Năng lực công chức Ủy ban nhân dân cấp xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. Năng lực công chức Ủy ban nhân dân cấp xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. Năng lực công chức Ủy ban nhân dân cấp xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. Năng lực công chức Ủy ban nhân dân cấp xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp.Năng lực công chức Ủy ban nhân dân cấp xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN
NĂNG LỰC CỦA CÔNG CHỨC ỦY BAN NHÂN DÂN
CẤP XÃ Ở HUYỆN THÁP MƯỜI,
TỈNH ĐỒNG THÁP
Ngành: Quản lý công
Mã ngành: 8340402
Họ và tên học viên: Huỳnh Thị Thúy Kiều
Mã số học viên: 911820030
Mã lớp: CH20QLC_ĐT9 Khóa: 9 Đợt: 1 Năm: 2020
Người HDKH: TS Nguyễn Hồng Anh
TRÀ VINH, NĂM 2021
Trang 21 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công
việc”, “muôn việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém” Thực hiện
lời dạy của Người và trước yêu cầu thực tiễn của sự nghiệp đổi mới, cải cách hành chính đất nước hiện nay đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường, thị trấn (gọi chung là cán bộ, công chức cấp xã) đáp ứng được về năng lực, trình độ, khả năng thích ứng với nhiệm vụ đảm nhiệm
Hệ thống chính trị ở nước ta hiện nay có bốn cấp là: Trung ương; tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh; xã, phường, thị trấn Cấp xã (xã, phường, thị trấn) là cấp cuối cùng trong hệ thống quản lý nhà nước, là nơi trực tiếp tổ chức và lãnh đạo nhân dân thực hiện đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và các nhiệm vụ chính trị cụ thể ở mỗi cơ sở;
là nơi hiện thực hóa nghị quyết của Đảng trong cuộc sống Công chức xã được tuyển dụng và phụ trách những lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ cụ thể tại UBND cấp xã, trực tiếp tham mưu cho lãnh đạo UBND cấp xã trong việc điều hành, chỉ đạo công tác, thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Theo Khoản 1 Điều 2 Nghị định 34/2019/NĐ-CP quy định số lượng cán bộ, công chức cấp xã được bố trí theo Quyết định phân loại đơn vị hành chính xã, phường, thị trấn. Đối với huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp hiện nay có 13 xã, thị trấn theo đó, công chức cấp xã sẽ gồm 07 chức danh và không bố trí quá 13 người đối với mỗi xã
Thực tiễn cho thấy, trong thời gian qua cấp xã đã kịp thời giải quyết, phản ánh, đề xuất với huyện và Tỉnh trong việc đề ra nhiều chủ trương, chính sách phù hợp với quyền và lợi ích của tổ chức và cá nhân; là nơi triển khai thực hiện Chương trình tổng thể CCHC, trước hết là cải cách TTHC theo mô hình một cửa, một cửa liên thông, góp phần bảo đảm tốt hơn các dịch vụ hành chính công cho Nhân dân; là nơi khai thác thế mạnh riêng để góp phần tăng trưởng kinh tế của tỉnh, tạo tiền đề chăm lo tốt đời sống Nhân dân trên địa bàn
Trang 3Tuy nhiên trong thời gian qua, công chức cấp xã vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, yếu kém trong tham mưu, giúp UBND cụ thể hoá và xây dựng các văn bản QPPL, đề xuất xử lý tình huống thuộc chuyên ngành Mặt khác, việc thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trong giải quyết các TTHC cho công dân vẫn còn
có lúc, có nơi thiếu tập trung, công chức yếu chuyên môn nên chưa bảo đảm thời gian, còn gây phiền hà cho Nhân dân; việc giải quyết khiếu nại, đặc biệt là khiếu nại về tranh chấp đất đai, đền bù giải phóng mặt bằng còn kéo dài… làm ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý HCNN trên địa bàn huyện
Nhận thấy càng ngày Đảng và Nhà nước ta càng quan tâm, chăm lo nhiều hơn đến mọi khía cạnh, lĩnh vực đời sống, cả về vật chất lẫn tinh thần của nhân dân Đồng thời để ngăn ngừa sự suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống trong công chức, tìm ra những người có năng lực thực sự, biết lo cái lo của dân, hết mình vì đời sống nhân dân huyện nhà càng cấp thiết hơn lúc nào hết Vì vậy, tác giả chọn đề tài:“Năng lực của công chức Ủy ban nhân dân cấp xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp” làm luận văn thạc sĩ.
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
2.1 Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng năng lực đội ngũ công chức cấp xã, từ đó đưa ra định
hướng và các giải pháp nhằm nâng cao năng lực đội ngũ công chức cấp xã huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
2.2 Mục tiêu cụ thể
Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao năng lực của công chức cấp xã
Phân tích, đánh giá thực trạng năng lực công chức cấp xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
Đề xuất, kiến nghị một số giải pháp góp phần nâng cao năng lực công chức cấp xã huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
Trang 43 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
Vấn đề luận văn đề cập đến đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, một số công trình nghiên cứu có liên quan như:
PGS.TS Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS Trần Xuân Sầm chủ biên: Luận cứ
khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội,
năm 2003
Trong cuốn sách này, hai tác giả đã nêu và phân tích các luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Điểm nổi bật của luận cứ là việc đưa ra nội dung, “tiêu chuẩn hóa cán bộ” đây là một quan điểm đổi mới trong công tác cán bộ, tuy nhiên, tác phẩm viết ở tầm rộng: đội ngũ cán bộ Nhà nước nói chung, chứ chưa chuyên sâu về đội ngũ cán bộ cấp xã nói riêng, ở đây tác giả có thể vận dụng và kế thừa trong luận văn của mình để đưa ra các tiêu chuẩn hóa năng lực công chức cấp xã phù hợp với huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
TS Thang Văn Phúc và TS Nguyễn Minh Phương (2005): “Cơ sở lý luận
và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức”, Nhà xuất bản Chính trị Quốc
gia, Hà Nội Đây là công trình nghiên cứu quy mô và có nhiều đóng góp quan trọng, góp phần làm rõ cơ sở khoa học cho việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung ở nước ta hiện nay Công trình nghiên cứu trên phạm vi rộng, do
đó vấn đề về năng lực công chức cấp xã chưa được làm rõ trong nghiên cứu này Mặc dù vậy, tác giả đã kế thừa một phần cơ sở lý luận và cách thức tiếp cận trong nghiên cứu này để phục vụ cho luận văn
TS Nguyễn Hữu Đức, Ths Phan Văn Hùng (2010): “Xác định tiêu chuẩn và
phương pháp đánh giá chính quyền xã trong sạch vững mạnh”, Nhà xuất bản
Chính trị Quốc gia, Hà Nội Các tác giả của công trình này đều có nhiều kinh nghiệm nghiên cứu và công tác quản lý về chính quyền địa phương nói chung, chính quyền cấp xã nói riêng, do đó công trình này có nhiều giá trị tham khảo cả
Trang 5về lý luận và thực tiễn Tác phẩm đã xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn và phương pháp đánh giá cơ bản đối với chính quyền xã
Tuy nhiên, các tác giả không nghiên cứu trực tiếp về đội ngũ công chức cấp
xã, do đó luận văn chủ yếu kế thừa về cách tiếp cận và xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá công chức cấp xã Những công trình nghiên cứu trên đã đưa ra những cơ
sở lý luận và thực tiễn về một số vấn đề liên quan đến đội ngũ công chức nói chung và công chức cấp xã nói riêng Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên ở bình diện rộng nên chưa đi sâu nghiên cứu về năng lực công chức cấp xã ở từng địa phương cụ thể Mặc dù vậy, những công trình này là nguồn tư liệu quý, được tác giả kế thừa một phần để làm rõ cơ sở lý luận về chính quyền cấp xã và công chức cấp xã
Ngoài ra, còn có một số bài viết, nghiên cứu được đăng trên các Tạp chí Tổ chức nhà nước, Tạp chí Cộng sản như:
Bài viết: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, góp phần
xây dựng chính quyền địa phương vững mạnh” của tác giả Đoàn Văn Tình, Đại
học Nội vụ Hà Nội được đăng trên tạp chí điện tử tổ chức nhà nước ngày 16/3/2015;
Bài viết: “Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã từ sau Hội nghị
Trung ương 5 khóa IX và một số kiến nghị” của tác giả Ths Trần Thị Hạnh,
Trường Đại học Nội vụ - Bộ Nội vụ đăng trên tạp chí cộng sản ngày 3/7/2015;
Bài viết: “Xác định năng lực của công chức cấp xã trong thực thi công vụ”
của Ths Vũ Thúy Hiền, Trường đào tạo bồi dưỡng cán bộ, công chức, Bộ Nội vụ đăng trên tạp chí điện tử tổ chức nhà nước ngày 29/3/2016;
Luận án tiến sĩ: “Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính tỉnh
Hải Dương”, do Nguyễn Kim Diện thực hiện năm 2006, Trường Đại học Kinh tế
quốc dân Luận án đã hệ thống được những lý luận cơ bản về nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước nói chung và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước của tỉnh Hải Dương nói riêng Đồng thời đã phân
Trang 6tích và rút ra những đánh giá thực trạng đó một cách khách quan, chính xác về một
số ưu điểm và hạn chế về chất lượng đội ngũ công chức hành chính sự nghiệp nhà nước tỉnh Hải Dương trong thời kỳ mới Luận án cũng đã đưa ra những quan điểm, mục tiêu và một số giải pháp quan trọng, phù hợp, nêu lên những kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công chức hành chính nhà nước tỉnh Hải Dương trong thời kỳ đổi mới Song tác giả luận án mới chỉ dừng lại ở đội ngũ công chức hành chính chứ chưa chuyên sâu về công chức cấp xã, vốn mang nhiều đặc thù nhất định
Luận án tiến sĩ:“Chính sách tạo động lực cho cán bộ công chức cấp xã
(nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Nghệ An)” do Lê Đình Lý thực hiện năm 2010, ở đề
tài này tác giả thừa hưởng một số vấn đề cơ sở lý luận về động lực và chính sách tạo động lực cho công chức cấp xã để nghiên cứu trong quá trình viết luận văn Động lực có liên quan mật thiết với kết quả, thành tích công tác của công chức Khi người công chức có động lực tốt, họ sẽ có sự quyết tâm, tự giác, hăng say, nỗ lực đưa hết khả năng của mình để thực hiện nhiệm vụ được giao sao cho đạt được hiệu quả cao nhất
Luận án tiến sĩ, “Hoàn thiện pháp luật về cán bộ, công chức chính quyền
cấp xã đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa” do Mạc
Minh Sản thực hiện năm 2008 Nghiên cứu làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực trạng của pháp luật về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã để đưa ra những quan điểm phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện pháp luật về cán bộ, công chức chính quyền cấp xã nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay
Luận văn thạc sĩ: “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
của thị xã Từ sơn, tỉnh Bắc Ninh” do Nguyễn Thị Ban Mai thực hiện năm 2015 Ở
luận văn này nghiên cứu thừa hưởng các giải pháp, thực trạng ở một địa phương cụ thể
Luận văn thạc sĩ: “Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã, huyện
Yên Định, tỉnh Thanh Hóa” do Nguyễn Thị Thảo thực hiện năm 2014 Ở luận văn
Trang 7này cũng nghiên cứu cụ thể tại một địa phương mà có một số đặc điểm cần thiết cho tác giả trong việc tham khảo để nghiên cứu
Luận văn thạc sĩ: “Nâng cao năng lực đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn
TP Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu” do Nguyễn Thị Anh Thảo thực hiện năm
2014 Ở luận văn này cũng nghiên cứu cụ thể tại một địa phương mà có một số đặc điểm cần thiết, phù hợp trong việc tham khảo để nghiên cứu nhằm rút ra một số bài học của các địa phương khác trong luận văn này
Các công trình nghiên cứu trên về cán bộ, công chức cấp xã, về cơ cấu tổ chức bộ máy, chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã và cán bộ, công chức cấp xã, năng lực của công chức cấp xã, công tác quản lý, xây dựng đội ngũ này trên nhiều khía cạnh và địa phương khác nhau, qua các nghiên cứu trên cho thấy vai trò quan trọng của đội ngũ công chức cấp xã quyết định hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước của chính quyền cấp xã đáp ứng tốt nhu cầu của người dân góp phần đảm bảo cho sự ổn định và phát triển của đất nước Trên cơ sở quy định chung của pháp luật về cán bộ, công chức cấp xã thì năng lực của đội ngũ này ở từng địa phương có những đặc điểm riêng liên quan đến điều kiện tự nhiên, cơ cấu kinh tế - xã hội mà có sự khác biệt Vì vậy, trong công tác xây dựng đội ngũ này có những kinh nghiệm có thể kế thừa, nhưng một số điểm cần phải có sự nghiên cứu, phân tích sâu hơn cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ cụ thể ở từng địa phương
Trước yêu cầu khách quan của quá trình phát triển và từ thực tiễn địa phương, tôi nhận thấy cần có công trình nghiên cứu toàn diện về năng lực quản lý nhà nước của đội ngũ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Tháp Mười, đặc biệt là
về năng lực của đội ngũ công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu mới
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp khảo cứu tài liệu: Mục đích sử dụng phương pháp này
nhằm xây dựng cơ sở lý luận ở chương 1 cũng như thu thập các thông tin để đánh giá thực trạng ở chương 2 Những tài liệu được sử dụng rất đa dạng và
Trang 8phong phú bao gồm các sách, bài báo, các văn bản pháp luật, các báo cáo của các cơ quan có thẩm quyền
Phương pháp điều tra xã hội học: Mục đích để thu thập thông tin về
năng lực của công chức cấp xã và các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực của công chức cấp xã thông qua ý kiến đánh giá của chính bản thân công chức cấp xã; chủ tịch, phó chủ tịch UBND cấp xã và công dân
Phỏng vấn sâu: Trên cơ sở các câu hỏi đã xây dựng sẵn tác giả tiến hành
phỏng vấn sâu với:
Tác giả tiến hành phỏng vấn sâu với: 25 người là chủ tịch, phó chủ tịch UBND các xã thuộc huyện Tháp Mười nhằm thu thập những thông tin về thực trạng, nguyên nhân ảnh hưởng đến trình độ công chức UBND cấp xã của huyện
Lựa chọn ngẫu nhiên 35 người dân của 12 xã và 1 thị trấn thuộc huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp (những người có công việc cần phải giải quyết tại UBND xã) nhằm thu thập thêm những thông tin liên quan đến trình độ của công chứcs UBND xã ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả làm việc của xã
Phương pháp quan sát: Bằng phương pháp này tác giả có thể có được
những thông tin liên quan đến thực trạng trình độ công chức UBND xã, nguyên nhân ảnh hưởng đến trình độ công chức UBND các xã trong huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
Phương pháp so sánh: Đề tài sử dụng biện pháp so sánh giữa thực trạng
trình độ công chức UBND cấp xã huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp với thực trạng chung của các công chức UBND cấp xã trong cả nước nhằm đưa ra những giải pháp khuyến nghị phù hợp
5 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
5.1 Phạm vi nội dung: Đề tài luận văn nghiên cứu năng lực công chức cấp
xã thông qua các yếu tố cấu thành năng lực công chức và kết quả thực thi công vụ
Trang 95.2 Phạm vi không gian: Đề tài tập trung nghiên cứu giải pháp nâng cao
năng lực công chức cấp xã tại 13 xã, thị trấn trên địa bàn huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp
5.3 Phạm vi thời gian: từ năm 2017 đến năm 2021 Đề xuất giải pháp và
khuyến nghị cho giai đoạn 2020-2022 và những năm tiếp theo
6 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT
6.1 Đối tượng nghiên cứu
Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã nói chung và cán bộ, công chức các xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp nói riêng
Các chức danh công chức cấp xã được quy định tại Nghị Định số 92/2009/NĐ-CP của Chính Phủ nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, ban hành ngày 22 tháng 10 năm 2009, gồm các chức danh sau đây: Trưởng Công an (nơi chưa bố trí lực lượng công an chính quy); Chỉ huy trưởng quân sự; Văn phòng
- Thống kê; Địa chính - Xây dựng; Tài chính - Kế toán; Tư pháp - Hộ tịch; Văn hoá - Xã hội
6.2 Đối tượng khảo sát
Các chủ tịch, phó chủ tịch UBND các xã; người dân đang sinh sống tại các
xã trên địa bàn huyện Tháp Mười
7 KẾT CẤU LUẬN VĂN
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục đề tài bao gồm 3 chương:
Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG
CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1.1 Nhận thức chung về chất lượng cán bộ, công chức cấp xã
1.1.1 Công chức cấp xã
1.1.1.1 Khái niệm công chức cấp xã
Trang 101.1.1.2 Vai trò công chức cấp xã
1.1.1.3 Đặc điểm của công chức cấp xã
1.1.2 Hoạt động công vụ của công chức cấp xã
1.1.2.1 Khái niệm và các yếu tố cấu thành
1.1.2.2 Tiêu chí đánh giá năng lực của công chức cấp xã
1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ, công chức cấp xã và tiêu chí đánh giá chất lượng cán bộ, công chức cấp xã
1.2.1 Việc quy định rõ ràng và hợp lý tiêu chuẩn trong việc tuyển dụng công chức 1.2.2 Cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm và bố trí, sử dụng công chức cấp xã
1.2.3 Công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã
1.2.4 Công tác đánh giá, xếp loại công chức cấp xã
1.2.5 Tiền lương và chế độ đãi ngộ của công chức cấp xã
1.2.6 Công tác kiểm tra, giám sát thực thi công vụ của công chức cấp xã
1.2.7 Trang thiết bị và điều kiện làm việc
1.3 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã ở một số địa phương và bài học kinh nghiệm
1.3.1 Kinh nghiệm nâng cao năng lực công chức cấp xã của tỉnh Bình Thuận và tỉnh Hà Tĩnh
1.3.2 Một số bài học tham khảo rút ra từ nghiên cứu kinh nghiệm tỉnh Bình Thuận
và Hà Tĩnh
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
Chương 2 THỰC TRẠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ Ở HUYỆN THÁP
MƯỜI, TỈNH ĐỒNG THÁP 2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội các xã ở huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp