Tiết 11 bài 11 các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp

Tiết 11 Soạn Tuần 6 Soạn Tiết 11 Dạy Bài 11 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Học sinh nắm được vai trò của các nhân tố tự nhiên và kinh tế[.]

Tuần: 6 Soạn:

Tiết:11 Dạy:

Bài 11

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

Học sinh nắm được vai trò của các nhân tố tự nhiên và kinh tế xã hội đối với sự phát triển và phân bố CN ở nước ta

Hiểu việc lựa chọn cơ cấu ngành và cơ cấu lãnh thổ CN phù hợp, phải xuất phát từ việc đánh giá đúng tác động của các nhân tố này

2 Kỹ năng:

- Đánh giá ý nghĩa kinh tế của các tài nguyên tự nhiên

- Có kỹ năng sơ đồ hóa các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp Phân tích biểu đồ để thấy cơ cấu kinh tế đa dạng

- Biết vận dụng kiến thức đã học để giải thích một hiện tượng địa lý kinh tế

3 Thái độ:

- Giáo dục ý thức bảo vệ tài nguyên khoáng sản, tiết kiệm năng lượng

- Tin tưởng vào đường lối phát triển kinh tế của chính phủ

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

1 Giáo viên:

- Bản đồ khoáng sản VN – bản đồ CN

- Bản đồ phân bố dân cư (lược đồ dân cư Trg 11)

- Sơ đồ tài nguyên thiên nhiên đối với sự phát triển một số ngành CN trọng điểm VN (phóng to)

2 Học sinh:

- Xem bài trước ờ nhà

- Đem Atlat Việt Nam

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ: 2’

Dựa vào bảng số liệu và biểu đồ đã vẽ, hãy nhận xét về sự thay đổi quy mô diện tích và tỉ trọng diện tích gieo trồng của các nhóm cây?

3 Giới thiệu: 1’

- Sự phát triển và phân bố CN nước ta phụ thuộc vào các nhân tố tự nhiên và kinh tế xã hội Khác với nông nghiệp, phát triển và phân bố công nghiệp chiệu tác động trước tiên là nhân tố kinh tế

XH Tuy nhiên nhân tố tự nhiên vẫn đóng vai trò quan trọng trong các ngành CN khai thác Còn kinh

tế xã hội quyết định sự phát triển của các ngành CN

? Dựa vào Atlat Địa lí Việt

Nam em có nhận xét gì về tài

nguyên khoáng sản ?

? Vai trò của các tài nguyên

khoáng sản đối với sự phát

triển công nghiệp?

GV: Treo sơ đồ chưa hoàn

chỉnh để hs điền vào ô trống

(mực đỏ)

? Các em quan sát sơ đồ mối

quan hệ giữa tài nguyên và các

- Đa dạng

- Là cơ sở để phát triển cơ cấu công nghiệp đa ngành

15’ I Các nhân tố tự nhiên:

- Tài nguyên thiên nhiên

đa dạng, tạo cơ sở phát triển cơ cấu công nghiệp

đa ngành:

+ Khoáng sản nhiên liệu (than, dầu, khí) là cơ sở phát triển công nghiệp năng lượng, hóa chất

- Khoáng sản kim loại

ngành công nghiệp, điền tiếp

vào ô trống sao cho tài nguyên

và các ngành CN thích hợp

HS khác: nhận xét phần ghi

của bạn lên bảng

GV kết luận

GV: Treo bảng đồ địa chất,

khoáng sản VN và bản đồ CN

? Dựa vào 2 bản đồ em hãy

nhận xét ảnh hưởng của sự

phân bố tài nguyên khoáng sản

đến sự phân bố 1 số ngành CN

trọng điểm của nước ta?

HS nhận xét bạn trả lời

? Ý nghĩa của các nguồn tài

nguyên có có trữ lượng lớn đối

với sự phát triển và phân bố

công nghiệp?

Nhấn mạnh: Cần hiểu rõ giá

trị, trữ lượng các tài nguyên

thiên nhiên rất quan trọng, nếu

đánh giá sai sẽ dẫn đến sai lầm

đáng tiếc trong lựa chọn cơ cấu

ngành CN

- Nhưng tài nguyên khoáng sản

không phải là tài nguyên vô tận

nên cần phải có ý sử dụng hợp

lí, có hiệu quả tiết kiệm

Chuyển ý mục II

Thảo luận cặp đôi 3’

? Qua TT SGK cho biết nhân

tố dân cư và lao động có thuận

lợi ra sao cho sự phát triển

CN?

- Nơi có nhiều tài nguyên sẽ phát triển vùng CN trọng điểm

- Dân đông, nguồn lao động dồi dào, thuận phát triển CN, lao động rẽ, thu hút nước ngoài đầu tư CN Thị trường trong nước quan trọng

- Trình độ thấp, sử dụng thiết

bị chưa cao, hao năng lượng,

20’

(sắt, magan, thiếc, chì, )

là cơ sở phát triển luyện kim

+ Khoáng sản phi kim loại (apatit, pirit, photphat) là cơ sở phát triển công nghiệp hóa chất

+ Vật liệu xây dựng (sét,

đá vôi) là cơ sở phát triển công nghiệp xây dựng + Nguồn thủy năng dồi dào: cơ sở phát triển công nghiệp năng lượng + Tài nguyên đất, nước, khí hậu, rừng, nguồn lợi sinh vật biển là cơ sở để phát triển các ngành nông, lâm, ngư, từ đó cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản

- Sự phân bố các loại tài nguyên khác nhau tạo ra các thế mạnh khác nhau của từng vùng

- Các nguồn tài nguyên

có trữ lượng lớn là cơ sở phát triển các ngành CN trọng điểm

II Các nhân tố kinh tế

xã hội:

1 Dân cư và lao động:

Nguồn lao động dồi dào, thị trường rộng lớn, có khả năng tiếp thu khoa học kỹ thuật

2 Cơ sở vật chất kỹ thuật trong công nghiệp

và cơ sở hạ tầng:

CN năng lượng (thủy điện)

Thủy năng, sông suối

CN : hóa chất

Luyện kim đen,

Sắt, thiết, chì, kẽm

CN:

năng lượng, hóa chất

Than, dầu khí

Phi kim loại: A Pa tit Pi Rit Photphorit

KHOÁNG SẢN

Sét, cát, đá vôi CN vật liệu xây

dựng

TN: đất, nước, khí hậu, rừng, sinh vật, biển

CN chế biến nông lâm thủy sản

Kinh tế:

nông, lâm ngư nghiệp

? Qua tìm hiểu bài hãy cho biết

cơ sở vật chất kĩ thuật của

nước ta đối với sự phát triển

công nghiệp?

? Việc cải thiện đường giao

thông có ý nghĩa thế nào đến

phát triển CN?

GV liên hệ: CN Bến Tre có

phần ảnh hưởng do GTVT (2

cầu – phà Cổ Chiên, HL)

? Trong giai đoạn hiện nay

chính sách phát triển công

nghiệp ở nước ta có định

hướng lớn như thế nào? GV

chốt

? Qua TT SGK cho biết thị

trường có ý nghĩa như thế nào

đối với việc phát triển CN Nêu

những thuận lợi và khó khăn về

vấn đề thị trường của CN nước

ta?

Liên hệ: Các mặt hàng VN

xuất khẩu chất lượng cao

Nhập WTO cạnh tranh càng

quyết liệt hơn.cần cải tiến mẫu

mã và chất lượng , hạ giá

thành

? Vậy trong hai nhân tố : tự

nhiên và KTXH , nhân tố nào

ngành CN phụ thuộc nhiều

hơn?

Liên hệ: GV liên hệ như: Nhật

– Hàn Quốc

Kết luận : quyết định là

KT-XH

phân bố CN tập trung 1 số vùng

- Giao thông phát triển tạo điều kiện thuận lợi nối liền các ngành, các vùng sản xuất; giữa sản xuất với tiêu dùng; vận chuyển nguyên vật liệu, hàng hóa đến nơi tiêu dùng

- Chính sách CN hóa và đầu tư

phát triển CN phát triển kinh tế nhiều thành phần khuyến khích đầu tư nước ngoài và trong nước Đổi mới đối ngoại

- Vai trò: thị trường mở rộng,

thúc đẩy CN phát triển Thuận:

thị trường trong nước rộng, nhiều hàng CN lợi thế trong xuất khẩu sang các nước phát triển

- Khó: cạnh tranh với hàng

ngoại nhập, chất lượng và mẫu

mã còn hạn chế

- Sự phát triển và phân bố CN phụ thuộc mạnh vào nhân tố kinh tế - xã hội

Đang được cải thiện, song còn nhiều hạn chế: hiệu quả sử dụng thiết bị chưa cao, mức tiêu hao năng lượng và nguyên vật liệu còn lớn, cơ sở vật chất kĩ thuật chưa đồng bộ, chỉ tập trung một số vùng

3 Chính sách phát triển CN:

Có nhiều chính sách phát triển công nghiệp: phát triển kinh tế nhiều thành phần, khuyến khích đầu

tư nước ngoài và trong nước, đổi mới cơ chế quản lí kinh tế, đổi mới chính sách kinh tế đối ngoại

4 Thị trường:

Ngày càng mở rộng, song đang bị cạnh tranh quyết liệt: bởi hàng ngoại nhập, mẫu mã, chất lượng hàng công nghiệp trong nước

4 CỦNG CỐ: 3’

1 Nền công nghiệp nước ta có cơ cấu ngành đa dạng, chủ yếu nhờ vào:

A Các nguồn tài nguyên có trữ lượng lớn

B Tài nguyên thiên nhiên đa dạng

C Nhiều tài nguyên có giá trị cao

D Sự phân bố các loại tài nguyên khác nhau

2 Các nhân tố có tính quyết định đến sự phát triển và phân bố công nghiệp nước ta là:

A Dân cư, lao động, chính sách phát triển, khoáng sản

B Dân cư, lao động, chính sách phát triển, địa hình

C Dân cư, lao động, chính sách phát triển, thị trường

D Dân cư, lao động, chính sách phát triển, khí hậu

3 Phân tích tác động của các nhân tố tự nhiên đối với sự phát triển và phân bố công nghiệp nước ta?

4 Phân tích các nhân tố kinh tế- xã hội đối với sự phát triển và phân bố công nghiệp?

5 HƯỚNG DẪN VIỆC VỀ NHÀ: 4’

- Học bài

- Làm bài tập 1, 2 SGK

- Ý nghĩa của việc phát triển nông lâm thủy sản tạo cơ sở nguyên liệu cho việc phát triển ngành

CN chế biến lương thực thực phẩm

VD: Ngành trồng trọt: lương thực là cơ sở nguyên liệu cho công nghiệp xay xát, mía là nguyên liệu cho công nghiệp mía đường, chè là nguyên liệu cho công nghiệp chế biến chè, cà phê là nguyên liệu cho công nghiệp chế biến cà phê,…

Ngành chăn nuôi: các cơ sở chăn nuôi cung cấp thịt để sản xuất thịt hộp, lạp xưởng,…cung cấp sữa để sản xuất sữa hộp,

Ngành nuôi trồng thủy sản: cung cấp tôm cá để đông lạnh, cung cấp cá để chế biến nước mắm,…

- Chuẩn bị bài 12

+ Xem trước nội dung và các câu hỏi bài 12 trong SGK

+ Quan sát và trả lời câu hỏi H 12.1

+ Hình 12.2 xác định vị trí vùng có CN khai thác nhiên liệu ( than, dầu khí ) và quan hệ gì với vùng có CN điện

+ Quan sát hình 12.3 xác định các trung tâm CN lớn và các ngành CN

*NHẬN XÉT RKN :