https //nguyenthienhuongvp77 violet vn/ 1 PHÒNG GD&ĐT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN NGỮ VĂN 6 Năm học 2020 – 2021 Thời gian 120 phút (không kể thời gian giao đề) PHẦN I ĐỌC HIỂU (4 điểm) Câu 1 (4[.]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
MÔN: NGỮ VĂN 6 Năm học: 2020 – 2021
Thời gian 120 phút (không kể thời gian giao đề)
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (4 điểm)
Câu 1: (4 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
“ Mùa thu, vạt hoa cúc dại cũng nở bung hai bên đường Những bông hoa cúc xinh dịu dàng, lung linh như từng hạt tia nắng nhỏ Thảm cỏ may thì tím biếc nôn nao Hoa cỏ may quấn quýt từng bước chân, theo tận vào lớp học Tiếng đọc bài ngân nga vang ra ngoài cửa lớp, khiến chú chim sâu đang nghiêng chiếc đầu nhỏ xinh tìm sâu trong kẽ lá cũng lích rích hót theo Giọt nắng sớm mai như vô tình đậu lên trang vở mới, bừng sáng lung linh những ước mơ.”
(Theo Huỳnh Thị Thu Hương)
a Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên.(0,5đ)
b Chỉ ra phó từ trong câu văn “Mùa thu, vạt hoa cúc dại cũng nở bung hai bên đường.” và
cho biết ý nghĩa của phó từ vừa tìm được.(1,0 đ)
c Xác định thành phần câu và nêu cấu tạo của vị ngữ cho câu văn sau:
“ Mùa thu, vạt hoa cúc dại cũng nở bung hai bên đường.”(1,5 đ)
d Xác định các từ láy được sử dụng trong đoạn văn trên (1,0đ)
Câu 2 (4,0 điểm):
Nghĩ về người bà của mình, nhà thơ Nguyễn Thụy Kha đã viết:
“Tóc bà trắng tựa mây bông Chuyện bà như giếng cạn xong lại đầy”
Em hãy nêu cảm nhận về hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ trên
PHẦN II: TẬP LÀM VĂN (12 điểm)
Trong khu vườn nhỏ bé, một bông hoa hồng nhung vừa hé nở Nó đẹp rực rỡ, lộng lẫy và kiêu sa Những cô bướm xinh đẹp bay lượn xung quanh, những loài hoa khác trầm trồ khen ngợi.Bên dưới gốc hoa hồng nhung, một khóm hoa dại cũng vừa chớm nở Và tại đây, một câu chuyện giữa hoa hồng nhung và khóm hoa dại đã diễn ra…
Em hãy tưởng tượng và kể lại
Trang 2PHÒNG GD&ĐT HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI HUYỆN VĂN 6
Năm hoc 2020-2021
A YÊU CẦU CHUNG:
- Giám khảo vận dụng hướng dẫn chấm chủ động, linh hoạt, tránh cứng nhắc, máy móc, cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể Ngoài kiểm tra kiến thức cơ bản, giám khảo cần trân trọng những bài làm thể hiện được tố chất của một học sinh giỏi (kiến thức vững chắc, có năng lực cảm thụ văn học sâu sắc, tinh tế, kĩ năng làm bài tốt, diễn đạt có cảm xúc, có giọng điệu riêng ) đặc biệt khuyến khích những bài làm có sự sáng tạo, có phong cách riêng
- Giám khảo cần đánh giá bài làm của học sinh một cách tổng thể ở từng câu và cả bài,
không đếm ý cho cho điểm nhằm đánh giá kiến thức – kĩ năng và năng lực của học sinh
- Hướng dẫn chấm thi chỉ nêu ý chính và thang điểm cơ bản, trên cơ sở đó, giám khảo có thể thống nhất để định ra ý chi tiết và thang điểm cụ thể hơn
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của
đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm
B YÊU CẦU CỤ THỂ:
PHẦN I: ĐỌC HIỂU (8,0 điểm)
Câu 1
(4,0)
b - Phó từ: cũng
- Ý nghĩa: chỉ sự tiếp diễn tương tự
0,5 0,5
c - Mùa thu, vạt hoa cúc dại// cũng nở bung hai bên đường
TN CN VN
- Cấu tạo vị ngữ: VN có cấu tạo là một cụm động từ
1,25 0,25
Câu 2
(4,0)
*Yêu cầu về kĩ năng:
HS biết cách viết đoạn văn cảm thụ văn học, cảm xúc trong sáng, diễn đạt lưu loát
0,5
Trang 3- Chuyện bà kể được so sánh với hình ảnh cái giếng thân thuộc ở làng quê Việt Nam cứ cạn xong lại đầy
-> Kho chuyện của bà rất nhiều, không bao giờ hết Đó là những câu chuyện bà kể cho các cháu nghe vói tình thương bao la, vô hạn
=> Bằng việc sử dụng phép so sánh, nhà thơ vừa khắc họa hình ảnh người bà đáng kính của mình vừa thể hiện tình cảm kính yêu dành cho
bà
0,5
0,75 0,5
Hướng dẫn chấm phần tập làm văn (12 điểm):
A- Yêu c ầu về kĩ năng:
- HS có kĩ năng làm một bài văn tự sự: có mở đầu, có diễn biến, có tình tiết truyện và các
tình tiết phải được dẫn dắt, phát triển để tạo nên chuỗi sự việc có kết thúc hợp lí, câu chuyện phải gửi gắm thông điệp ý nghĩa; không sa đà vào kể lể những điều dông dài, vô nghĩa
- Biết kết hợp với miêu tả cho sinh động
- Lời kể linh hoạt, ngôn ngữ truyện phù hợp
- Dùng từ, đặt câu chuẩn ngữ pháp
B- Yêu c ầu về kiến thức:
1 Mở đầu:
- Giới thiệu, miêu tả khung cảnh vườn hoa
- Sự xuất hiện của hoa hồng nhung (miêu tả hình ảnh hoa hồng nhung rực rỡ, lộng lẫy, kiêu sa…), khóm hoa dại (nhỏ nhoi…)
2 Nội dung chính: Kể diễn biến câu chuyện giữa hoa hồng nhung và khóm hoa dại
- Không áp đặt cứng nhắc một nội dung cụ thể nào, do đây là dạng đề mở nên để HS xây
dựng, miễn là hợp lí, có ý nghĩa, thể hiện được sự sáng tạo của HS
- Truyện nên có kịch tính, có biến cố Câu chuyện của hoa hồng nhung và khóm hoa dại có thể xoay quanh về cuộc sống, ý thích, ước mơ, về những người chủ đáng mến…Những chi tiết được kể phải phù hợp với hai loài hoa này trong thực tế
- Có thể làm nổi bật bài học về lẽ sống: coi trọng đức tính nỗ lực, phấn đấu, đương đầu với thử thách, dũng cảm trải nghiệm, trân trọng hạnh phúc mà mình đang có…
3 Kết thúc câu chuyện: Tình huống kết thúc phải hợp lí với diễn biến nội dung câu chuyện trước đó và phải có ý nghĩa, gửi gắm thông điệp của mình
Trang 4MA TRẬN ĐỀ
Nội dung
kiến thức
Mức độ nhận thức
Cộng
Nội dung 1:
Đọc hiểu văn
bản
Nhận biết phương thức biểu đạt chính của đoạn văn
-Chỉ ra phó từ và cho biết ý nghĩa
Xác định thành phần câu
và nêu cấu tạo của vị ngữ
Xác định các từ láy
Nêu cảm nhận
về hiệu quả của biện pháp
tu từ Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ %:
1 0,5 5%
1
1 10%
2 2,5 25%
1
4 40%
4 40%
Nội dung 2:
Kể chuyện
tưởng tượng
Số câu:
Số điểm:
Tỉ lệ %:
1
6 60%
1
6 60% Tổng số câu:
điểm:
Tỉ lệ%:
1
1 5%
1
1 10%
1
2 20%
1
6 60%
10 100%
Trang 5ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 6
NĂM HỌC 2020 – 2021 MÔN: NG Ữ VĂN
Th ời gian làm bài: 150 phút (không k ể thời gian giao đề)
Đề thi gồm 03 câu, trong 01 trang
Câu 1: (4,0 điểm)
Xác định và nêu tác dụng của phép tu từ được sử dụng trong các câu thơ sau:
Lúc vui bi ển hát, lúc buồn biển lặng, lúc suy nghĩ biển mơ mộng và dịu hiền
Bi ển như người khổng lồ, nóng nảy, quái dị, gọi sấm, gọi chớp
Bi ển như trẻ con, nũng nịu, dỗ dành, khi đùa, khi khóc
(Bi ển-Khánh Chi)
Câu 2: (4,0 điểm)
Viết đoạn văn khoảng 8-10 câu trình bày suy nghĩ của em về nhân vật người anh qua đoạn văn sau:
"Tôi không tr ả lời mẹ vì tôi muốn khóc quá Bởi vì nếu nói được với mẹ, tôi sẽ nói rằng: Không ph ải con đâu Đấy là tâm hồn và lòng nhân hậu của em con đấy"
(Truyện Bức tranh của em gái tôi - Tạ Duy Anh, Ngữ văn lớp 6, Tập 2)
Câu 3: (12,0 điểm)
Có một lần, Thủy Tinh gặp được Mị Nương, chàng có cơ hội để thanh minh chuyện cũ
và việc năm nào cũng trả thù Sơn Tinh Dựa vào truyền thuyết Sơn Tinh,Thủy Tinh (Ngữ văn
6, tập 1), em hãy thay lời Thủy Tinh để kể lại cuộc gặp gỡ và trò chuyện đó
-H ết -
Trang 6HƯỚNG DẪN CHẤM
I Hướng dẫn chung
-Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá bài làm tổng quát của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm hoặc bỏ sót ý trong bài làm của học sinh
- Do đặc trưng của môn Ngữ văn, nên giáo viên cần chủ động linh hoạt trong việc
vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có sáng tạo, có ý tưởng riêng
và giàu chất văn
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm Điểm toàn bài tính đến 0,25 điểm (không làm tròn)
II Đáp án và thang điểm:
Câu 1
(4,0
điểm)
- Xác định được các phép so sánh, nhân hoá:
+ So sánh: Bi ển như người khổng lồ; Biển như trẻ con + Nhân hoá: Vui, bu ồn, suy nghĩ, hát, mơ mộng, dịu hiền, nóng nảy, quái d ị, gọi, nũng nịu, dỗ dành, khi đùa, khi khóc
0,5
1,0
- Nêu được tác dụng:
+ Biển được miêu tả như một con người với nhiều tâm trạng khác nhau
+ Biển được nhà thơ cảm nhận như những con người cụ thể: khi thì to
lớn, hung dữ như người khổng lồ; khi thì nhỏ bé hiền lành, dễ thương, đáng yêu như trẻ con
Nhờ các biện pháp tu từ so sánh, nhân hoá đã gợi rõ, cụ thể màu sắc, ánh sáng theo thời tiết, thời gian mà tạo nên những bức tranh khác nhau
về biển
0,5 1,0
1,0
Câu 2
(4,0
điểm)
+ V ề mặt hình thức: Đáp ứng yêu hai yêu cầu của đề viết đoạn văn
hoàn chỉnh (có độ dài khoảng 8-10 câu); Văn viết trong sáng,biểu cảm,
diễn đạt trôi chảy
+ V ề mặt nội dung:
-Người anh không trả lời mẹ vì quá ngạc nhiên và bất ngờ trước vẻ đẹp của bức tranh và tài năng của em gái mình
-Người anh muốn khóc vì quá xúc động và xấu hổ với sự đố kỵ,cố tình
xa lánh của mình với em gái trước đây
- Người anh cảm thấy đó không phải là bức tranh vẽ mình vì hình ảnh trong bức tranh quá đẹp, trong sáng và ngoài sức tưởng tượng của người anh
-Người anh hiểu rằng chính lòng nhân hậu của em gái là cơ sở để tạo nên tài năng
0,75 0,75
0,75 0,75
Trang 7-Kể lại truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh gặp lại Mị Nương để thanh minh chuyện cũ Do đó thứ tự kể đi từ hiện tại rồi quay về quá khứ
Mặt khác, trong bài làm phải hình dung được những lời đối thoại giữa hai nhân vật Thủy Tinh và Mị Nương Những lời đối thoại này phải xen vào giữa câu chuyện kể của Thủy Tinh, mục đích tạo điều kiệncho Thủy Tinh thanh minh về nỗi oan của mình Câu chuyện có thể chọn
một cách kết thúc mới theo khả năng sáng tạo củangười viết
-Học sinh có thể tổ chức bài làm theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đáp ứng được những ý cơ bản sau:
2.1 M ở bài: Thủy Tinh giới thiệu câu chuyện sẽ kể 1,0
2.2.Thân bài: Kể lại cụ thể cuộc gặp gỡ và trò chuyện giữa Thủy Tinh
- Hoàn cảnh của cuộc gặp gỡ, miêu tả hình ảnh Mị Nương
- Thủy Tinh kể cho Mị Nương nghe diễn biến câu chuyện( Có lời đối thoạigiữa hai nhân vật xen vào câu chuyện kể của Thủy Tinh với mục đích tạo điều kiệncho Thủy Tinh thanh minh về mình, ): Màn thử tài;thách cưới của vua Hùng; cuộcgiao tranh giữa hai vị thần và chuyện hàng năm Thủy Tinh vẫn đánh Sơn Tinh (cóthể liên hệ đến việc tàn phárừng và môi trường sống của con người hiện nay)
- Tả nét mặt,cử chỉ của Mị Nương sau khi nghe câu chuyện của Thủy Tinhvà tâm trạng của Thủy Tinh; có thể gợi đến lời trò chuyện của Mị Nương và ThủyTinh nhằm hướng tới cuộc sống tốt đẹp, hạn chế thiên tai lũ lụt cho nhân dân
10,0
2.3 K ết bài: Cuộc gặp gỡ kết thúc; ấn tượng của Thủy Tinh 1,0
3 Cách cho điểm:
- Điểm 11-12: Hiểu đề sâu sắc Đáp ứng các yêu cầu về nội dung và
phương pháp Bố cục rõ ràng, trình bày sạch đẹp, diễn đạt có chất văn
- Điểm 9-10: Hiểu đề Cơ bản đáp ứng yêu cầu của đề Có thể mắc một
số lỗi về chính tả và ngữ pháp
- Điểm 7-8: Tỏ ra hiểu đề Đáp ứng một nửa yêu cầu về nộidung
- Điểm 4-5-6: Hiểu đề lơ mơ Đáp ứng một phần ba yêu cầu về nộidung
- Điểm 1-2-3: Chưa hiểu đề Nội dung sơ sài, kĩ năng kém, chữ xấu,
mắc nhiều lỗi chính tả và ngữ pháp
- Điểm 0: Bài để giấy trắng
*Lưu ý: Hướng dẫn chấm chỉ nêu những gợi ý có tính chất định hướng, GV có thể vận dụng
linh ho ạt và nên cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể để phát hiện những bài làm thể hiện tố chất của học sinh giỏi đặc biệt khuyến khích những bài làm có sự sáng tạo, có phong cách riêng
Trang 8PHÒNG GIÁO DỤC $ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
HUYỆN ÂN THI - HƯNG YÊN NĂM HỌC 2020 – 2021
ĐỀ CHÍNH THỨC MÔN: NGỮ VĂN – LỚP 6
Ngày thi 17/4/2021
Thời gian làm bài 150 phút, không kể thời gian phát đề
I/ ĐỌC HIỂU ( 4,0 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 5
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến nôn nao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao
Mẹ ơi trong lời mẹ hát
Có cả cuộc đời hiện ra
Lời ru chắp con đôi cánh
Lớn rồi con sẽ bay xa
( Trích trong lời mẹ hát, Trương Nam Hương)
Câu 1 ( 0,5 điểm) Đoạn thơ được viết theo phương thức biểu đạt nào?
Câu 2 ( 1,0 điểm) Nêu tác dụng của biện pháp nhân hóa trong hai dòng thơ
Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến nôn nao
Câu 3 ( 1,0 điểm) Em hiểu nội dung hai dòng thơ sau như thế nào?
Lưng mẹ cứ còng dần xuống Cho con ngày một thêm cao
Câu 4 ( 1,0 điểm) Đoạn thơ gợi ra những ý nghĩa nào về lời ru của mẹ?
Câu 5 ( 0,5 điểm) Qua đoạn thơ tác giả, gửi đến bạn đọc thông điệp gì?
II / LÀM VĂN ( 16,0 ĐIỂM)
Câu 1 ( 4,0 điểm) Bằng một đoạn văn khoảng 8 đến 10 câu, trình bày suy nghĩ của em về trách
nhiệm của con cái đối với cha mẹ
Câu 2 ( 12,0 điểm) Hãy kể lại câu chuyện sau bằng lời ngọn nến thứ tư
CÂU CHUYỆN VỀ BỐN NGỌN NẾN Trong phòng tối, có bốn ngọn nến đang cháy Xung quanh thật yên tĩnh, đến mức người ta có thể
nghe thấy tiếng thì thầm của chúng
Ngọn nến thứ nhất nói : Tôi là hiện thân của hòa bình Cuộc đời sẽ như thế nào nếu không có tôi?
Tôi thực sự quan trọng cho mọi người
Ngọn nến thứ hai lên tiếng : Còn tôi là hiện thân của lòng trung thành Hơn tất cả, mọi người đều
phải cần đến tôi
Đến lượt mình, ngọn nến thứ ba nói : Tôi là hiện thân của tình yêu Tôi mới thực sự quan trọng
Hãy thử xem cuộc sống sẽ như thế nào nếu thiếu đi tình yêu?
Đột nhiên, cánh cửa chợt mở tung, một cậu bé chạy vào phòng Một cơn gió ùa theo làm tắt cả ba
ngọn nến “Tại sao cả ba ngọn nến lại tắt ?” – cậu bé sửng sốt nói Rồi cậu bé òa lên khóc
Trang 9UBND THÀNH PHỐ BẮC NINH
PHÒNG GD- ĐT THÀNH PHỐ BẮC NINH ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI MÔN NGỮ VĂN LỚP 6
NĂM HỌC 2020-2021
Thời gian làm bài: 120 phút
(không kể thời gian giao đề)
Câu 1.(6,0 điểm) Đọc kĩ đoạn văn và thực hiện các yêu cầu:
Có một cậu bé ngỗ nghịch thường bị mẹ khiển trách Ngày nọ giận mẹ, cậu chạy đến một thung lũng cạnh khu rừng rậm Lấy hết sức mình, cậu hét lớn: “Tôi ghét người” Từ khu rừng có tiếng vọng lại: “Tôi ghét người” Cậu hoảng hốt quay về sà vào lòng mẹ khóc nức nở Cậu không sao hiểu được từ trong khu rừng lại có người ghét cậu
Người mẹ nắm tay con, đưa trở lại khu rừng Bà nói: “Giờ thì con hãy hét thật to: Tôi yêu người” Lạ lùng thay, cậu vừa dứt tiếng thì có tiếng vọng lại: “Tôi yêu người” Lúc
đó người mẹ mới giải thích cho con hiểu: “Con ơi, đó là định luật trong cuộc sống của chúng ta Con cho điều gì con sẽ nhận điều đó Ai gieo gió thì gặt bão Nếu con thù ghét người thì người cũng thù ghét con Nếu con yêu thương người thì người cũng yêu thương con”
(Theo Quà tặng cuộc sống, NXB Trẻ, 2004) a) Xác định phương thức biểu đạt chính và ngôi kể của văn bản trên
b) Tìm cụm danh từ có trong câu văn sau: Ngày nọ giận mẹ, cậu chạy đến một thung lũng cạnh khu rừng rậm
c) Bài học rút ra tù văn bản trên là gì?
Câu 2 (4,0 điểm)
a) Trong bài thơ Lượm của Tố Hữu có những câu thơ và khổ thơ được cấu tạo đặc biệt
Hãy ghi lại những câu thơ và khổ thơ ấy, nêu tác dụng của nó trong việc biểu hiện cảm xúc của tác giả
b) Qua bài thơ, em có cảm nhận gì về vẻ đẹp cảu nhân vật Lượm?
Câu 3 (10,0 điểm)
“Suốt một đêm mưa to, gió lớn Sáng ra, trong tổ chim chót vót trên cây cao, chim
mẹ khẽ rũ lông cánh cho khô rồi nhẹ nhàng bước ra ngoài Hình như, chim mẹ muốn nhường chỗ cho những tia nắng ấm áp đầu tiên của buổi ban mai đang soi xuống chỗ chú chim non đang ngái ngủ, lông cánh hầu như vẫn khô nguyên Chim mẹ có vẻ hơi mệt mỏi vì thiếu ngủ nhưng lòng ngập tràn hạnh phúc Âu yếm nhìn chim con, chim mẹ chợt nhớ lại …”
Từ trong đoạn văn trên, em hãy tưởng tượng và kể lại một câu chuyện đã xảy ra với hai mẹ con chú chim trong một đêm mưa gió
-Hết -
Trang 10PHÒNG GD&ĐT BỐ TRẠCH ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 6
Năm học: 2020-2021
Môn: Ngữ văn
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi có 01 trang)
Câu 1: (2,0 điểm)
Xác định và nêu tác dụng của các biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong đoạn văn sau:
"Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ: hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi, hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến trong xanh, tất cả đều lóng lánh, lung linh trong nắng"
(Vũ Tú Nam)
Câu 2: ( 3,0 điểm)
Trong truyện Buổi học cuối cùng của An-phông-xơ Đô-đê (Ngữ văn 6, tập II), trước khi chia tay các em học sinh thân yêu của mình, thầy Ha-men đã nói: “ khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn giữ vững tiếng nói của mình thì chẳng khác gì nắm được chìa khóa chốn lao tù ”
Hãy trình bày suy nghĩ của em về lời nói trên bằng một đoạn văn ngắn
Câu 3: (5,0 điểm)
Dựa vào bài thơ Đêm nay Bác không ngủ của nhà thơ Minh Huệ (Ngữ văn 6, tập II),
em hãy đóng vai người chiến sĩ kể về kỉ niệm một đêm được ở bên Bác Hồ khi đi chiến
dịch
-Hết -