BƯỚU BÀNG QUANG TỔNG QUAN VÀ THỐNG KÊ TẠI MEDIC HOÀ HẢO

SỐ LIỆU THỐNG KÊ BƯỚU BÀNG QUANG ĐƯỢC PHÁT HIỆN QUA NỘI SOI BÀNG QUANG TẠI KHOA NIỆU MEDIC Thời gian : 01082022 – 01 022023 Tổng số ca soi : 821 ca Tổng số ca có bướu : 63 ca trong đó 50 ca phát hiện bướu lần đầu, 13 ca đã cắt đốt nội soi và đang được soi theo dõi định kỳ. Số ca nam : nữ là 46 : 17 tương đương tỉ lệ 2.7 : 1 Lứa tuổi : 53 ca > 50 tuổi chiếm 84 % tổng số ca

BƯỚU BÀNG QUANG

TỔNG QUAN VÀ THỐNG KÊ TẠI MEDIC HOÀ

HẢO

BS Đỗ Ngọc Anh Khoa

SỐ LIỆU THỐNG KÊ BƯỚU BÀNG QUANG ĐƯỢC

PHÁT HIỆN QUA NỘI SOI BÀNG QUANG TẠI KHOA

Số ca nam : nữ là 46 : 17 tương đương tỉ lệ 2.7 : 1

Lứa tuổi : 53 ca > 50 tuổi chiếm 84 % tổng số ca

I Đại Cương

Ung thư thường gặp trong các ung thư đường tiết niệu

Đứng hàng thứ 2 của tăng sinh ác tính đường niệu sinh dục, sau ung thư tiền liệt tuyến

Thường gặp thứ 7 ở nam giới, thứ 11 ở cả 2 giới

Ở nước ta tần suất đỉnh ở bệnh nhân độ tuổi từ 50-70 tuổi, với tỉ lệ nam : nữ trước đây là 1,2 : 1 và hiện nay là 3 : 1

II Nguyên Nhân

1) Môi trường và bệnh nghề nghiệp

Tiếp xúc với hóa chất: betanaphtilamine và benzidine.Hấp thu qua hô hấp, tiêu hóa

được đào thải qua đường niệu với nồng độ cao hơn 100 lần trong máu Thời gian trung bình để phát triển bệnh 10 – 20 năm

2) Thuốc lá:

Được coi là yếu tố hàng đầu

1/3 số trường hợp có liên quan đến thuốc láNgười hút thuốc có nguy cơ cao gấp 4 lần, tương đương ở cả 2 giới

1887 Nó đã bị rút khỏi sử dụng thuốc là nguy hiểm từ những năm 1970

SÁN MÁNG

Phân loại K Bàng Quang

Carcinoma tuyến khoảng 1-2%

Carcinoma tế bào chuyển tiếp

chiếm khoảng hơn 90% các

trường hợp ung thư bàng

CHẨN ĐOÁN

Tiểu máu: 85 – 90% Nhiễm trùng niệu thứ phátKich thích bàng quang: tiểu gấp, tiểu nhiều lần: 20%

7

Đại thể, đơn thuần, tự nhiên có và tự hết

Ngày càng xuất hiện thường xuyên với mức độ nặng hơn20% ung thư bàng quang chỉ tiểu máu vi thể

Có thể có triệu chứng kèm theo tuỳ theo vị trí bướu

TIỂU MÁU

8

Bế tắc đường tiểu : giai đoạn trễ do xâm lấn hoặc chèn ép đường tiểu.

Siêu Âm Bụng : có thể giúp phát hiện bướu bàng quang, nhất là những bướu có kích thước > 1 cm

◦ Siêu âm không thể phân biệt giữa bướu thâm nhiễm tại chỗ

và viêm quanh bàng quang sau cắt đốt nội soi.

◦

Dụng cụ nội soi và sinh thiết

NỘI SOI SINH THIẾT CHẨN ĐOÁN BƯỚU BÀNG QUANG

BƯỚU DẠNG CHỒI CÓ CUỐNG

BƯỚU CỔ BÀNG QUANG BƯỚU DẠNG SÙI LAN TOẢ, CÓ TĂNG SINH MẠCH MÁU

BƯỚU DẠNG CHỒI SÙI NHIỀU THUỲ, LAN TOẢ, CÓ TĂNG SINH MẠCH MÁU

BƯỚU CÓ DẠNG THÂM NHIỄM,

KHÔNG CUỐNG, ĐÁY LAN RỘNG, KÈM TĂNG SINH MẠCH MÁU

SẸO CẮT ĐỐT NỘI SOI BƯỚU BÀNG QUANG

BƯỚU NIỆU MẠC TẠI LỖ CẮM NIỆU QUẢN

SOI BÀNG QUANG

Quang động học chẩn đoán (Photodynamic diagnosis - Fluorescence cystoscopy):

Soi bàng quang dưới ánh sáng tím sau khi bơm vào bàng quang 5

aminolevulinate hoặc hexaminolevulinate

25

SOI BÀNG QUANG

Soi bằng dải ánh sáng hẹp (Narrow-band imaging):

Ở dải ánh sáng hẹp, tương phản giữa niệu mạc bình thường và mô

bướu giàu mạch máu được tăng cường

Bao gồm 2 bước sóng được hấp thu bởi hemoglobin:

 415nm: xuyên qua được lớp niêm mạc nông

 540nm: độ xuyên thấu cao hơn

26

ĐIỀU TRỊ

Ung thư bàng quang không xâm lấn cơ

Ung thư bàng quang xâm lấn cơ

33

UNG THƯ BÀNG QUANG KHÔNG

UNG THƯ BÀNG QUANG KHÔNG XÂM LẤN CƠ

Cắt đốt nội soi bướu bàng quang là phương pháp điều trị ban đầucho những sang thương nhìn thấy được

Vừa chẩn đoán vừa điều trị

Cắt đốt thành từng mảnh  đáy, cuống bướu

Hoặc en - bloc

35

UNG THƯ BÀNG QUANG KHÔNG

XÂM LẤN CƠ

Biến chứng:

Chảy máu nhẹ và kích thích tại chỗ: thường gặp

Chảy máu không kiểm soát và thủng bàng quang lâm sàng 1– 6.7%

Thủng bàng quang ngoài phúc mạcđặt ống thông niệu đạo kéo dài Thủng bàng quang trong phúc mạc ít có khả năng lành một cách tự nhiên và thường phải phẫu thuật mổ mở hoặc nội soi

36

BƯỚU TÁI PHÁT TRÊN NỀN SẸO CẮT ĐỐT CŨ

Không phải lúc nào cũng có thể cắt đốt hoàn toàn bướu, có thể là do bướu quá nhiều, giải phẫu không thể tiếp cận, tình trạng bệnh nhân không ổn định đòi hỏi phải ngừng thủ thuật sớm hoặc do nguy cơ thủng

Điều quan trọng là phải lấy đủ cơ

trong mẫu sinh thiết để đánh giá sự

xâm lấn cơ, đặc biệt trong trường hợp

bệnh T1 được xác định hoặc nghi ngờ

có bướu xâm lấn

Trong một bài review, Miladi et al

(2003) phát hiện ra rằng TURBT thứ

hai phát hiện bướu còn sót lại ở 26%

đến 83% bệnh nhân và sửa chữa các

sai sót về giai đoạn lâm sàng ở một

nửa số bệnh nhân đó

Hóa trị nội bàng quang : làm giảm khả năng tái phát, giảm xâm lấn tại chỗ, ngăn ngừa khả năng di căn.

◦ Các hóa chất thường dùng : Mitomycin C, thiotepa, doxorubicin.

◦ Bơm vào bàng quang qua sonde Foley ngay sau cắt đốt bướu bàng quang, giữ lại 2 giờ trước khi xả, lập lại mỗi tuần trong 6-8 tuần.

Tác dụng phụ:

 Triệu chứng kích thích

 Viêm bàng quang hoá học

 Giảm dung tích bàng quang

 Vôi hoá

Điều trị sau cắt đốt nội soi

UNG THƯ BÀNG QUANG KHÔNG XÂM LẤN CƠ

Liệu pháp miễn dịch BCG nội bàng quang:

BCG chứa vi khuẩn lao giảm độc lực

Có hoạt tính kháng ung thư trong ung thư niệu mạc

2 – 4 tuần sau TURBT

BCG bột + 50mL saline bơm vào bàng quang, giữ ít nhất 1-2h

Mỗi tuần/6 tuần + mỗi tuần x 3 tuần/ tháng 3 – 6 - 12

 giảm tỷ lệ tái phát + tiến triển của bệnh

39

Campbell – Walsh Urology 12 th Ed

UNG THƯ BÀNG QUANG XÂM LẤN CƠ

Cắt bàng quang toàn phần được khuyến cáo chỉ định cho bệnh nhân MIBC T2-T4a, N0-Nx, M0 Các chỉ định khác bao gồm các khối u không xâm lấn có nguy cơ cao và tái phát, BCG khó điều trị, BCG tái phát và BCG không đáp ứng điều trị, các khối u T1G3, cũng như bệnh u nhú lan rộng không thể kiểm soát được bằng TURB

Được chỉ định ở những bệnh nhân không đáp ứng với điều trị bảo tồn, những khối u đáp ứng kém với hóa trị và RT

Như một can thiệp giảm nhẹ, trong trường hợp có rò bàng quang, đau và tiểu máu tái phát

Tiêu chuẩn vàng của điều trị cho bệnh nhân ung thư bàng quang xâm lấn cơ

40

UNG THƯ BÀNG QUANG XÂM LẤN CƠ

Chuyển lưu nước tiểu sau phẫu thuật cắt bàng quang tận gốc bao gồm:

-Mở niệu quản ra da hoặc qua túi chứa

-Tạo hình bàng quang trực vị

-Chuyển lưu nước tiểu qua đại tràng

41

EAU GuideLine 2020 , Muscle Invasive Bladder Cancer

UNG THƯ BÀNG QUANG XÂM

LẤN CƠ

►Tỷ lệ sống sót 5 năm sau phẫu thuật dựa trên giai đoạn khối u:

→ 88% đối với T0, Ta hoặc TIS

→ 80% với T1

→ 81% với T2

→ 68% với T3a

→ 47% với T3b

→ 44% với T4a (Stein và cộng sự, 2001)

►Tái phát sau phẫu thuật thường xảy ra trong vòng 3 năm đầu tiên.Tỷ lệ tái phát vùng chậu thấp (7 -10%); hầu hết bệnh nhânthất bại điều trị có tái phát xa

42

Smith & Tanagho ‘s General Urology 19 th ED , Urothelial Carcinoma , Bladder

Carcinomas , Treatment , Surgrey, page 318

UNG THƯ BÀNG QUANG XÂM

LẤN CƠ

Xạ trị:

Xạ trị được xem là một lựa chọn điều trị khi bệnh nhân không

thích hợp cho việc cắt bỏ bàng quang hoặc như một phần của

phương pháp bảo tồn bàng quang đa mô thức

Liều mục tiêu cho BC là 64-66 Gy

Xạ trị trước và sau phẫu thuật trong ung thư bàng quang xâm lấn cơ: không làm tăng tỉ lệ sống cho bệnh nhân

43

EAU GuideLine 2020 , Muscle Invasive Bladder Cancer

UNG THƯ BÀNG QUANG XÂM

Hóa trị kết hợp cisplatin giúp cải thiện tỷ lệ sống sót chung (8% sau 5 năm)

44

EAU GuideLine 2020 , Muscle Invasive Bladder Cancer

Bướu bàng quang vẫn còn có nhiều vấn đề trong hoàn cảnh Việt

Nam : tình trạng hút thuốc lá trong giới trẻ, bảo hộ lao động và an toàn vệ sinh chất thải trong các khu công nghiệp, phương tiện chẩn đoán và tầm soát bướu bàng quang còn thiếu ở những cơ sở y tế tuyến trước

Những tiến bộ trong chẩn đoán, phát hiện sớm và điều trị trong thời gian qua đã đem lại nhiều cơ hội cho các nhà niệu học cứu sống

bệnh nhân, kéo dài thời gian sống và tăng chất lượng cuộc sống cho

họ

Kết luận

THANK YOU