MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG (CIEM) 1 Quá trình hình thành thành và phát triển của Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương 2 Cơ cấu tổ chức, c[.]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG (CIEM)
1 Quá trình hình thành thành và phát triển của Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương
2 Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Viện
2.1 Cơ cấu tổ chức
2.2 Vị trí và chức năng của Viện
2.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của Viện
3 Chức năng, nhiệm vụ của các phòng, ban nghiệp vụ
3.1 Hội đồng khoa học
3.2 Ban Nghiên cứu tổng hợp
3.3 Ban nghiên cứu kinh tế ngành và lĩnh vực
3.4 Ban nghiên cứu môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh
3.5 Ban nghiên cứu cải cách và phát triển doanh nghiệp
3.6 Ban nghiên cứu các vấn đề xã hội
3.7 Trung tâm tư vấn, đào tạo và thông tin tư liệu
3.8 Văn phòng
CHƯƠNG II: CÁC ĐÓNG GÓP CỦA VIỆN TRONG 10 NĂM QUA (TỪ NĂM 2008-2018)
1, Về công tác nghiên cứu, tham mưu về cơ chế chính sách
2 Về công tác nghiên cứu khoa học
Trang 23 Về công tác đào tạo
4 Về hợp tác quốc tế
CHƯƠNG III: ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương là tổ chức sự nghiệp khoa học thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thực hiện chức năng nghiên cứu cơ chế, chính sách quản lý kinh tế và phát triển doanh nghiệp; đào tạo tiến sĩ kinh tế và thực hiện hoạt động tư vấn theo quy định của pháp luật Với nhiệm vụ chính là tổng kết tình hình thực tế nghiên cứu lý luận, tìm ra những định hướng
và giải pháp phá bỏ những cái lỗi thời của cơ chế quản lý cũ, xây dựng cơ chế quản lý mới, phù hợp với tình hình thực tế của đất nước và xu thế chung của thời đại nhằm từng bước thay đổi tình thế, tạo động lực mới để phát triển kinh tế đất nước Ngoài ra, Viện còn có nhiệm vụ Đào tạo Tiến Sĩ kinh tế theo quy định của pháp luật, thực hiện hợp tác quốc tế trong quản lý kinh tế theo phân công của Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Trong thời gian thực tập tại Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, với sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ trong Viện, đặc biệt là Ths Nguyễn Anh Dương – Trưởng ban Ban Nghiên cứu tổng hợp đã hướng dẫn để em có thể tiếp cận và tìm hiểu về chức năng nhiệm vụ cũng như
cơ cấu tổ chức và tình hình hoạt động của Ban Nghiên cứu tổng hợp Trên cơ sở đó, em xin trình bày bài báo cáo tổng hợp với bố cục như sau:
Chương I: Tổng quan về Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương và Ban Nghiên cứu tổng hợp
Chương II: Các đóng góp của Viện trong 10 năm qua (từ năm 2008-2018)
Chương III: Đề tài tốt nghiệp
Trong một khoảng thời gian ngắn thực tập, báo cáo của em có thể không tránh khỏi những thiếu sót nhất định Em hy vọng sẽ nhận được những ý kiến đóng góp tích cực của quý thầy cô để hoàn thiện báo cáo và khóa luận của em sau này
Em xin chân thành cảm ơn !
Trang 4CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG
ƯƠNG (CIEM)
1 Quá trình hình thành và phát triển của Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương.
Sau khi đất nước thống nhất nền kinh tế nước ta phải đối mặt với nhiều khó khăn mới trong khi nhiều tiềm năng chưa được phát huy, sản xuất thì trì trệ, đình đốn; đầu tư giảm mạnh; hàng hóa khan hiếm; làm phát ngày một gia tăng; nhiều lao động không có việc làm hoặc thiếu việc làm; đời sống của nhân dân không được cải thiện, thậm chí còn có mặt giảm sút; tình hình
xã hội có nhiều diễn biến phức tạp… Nền kinh tế thiếu động lực phát triển; một bộ phận không nhỏ người lao động và cán bộ quản lý không quan tâm đến việc phát triển sản xuất, kinh doanh nên năng suất lao dộng vốn đã thấp nay lại càng giảm sút, làm cho nền kinh tế ngày càng suy thoái
Trong điều kiện đó, Đại hội Đảng lần thứ IV đã đề ra nhiệm vụ: “Tổ chức lại sản xuất xã hội trong phạm vi cả nước, cải tiến phương thức quản lý kinh tế, với trọng tâm là kế hoạch hóa toàn bộ bộ máy quản lý kinh tế …”, thực hiện một sự chuyển biến sâu sắc trong tổ chức và quản
lý kinh tế trong cả nước Thực hiện chủ trương của Đại hội, Trung ương Đảng và Chính phủ thấy cần phải có một cơ quan chuyên nghiên cứu, nhận xét, đánh giá khách quan quá trình xây dựng
và phát triển kinh tế và kiến nghị các biện pháp khả thi, hữu hiệu nhằm quản lý ngày một tốt hơn nền kinh tế
Từ yêu cầu trên, Trung ương Đảng và chính phủ đã thành lập một số nhóm, tổ gồm những cán bộ biệt phái từ các Bộ, ngành và sau này là Ban nghiên cứu cải tiến quản lý kinh tế trực thuộc Ban Bí thư và Chính phủ Do đòi hỏi cấp thiết phải nghiên cứu phương thức quản lý kinh tế mới, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương được thành lập trên cơ sở Ban nghiên cứu cải tiến quản lý kinh tế
Căn cứ vào Quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 111 - CP ngày 18/05/1978 quy định nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức của Viện nghiên cứu quản lý kinh tế TW
Trang 5Năm 1992, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 07-CP ngày 27/10/1992 giao cho Ủy ban Kế hoạch Nhà nước (nay là Bộ Kế hoạch và Đầu tư) phụ trách Việc nghiên cứu quản
lý kinh tế TW
Ngày 29/11/1995 Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành quyết định số 17-BKH/TCCB quy đinh chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, Viện được coi là cơ quan tương đương Tổng cục loại I và có tài khoản cấp I
Năm 2003, theo quyết định số 233/2003/QĐ-TTg ngày 13/11/2003 cảu Thủ tướng Chính phủ, Viện nghiên cứu quả lý kinh tế trung ương là Viện cấp quốc gia, trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư
Sau đây là những chặng đường phát triển của Viện từ kh thành lập cho đến nay:
Giai đoạn từ khi thành lập đến 1998.
Ngày 18/05/1978 Chủ tịch ủy ban Thường vụ Quốc hội khoa VI, phê chuẩn việc thành lập Viện nghiên cứu quả lý kinh tế Trung ương, cơ quan ngang bộ của Hội đồng Chính phủ theo Nghị định số 111/CP
Trong 30 năm qua đã có nhiều diễn biến quan trọng trong đời sống kinh tế xã hội nước ta,
đó là thời kỳ quan trọng đặt nền móng và kiếm tìm những kinh nghiệm cho sự chuyển đổi có tính chất cách mạng của nền kinh tế Việt Nam, thời ý đổi mới toàn diện của đất nước làm cho dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh
Ngay sau khu miền Bắc được giải phóng Đảng đã tập trung sức lãnh đạo khôi phục, cải tạo nền kinh tế và bắt đầu công cuộc xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hôi thông qua kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961 – 1965) Thành tựu đạt được là rất to lớn, song từ cuối năm 1965 chiến tranh lan rộng ra miền Bắc đã buộc chúng ta phải chuyển hướng vừa phát triển kinh tế vừa chiến đấu bảo vệ miền Bắc XHCN, chi viện cho tiền tuyến lớn, giải phóng miền nam thống nhất đất nước Mặc dù đạt được những thành tựu to lớn, nhưng ngay từ giữa nhưng năm 60 chúng ta
đã nhận thấy những vướng mắc trì trệ trong quản lý hành chính, cung cấp vè đề ra nhiều phong trào như Ba xây, Ba chống, cải tiến quản lý HTX nông nghiệp vòng I, vòng II,… Nhà nước cũng
đã mời các chuyên gia cố vấn cảu CHDC Đức sang giúp đỡ, nhằm khắc phục những vướng mắc,
Trang 6trì trệ trong quản lý Tuy nhiên do điều kiện khách quan và chủ quan, công cuộc cải cách kinh tế
đã không đạt được những tiến bộ mong muốn và cần thiết
Sau khi miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất, với khí thế hào hùng của cả dân tộc, cả nước bước vào xây dựng XHCN với kế hoạch 5 năm lần thứ hai (1976 – 1980), nhưng chỉ một thời gian ngắn sau đó tình hình kinh tế lại lâm vào tình thế khó khăn, bế tắc Do vậy nhiệm
vụ nghiên cứu quản lý kinh tế đã được Đảng và Nhà nước đặt ra
Đại hội IV đã đề ra một nhiệm vụ “…Tổ chức lại nền sản xuất xã hội trong phạm vi cả nước, cải tiến phương thức quản lý kế hoạch hóa làm chính, kiện toàn bộ máy quản lý kinh tế…”, “…thực hiện một sự chuyến biến sâu sắc trong tổ chức và quản lý kinh tế trong cả nước…” Thực hiện chủ chương của Đại hội trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và phát triển kinh
tế, Trung ương Đảng và Chính phủ thấy cần thiết phải có một cơ quan riêng không bị cuốn hút vào công việc điều hành hàng ngày, cơ quan này chuyên nghiên cứu, nhận xét đánh giá khách quan quá trình này và kiến nghị các biện pháp khả thi, hữu hiệu nhằm quản lý ngày một tốt hơn nền kinh tế trong cả nước
Từ những yêu cầu khách quan đó mà Trung ương Đảng và Chính phủ đã lần lượt thành lập một số tổ nhóm gồm những cán bộ biệt phái từ các Bộ, ngành và sau này là Ban nghiên cứu cải tiến quản lý kinh tế trực thuộc Ban bí thư và Chính phủ Nhiều đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và Chính phủ đã trực tiếp phụ trách các tổ chức nghiên cứu đó như Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Phó thủ tướng Lê Thanh Nghị, phó thủ tướng Nguyễn Duy Trinh,…
Trước đòi hỏi ngày càng bức xúc của thực tiễn, yêu cầu cấp bách phải nghiên cứu có luận
cứ về phương thức quản lý kinh tế mới nên đã thúc đẩy việc chuyển Ban nghiên cứu cải tiến quản lý kinh tế thành Viện
Ngày 14/07/1977 Bộ Chính Trị Ban chấp hành Trung ương (khóa 4) ra Quyết định 209-NQ-NS/TW thành lập Viện nghiên cứu quản lý kinh tế của Trung ương Đảng và Chính phủ, cử đồng chí Nguyễn Văn Trân làm Viện tường đồng chí Đoàn Trọng Tuyến làm phó Viện trưởng
Ngày 10/11/1977 Ban bí thư ra quyết định số 04 QĐ/TW quy định nhiệm vụ, quyền hạn
và quy chế công tác của Viện nghiên cứu quản lý kinh tế TW Căn cứ vào điều 53 của Hiến pháp năm 1959, điều 3 của Luật tổ chức Hội đồng Chính phủ và theo đề nghị của Hội đồng Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội đã ban hành Quyết nghị số 215-NQ/QHK6 ngày 17/04/1978
Trang 7phê chuẩn việc thành lập Viện nghiên cứu quản lý kinh tế TW, cơ quan ngang Bộ của Hội đồng Chính phủ
Đến năm 1980, nhằm đào tạo thuận lợi cho việc thống nhất chỉ đạo, Ban bí thư TW khoa
IV đã Quyết định để Viện thôi trực thuộc Ban bí thứ chỉ con trực thuộc Chính phủ nhưng chức năng nhiệm vụ của Viện giữ nguyên không thay đổi
Giai đoạn từ 1998 đến nay.
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình kinh tế thế giới và trong nước có nhiều biến động và thay đổi lớn, việc đưa ra các chính sách đòi hỏi phải kịp thời và mang tính chiến lược chính vì vậy khối lượng công việc của Viện ngày càng nhiều, vai trò, trách nhiệm của Viện trong công cuộc đẩy mạnh, phát triển đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng được đánh giá cao Để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình trong tình hình mới, Viện đã có những cải cách, thay đổi lớn
Trước hết là việc nâng cao đội ngũ cán bộ trong Viện, Viện đã cho nhiều cán bộ đi học thạc sĩ, tiến sĩ ở nước ngoài, coi trọng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ qua thực tiễn, coi thực tế đất nước là trường đại học lớn để bồi dưỡng và rèn luyện cán bộ
Cơ sở vật chất cũng không ngững được cải thiện Từ một sơ sở nghèo nàn, chật hẹp khi mới thành lập, đến nay nhờ có sự giúp đỡ và đầu tư của Nhà nước, sự hỗ trợ của các đơn vị trong
và ngoài nước, Viện đã đầu tư xây dựng được một khu làm việc khang trang với thiết bị và phương tiện làm việc ngày càng được tăng cường để từng bước đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ nghiên cứu hiện tại Đặc biệt trong 2 năm 2002 – 2003, Viện đã triển khai thực hiện và hoàn thành dự án: “Đầu tư theo chiều sâu, nâng cao năng lực hoạt động của Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương” Kết quả dự án đã cải tạo và nâng cấp 2 tòa nhà làm việc của Viện, với diện tích được tăng thêm, đồng thời với việc bố trí các phòng làm việc hợp lý, các trang thiết bị, máy móc hiện đại, tiện sử dụng, cải thiệ môi trường làm việc cho cán bộ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của một Viện nghiên cứu
Từ một thư viện với tủ sách nhỏ chuyên ngành quản lý, Viện đã phát triển thành một trung tâm thông tin tư liệu Thư viện hiện nay có khoảng 15.000 đầu sách; trên 100 loại báo và tạp chí trong và ngoài nước; trên 3.500 bản tài liệu, đề tài nghiên cứu khoa học, tài liệu tra cứu… Hoạt động thư viện đã được tin học hóa Hiện nay cơ sở dữ liệu với thư mục điện tử đã có trên 17.000 biểu ghi và có thể tra cứu thông tin qua mạng LAN Với một đội ngũ cán bộ không nhiều,
Trang 8Trung tâm đã thu thập, lựa chọn và xử lý hàng nghìn tài liệu tham khảo các vấn đề cập nhật trong quản lý kinh tế phục vụ nghiên cứu công tác quản lý kinh tế của Viện, phục vụ các đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước cùng một số cơ quan khác Đã xuất bản và phát hành hàng trăm ấn phẩm và đầu sách
Trung tâm thông tin tư liệu có một kho sách, báo, tạp chí quý giá với khoảng 15 nghìn cuốn sách, nhiều loại báo, tạp chí, bản tin trong nước và ngoài nước, là nơi lưu trữ nhiều sách mới của nước ngoài: Anh, Pháp, Đức, Úc về kinh tế và quản lý kinh tế Việc hình thành thư viện điện tử để phục vụ cho công tác quản lý và chia sẻ thông tin nghiên cứu Các cán bộ của Viện đều có thể truy cập vào mạng Internet để cập nhật tin tức và thông tin phục vụ công tác nghiên cứu và trao đổi thư tín
2 Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Viện
Căn cứ Luật tổ chức Chính phủ ngày 19 tháng 6 năm 2015;
Căn cứ Nghị định số 123/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 9 năm 2016 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của bộ, cơ quan ngang bộ;
Căn cứ Nghị định số 86/2017/NĐ-CP ngày 25 tháng 7 năm 2017 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Kế hoạch và Đầu tư;
Theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư;
Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu
tổ chức của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư.
2.1 Cơ cấu tổ chức
Cơ câu tổ chức của viện theo các nghị định trên gồm có:
- Về lãnh đạo Viện:
Viện có Viện trưởng và 3 Phó Viện trưởng
Trang 9Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư về toàn bộ hoạt động của Viện
Phó viện trưởng do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương và chiuj trách nhiệm trước Viện trưởng về lĩnh vực công tác được phân công
- Về cơ cấu tổ chức của Viện:
Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức các đơn vị trực thuộc Viện theo quy định của pháp luật
Sơ đồ: Cơ cấu tổ chức của Viện
Trang 102.2 Vị trí và chức năng của Viện
1 Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương là tổ chức sự nghiệp khoa học thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thực hiện chức năng nghiên cứu cơ chế, chính sách quản lý kinh tế và phát triển doanh nghiệp; đào tạo tiến sĩ kinh tế và thực hiện hoạt động tư vấn theo quy định của pháp luật
2 Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản riêng
và trụ sở chính tại thành phố Hà Nội Kinh phí được Nhà nước đảm bảo theo quy định của pháp luật
2.3 Nhiệm vụ và quyền hạn của Viện
1 Nghiên cứu và đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định:
a) Các cơ chế, chính sách quản lý kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế, chính sách thúc đẩy cơ cấu lại nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng;
b) Đề án về đổi mới cơ chế, chính sách quản lý kinh tế, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh, hoàn thiện thể chế kinh tế; hỗ trợ và thúc đẩy phát triển doanh nghiệp
và những vấn đề quản lý kinh tế liên ngành khác
2 Đánh giá triển khai thực hiện cơ chế, chính sách quản lý kinh tế; tổng kết thực tiễn quản lý kinh tế; đề xuất áp dụng cơ chế, chính sách, mô hình quản lý kinh tế mới
3 Nghiên cứu lý luận và phương pháp luận về khoa học quản lý kinh tế và phát triển khoa học quản lý kinh tế ở Việt Nam
4 Nghiên cứu, tham gia ý kiến về cơ chế, chính sách quản lý kinh tế theo đề nghị của các cơ quan, tổ chức khác
5 Xây dựng hệ thống thông tin về quản lý kinh tế và cung cấp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật
6 Thực hiện cung ứng dịch vụ công