BÀI TẬP LỚN MÔN CHÍNH TRỊ HỌC SO SÁNH Câu 8 Phân tích các đặc điểm chính trị Châu Đại Dương Đặc điểm văn hóa chình trị Cũng giống như châu Mỹ phần lớn cư dân châu đại dương là dân nhập cư từ khắp nơi[.]
Trang 1BÀI TẬP LỚN
MÔN: CHÍNH TRỊ HỌC SO SÁNH
Trang 2Câu 8 : Phân tích các đặc điểm chính trị Châu Đại Dương
Đặc điểm văn hóa chình trị
Cũng giống như châu Mỹ phần lớn cư dân châu đại dương là dân nhập cư từ khắp nơi trên thế giới vì vậy nơi đây hội tụ nhiều giá trị văn hóa của chính trị phương Tây, phương Đông Các hội truyền giáo Châu
Âu bắt đầu xâm nhập châu Đại Dương Đầu tiên là Hội truyền giáo Anh , sau đó là đạo Kitô , đạo Tin Lành Từ đó , tôn giáo gắn liền với đời sống chính trị - xã hội châu Đại Dương ở Ôxtrâylia và Niu Dilân , người gốc châu Âu ( phần lớn là người Anh ) chiếm đa số nền văn hoá chính trị của họ mang đậm chất phương Tây Những giá trị dân chủ tư sản , tự do
cá nhân được đề cao Các trào lưu tư tưởng như chủ nghĩa bảo thủ , chủ nghĩa tự do , tư tưởng cải cách từ châu Âu đều nhanh chóng được tiếp nhận trong các tầng lớp nhân dân Các đảng phái , các nhóm xã hội cũng được hình thành dựa theo những khuynh hướng chính trị đó
Mặc dù sống cách xa châu Âu , nhưng cả Ôxtrâylia , Niu Dilan và một số nước khác trong khu vực đều tự coi là một bộ phận của Liên hiệp Vương quốc Anh , Nữ hoàng Anh là nguyên thủ quốc gia của mình Mối quan hệ gắn bó với " chính quốc " phần nào phản ánh nguyện vọng của người dân tôn trọng lịch sử , quá khứ vẻ vang của người Anh
Các nước châu Đại Dương rất trân trọng văn hoá truyền thống của các cộng đồng dân cư , tạo điều kiện cho các dân tộc giữ gìn bản sắc văn hoá chính trị và hội nhập , tiếp thu những giá trị văn hoá chính trị mới Cộng đồng người Hoa , Inđônêxia , Philippin , Thái Lan , Malaixia , Việt Nam , các dân tộc bản địa bên cạnh việc duy trì lối sống , tập quán dân tộc mình đã nhanh chóng hoà nhập vào cuộc sống hiện đại , năng động của xã hội mới
Trang 3Các quốc gia châu Đại Dương đều mới thành lập trong mấy thế kỷ gần đây , có quan hệ mật thiết với " chính quốc " và chịu ảnh hưởng của Anh trong thiết lập thể chế chính trị Các nước có cư dân chủ yếu là người Anh vẫn duy trì thể chế quân chủ đại nghị trực thuộc Nữ hoàng Anh Đó là Ôxtrâylia , Niu Dilân , Papua Niu Ghinê Vì ở xa nên Nữ hoàng Anh cử một viên toàn quyền thay mặt mình thực hiện chức năng nguyên thủ quốc gia Nghị viện là cơ quan quyền lực cao nhất , bầu ra thủ tướng , người của đảng chiếm đa số và trực tiếp kiểm tra , giám sát hoạt động của chính phủ Trên thực tế , do yếu tố đảng phái và xu thế phát triển chung , thủ tướng là người nắm thực quyền , điều hành và chịu trách nhiệm về mọi vấn đề của đất nước Hệ thống đa đảng đối lập hoạt động mạnh , cạnh tranh nhau để giành quyền lực nhà nước Các đảng lớn ở Ôxtrâylia là Đảng Lao động , Đảng Tự do , Đảng Quốc gia , Đảng Dân chủ , Đảng Xanh , Đảng Độc lập ; các đảng lớn ở Niu Dilân là Công đảng , Đảng Dân tộc , Đảng Tiến bộ , Đảng Niu Dilên trên hết , Đảng Tương lai đoàn kết , Đảng Xanh Giống như nước Anh , Niu Dilân không có hiến pháp thành văn
Các nước mới tuyên bố độc lập trong những thập kỷ gần đây chịu ảnh hưởng của Mỹ thiết lập thể chế cộng hoà tổng thống Đó là Nhà nước độc lập Xamoa , Cộng hoà quần đảo Macsan , Cộng hoà Fiji Ở các nước này , tổng thống có quyền lực rất lớn Riêng Vanuatu thiết lập thể chế cộng hoà đại nghị Một số ít nước còn duy trì thể chế quân chủ lập hiện như Vương quốc Tổnga , Tây Xamoa Đứng đầu nhà nước Tổnga là quốc vương , thủ tướng do quốc vương chỉ định Cơ quan lập pháp là quốc hội có 30 ghế ( trong đó 12 ghế dành cho các bộ trưởng nội các , 9 ghế cho giới quý tộc và 9 ghế bầu theo chế độ phổ thông đầu
Trang 4phiếu ) , nhiệm kỳ 3 năm Đảng Nhân dân là đảng nắm quyền , nhân dân
đi bầu cử theo hình thức phổ thông đầu phiếu
Đặc điểm quan hệ chính trị
- Quan hệ chính trị trong khu vực
Có thể chia châu Đại Dương thành bốn nhóm nước : nhóm thứ nhất gồm các quốc gia lớn ( Ôxtrâylia , Niu Dilân ) ; chiếm vị trí quan trọng về kinh tế , chính trị , đi theo con đường tư bản chủ nghĩa và nằm trong khối Liên hiệp Anh nhóm thứ hai gồm các quốc gia trung bình ( Kiribati , Fiji , Papua Niu Ghinê ) , giành được độc lập tương đối muộn ( hầu hết vào những năm 70 của thế kỷ XX ) , đi theo con đường
tư bản chủ nghĩa , là thành viên khối Cộng đồng Anh ; nhóm thứ ba gồm các quốc gia Tây Xamoa , Tổnga , sau khi giành độc lập , các nước này chủ trương thiết lập chế độ quân chủ lập hiến ; nhóm thứ tư gồm những lãnh thổ còn lại , là thuộc địa của các nước đế quốc như Đông Xamoa ( của Mỹ ) , Polinedi ( của Pháp ) Đặc điểm trên quy định xu hướng chung của các quốc gia , lãnh thổ châu Đại Dương là mong muốn có hòa bình , ổn định để phát triển kinh tế , hội nhập với thế giới Các quốcvà vùng lãnh thổ còn bị đế quốc chiếm đóng vẫn tiếp tục đấu tranh đòi quyền độc lập thực sự
Từ lâu , các quốc gia châu Đại Dương đã có nhu cầu liên minh khu vực Diễn đàn Nam Thái Bình Dương ( SPF ) được thành lập năm 1971 , gồm 15 thành viên Hằng năm , quan chức cấp cao của các chính phủ thảo luận những vấn đề chung và những vấn đề liên quan đến mỗi quốc gia , tạo điều kiện thúc đấy thương mại , khoa học kỹ thuật , văn hóa và phát triển kinh tế Hội đồng châu Á và Thái Bình Dương ( ASPAC ) là
tổ chức giúp các nước phát triển kinh tế , văn hóa , giáo dục ; theo đuổi
Trang 5vũ khí hóa học , vũ khí hạt nhân giải trừ quân bị : phối hợp giải quyết vấn đề người tị nạn , tự do thương mại
Thời gian gần đây , Ôxtrâylia và Niu Dilân chủ trương mở Tộng ảnh hưởng của mình trong khu vực Năm 2003 , Ôxtrâylia đứng đầu lực lượng can thiệp quy tụ các đảo quốc trong vùng để phục hồi luật pháp và trật tự tại quần đảo Xôlômôn Năm 2004 , trong khuôn khổ tăng cường hợp tác với Papua Niu Ghine , Ôxtrâylia đã gửi các lực lượng vũ trang
để giúp giải quyết những khó khăn về kinh tế và chính trị tại đảo quốc này Niu Dilân tích cực hoạt động để khẳng định mình như một quốc gia châu Á - Thái Bình Dương , coi Ôxtrâylia là đối tác quan trọng hàng đầu về chính trị , kinh tế , quốc phòng Niu Dilân và Ôxtrâylia thiết lập quan hệ đối tác Quan hệ kinh tế gần gũi ( CER ) , theo đó hai nước thực hiện tự do thương mại trong các lĩnh vực hàng hoá và phần lớn các lĩnh vực dịch vụ Fiji duy trì quan hệ hữu nghị và hợp tác với tất cả cácnước , một mặt tiếp tục duy trì quan hệ truyền thống với Anh , inặt khác coi trọng quan hệ với các nước nam Thái Bình Dương Nước này
là nơi đặt trụ sở của nhiều tổ chức khu vực , trong đó có Ban thư ký của Diễn đàn Nam Thái Bình Dương
- Quan hệ giữa châu Đại Dương với các khu vực và nước khác
Trong xu thế phát triển của thế giới và khu vực sau Chiến tranh lanh và sự phát triển năng động của khu vực châu Á - Thái Bình Dương , các nước châu Đại Dương , đại diện tiêu biểu là Crâylia thực hiện chính sách đối ngoại hoà bình , hữu nghị , chủ trương giải quyết bất đồng trong quan hệ quốc tế bằng biện pháp hoà bình nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển khu vực
Trang 6Do vấn đề lịch sử nên quan hệ của các nước châu Đại Dương với Anh , Mỹ và Tây Âu vẫn là yếu tố quan trọng hàng đầu trong chính sách ngoại giao của mình Trước đây ,Ghh sách đối ngoại của Ôxtrâylia thường phải tuần tự theo đuôi " Anh và Mỹ Tuy nhiên , trong những năm gần đây , các chính phủ của Ôxtrâylia đã nối tiếp nhau chuyển trọng tâm sang những nước láng giềng đang vươn dậy tại khu vực Đông Nam
Á , với hy vọng củng cố các quan hệ kinh tế , chính trị với những nước này , đồng thời giảm bớt vai trò của các mối quan hệ thuộc địa truyền thống Hiện nay , Ôxtrâylia triển khai nhiều hoạt động để thi hành chính sách đối ngoại mới với ba trụ cột chính là : tăng cường quan hệ đồng minh với Mỹ , nêu cao tư cách thành viên Liên hợp quốc và tăng cường quan hệ với khu vực châu Á - Thái Bình Dương Sau sự kiện khủng bố
11 - 9 - 2001 , ủng hộ Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố và xâm lược Irắc , Ôxtrâylia đưa quân đội ra ngoài lãnh thổ , đến Apganistan và Irắc với tư cách là " lực lượng giữ gìn hoà bình " ; ủng hộ học thuyết " tấn công phủ đầu " của Mỹ nhằm chống lại kẻ thù tiềm tàng , ủng hộ mạnh chính sách đối ngoại của Mỹ
Ôxtrâylia cũng tăng cường quan hệ với các nước chủ chốt tại châu
Á - Thái Bình Dương như Trung Quốc , Nhật Bản , Hàn Quốc , các nước ASEAN Gần đây , Ôxtrâylia đề xuất ý tưởng thành lập Cộng đồng châu
Á - Thái Bình Dương , bao gồm toàn bộ khu vực châu Á - Thái Bình Dương , kể cả Mỹ , Nhật Bản , Trung Quốc , Ấn Độ , Inđônêxia và các nước khác của khu vực , trong đó có ASEAN với mục đích thúc đẩy hợp tác về an ninh , chính trị , kinh tế tại khu vực
Do gần về địa lý , Đông Nam Á là khu vực có " những lợi ích an ninh chiến lược trực tiếp và căn bản " đối với các nướcchâu Đại Dương ,
Trang 7an ninh và ổn định của khu vực Điều đó được giải thích bằng nhiều lý
do :
- Thứ nhất , lý do an ninh Là một quốc gia nằm chơ vơ trên biển , các nước châu Đại Dương luôn có cảm giác " thiếu khả năng phòng vệ
" , do đó luôn muốn kiến tạo một môi trường an ninh ổn định tại khu vực
- Thứ hai , lý do kinh tế Sự phát triển kinh tế năng động của các quốc gia thành viên ASEAN từ giữa thập kỷ 1970 đến nay cùng với những chuyển biến chính trị tích cực đã làm thay đổi căn bản diện mạo khu vực Đông Nam Á và tạo nên những cơ hội to lớn cho sự phát triển quan hệ kinh tế đối ngoại với khu vực
- Thứ ba , trong xu thế khu vực hoá gia tăng trong đời sống quốc tế , việc các nước châu Đại Dương tăng cường liên kết với khu vực ASEAN sẽ có thể phát triển ảnh hưởng của mình ở khu vực châu Á Trong những năm gần đây , mối quan hệ giữa hai nhóm nước này ngày càng được tăng cường và tiến triển tốt đẹp
Câu 10.Phân tích những vấn đề nổi bật của chế độ chính trị xã hội chủ nghĩa hiện nay
Khái niệm chế độ chính trị : là Hệ thống các nguyên tắc, phương thức, biện pháp, thủ đoạn thực hiện quyền lực nhà nước Hệ thống pháp luật, những quyền năng thực tế mà các cơ quan, nhân viên nhà nước được giao sử dụng và những hình thức pháp lý tổ chức, thực hiện quyền lực nhà nước là biểu hiện cụ thể của chế độ chính trị một quốc gia
Chi phối trực tiếp chế độ chính trị của một quốc gia là đối sánh lực lượng giai cấp, quy mô và hình thức của đấu tranh gai cấp đang diễn ra trong xã hội Có ảnh hưởng đến chế độ chính trị của một nước là truyền
Trang 8thống lịch sử xây dựng, phát triển của quốc gia và tình hình, hoàn cảnh quốc tế cũng trực tiếp chi phối cung cách hành sự của chế độ chính trị
Ở những hình thái kinh tế - xã hội khác nhau, với kiểu nhà nước khác nhau thường tồn tại những chế độ chính trị khác nhau và ngay những quốc gia tồn tại dựa trên cùng một hình thái kinh tế - xã hội, do truyền thống lịch sử chỉ phối, vẫn tồn tại những chế độ chính trị khác nhau Trong nhà nước xã hội chủ nghĩa, chế độ chính trị được thể hiện xét theo bản chất, có đặc trưng tiêu biểu - dân chủ mang tính chất thực
sự và rộng rãi, lần đầu tiên trong lịch sử có cơ chế bảo đảm sự bình đẳng, ngang quyền, dân chủ, tự do đối với mọi cá nhân thuộc mọi tầng lớp nhân dân đoàn kết, thống nhất trên nền tảng của khối đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng của giai cấp công nhân, như ở Việt Nam, nhằm hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Tất nhiên, đây là cả một quá trình, đòi hỏi nhiều bước đi với nhiều thập kỉ có khi rất khẩn trương và vững chắc để tiến tới đích Trong quá trình đó, có thể có giai đoạn chế độ chính trị vận hành kém hiệu quả, có những vi phạm dân chủ nghiêm trọng, phải có sự điều chỉnh, kiện toàn, củng cố
Cơ sở kinh tế - xã hội : nền kinh tế xã hội được xác lập trên cơ sở quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa nền tảng là chế độ công hữu về tư liệu sản xuất dưới hai hình thức toàn dân và tập thể Nhân dân là chủ thể
tư liệu sản xuất Chế độ chính trị xã hội chủ nghĩa được xây dựng trên
cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lenin Dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản, dựa trên nền tảng liên minh Công – Nông – Trí thức
Đặc điểm : trong quá trình lãnh đạo xây dựng nền chính trị xã hội chủ nghĩa các Đảng Cộng Sản thực hiện những nguyên tắc cơ bản :
Trang 9- Thực hiện quyền làm chủ nhân dân lao động, từng bước xóa bỏ nạn áp bức, bóc lột
- Xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ĐCS là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội
- Nhà nước mang bản chất giai cấp công nhân, đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân và toàn thể dân tộc với nhiệm vụ chủ yếu là
tổ chức xây dựng Chủ nghĩa xã hội
- Xây dựng và củng cố khối liên minh Công – Nông – Trí thức và các tầng lớp nhân dân lđ khác làm cơ sở chính trị của hệ thống chính trị
xã hội
- Hệ thống chính trị được tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ, nhà nước được tổ chức theo nguyên tắc tập quyền xã hội chủ nghĩa
- Xác lập và củng cố chế độ sở hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, làm nền tảng cho chính trị xã hội
- Đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tôn trọng chủ quyền các quốc gia, bảo vệ hòa bình thế giới, giải quyết mọi bất đồng quốc tế bằng phương pháp hòa bình
Các giá trị của chế độ chính trị XHCN :
- CNXH tạo thế cân bằng sức mạnh quân sự đối với chủ nghĩa đế quốc, ngăn chặn Chiến tranh thế giới, góp phần quan trọng trong công cuộc tiêu diệt chủ nghĩa phát xít, bảo vệ hòa bình thế giới
- CNXH đã là đồng minh chiến lược, chỗ dựa vững chắc của phong trào giải phóng dân tộc – làm biến đổi cục diện chính trị thế kỉ XX
- CNXH là niềm cổ vũ cho phong trào cách mạng thế giới, là tấm gương và niềm tin ở tương lai tươi sáng cho loài người
Trang 10- Dưới chế độ XHCN, nhân dân lao động được giải phóng khỏi ách áp bức, bóc lột, phát huy tinh thần sáng tạo trong xây dựng xã hội mới với những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
- CNXH tác động tích cực đến cuộc đấu tranh của nhân dân trong lòng các nước tư bản chủ nghĩa, nhờ đó đạt được những giá trị dân chủ
và tiến bộ xã hội
Trong giai đoạn hiện nay CNXH và CNTB cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh Thời đại ngày nay là thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH, do vậy xuyên suốt thời kỳ quá độ là cuộc đấu tranh giữa CNXH
và CNTB Hòa bình, cùng hợp tác để phát triển, cùng có lợi.:
- Trong giai đoạn hiện nay CNXH và CNTB cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh Thời đại ngày nay là thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH, do vậy xuyên suốt thời kỳ quá độ là cuộc đấu tranh giữa CNXH
và CNTB
- Hòa bình, cùng hợp tác để phát triển, cùng có lợi