TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA BẢO HIỂM o0o CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP Đề tài TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO HIỂM BẢO MINH (GIAI ĐOẠN 2015 201[.]
GIỚI THIỆU VỀ TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN
Giới thiệu chung về Bảo Minh
1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển
Công ty Bảo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh (gọi tắt là Bảo Minh) tiền thân là chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh của Tổng Công ty Bảo Hiểm Viêt Nam- được thành lập theo quyết định số 1146TC/QĐ/TCCB ngày 28/11/1994 và được cấp phép hoạt động theo Giấy chứng nhận đủ chỉ tiêu và điều kiện hoạt động kinh doanh bảo hiểm số 04/TC ngày 20/12/1994 của
Ban đầu Bảo Minh là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước trực thuộc Bộ Tài Chính.
Tên gọi đầy đủ: Công ty Bảo hiểm thành phố Hồ Chí Minh.
Trụ sở chính: 26 Tôn Thất Đạm, Quận 1, Tp Hồ Chí Minh.
Vinh dự được chính phủ chọn là doanh nghiệp Bảo hiểm nhà nước đầu tiên hoạt động hết sức có hiệu quả để thực hiện cổ phần hóa, Công ty Bảo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh đã được chuyển đổi thành Tổng công ty cổ phần Bảo Minh (gọi tắt là Bảo Minh) từ ngày 01/10/2004 theo giấy phép thành lập và hoạt động số 27GK/KDBH do Bộ Tài Chính cấp Sự chuyển đổi này không những đánh dấu một bước chuyển biến của Bảo Minh mà còn là một bước chuyển mình của ngành Bảo Hiểm Việt Nam, thể hiện quyết tâm của Chính phủ Việt Nam đưa ngành bảo hiểm Việt Nam hòa nhập với thị trường bảo hiểm các nước trong khu vực và trên thế giới.
Tên pháp nhân: Tổng công ty Cổ phần Bảo Minh
Tên viết tắt: Bảo Minh
Vốn điều lệ : 1.100 tỷ dồng
Ngày chính thức đi vào hoạt động: Ngày 01/10/2004
Trụ sở chính: 26 Tôn Thất Đạm, Quận 1, Tp Hồ Chí Minh Điện thoại: (84) 8 8294 180
Email: baominh@baominh.com.vn
Website: www.baominh.com.vn
Số lượng nhân viên: 1000 người
Số lượng đại lý: hơn 5000 người
Số đơn vị : 62 công ty thành viên và trung tâm đào tạo
Tỷ lệ vốn góp của Bảo Minh như sau:
Bảng 1.1 Tỷ lệ góp vốn của Bảo Minh
STT Doanh nghiệp Tỷ lệ vốn góp
2 Tổng công ty Hàng KhôngViệt Nam 7
3 Tổng công ty Sông Đà 4
4 Tổng công ty Lương thực miền Nam 3.25
5 Tổng công ty Hàng Hải Việt Nam 2
6 Tổng công ty hóa chất Việt Nam 2
7 Tổng công ty thuốc lá Việt Nam 2
8 Tổng công ty XNK Xây dựng Việt Nam 2
9 Tổng công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam 1
10 Tổng công ty Thành An 1
Tổng công ty Vật tư nông nghiệp 1
12 Cán bộ viên chức của Bảo Minh 1,75
Nguồn: Tổng công ty cổ phần bảo hiểm Bảo Minh
Căn cứ Giấy phép thành lập và hoạt động số 27GP/GP/KDBH ngày 08/09/2004 của Bộ Tài Chính, Giấy phép điều chỉnh số 45/GPĐC7/KDBH ngày 12/8/2016 và Giấy phép điều chỉnh số 27GP/GPĐC11/KDBH của Bộ Tài chính, Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh được phép thành lập 3 Công ty thành viên trực thuộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh cụ thể như sau:
1 Công ty Bảo Minh Tràng An
Giám đốc: Ông Trương Anh Tuấn
2 Công ty Bảo Minh Bến Nghé
Giám đốc: Nguyễn Sinh Trường
3 Công ty Bảo Minh Sông Bé
Giám đốc: Nguyễn Trọng Kiên
Việc ra đời các đơn vị thành viên đã nâng tổng số công ty thành viên lên 62 công ty, khẳng định mục tiêu phát triển hệ thống bán lẻ và nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng của Bảo Minh Với phương châm "Tận tình phục vụ" Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh rất mong được phục vụ và mang đến cho quý khách hàng trên toàn quốc các sản phẩm, dịch vụ tốt nhất. 1.1.2 Cơ cấu bộ máy
Sơ đồ bộ máy quản lý của Bảo Minh được tổ chức theo cơ cấu trực tuyến chức năng:
Sơ đồ 1.1: Cơ cấu bộ máy tổ chức của Tổng công ty bảo hiểm Bảo Minh
Chức năng nhiệm vụ của các bộ phận như sau :
Tổng giám đốc: chịu trách nhiệm chính về các hoạt động kinh doanh của Bảo Minh, kiểm tra và đánh giá hoạt động của các đơn vị thành viên.
Phòng tổ chức tổng hợp:
PTGĐ PTGĐ PTGĐ PTGĐ PTGĐ
Phòng hỗ trợ và phát triển KD
Phòng Kế hoạch thống kê
Phòng BH xe cơ giới
Phòng Tài sản kỹ thuật
Phòng giám định bồi thường
Phòng Tổ chức nhân sự
Phòng Tài chính kế toán
Các Văn phòng đại diện, các chi nhánh trực thuộc tại các tỉnh và các đại lý trong cả nước.
Phòng tổ chức tổng hợp( tổ chức cán bộ, lao động, tiền lương, đào tạo, pháp chế thanh tra, hành chính quản trị tổng hợp…) thuộc bộ máy của công ry Bảo Minh có chức năng và nhiệm vụ là:
-Tham mưu giúp cho giám đốc xây dựng được mô hình tổ chức hoạt động kinh doanh của công ty phù hợp với sự phát triển của thị trường bảo hiểm Đề xuất các phương án tuyển chọn, đào tạo và bố trí cán bộ đáp ứng yêu cầu và nhiệm vụ của công ty.
-Tư vấn về pháp luật của Giám đốc soạn thảo quản lý thống nhất các văn bản có tính pháp quy thuộc quyền của giám đốc.
-Tổ chức chỉ đạo theo dõi kiểm tra, thực hiện các chế độ chính sách pháp luật của Nhà nước, điều lệ của công ty về tổ chức cán bộ và công tác bảo vệ trong toàn bộ công ty.
-Tổ chức hạch toán kịp thời đầy đủ và chính xác các hoạt động tài chính của công ty Hạch toán chính xác kết quả kinh doanh với từng nghiệp vụ, tình hình tài sản nguồn vốn của công ty.
-Giám sát hoạt động tài chính của công ty theo điều lệ của công ty và chế độ tài chính hiện hành.
-Tổ chức và hướng dẫn bộ phận kế toán của các chi nhánh khu vực làm tốt chức năng nhiệm vụ trong công tác kế toán, thống kê theo phân cấp của công ty.
Phòng tài sản kỹ thuật :
-Tiến hành kinh doanh các nghiệp vụ bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu, hàng hoá vận chuyển nội địa, bảo hiểm cháy nổ, xây dựng-lắp đặt, bảo hiểm kỹ thuật, bảo hiểm trách nhiệm, bảo hiểm phi hàng hải.
-Thực hiện hướng dẫn chỉ đao, kiểm tra các nghiệp vụ đối với chi nhánh khu vực.
Phòng bảo hiểm hàng hải:
-Tiến hành kinh doanh các nghiệp vụ bảo hiểm hàng hải bao gồm hàng hóa xuất nhập khẩu, hàng hóa vận chuyển nội địa, bảo hiểm thân tàu, thuyền và trách nhiệm dân sự của chủ tàu thuyền hoạt động trong và ngoài phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
-Thực hiện hướng dẫn chỉ đạo, kiểm tra các nghiệp vụ bảo hiểm hàng hải đối với chi nhánh khu vực và đại lý dưới quyền.
Phòng bảo hiểm phi hàng hải:
-Bảo hiểm phương tiện đường sắt, đường bộ và đường hàng không.
-Bảo hiểm con người bao gồm cả trong nước và ngoài nước tại Việt Nam.
-Bảo Minh là doanh nghiệp bảo hiểm đầu tiên tại Việt Nam được cấp giấyChứng chỉ hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000 và cũng là doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên áp dụng giải pháp phần mềm tích hợp doanh nghiệp thuộc hàng tiên tiến nhất thế giới của hãng SAP Sau 10 năm xây dựng và phát triển Bảo Minh đã vinh dự được Chính phủ nước Cộng Hòa Xã Hội ChủNghĩa Việt Nam tặng thưởng huân chương Lao Động Hạng ba (11/1999) và huân chương lao động hạng hai (10/2004).
Trong những năm tới, để đáp ứng được yêu cầu phát triển của ngành Bảo hiểm Việt Nam theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam từ năm 2019 đến năm 2025, Bảo Minh xác định rõ các định hướng chiến lược như sau:
-Phát triển Bảo Minh thành một doanh nghiệp bảo hiểm có thương hiệu, có uy tín và có thị phần lớn trên thị trường.
-Phương châm hoạt động của Bảo Minh là hướng tới mọi hoạt động của mình tới khách hàng với khẩu hiệu “Bảo Minh-Tận tình phục vụ” Phát triển bền vững trên nguyên tắc: “Hiệu quả, tăng trưởng và đổi mới”.
-Mô hình tổ chức hoạt động kinh doanh thực hiện theo hướng: “Quản lý tập trung, hành động thống nhất và dịch vụ theo địa bàn”; đồng thời chú trọng đến việc đầu tư và phát triển kinh doanh tại các địa bàn trọng tâm, trọng điểm.
Các nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới tại Bảo Minh
Hiện nay tại Bảo Minh đang triển khai các nghiệp vụ BH XCG sau:
- Bảo hiểm vật chất ô tô
- Bảo hiểm vật chất xe mô tô, xe máy
- Bảo hiểm TNDS xe mô tô, xe máy
- Bảo hiểm TNDS xe ô tô
- Bảo hiểm tai nạn lái, phụ xe và người ngồi trên xe
- Bảo hiểm TNDS của chủ xe đối với hàng hóa vận chuyển trên xe
- Bảo hiểm tai nạn người ngồi trên xe mô tô
Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu của chuyên đề, chuyên đề chỉ tập trung vào hai nghiệp vụ bảo hiểm chính là: BH vật chất xe và BH trách nhiệm dân sự của chủ xe với người thứ 3.
1.2.1 BH Vật chất xe a Bảo hiểm vật chất xe mô tô –xe máy
Đối tượng bảo hiểm: xe mô tô – xe máy
- “Bảo Minh bồi thường cho chủ xe những thiệt hại vật chất xe mô tô – xe máy xảy ra do các vụ tai nạn không lường trước, không trong sự kiểm soát của chủ xe/ hoặc lái xe do những trường hợp sau:
+ Những tai nạn bất ngờ do thiên nhiên gây ra: Bão lốc, lũ lụt, sụt lún, sạt lở, sét đánh, động đất, mưa đá;
+ Vật thể từ bên ngoài tác động lên xe;
+ Trộm cắp, mất cướp toàn bộ xe và được cơ quan Công an chứng thực về việc mất cắp, mất cướp đó;
+ Tai nạn xảy ra do tác động của rủi ro bất ngờ khác ngoài những điểm loại trừ theo quy định
- Ngoài ra, Bảo Minh còn thanh toán những chi phí cần thiết và phù hợp phát sinh trong tai nạn thuộc phạm vi bảo hiểm nhằm:
+ Ngăn ngừa, hạn chế tổn thất phát sinh thêm, bảo vệ và đưa xe thiệt hại tới nơi sửa chữa gần nhất nhưng tối đa không vượt quá 8% số tiền bảo hiểm.
+ Chi phí giám định tổn thất nếu thuộc phạm vi bảo hiểm.”
- “Hao mòn, hỏng hóc vì lý do tự nhiên; mất giá trị, chất lượng bị giảm; hỏng hóc bởi khuyết tật hoặc tổn thêm do sửa chữa và trong quá trình thực hiện sửa chữa (gồm cả chạy thử ), hư hỏng do lỗi kĩ thuật đến từ nhà sản xuất.
- Hư hỏng về điện hoặc bộ phận máy móc, thiết bị mà không phải do tai nạn trong phạm vi bảo hiểm.
- Hư hỏng hoặc bị tổn thất trong quá trình vận hành và sử dụng các thiết bị chuyên dùng lắp trên xe, hay phụ tùng lắp thêm.
- Săm lốp, chụp lốp, logo , đề can, bạt che chắn thùng xe, chắn bùn,… trừ trường hợp tổn thất được gây bởi cùng nguyên nhân và cùng thời điểm với những bộ phận còn lại của xe trong cùng một vụ tai nạn.
- Mọi trường hợp bộ phận xe bị đánh cắp.
- Xe mất mà không xác định được nguyên do, hoặc mất bởi các hành vi lừa đảo, gian lận hoặc các hành vi tương tự khác.
- Hư hại phần động cơ do xe hoạt động trong khu vực bị ngập nước hoặc do nước lọt vào buồng máy gây nên hiện tượng thủy kích phá hỏng động cơ xe.
Giá trị thiệt hại thấp hơn mức miễn thường được ghi trên GCN BH và/ hoặc HĐ BH Mức miễn thường này áp dụng sau khi đã thực hiện các điều khoản, điều kiện theo Quy tắc bảo hiểm.” - Trích quyết định số 2949/2008-BM/BHX ngày 29 tháng 09 năm 2008 của Tổng Giám Đốc Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh b Bảo hiểm vật chất xe ô tô
Đối tượng bảo hiểm: Xe cơ giới hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam bao gồm thân vỏ, máy móc và trang thiết bị khác trên xe.
“Bảo Minh chịu trách nhiệm bồi thường các tổn thất cho Chủ xe đối với những thiệt hại vật chất xe bởi thiên tai, tai nạn bất ngờ, không lường trước được trong những trường hợp sau:
- Bị tai nạn do đâm va, lật đổ.
- Cháy nổ, bão lụt, sét đánh.
- Mất cắp toàn bộ và các rủi ro bất ngờ khác.
- Ngoài ra thanh toán những chi phí cần thiết và hợp lý cho việc ngăn ngừa, hạn chế tổn thất, trục vớt, kéo xe đến nơi sửa chữa, giám định tổn thất
(Theo quyết định 2288/2018-BM/XCG)
Bảo Minh không chịu trách nhiệm bồi thường cho những trường hợp sau:
- “Hành vi cố tình gây thiệt hại của chủ xe, lái xe và những người khác liên quan
- Người điều khiển xe không có Bằng lái xe hợp lệ;
- Người lái xe trong trạng thái không tỉnh táo, có nồng độ cồn trong máu hoặc khí thở, sử dụng ma túy và các loại chất bị cấm;
- Xe đi vào đường cấm, khu vực cấm, đường ngược chiều, rẽ, quay đầu tại nơi bị cấm, vượt đèn đỏ…; xe chạy quá tốc độ từ 50% trở lên
- Xe đua, xe được bảo hiểm được dùng để kéo xe khác trái quy định pháp luật;
- Xe chở hàng trái phép;
- Tổn thất xảy ra ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam (trừ khi có thỏa thuận khác)
- Tổn thất xảy ra do hao mòn tự nhiên hoặc do bản chất sẵn có của tài sản, giảm giá trị thương mại;
- Thiệt hại nguyên nhân do chiến tranh và các nguyên nhân tương tự chiến tranh như đình công, bạo động dân sự, khủng bố;
- Tổn thất của động cơ khi xe hoạt động trong vùng bị ngập nước
- Tổn thất đối với săm lốp, bạt thùng xe, nhãn mác (trừ trường hợp do tai nạn);
- Mất trộm, cướp bộ phận
- Mất toàn bộ xe trong trường hợp lừa đảo, chiếm đoạt xe;
- Thiệt hại xảy ra đối với máy móc, dụng cụ điện, thiết bị quá tải trong quá trình vận hành, chập mạch, tự phát hỏa…;
- Tổn thất các thiết bị lắp thêm ngoài thiết bi của nhà sản xuất lắp ráp;
- Hành vi trục lợi, lừa đảo hoặc gian lận BH theo pháp luật đã quy định.” (Theo quyết định 2288/2018-
BM/XCG) Bảng 1.8: Các điểu khoản bổ sung và phụ phí bảo hiểm vật chất xe ô tô Điều khoản bổ sung Mã số Tỷ lệ phụ phí đã có
Bảo hiểm dành cho xe dưới
10 năm tính từ năm sản xuất đến năm tham gia bảo hiểm
- Trộm cắp tại bãi giữ xe công cộng có thẻ chứng nhận việc trông giữ xe
- Trộm cắp tại bãi giữ xe của cơ quan có người trông coi
- Trộm cắp khi xe để trong nhà trong trường hợp có dấu vết cậy phá, đột nhập và thoát ra khỏi ngôi nhà bằng hình thức cưỡng bức
BS01/BM-MTO 1% Số tiền bảo hiểm/ năm
Bảo hiểm mới thay cũ
Số năm sản xuất đến năm tham gia bảo hiểm :
BS02/BM-MTO - 0,1% số tiền bảo hiểm/năm
- 0,2% số tiền bảo hiểm/năm
Bảo hiểm thiệt hại động cơ do hiện tượng thủy kích BS03/BM-MTO
0,2% số tiền bảo hiểm/năm
- Mức khấu trừ (mức miễn bồi thường có khấu trừ) : 20% tổn thất, tối thiểu
1.2.2 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với người thứ ba
Bảo hiểm TNDS của chủ XCG với người thứ ba tại Bảo Minh hiện nay đang được triển khai theo “Thông tư 22/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính ban hành ngày 16/02/2016” Nội dung cơ bản của Thông tư bao gồm: a Bảo hiểm TNDS bắt buộc của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba
- Chủ xe cơ giới tham gia giao thông trên lãnh thổ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Phạm vi bồi thường thiệt hại
- Thiệt hại ngoài hợp đồng về thân thể, tính mạng và tài sản đối với bên thứ ba do XCG gây ra.
- Thiệt hại về thân thể và tính mạng của hành khách theo HĐ vận chuyển hành khách do XCG gây ra.
Phí BH là khoản tiền mà chủ XCG phải có nghĩa vụ thanh toán cho doanh nghiệp bảo hiểm khi mua bảo hiểm TNDS BB của chủ XCG đối với người thứ 3 Là loại hình bắt buộc nên mức phí bảo hiểm cho từng loại XCG được tuân theo quy định chung của Bộ Tài chính (Bảng 1.6)
- Đối với một số loại xe khác
“+ Xe tập lái: Phí được tính bằng 120% phí của cùng chủng loại xe đã quy định trong (III & V)
+ Xe taxi: Phí được tính bằng 170% phí của loại xe có KD cùng số chỗ ngồi quy định trong (IV)
+ Xe ô tô chuyên dùng: Phí BH cho xe cứu thương bằng 120% phí BH của xe pickup; Phí BH của xe chuyên chở tiền được tính bằng 120% phí BH cho xe
06 chỗ ngồi quy định ở (III); Phí BH của những loại xe chuyên dùng khác được tính bằng 120% phí BH của xe chở hàng có cùng trọng tải quy định tại (V)
+ Đầu kéo rơ móoc: Phí được tính bằng 150% phí các loại xe có trọng tải >15 tấn Phí BH cho xe đầu kéo rơ moóc là phí bao gồm cho cả đầu kéo và rơ moóc.
+ Xe máy chuyên dùng: Phí bằng 120% phí BH của xe chở hàng < 3 tấn quy định tại (V)
+ Xe buýt: Tính bằng phí BH của xe không kinh doanh vận tải có cùng số chỗ ngồi quy định tại (III)” – Trích Thông tư 22/2016/TT-BTC
(Các mức phí bảo hiểm quy định trên chưa bao gồm 10% VAT)
- Đối với các loại xe cơ giới được phép mua bảo hiểm thời hạn dưới 1 năm theo khoản 2 điều 7 thông tư 22 thì mức phí được tính như sau:
Mức trách nhiệm bảo hiểm:
- “Mức trách nhiệm bảo hiểm là số tiền tối đa doanh nghiệp bảo hiểm có thể phải trả đối với thiệt hại về thân thể, tính mạng và tài sản của bên thứ ba và hành khách do XCG gây ra trong mỗi vụ tai nạn xảy ra thuộc phạm vi trách nhiệm BH , cụ thể như sau:
+ 100 triệu đồng/người/vụ tai nạn là mức trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về người do xe cơ giới gây ra.
THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM XE CƠ GIỚI TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO HIỂM BẢO MINH (GIAI ĐOẠN 2015-2019)
Khái quát về thị trường bảo hiểm xe cơ giới tại Việt Nam
2.1.1Tình hình giao thông đường bộ tại Việt Nam
Theo số liệu thống kê của Cục đăng kiểm, số lượng XCG nước ta tăng nhanh trong những năm gần đây Bảng 2.1 cho thấy số lượng xe ô tô và xe máy tại Việt Nam
Bảng 2.1: Thống kê số lượng xe ô tô và xe máy tại Việt Nam (2016-2018)
Bảng 2.2: Thống kê về tình hình TNGT tại Việt Nam (2015-2018)
Theo thống kê được công bố của Cục cảnh sát giao thông: Năm 2015, trên toàn quốc đã xảy ra 22.827 vụ TNGT, có 8.727 người chết và bị thương 21.096 người (Trong đó đường bộ xảy ra 22.326 vụ, làm tử vong 8.435 người và làm 20.815 người bị thương)
Năm 2016 theo Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia: toàn quốc xảy ra21.589 vụ tai nạn giao thông (giảm 5,52%), làm chết 8.685 người (giảm0,43%) và gây bị thương 19.280 (giảm 8,5%) Trong các vụ TNGT thì đa phần là do mô tô, xe máy gây ra (chiếm 66,7%), còn tai nạn ô tô chiếm 27,07%
Số liệu của Tổng cục thống kê đã cho biết năm 2017 xảy ra 20.280 vụ TNGT trên cả nước, 8.279 người chết, số người bị thương là 17.040 người.
Số vụ tai nạn năm 2017 giảm 7% so với năm 2016, số người chết giảm 4,7% và số người bị thương giảm 9,6%.
Năm 2018, theo thống kê thì có 18.736 vụ tai nạn giao thông xảy ra, làm tử vong 8.248 người, bị thương 14.802 người So với 2017 số lượng vụ tai nạn giao thông đã giảm và đang cho chuyển biến tốt.
Thông qua những thống kê ở trên, có thể thấy số lượng xe ô tô, xe mô tô, xe máy ngày càng ra tăng, số lượng vụ TNGT có chiều hướng giảm tuy nhiên vẫn còn nhiều, bởi vậy mà vai trò của BH XCG tại Việt Nam là vô cùng cần thiết và đặc biệt quan trọng
+ Bảo hiểm XCG giúp người gặp không may gặp rủi ro có thể nhanh chóng ổn định lại tài chính, khôi phục lại cuộc sống sau tai nạn Rủi ro khi tham gia giao thông là điều khó tránh khỏi và bảo hiểm xe cơ giới sẽ đóng góp một phần nào đó làm giảm thiểu tổn thất mà rủi ro gây ra cho các chủ xe, lái xe.
+ Không chỉ có vai trò giảm thiểu tổn thất mà bảo hiểm xe cơ giới còn giúp tạo theo nguồn thu cho ngân sách quốc gia thông qua các sản phẩm bảo hiểm TNDS bắt buộc.
+ Bảo hiểm xe cơ giới còn đóng góp vào công tác đề phòng và giảm thiểu tai nạn giao thông bằng việc một phần phí bảo hiểm thu từ người tham gia sẽ được trích ra để thực hiện việc xây dựng đường xá, truyền thông về an toàn giao thông
2.1.2 Tình hình bảo hiểm xe cơ giới trên thị trường bảo hiểm Việt
Theo Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam, Bảo hiểm xe cơ giới là một trong những loại hình BH mũi nhọn của các doanh nghiệp bảo hiểm bán lẻ, các loại
BH ô tô, BH xe máy luôn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu doanh thu bảo hiểm phi nhân thọ Các doanh nghiệp bảo hiểm luôn dẫn đầu về doanh thu nghiệp vụ XCG là: Bảo Việt, Bảo Minh,Pjico,PVI, PTI,…
Tỷ lệ được biểu diễn trên sơ đồ sau:
Sơ đồ 2.1: Thị phần doanh thu phí bảo hiểm xe cơ giới tại Việt Nam 2018
Tuy nhiên thị trường bảo hiểm xe cơ giới hiện nay lại đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, theo đánh giá của các chuyên giá thì phần lớn sự phát triển hiện nay của thị trường bảo hiểm XCG chủ yếu đến từ sự tăng trưởng của Bảo Việt và Bảo Minh Bảo Việt – doanh nghiệp bảo hiểm chiếm 25% thị phần bảo hiểm xe cơ giới tại Việt Nam (tính đến hết quý I/2018).Nhưng bên cạnh đó thì Bảo Minh cũng đứng thứ 2 với tỷ lệ chiếm 21% thị phần Điều khiến cho thị trường bảo hiểm xe cơ giới rơi vào tình trạng khó khăn là do sự ảnh hưởng của thị trường ô tô Việt Nam Trong giai đoạn đầu năm 2018, thị trường ô tô có sự sụt giảm 8% so với cùng kỳ năm ngoái.Chủ yếu do chính sách giảm thuế nhập khẩu và giảm giá các mẫu xe cũ của các hãng ô tô dẫn đến giá xe trung bình giảm từ 20%-30%, lượng xe bán ra chững lại vào nửa cuối năm 2017 do tâm lý chờ đợi của người tiêu dùng khi thuế xuất nhập khẩu ô tô chỉ còn 0% kể từ ngày 1/1/2018.
Mặc dù thị trường có hơi chững lại so với giai đoạn trước, nhưng do tính chất của sản phẩm bảo hiểm xe cơ giới dễ bán nên doanh thu phí đem lại vẫn cao Tính đến hết năm 2018, theo số liệu thống kê ước tính của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ cho thấy: Doanh thu phí BH gốc nghiệp vụ xe cơ giới đạt khoảng 14.117 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng xấp xỉ gần 31% tổng doanh thu phí BH của thị trường, tăng trưởng 7% so với cùng kì năm 2017 và nghiệp vụ XCG có tỷ lệ BT vào khoảng 56% - Nguồn: Cuộc họp cổ đông thường niên Bảo Minh – 2019 Điểm lại những số liệu thống kê về thị trường BH phi nhân thọ nói chung cũng như nghiệp vụ XCG nói riêng trong một vài năm trước năm 2018:
Bảng 2.3: Một số chỉ tiêu về bảo hiểm xe cơ giới tại thị trường Việt Nam giai đoạn 2014 -2017
1.Tổng DT phí thị trường bảo hiểm phi nhân thọ (tỷ đồng)
2.DT phí BH gốc nghiệp vụ xe cơ giới
3.Tỷ trọng doanh thu phí nghiệp vụ
4 Tốc độ tăng trưởng liên hoàn doanh thu phí BH XCG (%)
5 Số tiền Bồi thường nghiệp vụ
(Nguồn: Niên giám thị trường bảo hiểm )
Thông qua số liệu, có thể thấy tổng DT phí BH phi nhân thọ tăng khá đều qua các năm đạt tỷ lệ khoảng 115% so với năm trước đó Cùng với đó là doanh thu phí bảo hiểm gốc nghiệp vụ xe cơ giới cũng sự tăng trưởng nhanh chóng với tốc độ tăng trưởng luôn ở mức hai con số Đồng thời doanh thu phí bảo hiểm XCG luôn chiếm tỷ trọng cao trong tổng doanh thu phí (trên 30%) Tỷ lệ thuận với doanh thu là số tiền bồi thường XCG cũng cao dần xuất phát từ 2014 đến 2017.
Có thể thấy thị trường bảo hiểm Việt Nam hiện nay, các doanh nghiệp bảo hiểm đã dần có được vị thế và chỗ đứng vững chắc riêng cho mình, đặc biệt trong nghiệp vụ bảo hiểm XCG Và tỷ trọng DT phí của nghiệp vụ và tốc độ tăng khá bền vững đa thể hiện một cách rõ nét điều đó Tuy nhiên, tổng độ tăng đang có phần giảm sút trong 2 năm gần đây, có lẽ đây chỉ là một bước chững tạm thời chuẩn bị cho sự phát triển của thị trường trong tương lai.
Tình hình triển khai bảo hiểm XCG tại BẢO MINH ( Giai đoạn 2015 - 2018)
2.2.2 Công tác khai thác a Tổ chức mạng lưới khai thác
- Hiện nay, Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Bảo Minh được biết đến là một trong top 3 các doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam về cung cấp các dịch vụ bảo hiểm, đặc biệt là nghiệp vụ bảo hiểm XCG Mạng lưới khai thác của Bảo Minh trải rộng trên khắp cả nước với 62 đơn vị thành viên trực thuộc TCT. Các đơn vị thành viên tập trung chủ yếu ở hai thành phố lớn là Hà Nội và Hồ Chí Minh.
- Ở các công ty đơn vị thành viên của Bảo Minh có các phòng kinh doanh chuyên khai thác bảo hiểm theo từng nghiệp vụ và kênh phân phối, ngoài ra còn có sự hỗ trợ khai thác từ mạng lưới đại lý và hệ thống các điểm bán, ngân hàng hợp tác.
- Các phòng kinh doanh nghiệp vụ bảo hiểm XCG tại Bảo Minh có định hướng khai thác chủ yếu qua kênh bancassurance (các ngân hàng hợp tác như
Seabank, Techcombank, MB …) và qua các điểm bán (các showroom, hoặc các điểm chờ có nhiều phương tiện qua lại như trạm xăng, bến xe…)
- Ngoài ra, Bảo Minh còn thực hiện phân phối bảo hiểm TNDS BB và bảo hiểm vật chất xe thông qua mạng lưới đại lý cá nhân, lực lượng đại lý này được chia làm hai nhóm Nhóm 1, gồm các đại lý được huấn luyện một cách chuyên nghiệp, có chuyên môn về nghiệp vụ XCG Nhóm 2 là các đại lý cũng có đầy đủ chứng chỉ do Bộ Tài chính cấp tuy nhiên thành phần của họ là các công chức, công nhân, người lao động, học sinh, sinh viên tham gia khai thác kiếm thêm thu nhập, tuy nhiên nhóm 2 tỷ lệ chiếm rất ít và tập chung vẫn ở nhóm 1.
- Trong một số trường hợp khác, Bảo Minh cũng nhận bảo hiểm hiểm xe cơ giới thông qua các công ty môi giới bảo hiểm Các công ty có nhiệm vụ thu xếp, tư vấn và lựa chọn Bảo Minh để giới thiệu cho khách hàng, tuy nhiên cũng có trường hợp sau khi đánh giá lại rủi ro thì Bảo Minh có thể từ chối nhận bảo hiểm xe cơ giới mà được doanh nghiệp môi giới giới thiệu Nhưng hiện tại hầu như chỉ có bên tổng công ty mới đảm nhiệm hoạt động mảng tái bảo hiểm này. b Quy trình khai thác
Quy trình khai thác BH XCG tại Bảo Minh được thực hiện qua Lưu đồ 2.1 vàLưu đồ 2.2
Lưu đồ 2.1: Quy trình khai thác bảo hiểm XCG (trong phân cấp)
Trách nhiệm Lưu đồ Biểu mẫu
Biểu mẫu Bản chào phí
Biểu mẫu GCNBH/HĐBH Biên bản KT xe
Tiếp nhận yêu cầu bảo hiểm từ khách hàng Đánh giá rủi ro
Xem xét phương án nhận bảo hiểm
Lưu và quản lý HĐ/ GCNBH, thu phí bảo hiểm
Lưu đồ 2.2: Quy trình khai thác bảo hiểm xe cơ giới (Trên phân cấp) A
Trách nhiệm Lưu đồ Biểu mẫu
Trên phân cấp Thuộc phân cấp Đ/Ý
Mẫu tờ trình BHXCG trên phân cấp
Bước 7 Đề xuất p/án bảo hiểm
Xem xét, tổng hợp ý kiến
Thông báo tái bảo hiểm
Thông báo trả lời đơn vị
Lập phương án trình Ban Lãnh đạo
Thông báo trả lời các phòng KD
- Các dịch vụ trên phân cấp thuộc phần giữ lại của Bảo Minh Phòng Nghiệp vụ sẽ có công văn trả lời phòng KD trong vòng 24h.
- Các dịch vụ trên phân cấp vượt qua mức giữ lại của Bảo Minh Phòng Nghiệp vụ sẽ có thông báo phòng kinh doanh trong vòng 4 ngày làm việc
Quy trình khai thác bảo hiểm xe cơ giới (trong phân cấp) có thể được diễn giải tóm tắt như sau:
Bước 1: Tiếp nhận yêu cầu bảo hiểm từ khách hàng
Khai thác viên có trách nhiệm:
- Thường xuyên tiếp xúc với khách hàng, giới thiệu các sản phẩm bảo hiểm và đáp ứng các nhu cầu của khách hàng, ghi sổ nhật ký khai thác về yêu cầu bảo hiểm của khách hàng
- Cung cấp mẫu GYCBH và các tài liệu theo yêu cầu của khách hàng và hướng dẫn khách hàng kê khai chi tiết các thông tin liên quan.
- Nhắc nhở khách hàng về việc GCNBH/HĐBH sẽ mất giá trị nếu họ cung cấp không chính xác các thông tin.
Bước 2: Đánh giá rủi ro
KTV sau khi tiếp nhận yêu cầu bảo hiểm của khách hàng có trách nhiệm:
- Tiến hành khảo sát hiện trạng, thu thập thêm các thông tin liên quan đến đối tượng bảo hiểm Phân tích đánh giá mức độ rủi ro của đối tượng bảo hiểm
- Xác định loại rủi ro (theo hướng dẫn khai thác nghiệp vụ bảo hiểm XCG)
- Điền vào Bảng câu hỏi đánh giá rủi ro/ giấy yêu cầu kiêm bản đánh giá rủi ro theo quy định Trình bày rõ nhận xét của cán bộ đánh giá rủi ro Đối với các dịch vụ lớn (trên phân cấp), nếu cần BPKT có thể đề nghị GĐ đơn vị/TGĐ thuê công ty có chức năng tiến hành ĐGRR.
Bước 3: Xem xét đánh giá ban đầu
Sau khi thực hiện đánh giá rủi ro, căn cứ vào hướng dẫn nghiệp vụ bảo hiểm XCG KTV đưa ra các nhận định, đánh giá ban đầu về đối tượng bảo hiểm.
Có thể có ba trường hợp sau đây.
Bước 3.1: Đơn vị từ chối chào phí bảo hiểm nếu:
- Không có quyền lợi có thể được bảo hiểm
- Thông tin về rủi ro được yêu cầu BH và người được BH được kê khai thiếu trung thực so với các đối chiếu với các thông tin thu được trong quá trình giám định trực tiếp.
- Đối tượng bảo hiểm có khả năng xảy ra tổn thất lớn nhưng lại không có các biện pháp an toàn cần thiết, không có ý thức đề phòng, hạn chế rủi ro hoặc thiếu kiến thức chuyên môn về đề phòng, hạn chế rủi ro.
- Xe cơ giới hoạt động ngoài phạm vi lãnh thổ Việt Nam (Các trường hợp cụ thể hỏi về TCT và phải được lãnh đạo TCT đồng ý bằng văn bản)
Bước 3.2: Trường hợp đối tượng bảo hiểm và số tiền bảo hiểm thuộc phân cấp của đơn vị: Phòng KD thực hiện chủ động chào phí BH phù hợp với đối tượng bảo hiểm.
Bước 3.3: Trường hợp đối tượng bảo hiểm hoặc số tiền bảo hiểm vượt phân cấp đơn vị: (Thực hiện theo diễn giải quy trình trên phân cấp (A)) Bước 4: Soạn thảo bản chào phí bảo hiểm
- Đối với trường hợp thuộc phân cấp, căn cứ vào các thông tin được cung cấp và kết quả đánh giá rủi ro, hướng dẫn nghiệp vụ bảo hiểm XCG hiện hành của Bảo Minh, KTV soạn thảo bản chào phí theo biểu mẫu bản chào phí và gửi khách hàng.
- Đối với trường hợp trên phân cấp: Phòng KD căn cứ vào phương án do Ban Tổng công ty hướng dẫn để soạn thảo bản chào phí bảo hiểm gửi khách hàng.
- KTV có trách nhiệm ký nháy vào bản chào phí bảo hiểm trước khi chuyển người có thẩm quyền ký chính thức bản chào phí bảo hiểm.
- Giám đốc có trách nhiệm ký bản chào phí bảo hiểm theo phân cấp của đơn vị hoặc khi có sự đồng ý của Ban phụ trách
Bước 5: Theo dõi đàm phán