Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố hà giang, tỉnh hà giang

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HOÀNG THỊ THU LOAN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC PHÂN HÓA CHO GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ GIANG, TỈNH HÀ GIANG LUẬN VĂ[.]

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG THỊ THU LOAN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC PHÂN HÓA CHO GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ GIANG,

TỈNH HÀ GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2020

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

HOÀNG THỊ THU LOAN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC PHÂN HÓA CHO GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ GIANG,

TỈNH HÀ GIANG

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Tính

THÁI NGUYÊN-2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự

hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Thị Tính Luận văn sử dụng những thông

tin từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau, các thông tin đã được ghi rõ nguồn gốc, số liệu

đã được tổng hợp và xử lý Tôi xin cam đoan, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này hoàn toàn trung thực và chưa từng công bố trong bất kỳ chương trình nghiên cứu nào

Thái Nguyên, tháng 12 năm 2020

Tác giả luận văn

Hoàng Thị Thu Loan

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn, lời đầu tiên tác giả xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên, khoa Sau đại học, khoa Tâm lý-Giáo dục, các thầy giáo, cô giáo giảng dạy lớp Cao học quản lý giáo dục K26 đã quan tâm, tận tình giảng dạy, tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu tại trường

Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Nguyễn Thị Tính - người đã dành nhiều thời gian, tâm huyết, luôn tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên phòng giáo dục và đào tạo thành phố Hà Giang, các đồng chí trong Ban giám hiệu, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên 08 đơn vị trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang đã quan tâm, tạo điều kiện, giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn

Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã ủng hộ, chia sẻ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Mặc dù đã nỗ lực, cố gắng rất nhiều trong việc nghiên cứu, song do thời gian

và kinh nghiệm thực tiễn của bản thân còn hạn chế, đề tài không tránh khỏi những thiếu xót Kính mong nhận được sự chỉ bảo của các thầy giáo, cô giáo, các bạn đồng nghiệp và những người quan tâm đến nghiên cứu khoa học nói chung và lĩnh vực khoa học quản lý giáo dục nói riêng để luận văn của tôi được hoàn chỉnh hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 12 năm 2020

Tác giả

Hoàng Thị Thu Loan

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU viii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Phạm vi và giới hạn nghiên cứu 3

7 Các phương pháp nghiên cứu 3

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC PHÂN HÓA CHO GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Những nghiên cứu về dạy học phân hóa 6

1.1.2 Những nghiên cứu về bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên 9

1.1.3 Những nghiên cứu về Quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên 10

1.2 Một số khái niệm cơ bản 11

1.2.1 Dạy học phân hóa 11

1.2.2 Bồi dưỡng năng lực dạy học 13

1.2.3 Bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên 14

1.2.4 Khái niệm quản lý 14

1.2.5 Quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên trung học cơ sở 15

1.3 Những vấn đề cơ bản về bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 16

1.3.1 Chương trình giáo dục trung học cơ sở mới và yêu cầu về năng lực dạy học phân hóa đối với giáo viên 16

1.3.2 Mục tiêu, nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở

trường trung học cơ sở 19

1.3.3 Quy trình bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 21

1.3.4 Nguyên tắc, phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 24

1.3.5 Đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 28

1.4 Những vấn đề cơ bản về quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 29

1.4.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 29

1.4.2 Tổ chức thực hiện bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 30

1.4.3 Chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 31

1.4.4 Kiểm tra đánh giá các kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 33

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở 34

1.5.1 Những yếu tố chủ quan 34

1.5.2 Các yếu tố khách quan 35

Kết luận chương 1 36

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC PHÂN HÓA CHO GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ GIANG, TỈNH HÀ GIANG 37

2.1 Khái quát về khách thể khảo sát và tổ chức khảo sát 37

2.1.1 Khái quát về giáo dục trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 37

2.1.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 41

2.2 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 42

2.2.1 Thực trạng nhận thức về dạy học phân hóa của giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 42

2.2.2 Nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường

trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 43 2.2.3 Quy trình bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở trường

trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 50 2.2.4 Phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho

giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 51 2.2.5 Đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở

trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 54 2.3 Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở

trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 56 2.3.1 Lập kế hoạch hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo

viên ở trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 56 2.3.2 Tổ chức hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở

trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 58 2.3.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho

giáo viên ở trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 61 2.3.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy

học phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 63 2.3.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học

phân hóa cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 66 2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy

học phân hóa cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 67 Kết luận chương 2 70

Chương 3: BI N PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC PHÂN HÓA CHO GIÁO VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ GIANG, TỈNH HÀ GIANG 71

3.1 Những nguyên tắc xây dựng biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học

phân hóa ở trường THCS thành phố Hà Giang 71 3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 71 3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi 71

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 72

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ và toàn diện 72

3.2 Các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở các trường THCS thành phố Hà Giang 73

3.2.1 Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về tầm quan trọng của dạy học phân hóa và bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên 73

3.2.2 Xác định nhu cầu, nội dung bồi dưỡng, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên THCS 76

3.2.3 Tổ chức xây dựng đội ngũ giáo viên cốt cán tư vấn hỗ trợ đồng nghiệp hoàn thiện năng lực dạy học phân hóa 81

3.2.4 Chỉ đạo bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên thông qua sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, hội giảng 83

3.2.5 Giám sát, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 87

3.2.6 Mối quan hệ giữa các biện pháp 91

3.3 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 91

3.3.1 Mục tiêu của khảo nghiệm 91

3.3.2 Nội dung khảo nghiệm 92

3.3.3 Đối tượng khảo nghiệm 92

3.3.4 Phương pháp khảo nghiệm và xử lý kết quả 92

3.3.5 Kết quả khảo nghiệm 92

Kết luận chương 3 94

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 95

TÀI LI U THAM KHẢO 99

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Quy mô phát triển trường, lớp, CBQL, GV các trường THCS

trên địa bàn thành phố Hà Giang 38 Bảng 2.2 Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về ý nghĩa của DHPH ở

trường THCS 42 Bảng 2.3 Tự đánh giá năng lực dạy học phân hóa của giáo viên ở các

trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 43 Bảng 2.4 Nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở

trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 47 Bảng 2.5 Quy trình bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở

các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang 50 Bảng 2.6 Các phương pháp bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo

viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang 52 Bảng 2.7 Các hình thức tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho

giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang 53 Bảng 2.8 Đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên

ở trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 55 Bảng 2.9 Thực trạng lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa

cho giáo viên ở trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh

Hà Giang 56 Bảng 2.10 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học

phân hóa cho giáo viên ở trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 58 Bảng 2.11 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học phân

hóa cho giáo viên ở các trường THCS thành phố Hà Giang, tỉnh

Hà Giang 61 Bảng 2.12 Kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực

DHPH cho giáo viên ở trường THCS thành phố Hà Giang, tỉnh

Hà Giang 64

Bảng 2.13 Các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực

dạy học phân hóa cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang 66 Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện

pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực DHPH cho giáo viên 92

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chương trình giáo dục phổ thông mới được tổ chức theo định hướng phát triển năng lực học sinh vì vậy lập kế hoạch dạy học, thiết kế nội dung, lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học phải được tiến hành theo định hướng phát triển năng lực Để thiết kế và tổ chức dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, giáo viên phải có năng lực dạy học tích hợp liên môn và dạy học học phân hóa nhằm tạo môi trường để phát triển năng lực học sinh một cách tốt nhất

Dạy học phân hóa sẽ giúp giáo viên nắm vững được năng lực của học sinh và nhóm năng lực học sinh, trên cơ sở đó lựa chọn các phương pháp, biện pháp, kĩ thuật, hình thức dạy học phù hợp để phát triển năng lực người học

Dạy học phân hóa còn như là một biện pháp giúp giáo viên thực hiện cá biệt hóa hoạt động dạy học để phát triển năng lực học sinh Thông qua dạy học phân hóa, giáo viên hiểu rõ hơn về năng lực học tập, hoàn cảnh, nhu cầu của mỗi học sinh để lựa chọn nội dung, phương pháp tác động phù hợp Thông qua dạy học phân hóa giáo viên sẽ theo dõi được sự tiến bộ của từng học sinh và nhóm học sinh để có hình thức

tổ chức dạy học nâng cao chất lượng học tập của học sinh

Về mặt lý luận dạy học, một trong những nguyên tắc sư phạm quan trọng để giáo viên nâng cao hiệu quả dạy học là dạy học theo quan điểm phân hóa học sinh Dạy học phân hóa có bản chất nhân văn, dân chủ, nhằm đạt sự công bằng trong giáo dục, đáp ứng nhu cầu hứng thú, năng lực học tập của học sinh và tính đặc thù của từng địa phương, hướng đến xây dựng môi trường học tập mới, trong đó người học tuỳ theo năng lực đặc điểm cá nhân, có được các cơ hội lựa chọn nội dung học tập để phát triển

Tháng 12 năm 2018, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã ban hành chương trình giáo dục phổ thông mới theo định hướng phát triển năng lực học sinh Để thực hiện chương trình giáo dục THCS mới năm 2020 - 2021, đòi hỏi giáo viên, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông phải có tri thức, kỹ năng về dạy học phân hóa để tổ chức dạy học theo hướng phân hóa nhằm hình thành phát triển năng lực học sinh do đó vấn đề bồi dưỡng năng lực DHPH cho CBQL và giáo viên các trường THCS là vấn đề cần thiết trong bối cảnh hiện nay

Trong những năm qua để chuẩn bị cho việc đổi mới chương trình sách giáo khoa mới, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã triển khai nhiều hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên như bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học tích hợp theo chủ

đề liên môn; Bồi dưỡng nâng cao năng lực triển khai mô hình trường học mới VNEN; Bồi dưỡng giáo dục kỹ năng sống vv… tuy nhiên nội dung bồi dưỡng nâng cao năng lực DHPH cho CBQL và giáo viên chưa trở thành một nội dung chuyên đề bồi dưỡng được quan tâm triển khai

Thực tiễn cho thấy các trường THCS nói chung và các trường THCS trên địa bàn thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang đã quan tâm triển khai dạy học phân hóa tuy nhiên vẫn còn những hạn chế trong đó có hạn chế năng lực dạy học phân hóa của giáo viên Vì vậy sự cần thiết phải bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên và quản lý hoạt động bồi dưỡng dạy học phân hóa cho giáo viên một cách hiệu quả, nhằm giúp giáo viên ngày càng hoàn thiện năng lực dạy học Xuất phát từ những

lý do trên, tác giả quyết định lựa chọn đề tài nghiên cứu của mình là “ u n ho t động i ng n ng h ph n h a ho gi o vi n tr ng trung h

ơ s thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang” làm luận văn thạc sĩ

2 Mục đích nghiên cứu

Dựa trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn về quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên THCS ở thành phố Hà Giang - tỉnh Hà Giang, đề tài

đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở các trường trung học cơ sở thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang nhằm nâng cao năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên THCS góp phần hoàn thiện năng lực dạy học cho giáo viên ở các trường THCS thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghi n ứu

- Hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở các trường THCS

3.2 Đối t ợng nghi n ứu

- Các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học phân hóa cho giáo viên ở các trường THCS thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang