Tuần 13 Ngày soạn Tiết 25 Ngày dạy BÀI 23 MÔI TRƯỜNG VÙNG NÚI I Mục tiêu bài học 1 Kiến thức * Trình bày và giải thích ở mức độ đơn giản một số đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trường vùng núi Khí hậu[.]
Trang 1Tuần: 13 Ngày soạn:
Tiết: 25 Ngày dạy:
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
* Trình bày và giải thích ở mức độ đơn giản một số đặc điểm tự nhiên cơ bản của môi trường vùng núi:
- Khí hậu thực vật thay đổi theo độ cao và hướng của sườn núi
- Thay đổi theo độ cao: nguyên nhân, biểu hiện
- Thay đổi theo hướng của sườn núi: nguyên nhân, biểu hiện
* Biết được sự khác nhau về đặc điểm cư trú của con người ở một số vùng núi trên thế giới:
- Các vùng núi thường ít dân và là nơi cư trú của một số dân tộc ít người
- Các dân tộc ở miền núi châu á thường sống ở các vùng núi thấp, mát mẻ nhiều lâm sản
- Các dân tộc miền núi Nam Mĩ sống trên độ cao trên 3000m, nhiều đất bằng, thuận lợi trồng trọt, chăn nuôi
- Ở vùng sừng châu phi, người Ê-ti-ô-pi-a sống tập trung trên các sườn núi cao chắn gió, mưa nhiều, mát mẻ
2 kĩ năng:
- Đọc sơ đồ phân tầng thực vật theo độ cao ở vùng núi để thấy sự khác nhau giữa vùng núi đới nóng với vùng núi đới ôn hoà
- Quan sát tranh ảnh và nhận xét về các cảnh quan, các dân tộc ở vùng núi
3 Thái độ: Giáo dục học sinh bảo vệ môi trường vùng núi
II Phương tiện dạy học:
- Ảnh chụp vùng núi nước ta
- Bản đồ địa hình thế giới
- Các ảnh SGK
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 4’
- Cho biết các hoạt động kinh tế cổ truyền của các dân tộc phương Bắc?
- Tại sao các dân tộc phương Bắc sinh sống ở vùng ven biển mà không sinh sống ở vùng cực ?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: 1’ Môi trường vùng núi có thực vật thay đổi theo độ cao, theo hướng của sườn núi Càng lên cao không khí càng loãng, càng lạnh làm cho cảnh quan tự nhiên và cuộc sống của con người ở các vùng núi có đặc điểm khác biệt so với vùng đồng bằng Vậy cảnh quan vùng núi có sự khác biệt như thế nào ?
TG Hoạt động của GV và HS Nội dung
20’ Hoạt động 1: Tìm hiểu các đặc điểm của môi
trường
? Nhắc lại các yếu tố ảnh hưởng đến khí
hậu
1 Các đặc điểm của môi trường
Trang 2Vĩ độ, độ cao, vị trí gần hay xa biển
GV nhấn mạnh: Trong bài học hôm nay
chúng ta sẽ tìm hiểu yếu tố theo độ cao
Yêu cầu hs làm bài tập
Hs làm bài tập
? Tính nhiệt độ của điểm A và B Nhận xét
nhiệt độ, khí hậu theo độ cao
Hs nhớ lại kiến thức cũ ( cứ lên cao 100 m
nhiệt độ giảm 0o c)
A: -6o c B: 6o c
NX: nhiệt độ từ ấm áp → không lạnh → rất
lạnh
Hs nhận xét
GV treo h23.2
Hs quan sát
? Xác định trình bày vùng núi An pơ có
mấy vành đai ? giới hạn của mỗi vành đai
Hs vừa xác định vừa trình bày: có 4 vành
đai
0 - 900m: rừng lá rộng
900 - 2200m: rừng lá kim
2200- 3000m: đồng cỏ
> 3000m: băng tuyết
Hs nhận xét
Yêu cầu hs quan sát h23.1
Hs quan sát
? Mô tả nội dung ảnh
Trên đỉnh núi chỉ có tuyết trắng, không có
cây cối như ở sườn núi
? Qua h23.1 23.2 nhận xét thảm thực vật ở
môi trường vùng núi Giải thích
Thay đổi theo độ cao do khí hậu thay đổi
Hs nhận xét
GV nhấn mạnh: Mối quan hệ giữa khí hậu và
thực vật
GV treo lược đồ các đới khí hậu trên Trái Đất
? Tương ứng với các đai khí hậu có những
thảm thực vật nào Nhận xét, so sánh với
sự phân tầng theo độ cao
Rừng rậm nhiệt đới; rừng lá rộng; rừng lá
kim; đồng cỏ; tuyết
NX: gần giống như sự phân tầng thực vật
theo độ cao
GV treo bài tập
Cho các ô chữ dưới đây
- Khí hậu, thực vật thay đổi theo độ cao, thay đổi theo hướng của sườn núi
- Nguyên nhân: càng lên cao nhiệt độ càng giảm
- Thực vật phân tầng thành các vành đai giống như khi đi
từ vĩ độ thấp lên vĩ độ cao
Trang 31 rừng lá rộng
2
3
4 rừng lá kim
a) Sắp xếp ô chữ theo đúng thứ tự chỉ sự thay
đổi của thảm thực vật từ chân núi đến đỉnh
núi
b) Chỉ sự thay đổi của thực vật từ xích đạo
đến cực
Hs1: 1 Rừng lá rộng
2 Đồng cỏ
3 tuyết
4 rừng lá kim
HS 2: Rừng lá rộng; rừng lá kim; đồng cỏ;
tuyết
GV nhấn mạnh: Sự phân tầng thực vật theo
độ cao và theo vĩ độ gần giống nhau
GV treo h23.3
Hs quan sát
? So sánh sự khác nhau về sự phân tầng
thực vật theo độ cao ở đới nóng và đới ôn
hòa
Đới nóng: Vành đai thực vật nằm cao hơn
có vành đai rừng rậm nhiệt đới, đới ôn hòa
không có
? Vì sao ở cùng một độ cao mà thực vật ở
đới nóng phân tầng cao hơn đới ôn hòa
Đới nóng nằm ở vĩ độ thấp nhiệt độ cao→
khí hậu ấm áp hơn đới ôn hòa
Hs nhận xét
GV treo h23.2
? Nhận xét sự phân tầng thực vật ở hai bên
sườn của dãy núi Giải thích tại sao có sự
khác nhau đó
Thực vật sườn Nam cao hơn sườn Bắc ( do
sườn Nam là sườn đón nắng, đón gió) →Thực
vật xanh tốt, phát triển hơn sườn Bắc
Hs nhận xét
GV liên hệ dãy Trường Sơn Việt Nam
(Trường Sơn Tây và Trường Sơn Đông)
? Độ dốc của sườn núi có ảnh hưởng ntn
đến tự nhiên và kinh tế vùng núi
- Sườn đón gió, đón nắng thực vật xanh tốt, phát triển hơn sườn
Trang 4Lũ quét, lỡ đất, giao thông đi lại khó khăn,
gây khó khăn cho việc khai thác tự nhiên
vùng núi
? Chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi
trường vùng núi
Trồng rừng bảo vệ rừng vùng núi, chống ô
nhiễm nguồn nước
Chuyển ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm cư trú của
con người
GV treo MĐDS vùng núi và đồng bằng
? So sánh đặc điểm dân cư của vùng núi so
với vùng đồng bằng Nhận xét dân cư vùng
núi
Ít hơn so với vùng đồng bằng
Nhận xét: vùng núi có dân cư thưa thớt
? Tại sao vùng núi có dân cư thưa thớt
Do địa hình, khí hậu, tài nguyên
Yêu cầu hs đọc” Các dân tộc….trong lành”
Cho hs làm bài tập
Nối cột A với cột B thành câu thích hợp
A B
Các dân tộc Địa bàn
1 Châu Á A Sườn núi
2 Nam Mĩ B Núi thấp
3 ChâuPhi C Độ cao >
Hs làm bài tập
1- B
2-C
3- A
? Cho biết các dân tộc trên thế giới có đặc
điểm cư trú ntn ? Tại sao
Khác nhau phụ thuộc vào điều kiện địa
hình, khí hậu tài nguyên
LHVN
2 Đặc điểm cư trú của con người
- Vùng núi có dân cư thưa thớt
là nơi cư trú của các dân tộc ít người
- Các dân tộc ở miền núi châu
Á thường sống ở các vùng núi thấp, mát mẻ nhiều lâm sản
- Các dân tộc miền núi Nam
Mĩ sống trên độ cao trên 3000m, nhiều đất bằng, thuận lợi trồng trọt, chăn nuôi
- Ở vùng sừng châu phi, người Ê-ti-ô-pi-a sống tập trung trên các sườn núi cao chắn gió, mưa nhiều, mát mẻ
4 Củng cố: 3’
- Phần trắc nghiệm đã củng cố trong quá trình dạy phần 1
- Tại sao thực vật thay đổi theo hướng của sườn núi ?
- So sánh sự phân tầng thực vật ở đới nóng và đới ôn hòa ? Tại sao có sự khác nhau đó ?
5 Dặn dò: 4’
- Học thuộc bài
- Chuẩn bị bài mới: Rèn kỹ năng phân tích biểu đồ nhiệt độ lượng mưa ở đới ôn hòa
Trang 5+ Xem lại vị trí của đới ôn hoà, các môi trường thuộc đới ôn hoà
+ Cách phân tích biểu đồ nhiệt độ lượng mưa ở đới ôn hoà ?
* Nhận xét rút kinh nghiệm:
………
………
………