Microsoft Word 296 Tr?n Qu?c Hung doc Tuyển tập Hội nghị Khoa học thường niên năm 2019 ISBN 978 604 82 2981 8 448 THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM 10 THÁNG ĐẦU NĂM 2018 VÀ NGHỊCH LÝ NỀN KINH TẾ ĐI LÊN[.]
Trang 1THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
10 THÁNG ĐẦU NĂM 2018 VÀ NGHỊCH LÝ:
NỀN KINH TẾ ĐI LÊN – THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN ĐI XUỐNG
Trần Quốc Hưng1, Trần Khắc Ninh1, Nguyễn Thế Hòa1
Trường Đại học Thủy lợi, email: hungtq@tlu.edu.vn
1 GIỚI THIỆU CHUNG
Thị trường chứng khoán luôn vận động theo từng đợt sóng Xác định đâu là vùng
đỉnh của thị trường luôn là bài toán khó đối
với các nhà đầu tư Đặc biệt khi thị trường
đang trong giai đoạn hưng phấn, sẽ thật khó
để các nhà đầu tư nhìn xa hơn để thấy được
cơn cuồng phong cũng như nhận ra những
dấu hiệu báo trước xu hướng đảo chiều Nhận
biết được đỉnh của thị trường giúp các nhà
đầu tư tối đa hóa lợi nhuận từ hoạt động đầu
tư chứng khoán Thực tế cho thấy trước khi
thị trường bước vào chu kỳ giảm sẽ phát ra
những dấu hiệu báo trước
Mặc dù vấn đề nhận biết các dấu hiệu đỉnh của thị trường có tính thực tiễn cao nhưng
không có nhiều tài liệu chi tiết về đỉnh của thị
trường Trong các công trình nghiên cứu các
tác giả thường sẽ nói về đỉnh và đáy của thị
trường như một chi tiết nhỏ trong một bài báo
hoặc sách về chu kỳ thị trường và đa phần chỉ
áp dụng cho 1 thị trường cụ thể nào đó
Tại Việt Nam cũng chưa có nhiều tác giả
đề cập tới các dấu hiệu đỉnh của thị trường
Các tài liệu trong nước chỉ dừng lại ở mức độ
sử dụng đỉnh và đáy thị trường là các mốc để
tính toán các chỉ tiêu liên quan tới đầu tư
Tác giả dựa vào kết quả nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước kết hợp với
thực tế diễn ra trên thị trường chứng khoán
Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2018 để
tìm ra lời giải cho hiện tượng: Các chỉ số
kinh tế cho thấy nền kinh tế Việt Nam trong
năm 2018 đạt được nhiều thành tựu tốt đẹp
nhưng thị trường chứng Việt Nam lại biến
động trái chiều - giảm mạnh sau ngày 09/04/2018
2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Phương pháp nghiên cứu
Trong bài báo tác giả sử dụng một số các phương pháp nghiên cứu, cụ thể như sau:
- Phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh: Thu thập các số liệu liên quan, phân tích chúng nhằm xác định mức độ biến động của các yếu tố có tính ảnh hưởng cao đến sự biến động của thị trường chứng khoán
- Phương pháp nghiên cứu tổng quan từ các nghiên cứu của các tác giả trong nước và thế giới về các dấu hiệu nhận biết đỉnh của thị trường chứng khoán
2.2 Khung phân tích
Tiến sĩ Hoàng Văn Quỳnh (2009, tr.12 và tr.13) đã nêu ra “ Thị trường chứng khoán là nơi đánh giá giá trị của doanh nghiệp và tình hình của nền kinh tế một cách tổng hợp và chính xác thông qua chỉ số giá chứng khoán trên thị trường”
Ngoài ra liên quan tới sự biến động của thị trường chứng khoán và sự biến động của nền kinh tế PGS.TS Bùi Kim Yến (2014, tr.113)
có viết “Trong thực tế của các thị trường chứng khoán lớn trên thế giới, con số thống
kê cho thấy giá chứng khoán thường biến động trước khi có sự biến động tình hình kinh
tế Có nghĩa rằng các dự báo kinh tế trong tương lai đã đưa đến những thay đổi về giá chứng khoán trước khi các thay đổi của các điều kiện kinh tế cơ bản thực sự diễn ra” và
Trang 2“Sự biến động bất thường trong thị trường
chứng khoán liên quan tới sự thay đổi trong
toàn thể nền kinh tế.”
Theo Hiệp hội kỹ thuật viên phân tích thị trường (Chartered Market Technician
Association, 2017, tr.387) thì “ Đỉnh (peak)
và đáy (trough) là các mô hình được phát
triển từ phương pháp giao dịch theo hành
động giá (price action) diễn ra trên tất cả các
chứng khoán.” và họ (Chartered Market
Technician Association, 2017, tr.387) cho
rằng “Sự tăng trưởng qua đỉnh và đáy có thể
được nhìn thấy dễ dàng trên một biểu đồ
bằng cách nhận biết các điểm đạt chỉ số cao
hơn, hoặc cao nhất, và điểm thấp nhất, hoặc
đáy, dẫn đến tạo ra xu hướng tăng Một cách
khác để nhận biết đỉnh và đáy là mỗi đỉnh
mới được tạo ra bởi các hành động giá (price
action) cao hơn so với mức cao trong vài
ngày trước, hoặc tuần hoặc thậm chí hàng
tháng trước của giao dịch Đồng thời, mỗi
đáy mới cũng cao hơn đáy cũ so với cùng
khoảng thời gian,…”
Để nhận biết thị trường đã đạt đỉnh hay chưa đạt đỉnh Russell Napier (2018, tr.677)
có đưa ra một số các chỉ tiêu để nhận biết, cụ
thể các chỉ tiêu sau:
a- Niềm tin tiêu dùng
Chỉ số “Niềm tin tiêu dùng” được công bố hàng tháng nhằm theo dõi thái độ của người
tiêu dùng về kinh doanh và điều kiện kinh tế
(Russell Napier, 2018, tr.677)
b- Chỉ số A-D
Chỉ số A-D thể hiện số lượng tích lũy cổ phiếu NYSE với giá cổ phiếu tăng trừ đi
lượng cổ phiếu với giá cổ phiếu giảm, được
biểu thị theo thời gian Chỉ số A-D cho biết
có bao nhiêu cổ phiếu đang tham gia vào một
xu hướng (Russell Napier, 2018, t.677)
c- Dẫn đầu thị trường
Chỉ số này đo lường số cổ phiếu đạt giá cao hoặc thấp trong 52 tuần trên thị trường chứng
khoán New York (NYSE) Số mã đạt mức cao
hoặc xuống mức thấp có thể là dấu hiệu cho
biết thị trường con gấu (bear market) hay thị
trường con bò tót (bull market) đang tác động
đến phản ứng đám đông trong thị trường (Russell Napier, 2018, tr.678)
d- Lượng nhà ở khởi công xây dựng
Chỉ tiêu nảy dựa vào các báo cáo hàng tháng về lượng nhà ở khởi công xây dựng – so sánh với báo cáo năm trước Chỉ tiêu lượng nhà ở khởi công xây dựng cho thấy sức mạnh kinh tế “Ai sẽ là người mua nhà nếu họ không chắc chắn rằng họ sẽ tiếp tục công việc của họ?” Sam Stovall, giám đốc chiến lược tại công ty nghiên cứu đầu tư CFRA nói Trong thời kỳ ba tháng của mỗi đợt suy thoái kể từ năm 1960, chỉ số khởi công xây dựng chứng kiến suy giảm hai con số so với cùng tháng năm trước (Russell Napier, 2018, t.678)
3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Chứng khoán Việt Nam biến động mạnh nhất kể từ năm 2010 Tiếp nối xu hướng tăng mạnh trong năm 2017, chứng khoán Việt Nam khởi đầu năm 2018 đầy thuận lợi khi chỉ số VnIndex (Hình 1) lần lượt vượt qua các mốc tâm lý 1.000 điểm; 1.170 điểm (đỉnh năm 2007) và thậm chí là 1.200 điểm với mức tăng ấn tượng trong quý 1 năm 2018 gần 16% (Tác giả tự thống kê)
Hình 1 VNI 10 tháng đầu năm 2018
(Nguồn: fpts.com.vn)
Sau Quý 1/2018 có phần tương đối ổn định (ngoại trừ đợt điều chỉnh ngắn đầu tháng 2), diễn biến thị trường chứng khoán Việt Nam trong quý 2 và quý 3 diễn ra không mấy tích cực và chỉ số VnIndex đã có nhịp điều chỉnh
Trang 3mạnh từ vùng 1.200 điểm về 900 điểm với
mức giảm lên tới 22% trong quý 2 Thống kê
cho thấy trong giai đoạn này VnIndex có 36
phiên biến động trên 2% so với phiên trước,
bao gồm 17 phiên tăng trên 2% và 19 phiên
giảm trên 2% Sự biến động mạnh này
thường gặp tại các giai đoạn đỉnh của chu kỳ
dài hạn
Chiến lược đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài: Khối ngoại liên tục rút vốn khỏi thị
trường Năm 2017, dòng vốn ngoại vào Việt
Nam lập kỷ lục Thống kê cho thấy, năm
2017, khối ngoại mua ròng trên các sàn giao
dịch chứng khoán Việt Nam đạt 28.000 tỷ
đồng cổ phiếu và chứng chỉ quỹ, tương
đương 1,23 tỷ USD Tiếp theo xu hướng của
năm 2017, trong quý I/2018, khối ngoại tiếp
tục mua ròng trên tất cả các sàn chứng khoán
Việt Nam khoảng 7.200 tỷ đồng Tuy nhiên,
sang quý II/2018, hoạt động giao dịch của
khối ngoại đã đảo chiều Cùng với việc thị
trường tạo đỉnh cao nhất từ trước tới nay khi
chỉ số VN-Index đạt 1.204 điểm vào ngày
9/4/2018 và đi xuống, từ đây khối ngoại liên
tục bán ròng
Thị trường chứng khoán tiêu biểu của các nước trên thế giới biến động không giống với
sự biến động của thị trường chứng khoán
Việt Nam trong giai đoạn 10 tháng đầu năm
2018 Thị trường chứng khoán Mỹ S&P 500
Index đạt giá trị cao nhất (2929.67 điểm) vào
ngày 21/09/2018 và chưa có dấu hiệu đi vào
giai đoạn điều chỉnh giảm dài hạn Thị
trường chứng khoán Trung Quốc (SSECI) đạt
giá trị cao nhất (3559.47 điểm) vào ngày
24/01/2018 và sau đó đi vào giai đoạn điều
chỉnh giảm
4 KẾT LUẬN
Qua phân tích có thể nhận thấy:
- Sự sụt giảm của thị trường chứng khoán Việt Nam chủ yếu do sự ảnh hưởng của các
yếu tố nội tại của thị trường chứng khoán
Việt Nam, của quốc gia và của chính doanh
nghiệp Do biến động của thị trường chứng
khoán Việt Nam không giống với sự biến
động của các thị trường chứng khoán tiêu biểu trên thế giới
- Với những thành tích to lớn đạt được của nền kinh tế Việt Nam trong 3 quý đầu năm
2018 cùng với sự xuất hiện của một số dấu hiệu cảnh báo đỉnh của thị trường cho chúng
ta suy luận: Nguyên nhân tạo ra nghịch cảnh
“Nền kinh tế Việt Nam đi lên – Thị trường chứng khoán Việt Nam đi xuống” là do thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt đỉnh dài hạn vào ngày 09/04/2018 và hiện tại thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở giai đoạn đi xuống từ đỉnh của một chu kỳ tăng dài hạn Từ đó, tác giả đề xuất một số giải pháp giúp thị trường chứng khoán Việt Nam
ổn định hơn và giúp các nhà đầu tư có thể
đầu tư hiệu quả trong một giai đoạn mới
Giải pháp với thị trường
- Tăng tỷ lệ sở hữu của khối ngoại đối với các ngân hàng, cho nhà đầu tư nước ngoài được phép mua và sở hữu 100% các ngân hàng yếu kém;
- Triển khai các giải pháp nghiệp vụ để hoạt động mua bán, đấu giá cổ phần của khối ngoại được nhanh chóng và thuận tiện hơn;
Giải pháp đối với các nhà đầu tư
- Bám sát động thái mua bán của khối ngoại:
- Quan tâm nhiều hơn biến động của các
cổ phiếu thuộc nhóm Blue-chip, giảm tỷ trọng cổ phiếu thuộc nhóm Penny stock
5 TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] TS Hoàng Văn Quỳnh (2009), “Giáo trình thị trường chứng khoán”, Nhà xuất bản Tài chính
[2] Bùi Kim Yến (2014), “Phân tích chứng khoán và quản lý danh mục đầu tư”,
Nhà xuất bản Tài chính
[3] Chartered Market Technician (CMT) Level
II (2017), “Theory and Analysis”,
John Wiley and Son Inc
[4] Russell Napier (2018), “Anatomy of the Bear: Lessons from Wall Street's four great bottoms”, Harriman House Ltd, UK