Mức độ khả thi, an toàn và hiệu quả của chế độ ăn ketogenic trên bệnh nhân động kinh kháng thuốc tại bệnh viện nhi đồng 2

LOVE Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 25 * Số 2 * 2021 Chuyên Đề Nhi Khoa 145 MỨC ĐỘ KHẢ THI, AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ CỦA CHẾ ĐỘ ĂN KETOGENIC TRÊN BỆNH NHÂN ĐỘNG KINH KHÁNG THUỐC TẠI BỆNH VIỆN[.]

Chuyên Đề Nhi Khoa 145

MỨC ĐỘ KHẢ THI, AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ CỦA CHẾ ĐỘ ĂN KETOGENIC

TRÊN BỆNH NHÂN ĐỘNG KINH KHÁNG THUỐC

TẠI BỆNH VIỆN NHI ĐỒNG 2

Nguyễn Thụy Minh Thư 1 , Nguyễn Lê Trung Hiếu 2 , Nguyễn Thị Thu Hậu 3 , Lê Trần Ánh Ngân 4 ,

Lê Thị Hồng Thanh 4 , Bùi Quang Vinh 1

TÓM TẮT

Mục tiêu: Theo Tổ Chức Y Tế Thế Giới năm 2019, hiện có hơn 50 triệu bệnh nhân động kinh Khoảng 30%

bệnh nhân động kinh sẽ kháng thuốc Nhiều nghiên cứu thấy chế độ ăn ketogenic có hiệu quả trên bệnh nhân

động kinh kháng thuốc, nhưng chưa có nghiên cứu nào ở Việt Nam Xác định tỷ lệ bệnh nhi thực hiện được chế

độ ăn ketogenic, tỷ lệ các tác dụng phụ, tỷ lệ giảm tần suất cơn động kinh

Đối tượng - Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca, tiền cứu trên bệnh nhi hội chứng

West, hội chứng Dravet và u xơ củ bị kháng thuốc, điều trị bằng chế độ ăn ketogenic tại bệnh viện Nhi Đồng 2,

từ 9/2019 đến 7/2020

Kết quả: 29 bệnh nhi (8 bệnh nhi hội chứng West, 8 hội chứng Dravet và 13 u xơ củ) Tỷ lệ bệnh nhi ăn

ketogenic là 93,5% Tỷ lệ dung nạp là 75,86% (1 tháng) và 62,07% (3 tháng) Tỷ lệ tác dụng phụ là 44,8%, tuy

nhiên đều nhẹ Thời gian trung bình cơn động kinh là 5,68 phút (ban đầu) và 1,42 phút (3 tháng) 37,9% bệnh

nhân giảm hơn 50% cơn động kinh sau 3 tháng

Kết luận: Chế độ ăn ketogenic có tính khả thi, an toàn và hiệu quả trên bệnh nhân hội chứng West, Dravet,

u xơ củ bị động kinh kháng thuốc

Từ khóa: chế độ ăn ketogenic

ABSTRACT

THE FEASIBILITY, SAFETY AND EFFICIENCY OF KETOGENIC DIET ON THE PATIENTS WITH

DRUG-RESISTANT EPILEPSY IN CHILDREN HOSPITAL 2

Nguyen Thuy Minh Thu, Nguyen Le Trung Hieu, Nguyen Thi Thu Hau, Le Tran Anh Ngan,

Le Thi Hong Thanh, Bui Quang Vinh

* Ho Chi Minh City Journal of Medicine * Vol 25 - No 2 - 2021: 145 - 151

Objectives: According to World Health Organization 2019, there are more than 50 million people

worldwide suffer from epilepsy Approximately 30% of epilepsy patients will develop drug resistance Many

studies show that the ketogenic diet is effective in patients with drug-resistant epilepsy, but there is no studies in

Vietnam To determine the percentage of the pediatric patients on the ketogenic diet, the incidence of side effects,

rate of reduction in epilepsy state, duration of seizures, and frequency of seizures

Methods: Descriptive prospective study, series of cases Children with West syndrome, Dravet syndrome

and tuberous sclerosis with drug-resistant epilepsy are indicated to apply a ketogenic diet for treatment at

Children's Hospital 2, from September, 2019 to July, 2020

Results: 29 pediatric patients, including 8 patients with West syndrome, 8 Dravet's syndrome and 13

1 Bộ môn Nhi - Đại học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh

2 Bộ môn Thần Kinh, Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh

3 Khoa dinh dưỡng, bệnh viện Nhi Đồng 2 4 Khoa thần kinh, bệnh viện Nhi Đồng 2

Tác giả liên lạc: BS Nguyễn Thụy Minh Thư ĐT: 0983966371 Email: dr.thu.nguyen.neurology@gmail.com

1 Khoa Nhi, Bệnh Viện Quận Thủ Đức 2 Bộ Môn Nhi, Đại Học Y Dược TP Hồ Chí Minh

tuberous sclerosis The feasibility was 93.5% Tolerance rates were 75.86% (1 month), and 62.07% (3 months)

The incidence of adverse events was 44.8%, with mild severity The average duration of seizures is 5.68 minutes

(initial) and 1.42 minutes (after 3 months) There was 37.9% of patients was decreased > 50% of seizures after 3

months applying ketogenic diet

Conclusion: Ketogenic diet is highly feasible, safe and efficiency on the children suffered West syndrome,

Dravet’s syndrome, tuberous sclerosis and drug-resistant epilepsy

Keywords: ketogenic diet

ĐẶT VẤN ĐỀ

Theo ước tính của Tổ Chức Y Tế Thế Giới

năm 2019, hơn 50 triệu người trên thế giới bị

bệnh động kinh(1) Khoảng 30% bệnh nhân động

kinh sẽ kháng thuốc Các phương pháp điều trị

bổ sung cho bệnh động kinh kháng thuốc gồm

phẫu thuật động kinh, kích thích dây thần kinh

phế vị, chế độ ăn ketogenic và một số phương

pháp khác(2) Chế độ ăn ketogenic là chế độ ăn

giàu chất béo, ít tinh bột nhằm giảm sự cung cấp

được, dẫn đến việc chuyển hóa năng lượng từ

chất béo và sinh thể ceton Mặc dù cơ chế kiểm

soát động kinh của chế độ ăn này vẫn chưa thật

sự sáng tỏ nhưng phương pháp này đã được

chứng minh chắc chắn có hiệu quả trên một số

hội chứng động kinh, đặc biệt là các hội chứng

động kinh kháng thuốc ở trẻ em(3,4,5,6,7)

Tại Việt Nam, trong vài năm gần đây, chế độ

ăn ketogenic đã được áp dụng; câu hỏi đặt ra là:

(1) liệu chế độ ăn ketogenic có khả thi trong điều

điện dinh dưỡng của trẻ em Việt Nam hay

không, và (2) phương pháp này có an toàn và có

lợi ích (hiệu quả) hay không? Chúng tôi thực

hiện nghiên cứu “Mức độ khả thi, an toàn và

hiệu quả của chế độ ăn ketogenic trên bệnh nhân

động kinh kháng thuốc tại bệnh viện Nhi Đồng

2” với các mục tiêu sau đây tại các thời điểm (bắt

đầu, 1 tháng, 2 tháng và 3 tháng):

- Xác định tỷ lệ bệnh nhi thực hiện được chế

độ ăn ketogenic

- Xác định tỷ lệ các tác dụng phụ

- Xác định tỷ lệ giảm trạng thái động kinh, thời

gian cơn động kinh và tần suất cơn động kinh

ĐỐI TƯỢNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Đối tượng nghiên cứu

Bệnh nhi Việt Nam động kinh kháng thuốc

có chỉ định áp dụng chế độ ăn ketogenic điều trị tại bệnh viện Nhi Đồng 2, Thành phố Hồ Chí Minh từ 9/2019 đến 7/2020

Tiêu chuẩn chọn vào

- Từ 1- 10 tuổi

- Được chẩn đoán hội chứng West hoặc hội chứng Dravet (theo tiêu chuẩn ILAE năm 2017(8) hoặc u xơ củ (theo tiêu chuẩn năm 2012 của hội đồng u xơ củ quốc tế(9))

- Được chẩn đoán động kinh kháng thuốc theo tiêu chuẩn ILAE năm 2010

- Thân nhân đồng ý áp dụng chế độ ăn ketogenic ban đầu

Tiêu chuẩn loại ra

- Có chống chỉ định áp dụng chế độ ăn ketogenic

- Bệnh nhi điều trị bằng các phương pháp phẫu thuật, kích thích dây thần kinh phế vị

- Trẻ ngừng áp dụng chế độ ăn ketogenic trên 3 ngày

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu mô tả hàng loạt ca, tiền cứu, chọn mẫu thuận tiện

Phương pháp thực hiện

Tư vấn áp dụng chế độ ăn ketogenic, nhập viện, làm các xét nghiệm tiền áp dụng, áp dụng chế độ ăn trong bệnh viện và phát sổ tay hướng dẫn theo dõi

Đánh giá khả năng dung nạp, tác dụng phụ

và hiệu quả ở thời điểm 1 tháng và 3 tháng sau

áp dụng

Thu thập các biến liên quan dịch tễ, tác dụng

phụ, thời gian cơn, trạng thái động kinh và tần

số cơn bằng phỏng vấn, thăm khám, xét nghiệm,

ghi vào các bảng thu thập số liệu

Khả năng dung nạp được định nghĩa khi

bệnh nhân không bị tác dụng phụ nặng (đến

mức bệnh nhân buộc phải ngưng chế độ ăn

ketogenic) và xét nghiệm nước tiểu có thể ceton

và xét nghiệm albumin máu bình thường

Hiệu quả giảm cơn được định nghĩa là giảm

hơn 50% số cơn trong ngày

Phương pháp thống kê

Thống kê bằng phần mềm Stata Biến số

định tính được thống kê bằng tỷ lệ phần trăm,

tần số Biến số định lượng được thống kê bằng

số trung bình ± độ lệch chuẩn, hoặc trung vị và

khoảng tứ phân vị

Y đức

Nghiên cứu này được thông qua bởi Hội

đồng Đạo đức trong nghiên cứu Y sinh học Bệnh

viện Nhi Đồng 2, số 1065/NĐ2-CĐT, ngày

27/9/2019

KẾT QUẢ

Có 31 bệnh nhân được chọn, 2 bệnh nhân có

chống chỉ định, còn 29 bệnh nhân được đưa vào

nghiên cứu gồm 08 bệnh nhi mắc hội chứng

West, 08 bệnh nhi mắc hội chứng Dravet và 13

bệnh nhi mắc bệnh u xơ củ Tuổi trung vị là 41

tháng tuổi (khoảng tứ phân vị 33 và 51 tháng

tuổi) Tất cả các bệnh nhân này đều khởi phát

bệnh động kinh sớm trước 1 tuổi Tất cả các

bệnh nhân này đều bị động kinh nặng kháng

thuốc với số lượng thuốc trung bình là 3,9±1,0

Bảng 1: Đặc điểm dịch tễ của nhóm nghiên cứu

(n=29)

Đặc điểm dịch tễ

Địa chỉ (thành phố HCM) 12 (75,9%)

Kinh tế (nghèo và cận nghèo) 8 (27,6%)

Học vấn của phụ huynh (dưới cấp 1) 2 (6,9%)

Các giá trị là trung bình ± độ lệch chuẩn hoặc trung vị

(25,75) hoặc n (%)

Bảng 2: Đặc điểm bệnh động kinh của nhóm nghiên

cứu (n=29)

Đặc điểm bệnh động kinh

Tuổi khởi bệnh (tháng tuổi) 5 (3-7)

Có trạng thái động kinh 16 (55,2%)

Tần suất cơn (lần/tháng) 30 (4,5-120)

Các giá trị là trung bình ± độ lệch chuẩn hoặc trung vị (25,75) hoặc n (%)

Mức độ khả thi và dung nạp của chế độ ăn ketogenic

Bảng 3: Số bệnh nhân theo dõi và lý do ngừng chế độ

ăn ketogenic

Số bệnh nhân theo dõi

T1 (n=28)

T2 (n=22)

T3 (n=19)

Chung (n=28)

Số bệnh nhân ngừng

ăn ketogenic

6 (21,4%)

3 (13,6%)

1 (5,3%)

Lý do

Số bệnh nhân bị tác dụng phụ

11 (39,3%)

6 (27,3%)

2 (10,5%)

13 (46,4%)

Mức độ khả thi

93,5% (29/31) bệnh nhân áp dụng được chế

độ ăn ketogenic 2/31 trường hợp bị loại do có rối loạn lipid máu nên không thể áp dụng chế độ ăn ketogenic

Mức độ dung nạp

Từ 29 bệnh nhân ban đầu, nghiên cứu mất mẫu 1 bệnh nhân Do đó số lượng bệnh nhân theo dõi còn 28 bệnh nhân Trong đó, số lượng bệnh nhân áp dụng chế độ ăn ketogenic đủ 1 tháng, 2 tháng và 3 tháng lần lượt là 22, 19 và 18 bệnh nhân Độ dung nạp của chế độ ăn ketogenic sau 1 tháng là 22/29 (75,86%), 2 tháng

là 19/29 (65,52%) và sau 3 tháng là 18/29 (62,07%)

Sau 3 tháng áp dụng chế độ ăn ketogenic, có

11 bệnh nhân ngừng chế độ ăn ketogenic Trong

đó, 1 trường hợp mất theo dõi, 6 trường hợp phụ huynh nhận thấy chế độ ăn ketogenic không có hiệu quả, 1 trường hợp trẻ không chịu ăn, 3

trường hợp vì chăm sóc bất tiện Cả 3/3 trường

hợp ngừng chế độ ketogenic do chăm sóc bất

tiện đều xảy ra ở các bệnh nhân đã đi học nhà

trẻ/ mẫu giáo Các bệnh nhân này không thể ăn

cùng chế độ ăn với các bạn cùng lớp, khiến cho

giáo viên khó chăm sóc

Tính an toàn của chế độ ăn ketogenic

Tất cả bệnh nhân đều được tái khám hàng

tháng, trong 3 tháng Khi tái khám bệnh nhân

được khám thần kinh, khám dinh dưỡng và làm

các xét nghiệm để đánh giá các tác dụng phụ của

chế độ ăn ketogenic Các xét nghiệm được làm là

đường máu, điện giải đồ, lipid máu, chức năng

gan và chức năng thận

Sau 1 tháng: Tác dụng phụ hay gặp ở tháng

đầu tiên là các tác dụng phụ về tiêu hóa và dinh

dưỡng (sụt cân, ói và đau bụng) 100% tác dụng

phụ tiêu hóa (ói, đau bụng và rối loạn điện giải)

khi bắt đầu chế độ ăn ketogenic với tỷ lệ L/(G+P)

là 3/1 hoặc 4/1 Tác dụng phụ trên tiêu hóa và

dinh dưỡng giảm dần theo thời gian (10 bệnh

nhân bị sụt cân trong tháng đầu tiên so với 1

bệnh nhân ở tháng thứ 3, không có bệnh nhân

nào đau bụng từ tháng thứ 2 trở đi, không có bệnh nhân nào bị ói từ tháng thứ 3 trở đi)

Sau 2 tháng: có 3/22 bệnh nhân bị rối loạn lipid máu (tăng triglycerid) Ngưỡng tăng triglyceride cao nhất được ghi nhận là 194mg%

(so với ngưỡng bình thường là 35-160mg%)

Lipid toàn phần và các thành phần khác của lipid (LDL, VLDL, HDL) trong ngưỡng bình thường Sau khi được điều chỉnh chế độ ăn, ở tháng thứ 3 chỉ còn 1/19 bệnh nhân còn hiện tượng rối loại lipid máu

Sau 3 tháng: chỉ có 2/19 bệnh nhân bị tác dụng phụ; 1 bệnh nhân bị rối loạn lipid máu (tăng triglycerid) và 1 bệnh nhân bị sụt cân và giảm albumin máu Bệnh nhân bị sụt cân và giảm albumin máu đã sử dùng đậu hũ làm nguồn đạm chính (thay cho thịt cá) trong tháng thứ 3 46,4% bệnh nhân bị tác dụng phụ với chế

độ ăn ketogenic Tất cả các tác dụng phụ đều cải thiện sau khi điều chỉnh chế độ ăn Không có bệnh nhân nào phải ngưng chế độ ăn ketogenic

vì tác dụng phụ

Bảng 4: Số bệnh nhân bị tác dụng phụ và các loại tác dụng phụ của chế độ ăn ketogenic

Tác dụng phụ

Hiệu quả của chế độ ăn ketogenic

Tỷ lệ bệnh nhân đáp ứng chế độ ăn

ketogenic sau 1 tháng là 10/29 (24,5%), sau 2

tháng là 12/29 (41,4%) và sau 3 tháng là 11/29

(37,9%) Có 6/29 bệnh nhân hết hoàn toàn cơn ở

tháng thứ 2 và tháng thứ 3 (tỷ lệ 20,7%) Không

có bệnh nhân nào bị nhiều cơn động kinh hơn

sau khi áp dụng chế độ ăn ketogenic

Thời gian cơn động kinh giảm dần theo từng

tháng Trước khi áp dụng chế độ ăn ketogenic,

thời gian cơn trung bình là 5,68 phút Thời gian

cơn trung bình sau 1, 2, 3 tháng lần lượt là 2,34;

1,57 và 1,42 phút Có 3 bệnh nhân (1 bệnh nhân hội chứng Dravet, 2 bệnh nhân u xơ củ) hết được hoàn toàn cơn từ tháng đầu tiên sau khi ăn ketogenic

Số lượng bệnh nhân có trạng thái động kinh giảm dần theo thời gian Từ 16 bệnh nhân ban đầu chỉ còn lại 2 bệnh nhân có trạng thái động kinh ở cuối tháng thứ 3 (1 bệnh nhân hội chứng Dravet có trạng thái động kinh giật cơ và 1 bệnh nhân u xơ củ có trạng thái động kinh co cứng co

giật) Tỷ lệ bệnh nhân có trạng thái động kinh

ban đầu là 55,2% (16/29) giảm còn 11,1% (2/18)

Trong thời gian 3 tháng theo dõi, không có bệnh nhân nào thay đổi số lượng thuốc chống động kinh

Bảng 5: Hiệu quả của chế độ ăn ketogenic lên bệnh nhân động kinh kháng thuốc

Giảm 50-89,9%

Giảm từ 90% -99,9%

Giảm 100%

6

1

3

5

1

6

4

1

6

Các giá trị là trung bình± độ lệch chuẩn hoặc trung vị (25,75) hoặc n (%)

BÀN LUẬN

Chúng tôi chọn các trẻ động kinh kháng trị

thuộc 3 nhóm hội chứng West, hội chứng Dravet

và u xơ củ vì hai lý do (1) đây là các hội chứng

động kinh/ nguyên nhân động kinh đã được báo

cáo là có đáp ứng với chế độ ăn ketogenic(10,11), (2)

đây là các chỉ định áp dụng chế độ ăn ketogenic

chính trong phác đồ của bệnh viện Nhi Đồng 2

Mức độ khả thi và dung nạp của chế độ ăn

ketogenic

Mức độ khả thi: có 2 bệnh nhân (trong tổng

số 31 bệnh nhân) không thể áp dụng chế độ ăn

ketogenic vì tăng lipid máu Tuy nhiên, do ở

bệnh viện Nhi Đồng 2 chưa có những xét

nghiệm chuyên biệt cho các rối loạn chuyển

hóa acid béo nên chúng tôi không chẩn đoán

xác định được các bệnh nhân này bị nhóm rối

loạn nào

Mức độ dung nạp

Sau 3 tháng, số bệnh nhân từ bỏ ăn

ketogenic giảm dần theo từng tháng (6 bệnh

nhân ở tháng thứ 1, giảm còn 3 bệnh nhân ở

tháng thứ 2, giảm còn 1 bệnh nhân ở tháng thứ 3) Trong đó, 5/6 trẻ ngừng ăn ketogenic ở tháng đầu tiên phụ huynh cho rằng chế độ ăn này kém hiệu quả Tuy nhiên, theo khuyến cáo của ILAE, chế độ ăn ketogenic được tính là không hiệu quả khi bệnh nhân giảm được ít hơn 50% tần số cơn sau 3 tháng áp dụng(11), do

đó việc kết luận về hiệu quả của chế độ ăn ketogenic ở tháng thứ nhất là không chính xác

¾ trường hợp ngừng chế độ ăn ketogenic ở tháng thứ 2 và tháng thứ 3 là do gia đình cảm thấy bất tiện Như vậy, ta có thể làm tăng tỷ lệ dung nạp của chế độ ăn ketogenic bằng cách

đa dạng hóa thực đơn, các món ăn cũng như liên kết với bếp ăn của trường mẫu giáo

Nghiên cứu của chúng tôi cho kết quả tương

tự với nghiên cứu của tác giả Gerges M(12), cho thấy tỷ lệ bệnh nhân ngừng chế độ ăn ketogenic giảm dần theo thời gian, từ 43% trong tháng đầu tiên, giảm còn 35% trong các tháng từ 1 - 3

Tính an toàn của chế độ ăn ketogenic

Tỷ lệ bệnh nhân bị tác dụng phụ trong

nghiên cứu của chúng tôi là 46,4%, chủ yếu là

các tác dụng phụ lên đường tiêu hóa 42,8% bệnh

nhân bị sụt cân, 32,1% bệnh nhân bị ói, 14,3%

bệnh nhân bị đau bụng

Herrero Y bắt đầu chế độ ăn ketogenic ngoại

trú cho thấy các biến chứng thường xảy ra sớm

là đau bụng, nôn ói, rối loạn điện giải, hạ đường

huyết, mất nước 100% bệnh nhân trong nghiên

cứu của chúng tôi được bắt đầu nội trú, vì vậy

bệnh nhân được điều chỉnh chế độ ăn kịp thời

Theo y văn, tác dụng phụ về lâu dài của chế

độ ăn ketogenic là giảm albumin máu, tăng men

gan, rối loạn lipid máu, gãy xương, sỏi thận(11,13)

Trong nghiên cứu này, có 4 bệnh nhân bị tăng

lipid máu (tỷ lệ 14,3%) và 1 bệnh nhân bị giảm

albumin máu (3,6%) Tỷ lệ bệnh nhân bị tăng

lipid máu cao nhất ở tháng thứ 2 (13,7%), với

ngưỡng tăng triglyceride cao nhất ở mức 194

mg% Chế độ ăn ketogenic là chế độ ăn khác với

tỷ lệ dinh dưỡng thông thường, do đó, ngoài

việc để ý đến tỷ lệ L/(G+P), chúng tôi còn để ý

thành phần lipid (cholesterol, triglyceride) trong

từng loại thức ăn

Có 1/29 bệnh nhân bị giảm albumin máu

Herrero Y cũng ghi nhận hiện tượng giảm

albumin máu ở 3/26 bệnh nhân ở tháng thứ 3(13)

Hiệu quả của chế độ ăn ketogenic

Chúng tôi đánh giá sự hiệu quả của chế độ

ăn ketogenic dựa trên 3 thông số chính, đó là tần

số cơn động kinh trong tháng, thời gian cơn

trung bình và sự xuất hiện/vắng mặt của trạng

thái động kinh Trong đó, tần số cơn động kinh

trong tháng là thông số chính để đánh giá hiệu

quả Thời gian cần để đánh giá hiệu quả của chế

độ ăn ketogenic là 3 tháng, tuy nhiên, trong

nhiều trường hợp có thể quan sát thấy hiệu quả

từ lúc 1 tháng(11)

Sau 1 tháng, tỷ lệ bệnh nhân có đáp ứng là

34,5% (10/29) Tỷ lệ này theo tác giả Gerges M là

25% (7/28) và theo Ferraria NOF là 55,5% Số liệu

chênh lệch lớn giữa các nghiên cứu có thể do tỷ

lệ bệnh nhân còn áp dụng chế độ ăn ketogenic so

với số lượng bệnh nhân ban đầu tương đối thấp

Sau 3 tháng, tỷ lệ đáp ứng là 37,9% (11/29), tương tự với nghiên cứu của Ferraria NOF là 38,9% (7/18)

Tỷ lệ đáp ứng trong nghiên cứu của chúng tôi cao hơn nghiên cứu của Gerges M là 14,3%

(4/28) Sự khác biệt có thể do lượng bệnh nhân

bỏ chế độ ăn ketogenic cao trong nghiên cứu của Gerges M (22/28 bệnh nhân bỏ chế độ ăn ketogenic)

Tỷ lệ đáp ứng trong nghiên cứu của chúng tôi thấp hơn nghiên cứu của Herrero Y là 76,7%

(20/26), vì chúng tôi không có các bệnh nhân động kinh dưới một tuổi

Do thời gian theo dõi ngắn (3 tháng), nên chúng tôi không ghi nhận được sự thay đổi về số lượng thuốc chống động kinh trước và sau khi bệnh nhân áp dụng chế độ ăn ketogenic

KẾT LUẬN

Qua quan sát 29 trường hợp bệnh nhân hội chứng West, hội chứng Dravet và u xơ củ bị động kinh kháng thuốc áp dụng chế độ ăn ketogenic tại bệnh viện Nhi Đồng 2, nghiên cứu ghi nhận:

- Về mức độ khả thi: Tỷ lệ bệnh nhi tham gia vào chế độ ăn là 93,5% Tỷ lệ dung nạp là 75,86%

(1 tháng), 65,52% (2 tháng) và 62,07% (3 tháng)

- Về tác dụng phụ: Tỷ lệ xuất hiện tác dụng phụ là 44,8% Tuy nhiên, các tác dụng phụ này ở mức độ nhẹ, nên 100% bệnh nhân bị tác dụng phụ đều tiếp tục chế độ ăn ketogenic

- Về hiệu quả: Tỷ lệ bệnh nhân có trạng thái động kinh là 55,2% (ban đầu) và 11,1% (sau 3 tháng áp dụng ketogenic) Thời gian trung bình cơn động kinh là 5,68 phút (ban đầu) và 1,42 phút (sau 3 tháng áp dụng ketogenic) Tỷ lệ bệnh nhân sau 3 tháng áp dụng ketogenic có số cơn động kinh <50% so với ban đầu là 37,9%

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 WHO, ILAE, IBE (2019) Epilepsy: A public health imperative

URL:

https://www.who.int/mental_health/neurology/epilepsy/report _2019/en/, 1- 171

2 Krauss GL and Sperling MR (2011) Treating patients with

medically resistant epilepsy Neurol Clin Pract, 1(1):14-23

3 Hirano Y, Oguni H, Shiota M, et al (2015) Ketogenic diet

therapy can improve ACTH-resistant West syndrome in Japan

Brain Dev, 37(1):18-22

4 Park S, Lee EJ, Eom S, et al (2017) Ketogenic Diet for the

Management of Epilepsy Associated with Tuberous Sclerosis

Complex in Children J Epilepsy Res, 7(1):45-49

5 Prezioso G, Carlone G, Zaccara G, et al (2018) Efficacy of

ketogenic diet for infantile spasms: A systematic review Acta

Neurol Scand, 137(1):4-11

6 Rezaei S, Abdurahman AA, Saghazadeh A, et al (2019)

Short-term and long-Short-term efficacy of classical ketogenic diet and

modified Atkins diet in children and adolescents with epilepsy:

A systematic review and meta-analysis Nutr Neurosci,

22(5):317-34

7 Tian X, Chen J, Zhang J, et al (2019) The Efficacy of Ketogenic

Diet in 60 Chinese Patients with Dravet Syndrome Front Neurol,

10(10):625-31

8 Scheffer IE, Berkovic S, Capovilla G, et al (2017) ILAE

classification of the epilepsies: Position paper of the ILAE

Commission for Classification and Terminology Epilepsia,

58(4):512-21

9 Krueger DA, Northrup H and International Tuberous Sclerosis

Complex Consensus G (2013) Tuberous sclerosis complex

surveillance and management: recommendations of the 2012

International Tuberous Sclerosis Complex Consensus

Conference Pediatr Neurol, 49(4):255-65

10 Kossoff EH, Pyzik PL, McGrogan JR, et al (2002) Efficacy of the

ketogenic diet for infantile spasms Pediatrics, 109(5):780-3

11 Kossoff EH, Zupec-Kania BA, Auvin S, et al (2018) Optimal clinical management of children receiving dietary therapies for epilepsy: Updated recommendations of the International

Ketogenic Diet Study Group Epilepsia Open, 3(2):175-92

12 Gerges M, Selim L, Girgis M, et al (2019) Implementation of ketogenic diet in children with drug-resistant epilepsy in a

medium resources setting: Egyptian experience Epilepsy Behav Case Rep, 11(1):35-38

13 Ruiz HJ, Canedo VE, Garcia PJJ, et al (2020) Safety and Effectiveness of the Prolonged Treatment of Children with a

Ketogenic Diet Nutrients,12(2): 306-321

14 Ferraria NOF, Martins C, Fonseca MJ, Monteiro J (2013)

Ketogenic Diet for Refractory Epilepsy in Children-An

Institutional Experience Pediatrics & Therapeutics, 3:162

Ngày nhận bài báo: 05/11/2020 Ngày nhận phản biện nhận xét bài báo: 01/02/2021 Ngày bài báo được đăng: 10/03/2020