vũ thế khôi Hà Nội Cần cú nhiều bộ sỏch giỏo khoa tốt để giỏo viờn êchứ khụng phải học sinh, lại càng khụng phải cỏc vị Giỏm đốc Sở GD – ĐT tự do lựa chọn – đú là ước mơ đẹp, nhiều nước
Trang 1Diễn đàn và khuyến nghị
Xin hãy hết sức thận trọng vì con cháu chúng ta!
vũ thế khôi
(Hà Nội)
Cần cú nhiều bộ sỏch giỏo khoa tốt để giỏo
viờn êchứ khụng phải học sinh, lại càng khụng
phải cỏc vị Giỏm đốc Sở GD – ĐT tự do lựa
chọn – đú là ước mơ đẹp, nhiều nước cú nền
giỏo dục tiờn tiến lõu đời đó thực hiện được Thế
nhưng ở ta, trong 15 – 2O năm tới, tụi ủng hộ
phương ỏn 1 bộ sỏch giỏo khoa chuẩn cho bậc
giỏo dục phổ thụng trong cả nước
Người ta trong khi say sưa “mụ hỡnh GD”
ngoại lai này nọ, thường quờn lời dạy của chớnh
ụng cha mỡnh “Giỏo dục quốc dõn thường phải
tuỳ phong tục, tập quỏn, lịch sử, chớnh thể từng
nước nờn khụng giống nhau Ở nước ta thỡ phải
lấy trỡnh độ giỏo dục của nước ta làm chuẩn” –
hơn 100 năm trước, năm 1907, cỏc nhà Nho
canh tõn của Đụng Kinh nghĩa thục đó khẳng
định như vậy Tụi hiểu chữ “trỡnh độ giỏo dục
của nước ta” bao hàm cả trỡnh độ của giỏo viờn
và cỏc nhà quản lý GD Những điều kiện cụ thể
của ta hiện nay, mà cú thể làm mộo mú, thậm chớ
làm hỏng một cỏch nguy hại ý tưởng tốt đẹp về
quyền tự do lựa chọn SGK, GS Nguyễn Minh
Thuyết đó nờu rồi, xin khụng lặp lại Chỉ xin
cảnh bỏo: tụi thực sự rợn túc gỏy khi được biết
người ta định trao cỏi quyền lựa chọn cú ý nghĩa
quyết định tương lai của con chỏu chỳng ta cho
cỏc ụng Giỏm đốc Sở GD – ĐT, khụng phải vỡ
cho rằng cỏc vị này khụng tương xứng cương vị
GĐ sở mà là vỡ ngày nay khụng ai cú thể là
những “Lụmụnụxụv”
Tụi thụng cảm sự sốt sắng đề xuất kiến nghị
nhiều bộ SGK của lónh đạo mới trong Bộ GD –
ĐT SGK kộm chất lượng từ lõu đó trở thành nỗi
bức xỳc khụng cũn chịu nổi nữa rồi Tuy nhiờn,
nguyờn nhõn chủ yếu của chất lượng SGK kộm
khụng phải do cơ chế một bộ SGK thống nhất
mà do cỏch tổ chức - quản lớ biờn soạn thiếu dõn chủ, khụng tụn trọng người tài, phần nhiều được thực hiện theo “đường giõy” - xin dựng chữ của
GS TSKH Hồ Ngọc Đại - trong đú, xin “nhỡn thẳng sự thật, núi sự thật”, đầu mối thường nằm trong cơ quan quản lớ tối cao là Bộ GD – ĐT, mà
lẽ ra Bộ như cơ quan quản lý Nhà nước phải đứng khỏch quan Chừng nào Bộ như “bờn A”
cũn dớnh dỏng, “cú đi cú lại” với “bờn B”, hoặc thậm chớ “vừa đỏ búng vừa thổi cũi” thỡ chỉ cú thể cho ra nhiều bộ sỏch SGK kộm chất lượng
mà thụi SGK là cụng trỡnh khoa học thực sự, phải do một Hội đồng giỏo dục gồm những nhà khoa học uy tớn đầu ngành – tụi dựng chữ “uy tớn đầu ngành” chứ khụng dựng cỏc chức danh VS,
GS, TSKH - cựng những nhà giỏo dạy giỏi, bất
kể tại chức hay hưu trớ, chỉ đạo biờn soạn và thẩm định Hội đồng này do Bộ trưởng GD – ĐT hay Thủ tướng/ Phú thủ tướng đứng đầu là tuỳ, nhưng trong bối cảnh cải cỏch GD như ở ta hiện thời thỡ nờn là Thủ tướng/Phú thủ tướng Trước Cỏch mạng cú thời từng cú một Hội đồng như vậy do GS Bộ trưởng Giỏo dục Hoàng Xuõn Hón đứng đầu Chớnh phủ Hồ Chớ Minh sau Cỏch mạng thỏng 8 cũng từng cú một Hội đồng Cố vấn học chớnh gồm những học giả Đụng học, Tõy học đỏng kớnh nể Hai bộ SGK duy nhất được những Hội đồng này duyệt từng được dựng thống nhất trong cả nước đõu cú kộm chất lượng Theo thiển ý của tụi trong điều kiện của ta trong vũng 15 – 20 năm tới chỉ nờn đầu tư nhõn tài của quốc gia và tiền bạc của nhõn dõn vào
biờn soạn 1 bộ chương trỡnh chuẩn với 1 quỹ
đề thi chuẩn kốm theo, 1 bộ SGK chuẩn, được
Trang 2(xem tiÕp trang 44)
Trang 34 Bàn về ngôn ngữ văn xuôi miền núi của
cả dân tộc Kinh và các dân tộc thiểu số là một
vấn đề không nhỏ, tuy nhiên vẫn thấy nổi lên
hai thuộc tính, cũng là hai phẩm chất chính:
tính hình tượng và tính chân thật, hồn nhiên
- được quy định bởi tư duy và tính cách dân
tộc miền núi Việc sử dụng có chừng mực và
sáng tạo các yếu tố tạo hình ngôn ngữ, yếu tố
ngôn ngữ địa phương, cũng như việc dân tộc
hoá và cá tính hoá ngôn ngữ nhân vật là
những đòi hỏi luôn đặt ra đối với mọi tác giả,
tác phẩm văn xuôi dân tộc và miền núi
Tài liệu tham khảo
(1) (2): Từ điển thuật ngữ văn học (Lê Bá
Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi đồng
chủ biên), Nxb Giáo dục, 2006, tr.215
(3): Văn Giá Ngôn ngữ văn học dân tộc
thiểu số trong bối cảnh suy thoái ngôn ngữ
hiện nay, Tạp chí Văn hoá các dân tộc, số
6-1999
(4) (6): Nhiều tác giả 40 năm văn hoá
nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam
1945-1985, Nxb Văn hoá, 1985, tr.255, 264
(5): Nhiều tác giả Nhà văn các dân tộc
thiểu số Việt Nam hiện đại, Nxb Văn hoá
dân tộc, 1988, tr.161
(7) (8) (9) (10): Nhiều tác giả Tô Hoài - về
tác gia và tác phẩm, Nxb Giáo dục, 2001,
tr.227, 520, 524, 524
(11): Lã Nguyên Khi nhà văn đào bới bản
thể ở chiều sâu tâm hồn, Tạp chí Văn học, số
9-1999
(12): Nhiều tác giả Tiếng nói các nhà văn
dân tộc thiểu số, Nxb Văn hoá dân tộc, 1997,
tr.66
(13): Nguyễn Văn Toại Tiểu thuyết Rừng
động và vấn đề thể hiện con người miền núi
trong sáng tác văn học, Tạp chí Văn học, số
1-1979
(Ban Biên tập nhận bài ngày 16-03-2009)
Xin hóy thận trọng ( tiếp theo trang 48)
duyệt dựng thống nhất trong cả nước Đồng
thời Nhà nước khuyến khớch cỏc nhà khoa học
và cỏc tổ chức, doanh nghiệp, cỏ nhõn cú điều kiện
thỡ dựa trờn bộ chương trỡnh chuẩn biờn soạn
những bộ SGK song song, nếu được Hội đồng giỏo
dục thẩm định và duyệt, thỡ được Bộ cho phộp dựng làm sỏch tham khảo, cũn nếu như chất lượng tốt hơn sỏch chuẩn thỡ cú thể dựng thay cho sỏch
chuẩn Tụi quan niệm đõy là bước đầu tiờn trờn
hành trỡnh tiến tới thực hiện ước mơ về quyền tự
do lựa chọn SGK
Khụng bao giờ được phộp quờn những bài học lịch sử, bởi như một triết gia đó núi: Kẻ nào quờn bài học lịch sử sẽ lặp lại sai lầm của nú Chỳng ta
đó cú bài học 20 năm cải cỏch chữ viết, với bộ chữ cỏc chỏu học sinh gọi là “chữ cụt đầu” Khụng ớt người nhờ bỏm vào “cải cỏch” đú đó leo trọn bước thang danh vọng trong khi hàng nghỡn tỉ tiền bạc,
và điều đau xút hơn – hàng chục thế hệ con chỏu chỳng ta đó bị biến thành vật hiến tế Tụi hiểu chớnh vỡ nhận thức rừ rằng mọi cải cỏch trong giỏo dục cú nguy cơ lợi bất cập hại mà ngay sau Cỏch mạng thỏng 8, khi Bộ Quốc gia Giỏo dục của nước Việt Nam Dõn chủ Cộng hoà non trẻ nờu kiến nghị chỉ dựng tiếng Việt làm chuyển ngữ trong toàn bộ
hệ thống giỏo dục từ vỡ lũng đến đại học, mặc dự Đụng Kinh nghĩa thục năm 1907 đó làm cỏch mạng tư tưởng cho việc thay chữ Hỏn bằng quốc ngữ, ba chục năm sau Thượng thư bộ học Phạm Quỳnh trong triều đỡnh Bảo Đại đó quy định dựng tiếng Việt dạy ở bậc tiểu học, hai chục năm sau nữa, thỏng 3 – 1945 Bộ trưởng Hoàng Xuõn Hón
đó quy định dựng tiếng Việt ở cả bậc trung học - mặc dự đó cú cả một quỏ trỡnh cải cỏch như vậy, Chủ tịch Hồ Chớ Minh vẫn thận trọng hỏi lại Bộ trưởng Quốc gia giỏo dục: “Cú vội quỏ khụng? Đó chuẩn bị kĩ chưa?” Và chỉ sau khi được nghe bỏo cỏo cụ thể, Người mới cho phộp thực hiện
Trong giỏo dục, nếu thực sự cú lương tri và trỏch nhiệm, khụng được phộp làm theo phương phỏp “thử - sai - sửa” mà những người cú chỳt kiến thức về khoa học tõm lớ – giỏo dục thừa biết đú là phương phỏp tư tưởng của ai rồi
Vậy xin hóy thờm một lần nữa hết sức thận trọng vỡ con chỏu chỳng ta
(Ban Biên tập nhận bài ngày16-3-2009)