KHOA HỌC HÀNH VI & GIÁO DỤC SỨC KHỎE TRONG SĂN SÓC SỨC KHỎE BAN ĐẦU pot

Mục tiêu  Xác định đựơc vị trí và vai trò của GDSK trong SSSKBĐ;  Hiểu rõ khái niệm GDSK và NCSK;  Giải thích được mối liên quan giữa Khoa học hành vi với Giáo dục sức khỏe.. Định ngh

Bài 1

KHOA HỌC HÀNH VI & GIÁO DỤC SỨC KHỎE

TRONG SĂN SÓC SỨC KHỎE BAN ĐẦU

( Y.1 CT ĐHYK PNT, 2010)

BS ĐỖ HỒNG NGỌC

Trưởng Bộ môn KHHV&GDSK

Mục tiêu

 Xác định đựơc vị trí và vai trò của GDSK trong SSSKBĐ;

 Hiểu rõ khái niệm GDSK và NCSK;

 Giải thích được mối liên quan giữa Khoa học hành vi với Giáo dục sức khỏe

 Liệt kê và giải thích được các khoa học nền tảng của KHHV và GDSK.

Định nghĩa Sức khỏe

 Sức khỏe là một tình trạng hoàn toàn sảng khoái (well-being) về thể chất, tâm thần và xã hội chứ không phải chỉ là không có bệnh hay tật

(WHO, 1946)

Ung thư, Tim mạch,

Tiểu đường, Tâm thần…

1.1 Vấn đề sức khỏe (tt)

sanh non, đa thai…)

1.2 Vấn đề kinh tế- văn hóa- xã hội:

 Dân số già đi  bệnh mạn tính,

 Môi trường sống biến đổi

(xã hội và thiên nhiên)

1.2 Vấn đề kinh tế- văn hóa- xã hội (tt):

cộng đồng

TP.Hồ Chí Minh

Việt Nam

(tim mach, huyết áp, tâm thần, tiểu đường, ung thư )

(trong đó có tai nạn giao thông)

Nguyên nhân

BYT (VnMedia.vn 2009)

Trẻ thừa cân béo phì

 Trẻ dưới 5 tuổi bị thừa cân

Tiểu đường

 Điều tra cơ bản TP.HCM:

tỉ lệ người bị tiểu đường

đầu thập niên 90: 2%

hiện nay: 7%,

 95% tiểu đường typ 2

 5% tiểu đường typ 1

(Thy Khuê, 11.2009)

2 Săn sóc sức khỏe ban đầu

Primary Health Care = Soins de Santé primaires

2.1 Thuật ngữ: SSSKBĐ (Primary Health Care)

 Care = Soins = Săn sóc/ Chăm sóc

Săn sóc là đáp ứng nhu cầu.

 Health = Santé = Sức khỏe

Sức khỏe ≠ Y tế

toàn sảng khoái (well-being) về thể chất, tâm thần và xã hội, chứ không phải chỉ là không có bệnh hay tật”

Thuật ngữ “Ban đầu” dễ gây nhầm lẫn là “Sớm, mới đầu, còn nhỏ, sơ bộ…”

7) Gần gũi nơi người dân sống và lao động;

8) Nằm trong sự phát triển về kinh tế - xã hội của

địa phương

2.2 Tám yếu tố nội dung

2) Dinh dưỡng

3) Môi trường - Nước sạch

4) Sức khỏe bà mẹ trẻ em - Kế hoạch hóa gia đình 5) Tiêm chủng mở rộng

6) Phòng chống bệnh dịch địa phương

7) Chữa bệnh và chấn thương thông thường.

8) Thuốc thiết yếu.

Việt Nam đề thêm 2 yếu tố thành 10:

9) Quản lý sức khỏe

10) Xây dựng, củng cố mạng lưới y tế cơ sở

3 Giáo dục sức khỏe

3.1 Định nghĩa GDSK:

tin, động viên và giúp đỡ quần chúng chấp nhận và duy trì những hành vi có lợi cho

3 Giáo dục sức khỏe (tt)

3.1 Định nghĩa GDSK (tt):

luyện có kế hoạch nhằm thúc đẩy sự thích nghi một cách tự nguyện những hành vi dẫn

thay đổi những hành vi có hại cho sức khỏe

để chấp nhận thực hiện những hành vi tăng

3 Giáo dục sức khỏe (tt)

3.1 Định nghĩa GDSK (Tóm tắt):

=> thông qua các hoạt động Thông tin,

Giáo dục, Truyền thông (IEC) => nhằm giúp cho một người, một nhóm

người hay một cộng đồng => có được những hành vi có lợi cho sức

khỏe => bằng chính nỗ lực của họ

3 Giáo dục sức khỏe (tt)

3.3 Mục tiêu:

 tạo nên hành vi có lợi cho sức khỏe và

sự an toàn

(Behavioral Change Communication)

(Therapeutic Communication)

4 Khoa học hành vi

những kiến thức căn bản về cách con

người ứng xử trên ba mức độ:

từ đó có thể hiểu được hành vi sức khỏe của con người và cộng đồng

4 Khoa học hành vi (tt)

4 3 Tiến trình thay đổi hành vi

5 Nâng cao sức khỏe

sự thay đổi hành vi (Kiến thức, thái độ,

lòng tin, thực hành )

càng được chú trọng vì tính hiệu quả cao

và nhanh của nó, hỗ trợ cho việc thay đổi hành vi (hoàn cảnh, môi trường )

5 Nâng cao sức khỏe (tt)

động trực tiếp trên cá nhân.

tập trung vào cá nhân mà tác động đa

tầng, liên ngành, có yếu tố chính trị quyết định

First International Conference on Health Promotion in Ottawa, Canada, in 1986

Kết luận

dân, SSSKBĐ có vị trí chiến lược để mang lại

“Sức khỏe cho mọi người” một cách công bằng

và nhân đạo;

vai trò và vị trí then chốt trong SSSKBĐ;

Hiệp Phước 1986

Hiệp Phước 1986

Hiệp Phước 1986

Hiệp Phước 1986

Hiệp Phước 1986

Hiệp Phước 1986

Hiệp Phước 1987

Tân Nhựt 1987

Tân Nhựt 1987

Tân Nhựt 1987

Cám ơn các bạn!

(www.dohongngoc.com)