Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http //www lrc tnu edu vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM VŨ THỊ CHI HOÀN THIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRẺ 3 6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PH[.]
Trang 1ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
VŨ THỊ CHI
HOÀN THIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRẺ 3 - 6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG MẦM NON
THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2016
Trang 2ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
VŨ THỊ CHI
HOÀN THIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRẺ 3 - 6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG MẦM NON
THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã ngành: 60.14.01.14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS TRẦN THỊ MINH HUẾ
THÁI NGUYÊN - 2016
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Luận văn “Hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở
trường mầm non Thành phố Hải Dương” được thực hiện từ ngày 1 tháng 7
năm 2015 đến ngày 1 tháng 04 năm 2016
Tôi xin cam đoan:
Luận văn này do tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS Trần Thị Minh Huế Luận văn sử dụng những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, các thông tin đã được chọn lọc, phân tích, tổng hợp, xử lý và đưa vào luận văn đúng quy định Các kết quả và số liệu đảm bảo tính khách quan, trung thực có nguồn gốc
rõ ràng và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào
Thái Nguyên, tháng 04 năm 2016
Người thực hiện
VŨ THỊ CHI
Trang 4
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian nghiên cứu luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của Ban Giám hiệu, Phòng Đào ta ̣o, Khoa Tâm lý Giáo du ̣c, TS Trần Thị Minh Huế, các giảng viên Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên
Tôi xin cảm ơn Ban Giám hiệu, cảm ơn các thầy cô Khoa Tâm lý Giáo dục Trường ĐHSP Thái Nguyên đã nhiệt tình truyền đạt kiến thức cho tôi và tiếp thêm cho tôi sức mạnh, sự tự tin để thực hiện đề tài này
Tôi xin chân thành cảm ơn TS Trần Thị Minh Huế, người đã quan tâm hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Xin cảm ơn các đồng chí CBQL và giáo viên các trường mầm non Thành phố Hải Dương đã đóng góp những ý kiến trung thực, khách quan nhất giúp tôi
có sơ sở dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu của mình
Tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã chia sẻ, giúp đỡ, hỗ trợ tôi trong lúc khó khăn nhất, giúp tôi có thêm sức mạnh về mặt tinh thần để hoàn thành luận văn đúng thời hạn
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, tháng 04 năm 2016
Người thực hiện
VŨ THỊ CHI
Trang 5
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv
DANH MỤC CÁC BẢNG v
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4 Giả thiết khoa học 2
5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
6 Phạm vi nghiên cứu 3
7 Phương pháp nghiên cứu 3
8 Cấu trúc luận văn 4
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOÀN THIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRẺ 3 - 6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG MẦM NON 5
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 5
1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài 5
1.1.2 Những nghiên cứu trong nước 7
1.2 Những khái niệm công cụ 10
1.2.1 Chương trình giáo dục 10
1.2.2 Chương trình giáo dục mầm non 10
1.2.3 Chủ đề trong giáo dục mầm non 11
1.2.4 Hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trườ ng mầm non 12
1.2.5 Biện pháp hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 16
Trang 61.3 Một số vấn đề về chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở
trường mầm non 16
1.3.1 Mục tiêu 16
1.3.2 Nội dung 17
1.3.3 Phương pháp thực hiện 18
1.3.4 Hình thức thực hiện 22
1.3.5 Vai trò của giáo viên và trẻ trong thực hiện chương trình giáo du ̣c trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 23
1.3.6 Đánh giá kết quả thực hiện chương trình GDMN cho trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề 23
1.3.7 Một số điều kiện đảm bảo thực hiện chương trình 25
1.4 Một số vấn đề lý luận về hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 25
1.4.1 Các cách tiếp cận cơ bản trong hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3- 6 tuổi ở trường mầm non 25
1.4.2 Sự cần thiết của vấn đề hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3-6 tuổi theo tiếp cận chủ đề ở trường mầm non hiện nay 27
1.4.3 Vai trò của hiê ̣u trưởng trong công tác hoàn thiê ̣n chương trình giáo du ̣c trẻ 3- 6 tuổi theo chủ đề 28
1.4.4 Nội dung hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề 28
1.4.5 Phương pháp quản lý hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề 34
1.4.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3- 6 tuổi theo chủ đề 35
Kết luận chương 1 37
Trang 7Chương 2 THỰC TRẠNG HOÀN THIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO
DỤC TRẺ 3 - 6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG MẦM NON
THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 38
2.1 Khái quát về khảo sát thực trạng 38
2.1.1 Khái quát về giáo du ̣c mầm non Thành phố Hải Dương 38
2.1.2 Đánh giá chung về chương trình giáo du ̣c mầm non hiê ̣n hành 39
2.1.3 Mục tiêu khảo sát 49
2.1.4 Nội dung khảo sát 49
2.1.5 Khách thể và địa bàn khảo sát 49
2.1.6 Phương pháp khảo sát 49
2.1.7 Cách xử lý số liệu khảo sát 50
2.2 Thực trạng nhâ ̣n thức về chương trình giáo du ̣c trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề và hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 50
2.2.1 Thực trạng nhận thức về một số khái niệm 50
2.2.2 Thực tra ̣ng nhâ ̣n thức về mu ̣c tiêu, nô ̣i dung giáo du ̣c trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 51
2.2.3 Thực tra ̣ng nhâ ̣n thức về phương pháp và hình thức thực hiê ̣n chương trình giáo du ̣c trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 54
2.2.4 Thực tra ̣ng nhâ ̣n thức về vai trò của hiê ̣u trưởng và giáo viên trong việc hoàn thiê ̣n chương trình giáo du ̣c trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương 56
2.2.5 Thực tra ̣ng nhâ ̣n thức về nô ̣i dung hoàn thiê ̣n chương trình giáo du ̣c trẻ 3- 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương 57
2.3 Thực trạng tổ chức thực hiê ̣n chương trình giáo dục trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương 59
2.3.1 Thực trạng thực hiê ̣n nô ̣i dung giáo du ̣c trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương 59
Trang 82.3.2 Thực tra ̣ng sử du ̣ng phương pháp xây dựng, thực hiê ̣n chủ đề
giáo du ̣c cho trẻ 3 - 6 tuổi ở trường mầm non và sử du ̣ng phương pháp tổ chức hoa ̣t đô ̣ng giáo du ̣c cho trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở
trườ ng mầm non 65
2.3.3 Thực tra ̣ng sử du ̣ng hình thức tổ chức hoa ̣t đô ̣ng giáo du ̣c cho trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 68
2.3.4 Thực tra ̣ng đánh giá kết quả thực hiê ̣n chương giáo du ̣c cho trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 69
2.4 Thực tra ̣ng hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương 72
2.4.1 Thực tra ̣ng nô ̣i dung hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non thành phố Hải Dương 72
2.4.2 Thực tra ̣ng sử du ̣ng phương quản lý hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non thành phố Hải Dương 74
2.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non thành phố Hải Dương 75
2.5 Đánh giá chung về khảo sát thực trạng 78
Kết luận chương 2 79
Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP HOÀN THIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRẺ 3-6 TUỔI THEO CHỦ ĐỀ Ở TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 80
3.1 Những nguyên tắc chỉ đạo đề xuất biện pháp 80
3.1.1 Nguyên tắ c đảm bảo tính mục tiêu giáo dục mầm non 80
3.1.2 Nguyên tắ c đảm bảo tính kế thừa 80
3.1.3 Nguyên tắ c đảm bảo tính khoa học và tính thực tiễn 81
3.1.4 Nguyên tắ c phải đảm bảo tính đồng bộ 81
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 82
Trang 93.2 Một số biện pháp hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo
chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương 83
3.2.1 Biện pháp 1: Bồi dưỡng kiến thức về hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề cho CBQL và GV 83
3.2.2 Biện pháp 2: Bồi dưỡng năng lực lập kế hoạch, tổ chức hoa ̣t đô ̣ng giáo du ̣c theo chủ đề và thiết kế, tổ chức hoạt động giáo dục theo chủ đề phát sinh cho trẻ 3- 6 tuổi 85
3.2.3 Biện pháp 3: Đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề 91
3.2.4 Biện pháp 4: Hoàn thiện hoạt động đánh giá kết quả thực hiện chương trình giáo dục trẻ 3- 6 tuổi theo chủ đề 97
3.2.5 Biện pháp 5: Xây dựng và sử dụng hiệu quả môi trường giáo dục cho trẻ 3- 6 tuổi theo chủ đề 101
3.3 Khảo nghiệm sư phạm 106
3.3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp 106
3.3.2 Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các biê ̣n pháp 108
Kết luận chương 3 115
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 117
TÀI LIỆU THAM KHẢO 121 PHỤ LỤC
Trang 10DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BGD&ĐT Bộ Giáo du ̣c và Đào tạo CBG Chưa bao giờ
CBQL Cán bộ quản lý CS-GD Chăm sóc giáo dục
CT GDMN Chương trình giáo dục mầm non CTGD Chương trình giáo dục
GDMN Giáo dục mầm non
KPKH Khám phá khoa học KPXH Khám phá xã hội LQVT Làm quen với toán QLGD Quản lý giáo dục
RTX Rất thường xuyên
Trang 11DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1 Danh mu ̣c chủ đề giáo du ̣c theo năm học đối với trẻ 3 - 6
tuổi trong CTGD ở trường mầm non 17 Bảng 2.2 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về mu ̣c tiêu giáo
dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 52 Bảng 2.3 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về nô ̣i dung giáo
dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 53 Bảng 2.4 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về phương pháp
thực hiê ̣n chương trình giáo du ̣c trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở
trường mầm non 54 Bảng 2.5 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về hình thức thực
hiện chương trình giáo du ̣c trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở
trường mầm non 55 Bảng 2.6 Nhận thức vai trò của hiệu trưởng và giáo viên trong viê ̣c
hoàn thiê ̣n chương trình giáo du ̣c trẻ 3- 6 tuổi theo chủ đề ở
trường mầm non 56 Bảng 2.7 Nhận thức về nô ̣i dung hoàn thiê ̣n CTGD trẻ 3- 6 tuổi theo
chủ đề 57
Bảng 2.8 Thực tra ̣ng thực hiê ̣n các chủ đề giáo cho trẻ 3 - 6 tuổi ở
trường mầm non Thành phố Hải Dương 60
Bảng 2.9 Thực tra ̣ng thực hiê ̣n đảm bảo các yêu cầu trong xây dựng
và hoàn thiện nô ̣i dung giáo du ̣c trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở
trường mầm non Thành phố Hải Dương 62
Bảng 2.10 Thực trạng sử dụng phương pháp xây dựng, thực hiê ̣n chủ
đề giáo du ̣c cho trẻ 3- 6 tuổi ở trường mầm non 65
Bảng 2.11 Thực trạng sử dụng phương pháp tổ chức hoa ̣t đô ̣ng giáo
dục cho trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 67
Trang 12Bảng 2.12 Thực trạng sử dụng hình thức tổ chức hoa ̣t đô ̣ng giáo du ̣c
cho trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 68
Bảng 2.13 Thực tra ̣ng về nô ̣i dung đánh giá kết quả thực hiê ̣n chương
giáo du ̣c cho trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 69
Bảng 2.14 Thực tra ̣ng phương pháp đánh giá kết quả thực hiê ̣n chương
trình giáo du ̣c cho trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 70
Bảng 2.15 Thực tra ̣ng hình thức đánh giá kết quả thực hiê ̣n chương
giáo du ̣c cho trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non 71
Bảng 2.16 Thực tra ̣ng nô ̣i dung hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6
tuổi theo chủ đề ở trường mầm non thành phố Hải Dương 73 Bảng 2.17 Thực trạng sử du ̣ng phương quản lý hoàn thiện chương trình
giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non thành phố Hải Dương 74 Bảng 2.18 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoàn thiện chương trình giáo
dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non thành phố
Hải Dương 77
Trang 13MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, giữ vai trò nền tảng trong việc hình thành nhân cách con người
Vớ i mu ̣c tiêu hình thành phát triển toàn diê ̣n cho trẻ về thể chất, nhâ ̣n thứ c, ngôn ngữ, thẩm mỹ và tình cảm kỹ năng xã hô ̣i Muốn thực hiện được mục tiêu đó, cần phải có một chương trình giáo dục phù hợp
CTGDMN và tổ chứ c thực hiê ̣n CTGDMN có vai trò quan tro ̣ng đối với chất lượng giáo du ̣c Chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non tốt
có tác dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở bậc học tiếp theo
Chương trình GDMN hiện hành được Bô ̣ Giáo du ̣c và Đào tạo ban hành theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 là chương trình khung cấp quố c gia vớ i những nô ̣i dung cốt lõi Kèm theo chương trình là
bộ sách hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục mầm non ở tất cả các độ tuổi Bộ sách hướng dẫn này giúp giáo viên biết cách xây dựng kế hoa ̣ch giáo dục và thực hiê ̣n nô ̣i dung chương trình giáo du ̣c cho trẻ theo các chủ đề
Tuy nhiên, trên thực tế khi thực hiện CTGD trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề vẫn
còn mô ̣t số ha ̣n chế bất câ ̣p, giáo viên còn có những khó khăn, lúng túng như:
Cơ sở vâ ̣t chất, những yếu tố đảm bảo thực hiê ̣n chương trình còn chưa thực sự đươ ̣c quan tâm
Năng lực quản lý, năng lực thực hiê ̣n chương trình GDMN của CBQL và giáo viên chưa đồng đều từ khâu lập kế hoa ̣ch, tổ chức thực hiê ̣n đến viê ̣c đánh giá kết quả thực hiện chương trình
Chưa chú ý nhiều đến việc khai thác hiệu quả giáo dục thông qua các sự kiện, các chủ đề phát sinh của trẻ trong năm học
Việc tổ chức thực hiê ̣n và quản lý Hoàn thiê ̣n CTGD trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề thì vai trò của HT các trường MN là:
Trang 14Tạo môi trường sở vật chất, những yếu tố tốt nhất đảm bảo thực hiện chương trình
Bồi dưỡng cho CBQL và GV trong viê ̣c xây dựng và tổ chức thực hiê ̣n chương trình GDMN hiê ̣u quả phù hợp với trẻ, phù hợp với từng trường, đáp ứng mu ̣c tiêu yêu cầu của xã hô ̣i
Đặc biệt trong thực tế, các đề tài nghiên cứu lý luận và thực tiễn về
“Hoàn thiê ̣n chương trình GDMN theo chủ đề chưa có nhiều nhà quản lý và nhà khoa ho ̣c quan tâm nghiên cứu, ứng du ̣ng
Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Hoàn
thiện chương trình giáo dục trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương”
2 Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề ở một số trường mầm non Thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý chương trình giáo du ̣c trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3-6 tuổi theo chủ đề ở trường mầm non Thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương
4 Giả thiết khoa học
Nếu đề xuất được một số biện pháp hoàn thiện chương trình giáo dục trẻ 3 - 6 tuổi theo chủ đề của hiệu trưởng ở trường mầm non Thành phố Hải Dương theo hướng thực hiện đồng bộ các chức năng quản lý, nội dung quản
lý và thực tiễn yêu cầu đổi mới CT GDMN hiện nay để áp dụng trong quản lý
sẽ nâng cao được chất lượng giáo du ̣c trẻ 3 - 6 tuổi ở các trường mầm non thành phố Hải Dương