Microsoft Word 98 Nguy?n Th? Nga doc Tuyển tập Hội nghị Khoa học thường niên năm 2019 ISBN 978 604 82 2981 8 266 MỘT SỐ BIỆN PHÁP TIẾP CẬN NỘI DUNG BÀI GIẢNG MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT[.]
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP TIẾP CẬN NỘI DUNG BÀI GIẢNG MÔN ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TRONG THỜI ĐẠI CÔNG NGHIỆP 4.0
Nguyễn Thị Nga
Trường Đại học Thủy lợi, email: nguyenthinga@tlu.edu vn
1 GIỚI THIỆU CHUNG
Trong bài viết này, tác giả đã phân tích một số biện pháp tiếp cận nội dung bài giảng
môn Đường lối Cách mạng của Đảng Cộng
sản Việt Nam trong thời đại công nghiệp 4.0
nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn
học, đồng thời góp phần phát huy tính tích
cực của sinh viên trong việc học tập
môn Đường lối Cách mạng của Đảng Cộng
sản Việt Nam tại trường Đại học Thủy lợi
hiện nay
2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Bài viết chủ yếu sử dụng các phương sau:
Thu thập thông tin; phân tích; tổng hợp
3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Hướng dẫn sinh viên cách đọc giáo trình, tài liệu tham khảo và yêu cầu sinh
viên chuẩn bị bài trước khi đến lớp
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, những thông tin liên quan đến môn học
dễ dàng có thể tiếp cận Để sinh viên tích cực
tham gia vào bài giảng, ngay ở buổi học đầu
tiên, giáo viên cần giới thiệu cho sinh viên đề
cương môn học, lịch trình và giới thiệu tổng
quan các chương học, chủ động quan tâm
đến các điều kiện phục vụ cho lớp học, tạo
không khí học tập cởi mở, thân thiện Điều
này sẽ giúp sinh viên hình dung cụ thể về nội
dung môn học, thu hút sinh viên tham gia
tích cực vào bài giảng, tạo cơ hội cho sinh
viên được trao đổi trong học tập Sinh viên
cũng làm việc tích cực hơn nếu như họ có
được niềm tin vào người thầy, cô giáo biết đến mình, nhớ được tên mình và không xem
họ là những con người thụ động
Mỗi chương, giáo viên cần định hướng cụ thể các chủ đề nội dung trọng tâm cần nắm vững, đồng thời giáo viên cần hướng dẫn sinh viên cách đọc giáo trình trước khi đến lớp Chẳng hạn: Ở chương 1, giáo viên có thể giao cho sinh viên những câu hỏi để chuẩn bị
ở nhà như: Bối cảnh lịch sử dẫn đến sự ra đời của ĐCSVN và nội dung của chương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng; phân tích chính sách cai trị của thực dân Pháp ở Việt Nam; đặc điểm xã hội thuộc địa nửa phong kiến Giáo viên có thể yêu cầu sinh viên chuẩn bị bài theo cách mô hình hóa các nội dung bài học theo sơ đồ tư duy cho dễ nhớ, dễ hiểu Sinh viên hiện nay không phải ai cũng biết cách đọc Nhiều sinh viên vẫn chư chủ động trong việc chuẩn bị bài đọc ở nhà trước khi đến lớp Việc đọc sách chưa trở thành một thói quen trước khi đến lớp Từ cách đọc, cách ghi chép, cách khai thác, xử lý thông tin
và khả năng nghiên cứu khoa học vẫn còn nhiều hạn chế Một bộ phân không nhỏ sinh viên vẫn chưa quen với việc trình bày bài chuẩn bị của mình trước lớp
Trước tác động mạnh mẽ đa chiều của cách mạng công nghiệp 4.0, thì việc học tập của sinh viên trong các môn học nói chung và môn Đường lối Cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng đòi hỏi sự tự giác, độc lập, chủ động cao hơn Đồng thời, trong hoạt động dạy học, giáo viên cần chú trọng đến xây dựng ý thức tự học cho sinh viên
Trang 2Để việc đọc sách chuẩn bị bài ở nhà của sinh viên có hiệu quả, trước tiên, sinh viên
cần xác định rõ mục đích đọc của từng phần,
từng chương, xác định nội dung trọng tâm và
ghi chép thông tin khi đọc Quan trọng hơn,
giáo viên cần yêu cầu sinh viên lập được dàn
ý, đề cương, ghi tóm tắt lại nội dung đã đọc
và trình bày các nội dung kiến thức theo cách
hiểu của mình
Để khuyến khích, động viên kịp thời sinh viên, trước mỗi buổi học, giáo viên sẽ thu bài
tập của sinh viên vào đầu giờ, chấm và ghi
đạt hay không đạt rồi trả lại cho sinh viên để
tham gia trao đổi xây dựng bài Thực tế, điều
này đã đem lại hiệu quả rất rõ Sinh viên làm
bài tập khá đầy đủ và chủ động xung phong
phát biểu trong giờ học Chính việc chuẩn bị
bài đầy đủ của sinh viên cũng giúp cho giáo
viên có thời gian để phân tích những ví dụ
thực tế, tận dụng những lợi thế mà cuộc cách
mạng công nghiệp 4.0 mang lại, giáo viên sẽ
đưa vào bài giảng những thông tin, hình ảnh,
ví dụ minh họa, gắn nội dung môn học liên
hệ với thực tế, làm cho tiết học trở nên sinh
động, dễ hiểu
3.2 Tiếp cận bài giảng thông qua việc khai thác thông tin, hình ảnh trên internet,
liên hệ quan điểm của Đảng với những vấn
đề thực tiễn của cuộc sống
Trước tác động của cách mạng công nghiệp 4.0 đã và đang làm thay đổi sâu sắc
cách thức thu nhận, phổ biến kiến thức Công
nghệ mới đang tạo ra những cơ hội cho đổi
mới nội dung và phương pháp giảng dạy
trong các môn học nói chung, cũng như môn
Đường lối Cách mạng của Đảng Cộng sản
Việt Nam nói riêng Song điều đó không làm
giảm đi yêu cầu đối với giáo viên Vai trò của
người giáo viên hiện nay là phải phát hiện
được mối liên hệ giữa kiến thức và những
vấn đề thực tiễn cuộc sống, từ đó thiết kế
chuyển thông tin thành tri thức đưa vào nội
dung bài giảng, giúp sinh viên tìm ra ý nghĩa
thực tiễn của nội dung bài học
Bài giảng của giáo viên cần luôn cập nhật thông tin với những ví dụ minh họa, tranh,
ảnh để tăng tính thuyết phục cho bài giảng Những sự kiện, hình ảnh cần được chọn lọc phù hợp, điển hình, liên hệ được quan điểm của Đảng với những vấn đề của thực tiễn, làm bài giảng sinh động, sinh viên dễ hình dung hơn về lý thuyết, dễ hiểu, dễ nhớ,
từ đó làm tăng tính tích cực học tập của sinh viên
Chẳng hạn: Khi giảng về phần “quan điểm của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong thời kì đổi mới, với năm quan điểm mang tính lý luận Nếu tiếp cận nội dung này theo hướng thực tiễn, liên hệ bài giảng đến những vấn đề thời sự của đất nước sẽ làm bài giảng sinh động hơn Ở quan điểm thứ nhất, công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn liền với phát triển kinh tế tri thức, giáo viên cần lựa chọn các ví dụ điển hình để chứng minh nhiều doanh nghiệp Việt đã đi tắt đón đầu, tiếp cận với kinh tế tri thức như: Tập đoàn sơn KoVa, tập đoàn Thái Hương, tập đoàn Viễn thông Viettel Chú ý lựa chọn các ví dụ và thông tin liên quan đến ngành học của sinh viên Khi phân tích về vấn đề phát huy nguồn lực con người, khoa học công nghệ và phát triển bền vững đều có thể đưa vào bài giảng những hình ảnh, ví dụ số liệu khoa học từ thực tiễn
để phân tích, minh chứng
Tương tự với chương quan điểm của Đảng
về văn hóa và giải quyết các vấn đề xã hội; chương 8 về đường lối đối ngoại, đều có thể tiếp cận từ các vấn đề thực tiễn để bài giảng sinh động, sinh viên dễ tiếp thu
Để có một giờ giảng tốt, trước hết, giáo viên phải luôn cập nhật thông tin Bởi nếu người giáo viên không thường xuyên cập nhật thông tin thì bải giảng sẽ trở nên thiếu thuyết phục Người giáo viên trong thời đại công nghệ 4.0, không chỉ có kinh nghiệm giảng dạy mà còn biết vận dụng khoa học công nghệ, chọn lọc và xử lý thông tin để cập nhật vào nội dung bài giảng Đây thực sự là một thách thức không nhỏ mà mỗi giáo viên
Lý luận Chính trị phải vượt qua để có những giờ giảng chất lượng tạo được hứng thú cho sinh viên
Trang 33.3 Tiếp cận bài giảng thông qua số liệu thống kê, video ngắn và sử dụng phim
tài liệu
Trước tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đòi hỏi giáo viên phải luôn
cập nhật, chọn lọc và xử lý thông tin, đổi mới
kịp thời phương pháp giảng dạy nhằm phát
huy tích chủ động, tích cực của sinh viên Để
giúp sinh viên hình dung và hiểu rõ hơn về
nội dung của bài học, ngoài tranh ảnh và sự
kiện thời sự dùng để minh họa và phân tích,
giáo viên có thể sử dụng số liệu thống kê, hay
phim tài liệu cho các chương gắn với các sự
kiện lịch sử của đất nước Chẳng hạn, ở
chương 4, khi phân tích về nguồn lực con
người, giáo viên có thể sử dụng số liệu thống
kê về năng suất lao động của Việt Nam so
với các nước trong khu vực và thế giới Phân
tích chuẩn nghèo đa chiều tại Việt Nam hiện
nay Khi giảng chương quan điểm của Đảng
về chính sách xã hội, để chứng minh tăng
trưởng kinh tế phải gắn với tiến bộ và công
bằng xã hội Ở nội dung này, giáo viên có thể
phân tích và chứng minh sự cần thiết phải
gắn kết tăng trưởng kinh tế với tiến bộ công
bằng xã hội và phát triển bền vững vì thực tế
đang còn đặt ra nhiều vấn đề cần suy nghĩ
Giáo viên có thể cho sinh viên xem những
video nhỏ về sản xuất thuốc ung thư bằng
bột than tre, lõi pin trộn vỏ cà phê để bán,…
Từ những ví dụ minh họa bằng video ngắn đó
để đi đến khái quát khẳng định những quan
điểm của Đảng đưa ra là cần thiết và đúng
đắn Qua đó giúp sinh viên nhận thức và hình
dung vấn đề bài học rõ hơn, hiểu bài sâu hơn
Bên cạnh đó, phim tư liệu cũng cần sử dụng phù hợp với từng đơn vị kiến thức
Chẳng hạn khi phân tích những khó khăn của
đất nước sau cách mạng tháng 8, sinh viên có
thể cập nhật thêm số liệu khi xem phim “Việt
Nam một nền cộng hòa đầy sóng gió” Giảng
về Điện Biên Phủ có thể cho sinh viên xem
phim chiến thắng Điện Biên Phủ, mở rộng
thêm về công tác hậu cần trong chiến dịch
Điện Biên Phủ; Khi giảng về kháng chiến
chống Mỹ, có thể cho sinh viên xem những thước phim tư liệu về Đại thắng mùa xuân năm 1975 Giảng về thời kỳ bao cấp, giáo viên có thể cho sinh viên xem thêm video ngắn về ký ức thời kỳ bao cấp Đó cũng là một trong những cách tiếp cận nội dung bài giảng, giúp tiết học trở nên sinh động hơn, thu hút được sự quan tâm, lắng nghe và hăng hái phát biểu từ sinh viên Để tạo được bầu không khí lớp học sôi nổi, khi lên lớp giáo viên cần phải tạo ra được sự tương tác đối với sinh viên Thông qua việc tạo lập mới quan hệ thân thiện sẽ gắn kết sinh viên vào các hoạt động của lớp học Đồng thời, giáo viên cần khuyến khích sự bàn luận, trao đổi thông qua những câu hỏi ngắn và thảo luận tại chỗ cũng là một cách giúp sinh viên học tập tích cực hơn
4 KẾT LUẬN
Trong thời đại công nghiệp 4.0, vai trò của người giáo viên đã có nhiều thay đổi Từ truyền thụ kiến thức sang hướng dẫn, tổ chức, định hướng cho sinh viên trong mỗi nội dung của bài học Giáo viên nói chung và giáo viên môn Lý luận Chính trị nói riêng phải luôn cập nhật thông tin vào bài giảng từ những kiến thức chuyên môn đến những kiến thức trong khoa học và đời sống để chọn lọc,
xử lý và chuyển tải vào nội dung bài học gắn vấn đề lý luận với thực tiễn, có như vậy, bải giảng mới sinh động, có tính thuyết phục cao, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học
5 TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Nguyễn Hiếu (2017), Bồi dưỡng giáo viên trong thời đại 4.0,
http://www.etep.moet.gov.vn
[2] Bảo Minh (2019), Nhà giáo luôn phải tự làm mới mình để đáp ứng yêu cầu thời đại mới, http: // www.etep.moet.gov.vn
[3] Quốc Hội ( 2019), Luật Giáo dục Đại học, NXB Chính trị Quốc gia sự thật