MỤC LỤCTRANGI/ ĐẶT VẤN ĐỀ2II/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ1.Khái quát chung về pháp luật Thuế của Việt Nama.Khái niệmb.Các yếu tố chi phối luật Thuế ở nước ta hiện nay2. Những yếu tố chi phối luật Thuế ở nước ta hiện naya.Những yếu tố chi phối đến việc xây dựng và ban hành pháp luật Thuế ở nước ta b.Những yếu tố chi phối đến việc thực thi pháp luật Thuế ở nước ta 3.Sự thể hiện các yếu tố chi phối trong Luật thuế nhập khẩu22223379III/ KẾT THÚC VẤN ĐỀ16DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 1MỤC LỤC
TRANG
II/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Khái quát chung về pháp luật Thuế của Việt Nam
a Khái niệm
b Các yếu tố chi phối luật Thuế ở nước ta hiện nay
2 Những yếu tố chi phối luật Thuế ở nước ta hiện nay
a Những yếu tố chi phối đến việc xây dựng và ban
hành pháp luật Thuế ở nước ta
b Những yếu tố chi phối đến việc thực thi pháp luật
Thuế ở nước ta
3 Sự thể hiện các yếu tố chi phối trong Luật thuế nhập
khẩu
2 2 2 2 3 3
7 9
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trang 2Pháp luật nói chung và pháp luật Thuế nói riêng khi ra đời đều chịu sự chi phối của những nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan nhất định Ở
phạm vi bài làm, nhóm chúng em xin tìm hiểu về đề tài số 01: “Phân tích để làm rõ các yếu tố chi phối luật Thuế ở nước ta hiện nay Ý kiến pháp lý của nhóm thực hiện về sự thể hiện các yếu tố chi phối này trong Luật Thuế Nhập khẩu?”
II/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
2 Khái quát chung về pháp luật Thuế của Việt Nam
a Khái niệm:
Như chúng ta đã biết, Thuế là một phạm trù kinh tế nhưng cũng là một phạm trù lịch sử, nó ra đời là một tất yếu khách quan gắn với sự hình thành và phát triển của nhà nước Pháp luật thuế cũng như pháp luật nói chung là công cụ giúp Nhà nước thực hiện việc quản lý, điều chỉnh các mối quan hệ xã hội trong những lĩnh vực
cụ thể
Pháp luật thuế là tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình thu, nộp thuế giữa các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và người nộp thuế nhằm hình thành nguồn thu ngân sách nhà nước để thực hiện các mục tiêu xác định trước
b Các yếu tố chi phối pháp luật Thuế ở Việt Nam:
Các yếu tố chi phối pháp luật Thuế có thể hiểu là những điều kiện, nhân tố tác động một cách trực tiếp hay gián tiếp đến các hoạt động liên quan đến luật Thuế Việt Nam, trong đó có các hoạt động chính như xây dựng luật thuế, ban hành Luật, thực thi luật Thuế trên thực tế…
Có thể chia những yếu tố chi phối pháp luật thuế thành hai nhóm như sau:
Thứ nhất, nhóm những yếu tố chi phối đến việc xây dựng và ban hành pháp
luật Thuế ở nước ta hiện nay Trong nhóm yếu tố này có cả những yếu tố chủ quan: trình độ hiểu biết của chủ thể tham gia xây dựng pháp luật, mức độ nắm bắt thông tin thực tế ; hay những yếu tố khách quan như: tình hình kinh tế - xã hội của đất
Trang 3nước ở một thời kỳ nhất định, nhu cầu ngân sách nhà nước,… cũng là những yếu tố chi phối đến việc xây dựng pháp luật Thuế hiện nay
Thứ hai, nhóm những yếu tố chi phối đến việc thực thi pháp luật thuế trên
thực tế, có thể kể đến những yếu tố chính như: trình độ hiểu biết pháp luật của các chủ thể có liên quan, tình hình kinh tế - xã hội ở đất nước, chính sách phát triển kinh
tế của Nhà nước từng thời kỳ…
Như vậy, có rất nhiều yếu tố chi phối đến pháp luật Thuế trong những hoạt động cụ thể Những yếu tố mà nhóm xin trình bày dưới đây được nhận định chủ quan là những yếu tố quan trọng và có sự chi phối rõ rệt nhất
3 Những yếu tố chi phối luật Thuế ở nước ta hiện nay:
c Những yếu tố chi phối đến việc xây dựng và ban hành pháp luật Thuế ở nước ta
Thứ nhất, việc xây dựng pháp luật thuế chịu sự chi phối của nhu cầu đảm bảo
vật chất, chi tiêu cho Nhà nước Khi xây dựng một luật thuế cần phải căn cứ vào nhu cầu thực tế này để đưa ra những quy định chính sách phù hợp Nhận thấy, pháp luật thuế được ban hành nhằm mục đích chủ yếu là phải đáp ứng được tối đa nhu cầu chi tiêu cho Nhà nước, nhằm tạo lập quỹ ngân sách nhà nước
Xuất phát từ việc Nhà nước là chủ thể duy nhất phải chịu những nghĩa vụ đặc biệt, đó là các chi tiêu công cộng như an ninh, quốc phòng, ngoại giao, trợ cấp xã hội, Người dân là chủ thể được hưởng kết quả của hoạt động chi tiêu này Thuế chính là nguồn thu quan trọng, chủ yếu vào ngân sách nhà nước Theo quy định tại
khoản 1 Điều 2 Luật Ngân sách nhà nước: “Thu ngân sách nhà nước bao gồm các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí; các khoản thu từ hoạt động kinh tế Nhà nước; các khoản đóng góp của các tổ chức và cá nhân; các khoản viện trợ; các khoản thu khác theo quy định của pháp luật” Mặt khác, theo quy định tại Điều 30, Điều 31
Luật Ngân sách nhà nước quy định về nguồn thu của ngân sách trung ương, ngân sách địa phương đa phần các nguồn thu về ngân sách nhà nước được thu từ các loại thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế đối với người thu nhập cao, Một nền tài chính quốc gia lành mạnh phải dựa
Trang 4vào nguồn thu nội bộ của nền kinh tế quốc dân, xuất phát từ phạm vi hoạt động mà đòi hỏi nhà nước phải ban hành và tổ chức thực hiện pháp luật thuế để tập trung nguồn tài chính vào ngân sách, từ đó mới đáp ứng được nhu cầu chi ngày càng tăng Chính những nguồn thu từ thuế vào ngân sách nhà nước đã huy độn một phần lớn nguồn tài chính từ xã hội để đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng – kinh tế; đầu tư hỗ trợ cho các doanh nghiệp; các sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa thông tin, quốc phòng, an ninh; trợ cấp xã hội; Pháp luật thuế sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng và ổn định cho nguồn thu, đáp ứng yêu cầu chi tiêu của Nhà nước Vì vậy, hệ thống pháp luật thuế được ban hành giúp cho Nhà nước có được nguồn thu, qua đó
có khả năng thực hiện chi tiêu phân bổ hợp lý cho xã hội
Thứ hai, việc xây dựng pháp luật thuế phải căn cứ vào điều kiện kinh tế
-chính trị - xã hội của đất nước thời điểm đó
Pháp luật bao giờ cũng là sự phản ánh dưới hình thức pháp lý các quan hệ xã hội, một sự phản ánh lệ thuộc vào những biến đổi xã hội Để phát huy được vai trò, tác dụng của mình trong đời sống xã hội, pháp luật luôn phản ánh đúng, đầy đủ hiện thực khách quan, những tiến trình đang diễn ra trong cuộc sống xã hội Nếu không
có những khảo sát, những nắm bắt thực tế cuộc sống thì không có cơ sở khoa học và thực tiễn xác đáng để xây dựng và thực hiện pháp luật không phát huy được vai trò của nó trong cuộc sống Có một thực tế là những yếu tố liên quan đến tình hình phát triển kinh tế, thu nhập của dân cư, định hướng của nhà nước về phát triển ngành, miền có tác động trực tiếp đến việc ban hành hay thay đổi cơ cấu của hệ thống pháp luật thuế Bên cạnh đó, những yếu tố về chính trị cũng chi phối tới quá trình xây
dựng pháp luật thuế Trong bài viết: “Những yêu cầu và mục tiêu cơ bản của việc hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế ở Việt Nam”, TS Phạm Thị Giang Thu đã nhận định: “Hệ thống pháp luật thuế suy cho cùng là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng xã hội, phải phản ánh được và định hướng được yêu cầu của đời sống kinh tế
xã hội” Do đó, yếu tố kinh tế - xã hộicó ý nghĩa quan trọng trong việc hoạch định
kế hoạch xây dựng hệ thống pháp luật thuế Đặc biệt khi kinh tế - xã hội có sự thay đổi thì cũng sẽ kéo theo sự thay đổi của hệ thống pháp luật thuế sao cho phù hợp Có như vậy, việc ban hành, hoàn thiện hệ thống pháp luật thuế mới đảm bảo thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Ví dụ như, khi Việt Nam đang
Trang 5xây dựng nền kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá Thể chế hoá đường lối này, hệ thống pháp luật thuế phải tạo điều kiện cho công nghiệp phát triển, đặc biệt những lĩnh vực công nghiệp quan trọng, hiện đại Ngoài ra, các qui định pháp luật về thuế phải phản ánh được xu hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong quá trình quản lý, thu và nộp thuế.Qua đó, đáp ứng được các yêu cầu phát triển kinh tế
-xã hội
Nhà nước bằng pháp luật có khả năng quản lý, điều tiết mọi mặt của đời sống
xã hội Bằng hệ thống pháp luật thuế nhà nước thể hiện ý chí của mình đối với đường lối phát triển kinh tế một cách gián tiếp Thông qua các quy định của pháp luật thuế nhà nước chủ động can thiệp đến cung cầu của nền kinh tế một cách hợp lý
có sự tác động lớn đến sự ổn định và tăng trưởng kinh tế Bằng các quy định của pháp luật thuế, nhà nước tác động tích cực đến cung cầu của nền kinh tế trong tất cả các giai đoạn Trong điều kiện cạnh tranh của nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường tất yếu dẫn đến tình trạng suy thoái về tài chính ở một số doanh nghiệp Đối với các ngành nghề, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh cần khuyến khích, pháp luật thuế còn các quy định ưu đãi, miễn giảm thuế nhằm khắc phục sự suy thoái về tài chính, tạo sự ổn định và phát triển cho các doanh nghiệp
Trên thực tế, ta thấy pháp luật thuế là công cụ điều tiết vĩ mô của nhà nước đối với nền kinh tế và đời sống xã hội Nó là đòn bẩy kinh tế quan trọng, kích thích hoặc hạn chế sản xuất Vì vậy, khi xây dựng hệ thống pháp luật thuế ta cần căn cứ vào điều kiện, kinh tế, xã hội để khi được ban hành pháp luật thuế sẽ thúc đẩy kinh
tế phát triển
Thứ ba, việc xây dựng pháp luật thuế phải dựa trên căn cứ nhìn nhận bao quát
về nguồn thu, tức là các quy định pháp luật thuế phải đảm bảo không bỏ sót đối tượng nộp thuế, đối tượng nằm trong diện cần điều tiết, vì khi đáp ứng được yêu cầu này pháp luật thuế sẽ tạo căn cứ pháp lý để tạo nguồn thu tối đa, chính đáng và cũng đạt được nguyên tắc công bằng, bình đẳng, hạn chế sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội…từ đó sẽ cân nhắc được các nhiệm vụ chi cho hợp lý Do vậy, khi xây dựng pháp luật thuếcần xác định đúng và đủ phạm vi điều chỉnh của mỗi loại thuế Việc xác định đúng và đủ phạm vi áp dụng của một loại thuế không chỉ đảm bảo nguyên
Trang 6tắc công bằng, bình đẳng trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế mà còn là biện pháp tăng thu thực tế và tạo cơ sở pháp lý ổn định các loại nguồn thu cho ngân sách nhà nước Chẳng hạn như nếu trong thuế thu nhập cá nhân việc xác định đối tượng nộp thuế là cá nhân có thu nhập, không phân biệt thu nhập từ kinh doanh hay không
Thứ tư, việc xây dựng pháp luật thuế phải dựa trên yêu cầu của các quan hệ
kinh tế đối ngoại, quan hệ quốc tế trong từng giai đoạn cụ thể:
Hội nhập kinh tế quốc tế là xu hướng tất yếu của quốc gia, trong đó có Việt
Nam Trong văn kiện Đại hội đảng lần thứ IX Đảng ta đã nhận định : “toàn cầu hóa kinh tế là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia; xu thế này đang bị một số nước phát triển và các tập đoàn kinh tế tư bản xuyên quốc gia chi phối, chưa đựng nhiều mâu thuẫn, vừa có mặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực, vừa
có hợp tác vừa có đấu tranh” Hội nhập kinh tế quốc tế thể hiện qua việc một quốc
gia tham gia vào các tổ chức hay liên minh kinh tế quốc tế giữa hai nước, trong khu vực hay trên thế giới
Bảo hộ hợp lý nền sản xuất trong nước tránh khỏi sự cạnh tranh khốc liệt từ bên ngoài là hết sức cần thiết đối với các nước Để kích thích sản xuất trong nước phát triển, kích thích hành hóa xuất khẩu thù nhà nước ta đánh thuế rất thấp hiện nay
xu hướng hội nhạp quốc tế đang phát triển mạnh mẽ ở trong khu vực và trên thế giới sự ưu đãi các hiệp định về thuế tính thong lệ quốc tế của chính sách có thể gia tăng sự hòa nhập kinh tế giữa một số quốc gia với kh vực và cộng dồng quốc tế trước sự dổi mới mạnh mẽ của cơ chế thị trường đòi hỏi hàng loạt các chính sách kinh tế, tài chính phải thay đổi cho phù hợp, trong đó có chính sách thuế khóa Kỳ họp thứ XI quốc hội khóa IX nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thong qua hai luật thuế cho thuế doanh thu, lợi tức
Việc xây dựng pháp luật thuế dựa trên yêu cầu của các quan hệ kinh tế đối ngoại, quan hệ quốc tế trong từng giai đoạn cụ thể sẽ đảm bảo có được sự tương thích, phù hợp giữa hệ thống pháp luật thuế củaViệt Nam với các điều ước quốc tế
mà Việt Nam ký kết và tham gia Sự tương thích với các điều ước quốc tế mà một quốc gia tham gia hoặc ký kết đã trở thành tiêu chuẩn cơ bản của hệ thống pháp luật thuế trong giai đoạn hiện nay Hệ thống thuế của Việt Nam cũng không nằm ngoài
Trang 7những yêu cầu chung đó Vấn đề này đặt ra khi Việt Nam không chỉ ký kết điều ước song phương và đa phương với rất nhiều quốc gia và mà còn công nhận và cam kết tuân thủ với nhiều điều ước quốc tế đa phương đã được ký kết và thực hiện trước đó.Về mức độ tương thích với hệ thống pháp luật thuế của các quốc gia ký kết điều ước quốc tế, yêu cầu cơ bản đặt ra là phải đảm bảo tính tương đồng về nguyên tắc, định hướng Khi xây dựng hệ thống pháp luật thuế cần phải tuân thủ một số nguyên tắc nhất định để đảm bảo sự phù hợp với những cam kết về thuế giữa các nước ký kết và tham gia các cam kết quốc tế với các nước trên thế giới và trong khu vực
Ví dụ như nguyên tắc ràng buộc và cắt giảm thuế quan, bảo hộ thông qua thuế quan và phi thuế quan Nguyên tắc này đòi hỏi các quốc gia mở cửa thị trường bằng cách giảm số thuế đánh vào hàng hoá nhập khẩu từ quốc gia ký kết, giảm thiểu sự bảo hộ hàng hoá sản xuất trong nước thông qua hàng rào thuế nhập khẩu và các khoản thuế đánh ở khâu nhập khẩu Việt Nam đã có thời kỳ thực thi chính sách bảo
hộ hàng nội địa tương đối rõ ràng và nghiêm ngặt Tuy nhiên sau khi gia nhập ASEAN, Việt Nam đã chủ động thực hiện nhiều biện pháp khác nhau nhằm hạn chế
và từng bước loại bỏ các biện pháp hạn chế nhập khẩu phi thuế quan Bởi lẽ, trong khu vực ASEAN, các hạn chế về số lượng nhập khẩu được qui định đã loại bỏ ngay, các rào cản phi thuế quan khác đã được loại bỏ trong vòng 5 năm đồng thời với việc thực hiện tiêu chuẩn chất lượng Đối với các thành viên tổ chức thương mại thế giới, Việt nam tuyên bố đã chủ động thực hiện hạn chế về số lượng từ năm 2000 và cam kết tiếp tục giảm các dòng thuế, thực hiện mức thuế suất thực tế không vượt quá so với mức đã ràng buộc cam kết với các bên ký kết
d Những yếu tố chi phối đến việc thực thi pháp luật Thuế ở nước ta
Thứ nhất, yếu tố tình hình kinh tế, chính trị trong nước và các chính sách
thương mại quốc gia
Tình hình kinh tế, chính trị trong nước và quốc tế ở một thời kì nhất định là yếu tố có ảnh hưởng quyết định đến nội dung chính sách thuế và nội dung pháp luật thực định về thuế trong giai đoạn đó Điều này hoàn toàn dễ hiểu bởi lẽ suy cho cùng chính sách và pháp luật về thuế chính là tấm gương phản chiếu thực trạng tình hình kinh tế và xã hội trong nước Để phát huy được vai trò, tác dụng của mình trong đời
Trang 8sống xã hội pháp luật luôn phản ánh đúng, đầy đủ hiện thực khác quan những tiến trình đang diễn ra trong cuộc sống xã hội Nếu không có những khảo sát, đánh giá từ thực tiễn cuộc sống thì không thể có cơ sở khoa học và thực tiễn xác đáng để xây dựng và thực hiện pháp luật, không phát huy được vai trò của pháp luật trong cuộc sống Những quy định mà pháp luật Thuế đưa ra về những khoản thu và nhiệm vụ chi tuy được xây dựng trên cơ sở căn cứ vào tình hình thực tế nhưng phần nào vẫn còn phụ thuộc vào thực tế cuộc sống thì mới có thể triển khai được hay không những mục tiêu, hay quy định đó Bởi lẽ, pháp luật có tính ổn định cao, mà chưa hẳn lúc nào thực tế đời sống xã hội thay đổi mà pháp luật đã kịp thời phản ánh Chính vì vậy
mà tình hình kinh tế - xã hội ở từng thời kỳ nó có ảnh hưởng trực tiếp đến việc những quy định của pháp luật có thực hiện được triệt để hay không
Thứ hai, chính sách phát triển kinh tế của nhà nước trong bối cảnh hội nhập
kinh tế cũng là nhân tố chi phối việc thực thi pháp luật thuế
Chính sách kinh tế của một quốc gia là sự điều hành của nhà nước đối với nền kinh tế của quốc gia đó Chính sách kinh tế thực chất thể hiện thái độ, quan điểm của nhà nước đối với các quan hệ kinh tế và được thể hiện thông qua hệ thống pháp luật Pháp luật thuế nằm trong hệ thống các chính sách quản lý vĩ mô nền kinh tế của quốc gia nên khi hệ thống này có sự thay đổi thì pháp luật thuế cũng phải sửa đổi để phù hợp với toàn bộ hệ thống Nếu chính sách phát triển kinh tế của nhà nước thay đổi thì pháp luật về thuế cũng thay đổi theo, đó là lí do giải thích vì sao pháp luật thuế chỉ có sự ổn định tương đối Chính sách phát triển kinh tế ưu tiên phát triển ngành kinh tế nào thì pháp luật thuế trong ngành đó sẽ có sự ưu tiên và có lợi cho phía người nộp thuế, còn những ngành kinh tế chưa được khuyến khích phát triển thì
sẽ không có được những thuận lợi trong pháp luật thuế
Thứ ba, yếu tố về nhu cầu ngân sách nhà nước cũng chi phối rất lớn đến việc
thực thi pháp luật thuế
Ngân sách nhà nước thực hiện việc điều tiết các hoạt động kinh tế xã hội, đồng thời tạo ra các hàng hoá, dịch vụ công cộng phục vụ cho người dân Đối với những nước đang phát triển như Việt Nam thì Thuế là nguồn thu quan trọng, chủ yếu của ngân sách nhà nước Có những thời kỳ vì nhu cầu cấp bách của Ngân sách Nhà
Trang 9nước để đối phó với những sự cố khách quan hay khắc phục hậu quả mà buộc phải thực hiện việc thu thêm thuế, ngoài những khoản đã được quy định trong pháp luật
đã quy định Đây chính là yếu tố do nhu cầu của Ngân sách nhà nước ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật thuế trên thực tế
Thứ tư, sự hiểu biết và nắm bắt pháp luật của người nộp thuế là nhân tố chi
phối mang tính chủ quan trong hoạt động thực thi pháp luật Thuế hiện nay
Đây là yếu tố vô cùng quan trọng trong việc thực thi pháp luật về thuế Nếu những người nộp thuế có ý thức chấp hành tốt pháp luật về thuế thì sẽ giúp cho pháp luật thuế được thực hiện hiệu quả, đầy đủ, giúp cho Nhà nước định hướng được nền sản xuất, tiêu dùng trong nước, các mục tiêu của thuế cũng qua đó mà được thực hiện Tuy nhiên do thuế là khoản thu không hoàn trả nên người nộp thuế thường có thái độ không thân thiện với thuế và pháp luật về thuế, các hành vi trốn thuế khá phổ biến và nhiều khi gây nên hậu quả nghiêm trọng cho nhà nước và xã hội Chính vì vậy cần tuyên truyền sâu rộng cho nhân dân về mục đích của thuế, những giá trị mà thuế mang lại, hơn nữa là tạo mọi điều kiện thuận lợi để người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ nộp thuế của mình Bên cạnh đó các quy định pháp luật về thuế cũng cần khuyến khích người nộp thuế nộp thuế đầy đủ Có như vậy thì việc thực thi pháp luật thuế mới đạt được hiệu quả Nếu sự hiểu biết và nắm bắt pháp luật của người nộp thuế cao thì họ sẽ có ý thức chấp hành pháp luật thuế tốt, nộp thuế đầy đủ cho nhà nước, và ngược lại
4 Sự thể hiện các yếu tố chi phối trong Luật thuế nhập khẩu:
Thứ nhất, nhu cầu đảm bảo vật chất cho chi tiêu thực tế của Nhà nước, cũng
như việc đảm bảo ngân sách nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ quốc gia là yếu tố chi phối đến luật thuế nhập khẩu
Pháp luật thuế nhập khẩu giúp ổn định cho nguồn thu, đáp ứng yêu cầu chi tiêu của nhà nước, nguồn thu từ thuế nhập khẩu quyết định đến một phần trong cơ cấu nguồn thu ngân sách nhà nước Theo quy định tại Điều 30, Điều 31 Luật Ngân sách nhà nước quy định về nguồn thu của ngân sách trung ương, nguồn thu của ngân sách địa phương đa phần các nguồn thu về của ngân sách nhà nước được thu từ các loại thuế như thuế giá trị gia tăng; thuế tiêu thụ đặc biệt; thuế xuất nhập khẩu; thuế
Trang 10thu nhập doanh nghiệp; thuế thu nhập đối với người thu nhập cao; thuế nhà đất; thuế tài nguyên; thuế môn bài; Theo kết quả theo dõi thuế quan qua các thời kỳ tồn tại
và phát triển cho thấy: Ở Việt Nam từ những năm 2001 trở lại đây, nguồn thu từ thuế nhập khẩu đáp ứng đầy đủ các khoản chi tiêu ngân sách nhà nước, đảm nhiệm hàng loạt các yêu cầu chi tiêu cho bộ máy nhà nước, cho cộng đồng xã hội
Cụ thể trong số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tổng trị giá hàng hoá xuất nhập khẩu của Việt Nam trong tháng 8/2012 đạt gần 20,57 tỷ USD, tăng 3,9%
so với tháng trước; trong đó, xuất khẩu đạt 10,31 tỷ USD, tăng 1,2% và nhập khẩu là 10,26 tỷ USD, tăng 6,7%
Tính đến hết tháng 8/2012, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá của cả nước đạt 148 tỷ USD, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: nhập khẩu là 73,96 tỷ USD, tăng 7,5% Kết quả này đã đưa cán cân thương mại của Việt Nam trong 8 tháng năm 2012 thặng dư 134 triệu USD
Trong những năm qua, nguồn thu từ thuế vào ngân sách nhà nước đã huy động được một phần lớn nguồn tài chính từ xã hội để đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng – kinh tế; đầu tư hỗ trợ cho các doanh nghiệp; các sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hoá thông tin văn học nghệ thuật, thể dục – thể thao – khoa học công nghệ; Quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; Hỗ trợ quỹ bảo hiểm xã hội; Trợ cấp cho các đối tượng chính sách xã hội… Công tác kiểm soát chi ngân sách qua kho bạc, hoạt động thanh tra, kiểm tra tài chính đã được tăng cường, thực hiện công khai minh bạch quyết toán và dự toán hàng năm Chẳng hạn, năm 2012 Chính phủ Chi cho phát triển sự nghiệp kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý hành chính tổng là 542.000 tỉ đồng
Thứ hai, hoạt động xây dựng pháp luật thuế nhập khẩu còn được biểu hiện ở
sự ảnh hưởng của điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội của nước ta
Pháp luật thuế được sử dụng như một công cụ điều tiết nền kinh tế, thực hiện đường lối trong một thời kỳ nhất định của nhà nước Tác động của thuế quan đối với nền kinh tế Xét trên góc độ quốc gia đánh thuế thì thuế quan sẽ mang lại thu nhập thuế cho nước đánh thuế Tuy nhiên, đứng trên góc độ toàn bộ nền kinh tế, thuế quan lại làm giảm phúc lợi chung do nó làm giảm hiệu quả khai thác nguồn lực của nền kinh tế thế giới, nó làm thay đổi cán cân thương mại, điều tiết hoạt động xuất khẩu
và nhập khẩu của một quốc gia Thuế quan cao sẽ ảnh hưởng đến khả năng cạnh