép thực hiện dự án không, như vậy sẽ tạo trách nhiệm khi thẩm định dự án và tạo sựnhanh chóng cho qúa trình thẩm định

- Thời gian và chi phí thẩm định dự án được quy định rõ trong nghị định 12 + Thời gian thẩm định là thời gian tối đa mà Cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định và quyết định phải hoàn thành chức năng nhiệm vụ của mình (đồng ý hay bác bỏ dự án) Thời hạn thẩm định được ấn định cụ thể đối với từng loại dự án trong từng thời kỳ phát triển kinh tế và thay đổi theo xu hướng ngày càng ngắn lại khi có sự trợ giúp đắc lực của máy tính, thông tin, trình độ chuyên môn của con người,… và nhu cầu đòi hỏi nhanh chóng của thị trường mà các quy trình thẩm định được chuẩn hóa, các thủ tục được đơn giản và trình độ dân trí được nâng cao Thời gian thẩm địnhkhi chủ đầu tư gửi hồ sơ đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định để lấy ý kiến thẩm định, được tính tùy theo sau :

Dự án quan trọng quốc gia thời gian không quá 90ngày

Dự án A thời gian thẩm định không quá 60 ngày

Dự án B thời gian thẩm định không quá 30 ngày

Dự án C thời gian thẩm định không quá 20 ngày

+ Chi phí thẩm định dự án là mức chi phí cho việc thẩm định dự án được tính theo tỉ lệ % (lệ phí thẩm định dự án là một phần trong lệ phí thẩm định đầu tư ) :

Dự án đầu tư = % * tổng vốn đầu tư

Thiết kế kĩ thuật = % * chi phí xây dựng

Tổng dự toán = % * chi phí xây dựng

1.2.5.Quy trình thẩm định dự án dự án trên phương diện của cơ quan quản lý nhà nước :

1 Tiếp nhận hồ sơ trình thẩm định và các văn bản liên quan : Chủ đầu tư gửi

hồ sơ dự án ( bao gồm cả phần thiết minh dự án và phần thiết kế cơ sở ) đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định Đơn vị đầu mối tổ chức tiếp nhận hồ sơ dự án vàlập kế hoạch thẩm định, tổ chức thẩm định

2 Thực hiện công việc thẩm định : đây là thời gian các cán bộ thẩm định của

cơ quan quản lý nhà nước được phân công tiến hành xem xét, đánh giá hồ sơ xin thẩmđịnh dự án Việc thẩm định tiến hành theo đúng các quy tắc, nội dung được quy định của thẩm định trên phương diện nhà quản lý Thẩm định phải tiến hành trên tất cả các

nội dung( pháp lý, tài chính, năng lực công ty, xã hội, ), trên các mặt của dự án ( về kinh tế, về xã hội, về pháp luật…)

3 Lập báo cáo thẩm định là báo cáo thể hiện những nhận xét và đánh giá trong

từng nội dung của dự án mà cán bộ thẩm định dự án sau khi xem xét, kiểm tra, đánh giá đầy đủ, kỹ lưỡng rút ra được kết luận về dự án xin thẩm định đầu tư, sau đó tiến hành lập báo cáo thể hiện rõ quá trình thẩm định, kết quả, nhận xét và rút ra kết luận

dự án đầu tư Nội dung báo cáo diễn tả trong từng nội dung cụ thể, rõ ràng để lãnh đạo

dễ dàng đánh giá lại và đưa ra kết luật cuối cùng

- Báo cáo thẩm định thiết kế cơ sở của dự án đâu tư xây dựng

- Báo cáo kết quả thẩm định dự án đâu tư xây dựng công trình

4 Trình duyệt : Hồ sơ dự án cùng với báo cáo thẩm định quyết định đầu tư

Việc đầu tư một dự án có tác động đến nhiều lĩnh vực, ngành nghề, môi trường,… Cơ quan quản lý nàh nước chịu trách nhiệm đảm bảo tính khuôn khổ pháp luật, sự phát triển kinh tế và đời sống của nhân dân nên việc thẩm định phải được đảm bảo

Sơ đồ 2: Quy trình thẩm định dự án đầu tư

Tiếp nhận

hồ sơ

Thực hiệncông việcthẩm định

Lập báo cáokết quả thẩmđịnh

Trình người cóthẩm quyềnquyết định đầutư

1.3.Quy trình đầu tư của một dự án và vị trí, vai trò của việc chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án :

Sơ đồ 3: Quy trình đầu tư của một dự án đầu tư

a)Giai đoạn chuẩn bị đầu tư :

Nghiên cứu, phát hiện các cơ hội đầu tư : đây là giai đoạn hình thành dự án

đầu tư Vì là bước nghiện cứu nhằm xác định triển vọng đem lại hiệu quả và sự phù hợp với thứ tự ưu tiên trong chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, của ngành trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của vùng, của đất nước nên chủ đầu tư cần quan tâm và tập trung để có kết quả chính xác nhờ vậy có thể xác định một cách nhanh chóng và giảm chi phí xem xét lại với các cơ hội đầu tư không phù hợp với điều kiện doanh nghiệp, quy hoạch của nhà nước Giai đoạn này chủ đầu

tư cần dựa vào các căn cứ chính xác về : chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của ngành, địa phương, vùng, đất nước và chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ; nhu cầu của thị trường trong nước và trên thế giới về các mặt hàng; hiện trạng sản xuất và cung cấp các mặt hàng trong nước và trên thế giới;

Giai đoạn

chuẩn bị đầu

tư

Giai đoạnthực hiện đầutư

Giai đoạn vậnhành kết quảđầu tư

Nghiên cứu, phát hiện cơ hội

đầu tư  Nghiên cứu tiền khả

thi và khả thi  có dự án đầu tư

 Đánh giá và ra quyết định

đầu tư  Xin chấp thuận đầu tư

Chuẩn bị thiết bị, conngười,…  thi công, xây lắp  chạy thử

và nghiệm thu

tiềm năng sẵn có về tài nguyên, lao động, tài chính,… có thể khai thác để sản xuất, thực hiện dự án đầu tư đó; nhẵng kết quả tài chính, kinh tế xã hội sẽ đạt được nếu thựchiện đầu tư

Nghiên cứu tiền khả thi và khả thi : là giai đoạn nghiên cứu sâu hơn, chi tiết

hơn các khía cạnh nhằm tiếp tục sàng lọc, lựa chọn để khẳng định lại tính khả thi của

cơ hội đầu tư đã lựa chọn Trong giai đoạn này cần nghiên cứu các vấn đề : các điều kiện vĩ mô ảnh hưởng đến sự hình thành và việc thực hiện của dự án đầu tư; các vấn

đề về thị trường tiêu thụ sản phẩm hoặc tiến hành các hoạt động dịch vụ dự án; khía cạnh kỹ thuật; khía cạnh tổ chức quản lý và nhân sự; khía cạnh tài chính; khía cạnh kinh tế xã hội

Đánh giá và ra quyết định đầu tư : sau khi tiến hành nghiên cứu để lập một bản

dự án với kế hoạch, phương thức thức thực hiện, khả năng thu lợi nhuận,… hoàn thành đầy đủ và chính xác chủ đầu tư sẽ đánh giá lợi nhuận dự án có thể mang lại, những khó khăn có thể gặp trong quá trình thực hiện,… Từ đó chủ đầu tư rút ra khả năng có thể thực hiện dự án để thu lợi nhuận đó không để quyết định có dùng vốn đầu

tư vào dự án không Để đưa ra quyết định cuối cùng có tiến hành thực hiện dự án không

Xin chấp thuận đầu tư : đây là điều kiện tiên quyết trước khi dự án được phép

thực hiện Chủ đầu tư nộp dự án đầu tư lên các cơ quan có thẩm quyền nhà nước xin thẩm tra cho phép lập và thực hiện dự án đầu tư Mỗi dự án đầu tư đều ảnh hưởng tới quy hoạch phát triển kinh tế và môi trường xung quanh dự án bởi vậy các cơ quan quản lý nhà nước phải luôn theo dõi, tổng hợp tình hình phát triển kinh tế chung ngành, lĩnh vực cũng như riêng từng doanh nghiệp sao cho phù hợp vớiquy định, kế hoạch chung của ngành, vùng và toàn quốc Đây cũng là một phần giúp nhà đầu tư xem xét lại tính khả thi của dự án vì cơ quan nhà nước một lần nữa thẩm định lại tính hiệu quả của dự án trước khi tiến hành thực hiện đầu tư

Để dự án được chấp thuận đầu tiên chủ đầu tư phải nộp hồ sơ xin chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án Vì để xem xét dự án dự định đầu tư có phù hợp với quy hoạch đầu tư của ngành, vùng liên quan; khả năng thực hiện dự án tại địa điểm đó; tác động tới môi trường xung quanh khi dự án đi vào hoạt động;… Nếu hồ

sơ được thông qua tại địa điểm xác định trước thì mới bắt đầu các công tác lập và hoàn thiện dự án Sau đó, chủ đầu tư mới tiếp tục nộp hồ sơ xin chấp thuận đầu tư dự

án để dự án có thể chính thức đi vào thực hiện Với dự án không cần thông qua chấp thuận đầu tư thì tiến hành các bước, thủ tục cơ bản để tiến hành thực hiện dự án

b)Giai đoạn thực hiện đầu tư :

Chuẩn bị thiết bị, con người mặt bằng,… cần thiết cho dự án đầu tư : để dự án

nhanh chóng được tiến hành và không bị gián đoạn, khó khăn khi thực hiện dự án thì cần chuẩn bị đầy đủ, chính xác và kịp thời các trang thiết bị, con người và nguồn vốn

đủ và đúng tiến độ xây dựng Để có sự chuẩn bị chính xác cần lên kế hoạch chi tiết, đầy đủ, thu thập thông tin chính xác và sử dụng nguồn nguyên liệu, vốn phù hợp, tránh lãng phí

Thực hiện đầu tư là thời gian thi công xây dựng các công trình của dự án Hoàntất các thủ tục để triển khai thực hiện đầu tư : sau khi được chấp nhận đầu tư của cơ quan nhà nước cho thực hiện dự án, chủ đầu tư tiếp tục hoàn thiện các thủ tục theo quy định của luật đầu tư để có thể triển khai đầu tư Sau đó, tiến hành thiết kế và lập

dự toán thi công xây lắp công trình Đây giai đoạn đòi hỏi tìm hiểu, phân tích, tính toán chính xác, kĩ lưỡng để không để những phát sinh, rủi ro lớn làm ảnh hưởng đến quá trình thực hiện dự án hay làm phát sinh quá lớn chi phí đầu tư,… Tiếp theo là giaiđoạn thi công xây lắp công trình đây là giai đoạn quan trọng vì nó quyết định phần lớn chất lượng kết quả của dự án sau này Để thực hiện tốt cần tuân thủ đúng theo những kế hoạch, tiến trình đã đặt ra trước đó, đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình nhưng không gây thất thoát, lãng phí nhân lực và nguồn vốn đầu tư và kết hợp công tác giám sát thường xuyên để đảm bảo và tiếp cận nhanh với những biến cố, thay đổi của công trình, thị trường để kịp thời thay đổi cho phù hợp Công việc cuối cùng của giai đoạn này là chạy thử và nghiệm thu, sử dụng thử công trình, sau khi hoàn thành dự án cần có thời gian kiểm tra, nghiệm thu để xem sơ qua chất lượng công trình, phát hiện những thiếu sót để kịp thời bổ sung thay thế Đây là giai đoạn rấtquan trọng trong quy trình đầu tư Nó quyết định kết quả vận hành cuối cùng của dự

án đầu tư nhưng để hoàn thành tốt giai đoạn này cần thực hiện công tác chuẩn bị đầu

tư một cách tốt nhất

c)Giai đoạn vận hành kết quả đầu tư :

Thời kỳ phát huy tác dụng của các kết quả đầu tư còn được gọi là thời kỳ vận hành khai thác của dự án, đời của dự án hay tuổi thọ kinh tế của công trình nó gắn vớiđời sống của sản phẩm trên thị trường Giai đoạn này nhà đầu tư bắt đầu tiến hành sử dụng các công trình, thiết bị của dự án để bắt đầu tạo ra sản phẩm dự án muốn có ban đầu Thoiừ gian đầu vận hành chỉ tiến hành sử dụng chưa hết công suất hoạt động của các công trình, thiết bị đó vì cần có thời gian thích nghi và để sản phẩm ra chiếm lĩnh thị trường dần dần như vậy sẽ tránh lãng phí và có thể có những thay đổi phù hợp với

yêu cầu của thị trường Sau đó, có thể sử dụng công suất các công trình , thiết bị ở mức cao nhất để tận dụng tối đa, tránh lãng phí Thời gian cuối của công trình như đã tính toán khi lập dự án công suất sử dụng giảm dần và kết thúc dự án Thời ký này muốn có kết quả tốt cần thực hiện tốt các giai đoạn chuẩn bị đầu tư và thực hiện đầu

tư tốt

Sau khi xem xét quy trình đầu tư của một dự án thấy được giai đoạn thẩm định

hồ sơ chấp thuận địa điểm nằm trong phần xin chấp thuận đầu tư của giai đoạn chuẩn

bị đầu tư Thẩm định địa điểm được tiến hành trước thẩm định dự án, nếu dự án không được chấp thuận địa điểm thì không được nộp hồ sơ chấp thuận dự án Bởi vậy,đây cũng là giai đoạn quan trọng khi chuẩn bị đầu tư Nó giảm khối lượng công việc cho việc thẩm định dự án vì đã xem xét một phần dự án và loại bỏ trước các dự án không phù hợp quy hoạch của ngành, vùng có liên quan Chủ đầu tư qua giai đoạn này khẳng định lại quyết định đầu tư là đúng, có thể hoàn thiện thêm dự án đầu tư chophù hợp yêu cầu trước khi xin chấp thuận dự án

d)Mối quan hệ các giai đoạn trong quy trình đầu tư :

Trong ba giai đoạn của đầu tư, giai đoạn chuẩn bị đâu tư tạo tiền đề và quyết định sự thành công hay thất bại ở hai giai đoạn sau, đặc biệt đối với giai đoạn vận hành kết quả đầu tư Bời vì khi chuẩn bị không chu đáo không phù hợp với quy định cho phép, gây ô nhiễm môi trường ví dụ khi dự án được đưa vào hoạt động bị phát hiện và phải xử lý ô nhiễm quá tốn kém, đưa chi phí đâu tư vượt quá dự kiến ban đầu,

và có nguy cơ các cơ quan quản lý nhà nước yêu cầu đình chỉ hoạt động Làm tốt công tác chuẩn bị đầu tư sẽ tạo thuận lợi giai đoạn thực hiện đầu tư ( đúng tiến độ, thời gian,…) và tạo cơ sở cho quá trình hoạt động của dự án được thuận lợi, nhanh chóng, thu hồi vốn đầu tư và có lãi,…

Trong giai đoạn thực hiện đầu tư : giai đoạn này vốn nằm khê đọng trong suốt thời gian thực hiện đầu tư, cả nguy cơ tổn thất do thời tiết,… làm ảnh hưởng đến hiệu quả của hoạt động đầu tư : tăng chi phí sử dụng vốn, có thể làm lỡ mất thời cơ cạnh tranh trên thị trường,…Muốn thời gian thực hiện đầu tư rút ngắn mà chất lượng vẫn đảm bảo điều này phụ thuộc rất lớn vào chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư và việc quản lý quá trình thực hiện đầu tư Đây là giai đoạn có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả đầu tư nên cần quan tâm, xem xét

Trong giai đoạn vận hành kết quả đầu tư : Là giai đoạn phản ánh dự án có đạt được các mục tiêu đã đề ra không, hoạt động của giai đoạn chuẩn bị và thực hiện dự

án đầu tư sẽ thể hiện rõ nhất tại giai đoạn này Bởi vậy, cần làm tốt công việc của giai đoạn chuẩn bị đầu tư và thực hiện đầu tư tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tổ chức quản lý phát huy tác dụng của kết quả đầu tư

e)Vai trò quan trọng của việc xin chấp nhận địa điểm để tiến hành lập và thực hiện

dự án đầu tư :

Xác định địa điểm để thực hiện dự án là việc quan trọng trước khi tiến hành thực hiện đầu tư Địa điểm là nơi diễn ra các họat động xây dựng, thi công và hoạt động vận hành kết quả đầu tư sau này nên địa điểm là yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của dự án đầu tư

Một địa điểm tốt, phù hợp với quy hoạch của ngành, địa phương sẽ tạo thuận lợi việc xin phép đầu tư và có thể hưởng những ưu tiên, giúp đỡ từ phía nhà nước Dự

án được thực hiện phải được cho phép của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo các quy định, quy hoạch của ngành, địa phương Vì một ngành, lĩnh vực hay vùng, địaphương khuyến khích phát triển kinh tế, sự đầu tư của tổ chức, cá nhân nhưng không phải là sự đầu tư lung tung, tùy tiện bất cứ đâu mà phải có sự quy hoạch cụ thể trong vùng, khu vực cụ thể Như vậy vừa giúp cơ quan nhà nước dễ dàng quản lý hoạt động đầu tư vừa tạo điều kiện chủ đầu tư có cơ sở vật chất, những chính sách ưu đãi chung cho đầu tư của chính quyền địa phương

Xác định địa điểm cũng ảnh hưởng tới quá trình thực hiện dự án vì các dự án thường gặp khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng Nếu chọn địa điểm dự án có nhiều vấn đề về đất đai khó giải quyết ( người dân không chịu giao đất, đòi bồi

thường cao,…) ảnh hưởng tới thời gian giải phóng mặt bằng và chi phí cho xây dựnh

dự án Quá trình vận chuyển nguyên liệu, thiết bị để tiến hành thi công, xây lắp công trình thuận tiện giúp việc hoàn thành đúng tiến độ và tiết kiệm chi phí cho chủ đầu tư

Vận hành kết quả dự án thì xác định địa điểm trước cũng góp phần ảnh hưởng không nhỏ: nếu dự án ở gần khu dân cư đông đúc mà hoạt động sản xuất của dự án có ảnh hưởng lớn đến môi trường xung quanh ( ô nhiễm nguồn nước, rác thải công nghiệp, ô nhiễm tiếng ồn,…) khiến người dân xung quanh kiến nghị lên cơ quan nhà nước đòi hỏi chủ đầu tư phải xử lý dẫn đến chi phí đầu tư vượt quá dự kiến ban đầu cókhi rất lớn, nếu không bổ sung buộc phải đình chỉ hoạt động Khi dự án đi vào hoạt động, thị trường sản phẩm cạnh tranh và người tiêu thụ là điều cần nghiên cứu kĩ lưỡng Xác định địa điểm dự án nếu chọn sai vị trí không phù hợp nhu cầu khách

hành, không tiện đi lại xem sản phẩm hay bị cạnh tranh lớn của các đối thủ cạnh tranhlớn hơn…thì đều ảnh hưởng đến doanh thu, lợi nhuận sau này của dự án

Việc chấp thuận địa điểm để tiến hành lập và thực hiện dự án đầu tư của cơ quan nhà nước là điều kiện bắt buộc đối với một dự án đầu tư Mỗi một ngành, vùng, địa phương đều có nhưng kế hoạch, quy hoạch phát triển kinh tế trong ngắn hạn và dài hạn để dự án đầu tư phù hợp với quy hoạch chung của cả nước nhằm mục tiêu phát triển kinh tế Những chủ chương, chính sách về cách thức đầu tư, ngành nghề đầu tư mà cơ quan quản lý nhà nước cần hướng dẫn để chủ đầu tư tiến hành đúng nhất

Khi thẩm định địa điểm cơ quan nhà nước xem xét các nội dung cơ bản của đầu tư biết khả năng thực hiện dự án; năng lực tài chính, quản lý của chủ đầu tư… một phần đánh giá hiệu quả dự án đầu tư Cơ quan quản lý nhà nước thẩm định để chấp thuận địa điểm là bước hạn chế, loại bỏ các dự án đầu tư không đủ điều kiện quyđịnh Bởi vậy, các cơ quan quản lý nhà nước cần xem xét dự án có phù hợp với quy hoạch chung để không ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tế xã hội

Để thực hiện một dự án tốt không chỉ cần có một kế hoạch hay mà cần cả chủ đầu tư đủ năng lực, khả năng, kinh nghiệm về tài chính, quản lý, tổ chức để thực hiện

dự án đó thành công Đây là điều cơ quan nhà nước quan tâm khi tiến hành thẩm định địa điểm dự án đầu tư nhằm tránh sự đầu tư không hiệu quả do không đủ năng lực hayảnh hưởng đến địa điểm xây dựng dự án Ngoài ra, khi dự án ( thuộc phần quy định Điều 2 của nghị quyết 15) trước khi tiến hành thẩm định hồ sơ sẽ tiến hành thông báo đấu thầu dự án từ đó có thể lựa chọn được nhà đầu tư khác có năng lực và khả năng thực hiện dự án đó tốt hơn

Khi xin phép chấp nhận địa điểm để lập và thực hiện dự án, chủ đầu tư một lần nữa có thể xem xét lại tính hiệu quả, khả thi và phù hợp địa điểm của dự án một lần nữa; có thể bổ sung các thiếu sót về nhận định, thủ tục mà trong quá trình lập, tìm hiểu dựn án còn bỏ sót Từ đó, có khẳng định đánh giá và quyết định đầu tư là đúng đắn

CHƯƠNG II Thực trạng công tác thẩm định hồ sơ chấp nhận

địa điểm lập dự án của Sở kế hoạch Hà Nội

2.1 Giới thiệu về Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nộ và các phòng ban liên quan đến công tác thẩm định hồ sơ xhi chấp thuận địa điểm để lập và thực hiện dự án 2.1.1 Giới thiệu về Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội

a)Qúa trình hình thành và phát triển của Sở Kế hoạch và đầu tư Hà Nội

Qúa trình xây dựng và trưởng thành của ngành Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội

gắn liền với 60 năm phát triển của ngành kế hoạch cả nước và sự phát triển toàn diện của Thủ đô 50 năm qua Tiền thần là Ban Kế hoạch Thành phố Hà Nội, được thành lập ngày 8/10/1955, đầu năm 1958 đổi thành Ủy ban Kế hoạch nhà nước Năm 1996

Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội được thành lập trên cở sở tổ chức lại Ủy ban Kế hoạch

và Sở Kinh tế Đối ngoại Thành phố Ngay từ ngày đầu thành lập, các thế hệ cán bộ ngành kế hoạch của Thủ đô luôn quán triệt sâu sắc nhiệm vụ chính trị được giao, phấnđấu đáp ứng các yêu cầu của lãnh đạo Thành phố trong công tác tham mưu tổng hợp

vầ xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch kinh tế - xã hội, đầu tư phát triển; đề xuất nhiều cơ chế, chính sách, giải pháp khơi dậy và phát huy cáctiềm năng, nguồn lực, góp phần quan trọng xây dựng Thủ đô văn hiến anh hùng

Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội là cơ quan chuyên môn thuộc UBNDthành phố Hà Nội, có tư cách pháp nhân, có con dấu và được mở tài khoản riêng theo qui định của pháp luật; Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và hoạt động của UBND thành phố Hà Nội; đồng thời, chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội có chức năng tham mưu giúp UBND thành phố Hà Nội quản lý nhà nước về kế hoạch và đầu tư, bao gồm các lĩnh vực: tham mưu tổng hợp về quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; tổ chức thực hiện và đề xuất về cơ chế chính sách quản lý kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố; đầu tư trong nước, đầu tư nước ngoài ở địa phương; đăng ký kinh doanh; tổng hợp và thống nhất quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, kinh tế tư nhân; quản

lý nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA); quản lý đấu thầu; các dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của Sở và thức hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự uỷ quyền của UBND thành phố Hà Nội và theo quy định của pháp luật

CÁC ĐƠN VỊ THUỘC SỞ

6 Phòng Kế hoạch Văn hoá - Xã hội

7 Phòng Kế hoạch Phát triển Hạ tầng Đô thị

8 Phòng Quy hoạch Phát triển Kinh tế - Xã hội

9 Trung tâm Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội

10 Phòng Đầu tư nước ngoài

11 Phòng Đăng ký kinh doanh số 01

12 Phòng Đăng ký kinh doanh số 02

13 Phòng Đăng ký kinh doanh số 03

14 Phòng Kế hoạch CN - TM - DV

15 Phòng Kế hoạch Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

16 Phòng Kế hoạch và Đầu tư Quận, Huyện

17 Trung tâm Xúc tiến đầu tư Hà Nội

b) Nhiệm vụ và quyền hạn của Sở Kế Hoạch và Đầu Tư Thành phố Hà Nội:

1) Trình UBND thành phố:

1.1) Dự thảo quyết định, chỉ thị, quy hoạch, kế hoạch dài hạn, 05 năm và hàng năm; chương trình, biện pháp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cải cách hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư theo quy định của Nhà nước, của thành phố và phâncấp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư;

1.2) Dự thảo quyết định việc phân công, phân cấp quản lý về các lĩnh vực kế hoạch và đầu tư cho các sở, Ban, ngành, UBND quận, huyện, thành phố trực thuộc; đồng thời, hướng dẫn, kiểm tra việc tổ chức thực hiện các quy định sau khi được cấp

có thẩm quyền quyết định;

1.3) Dự thảo văn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể điều kiện, tiêu chuẩn, chức danh đối với Trưởng, Phó các đơn vị thuộc Sở; tham gia góp ý dự thảo quy định tiêu chuẩn chức danh lãnh đạo phụ trách lĩnh vực kế hoạch và đầu tư của Phòng Tài chính - Kế hoạch thuộc UBND cấp huyện;

có liên quan đến việc xây dựng, thực hiện quy hoạch, kế hoạch và sử dụng các nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội của thủ đô;

4) Về quy hoạch và kế hoạch;

4.1) Chủ trì nghiên cứu, tổng hợp quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hộitrên địa bàn thành phố, tổng hợp kế hoạch dài hạn, kế hoạch 5 năm và hàng năm, bố trí kế hoạch vốn đầu tư thuộc ngân sách địa phương, trình UBND thành phố phê duyệt

và tổ chức thực hiện sau khi đã được phê duyệt;

4.2) Phối hợp với Sở Tài chính xây dựng dự toán và phân bổ ngân sách cho cácđơn vị; trình UBND thành phố cân đối các nguồn vốn đầu tư phát triển; các cân đối chủ yếu về kinh tế - xã hội của thành phố như tái chính, ngân sách, vốn đầu tư xây dựng cơ bản, các nguồn vốn viện trợ và hợp tác đầu tư nước ngoài;

4.3) Tổng hợp kiến nghị của Sở, Ban, ngành và lập báo cáo trình UBND thành phố về danh mục các ngành, lĩnh vực, sản phẩm chủ yếu trên địa bàn thành phố cần lập quy hoạch, trình UBND thành phố xem xét, quyết định;

4.4) Trình UBND thành phố quyết định danh sách hội đồng thẩm định đối với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố, Hội đồng thẩm định đối với quy hoạch tông thể phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện và quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực, quy hoạch phát triển sản phẩm chủ yếu, trình UBND thành phố quyết định; tham gia góp ý kiến đối với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội cấp huyện và quy hoạch phát triển ngành, lĩnh vực, sản phẩm chủ yếu trên địa bànthành phố;

4.5) Tổng hợp tình hình thực hiện quy hoạch hàng năm từ các Sở, ngành UBND cấp huyện, báo cáo Chủ tịch UBND thành phố;

5) Tổng hợp và báo cáo UBND thành phố tình hình thực hiện kế hoạch hàng tháng, quý, 6 tháng, 9 tháng và cả năm; đồng thời, đề xuất phương án điều chỉnh, bổ sung, cân đối kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố khi cần thiết;

6) Hướng dẫn các Sở, Ban, ngành, UBND cấp huyện xây dựng quy hoạch, kế hoạch, các chương trình mục tiêu, các dự án trọng điểm phù hợp với quy hoạch, kế hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố và kiểm tra việc thực hiện sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

7) Chịu trách nhiệm quản lý và điều hành một số lĩnh vực thực hiện kế hoạch được UBND thành phố giao;

8) Về đầu tư trong nước và nước ngoài:

8.1) Trình và chịu trách nhiệm trước UBND thành phố danh mục các dự án đầu

tư trong nước, các dự án thu hút vốn đầu tư nước ngoài, các chương trình hợp tác đầu

tư cho từng kỳ kế hoạch và điều chỉnh trong trường hợp cần thiết;

8.2) Chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính đề xuất nguồn vốn đầu tư phát triển, vốn chương trình mục tiêu; bố trí cơ cấu vốn đầu tư theo ngành, lĩnh vực, phân bố và tổng hợp danh mục dự án đầu tư thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước do Thành phố quản lý;

8.3) Phối hợp với các cơ quan có liên quan xác định nguồn vốn và phương án phân bổ vốn sự nghiệp đầu tư Xây dựng kế hoạch hỗ trợ tín dụng nhà nước, vốn góp

cổ phần và liên doanh của Nhà nước;

8.4) Chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các Sở, Ban, ngành có liên quan giúpUBND thành phố giám sát, kiểm tra, đánh giá hiệu quả đầu tư của các dự án xây dựng cơ bản, các chương trình mục tiêu, các chương trình dự án khác do thành phố quản lý;

8.5) Thẩm định các dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách thuộc thẩm quyền quyết định của UBND thành phố và các dự án thuộc phạm vi được ủy quyền cho Sở

Kế hoạch và Đầu tư thực hiện;

8.6) Chủ trì, tổ chức thẩm tra các dự án đầu tư vốn trong nước và nước ngoài, trình UBND thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư, địa điểm đầu tư và cấp giấy chứng nhận đầu tư theo quy định;

8.7) Làm đầu mối giúp UBND Thành phố quản lý hoạt động đầu tư trong nước

và đầu tư trực tiếp của nước ngoài trên địa bàn thành phố theo quy định của phát luật Tham gia ý kiến đối với các dự án đầu tư ra nước ngoài;

8.8) Xây dựng chương trình, đề án xúc tiến đầu tư, trình UBND thành phố; đồng thời tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước tìm kiếm cơ hội đầu tư trên địa bàn, hướng dẫn thủ tục đầu tư trên địa bàn sau khi chương trình, đề án được phê duyệt;

9) Về quản lý nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và viện trợ phi chính phủ nước ngoài (NGO):

9.1) Là cơ quan đầu mối vận động, thu hút, điều phối, quản lý nguồn ODA và NGO của thành phố Hà Nội; hướng dẫn các cơ quan, đơn vị tổ chức thực hiện các quyđịnh hiện hành của Nhà nước và thành phố về việc sử dụng nguồn ODA và NGO;

9.2) Là cơ quan đầu mối điều phối, quản lý các chương trình, dự án sử dụng vốn ngân sách của thành phố Hà Nội hỗ trợ cho các tỉnh, thành phố thuộc các quốc gia, vùng lãnh thổ nước ngoài;

9.3) Chủ trì theo dõi và đánh giá các chương trình dự án ODA và NGO; là đầu mối xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị UBND thành phố quyết định về các vấn đề

có liên quan tới việc thực hiện các chương trình, dự án ODA và NGO có liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị; định kỳ tổng hợp báo cáo về việc sử dụng ODA và NGO theo quy định hiện hành của Nhà nước và thành phố;

10) Về quản lý đấu thầu và giám sát đầu tư:

10.1) Chủ trì thẩm định trình UBND thành phố phê duyệt kế hoạch đấu thầu,

hồ sơ mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu các dự án thuộc thẩm quyền quyết định củaUBND thành phố; phê duyệt kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu, kết quả đấu thầu các

dự án thuộc phạm vi được ủy quyền;

10.3) Chịu trách nhiệm thường xuyên thanh tra, kiểm tra, tổng hợp báo cáo thực hiện các nhiệm vụ về giám sát, đánh giá đầu tư và giám sát đầu tư của cộng đồngtrên địa bàn thành phố;

10.4) Hướng dẫn thực hiện giám sát, đánh giá đầu tư, giám sát đầu tư của cộng đồng đối với các cấp, các đơn vị trực thuộc, các dự án được UNBD thành phố phân cấp hoặc ủy quyền cho cấp dưới;

11) Về phối hợp quản lý các khu công nghiệp, khu chế xuất:

11.1) Phối hợp với các Sỏ, Ban, ngành liên quan thẩm định, trình UBND thànhphố quy hoạch tổng thể các khu công nghiệp, khu chế xuất trên địa bàn để UBND thành phố trình Chính phủ, thủ tướng Chính phủ;

11.2) Phối hợp với Sở Công thương trình UBND thành phố quy hoạch phát triển và cơ chế quản lý đối với các cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố;

12) Về doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh và kinh tế hợp tác xã:

12.1) Phối hợp với các Sở, Ban, ngành của thành phố xây dựng chương trình,

kế hoạch sắp xếp, đổi mới phát triển doanh nghiệp nhà nước theo phân cấp của

UBND thành phố; xây dựng cơ chế quản lý và chính sách hỗ trợ đối với việc sắp xếp doanh nghiệp nhà nước và phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc các thành phàn kinh tế trên địa bàn thành phố; tổng hợp tình hình phát triển doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế trên địa bàn thành phố;

12.2) Tổ chức thự hiện công tác đăng ký kinh doanh đối với các đối tượng trên địa bàn thành phố theo quy định của Nhà nước; hướng dẫn nghiệp vụ đăng ký kinh doanh cho cơ quan chuyên môn quản lý về kế hoạch và đầu tư cấp huyện; phối hợp với các ngành kiểm tra, theo dõi, tổng hợp tình hình và xử lý các vi phạm sau đăng kýkinh doanh đối với các doanh nghiệp trên địa bàn theo thẩm quyền; thu thập, lưu trữ

và quản lý thông tin về đăng ký kinh doanh theo quy định của Nhà nước và thành phố;

12.3) Chủ trì, phối hợp với cacSở, Ban, ngành đề xuất mô hình quản lý, cơ chế,chính sách phát triển kinh tế hợp tác xã, kinh tế hộ gia đình trên địa bàn thành phố; tổng hợp báo cáo UBND thành phố và Bộ Kế hoạch và Đầu tư tình hình phát triển kinh tế hợp tác xã, kinh tế hộ gia đình trên địa bàn;