Năm 1958, nhân dịp kỷ niệm 4 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã viết bài cho báo Nhân Dân dưới nhan đề Điện Biên Phủ và được Nhà xuất bản Sự thật xuất bản hai lầ
Trang 6XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật
- Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam
- Nhà xuất bản Bản đồ
- Đại tá Nguyễn Tâm, Trung tướng Hồng Cư, Trung
tướng, GS TS Phạm Hồng Sơn, Trung tướng Lê Hữu Đức,
Thiếu tướng Nguyễn Quang Bích, Thiếu tướng Nguyễn
Trung Kiên, Đại tá Đỗ Đức Kiên, Đại tá Hoàng Minh
Phương, Đại tá Trần Trọng Trung, Đại tá Đào Văn Trường,
Đại tá Lê Kim, Đại tá Trịnh Tráng, Đại tá Nguyễn Huyên,
Đại tá Trịnh Nguyên Huân, Đại úy Nguyễn Công Dinh, Đại
tá Lê Mã Lương, Thượng tá Lâm Hà, TS Lưu Trần Luân,
Võ Hồng Nam, Võ Hạnh Phúc đã nhiệt tình cộng tác thu
thập tư liệu, bổ sung phần biên niên các sự kiện, chỉnh lý
bản đồ và giúp đỡ trong việc xuất bản cuốn sách
LỜI GIỚI THIỆU
Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954 mà đỉnh cao là trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ đã giành thắng lợi vẻ vang, kết thúc oanh liệt cuộc kháng chiến lâu dài của quân và dân ta chống quân xâm lược đế quốc Pháp và bọn can thiệp Mỹ
Năm 1958, nhân dịp kỷ niệm 4 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã viết bài cho báo
Nhân Dân dưới nhan đề Điện Biên Phủ và được Nhà xuất
bản Sự thật xuất bản hai lần vào các năm 1958, 1960 với
tên gọi Bài học thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ,
trong đó nêu lên một số kinh nghiệm về chỉ đạo chiến tranh của Đảng ta: vấn đề chỉ đạo chiến lược, vấn đề chỉ đạo chiến dịch, mấy vấn đề chiến thuật, tinh thần quyết chiến quyết thắng của quân đội, tinh thần phục vụ tiền tuyến của nhân dân “Tinh thần đoàn kết chiến đấu của quân và dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, là yếu tố quyết định thắng lợi Và đó cũng là bài học kinh nghiệm vĩ đại nhất” Tác giả khẳng định: “Chính con đường đấu tranh, dưới sự lãnh đạo của Đảng ta, đã đưa dân ta đến chiến thắng Điện Biên Phủ Con đường đoàn kết đấu tranh đó nhất định sẽ đưa dân ta đến những thắng lợi mới
Trang 7XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật
- Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam
- Nhà xuất bản Bản đồ
- Đại tá Nguyễn Tâm, Trung tướng Hồng Cư, Trung
tướng, GS TS Phạm Hồng Sơn, Trung tướng Lê Hữu Đức,
Thiếu tướng Nguyễn Quang Bích, Thiếu tướng Nguyễn
Trung Kiên, Đại tá Đỗ Đức Kiên, Đại tá Hoàng Minh
Phương, Đại tá Trần Trọng Trung, Đại tá Đào Văn Trường,
Đại tá Lê Kim, Đại tá Trịnh Tráng, Đại tá Nguyễn Huyên,
Đại tá Trịnh Nguyên Huân, Đại úy Nguyễn Công Dinh, Đại
tá Lê Mã Lương, Thượng tá Lâm Hà, TS Lưu Trần Luân,
Võ Hồng Nam, Võ Hạnh Phúc đã nhiệt tình cộng tác thu
thập tư liệu, bổ sung phần biên niên các sự kiện, chỉnh lý
bản đồ và giúp đỡ trong việc xuất bản cuốn sách
LỜI GIỚI THIỆU
Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954 mà đỉnh cao là trận quyết chiến chiến lược Điện Biên Phủ đã giành thắng lợi vẻ vang, kết thúc oanh liệt cuộc kháng chiến lâu dài của quân và dân ta chống quân xâm lược đế quốc Pháp và bọn can thiệp Mỹ
Năm 1958, nhân dịp kỷ niệm 4 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã viết bài cho báo
Nhân Dân dưới nhan đề Điện Biên Phủ và được Nhà xuất
bản Sự thật xuất bản hai lần vào các năm 1958, 1960 với
tên gọi Bài học thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ,
trong đó nêu lên một số kinh nghiệm về chỉ đạo chiến tranh của Đảng ta: vấn đề chỉ đạo chiến lược, vấn đề chỉ đạo chiến dịch, mấy vấn đề chiến thuật, tinh thần quyết chiến quyết thắng của quân đội, tinh thần phục vụ tiền tuyến của nhân dân “Tinh thần đoàn kết chiến đấu của quân và dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, là yếu tố quyết định thắng lợi Và đó cũng là bài học kinh nghiệm vĩ đại nhất” Tác giả khẳng định: “Chính con đường đấu tranh, dưới sự lãnh đạo của Đảng ta, đã đưa dân ta đến chiến thắng Điện Biên Phủ Con đường đoàn kết đấu tranh đó nhất định sẽ đưa dân ta đến những thắng lợi mới
Trang 8to lớn hơn, trong sự nghiệp xây dựng miền Bắc tiến lên
chủ nghĩa xã hội và đấu tranh để thực hiện thống nhất
nước nhà”
Năm 1964, nhân dịp kỷ niệm 10 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, trên cơ sở của bài viết Điện Biên Phủ đăng
trên báo Nhân Dân, Đại tướng đã bổ sung và viết cuốn
Điện Biên Phủ đầy đủ hơn, phong phú hơn Tác giả đã
phân tích hình thái cuộc kháng chiến của ta vào mùa hè
năm 1953, vạch rõ âm mưu thâm độc của thực dân Pháp,
trình bày những chủ trương vô cùng sáng suốt của Đảng
ta, nhắc lại diễn biến của tình hình chiến sự, nêu rõ ý
nghĩa to lớn của Chiến thắng Điện Biên Phủ và của các
chiến thắng Đông Xuân nói chung Tác giả kết thúc cuốn
sách với niềm tin: “Chiến thắng Điện Biên Phủ vĩ đại sẽ
mãi mãi cổ vũ nhân dân ta, dân tộc ta và các dân tộc bị áp
bức trên thế giới, kiên quyết tiến lên giành những thắng
lợi mới ngày càng to lớn Với các thế hệ mai sau, Điện Biên
Phủ sẽ sống mãi”
Năm 1979, nhân dịp kỷ niệm 25 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, cuốn sách Điện Biên Phủ được xuất bản
với sự bổ sung toàn diện trong cả sáu phần của cuốn sách
Với lập luận rõ ràng, lời bình sâu sắc, cách viết ngắn gọn,
súc tích, tác giả trình bày những suy nghĩ rút ra từ cuộc
kháng chiến lâu dài chống đế quốc Pháp và cuộc kháng
chiến chống đế quốc Mỹ - những suy nghĩ sau chiến dịch
Điện Biên Phủ 25 năm
Nhận xét về địch, tác giả viết: "Nhìn lại âm mưu của
địch, thấy nổi lên một điểm là chúng luôn luôn chủ quan,
luôn luôn phạm sai lầm Chúng luôn luôn chủ quan là vì chúng không nắm được quy luật của chiến tranh nhân dân, do đó không thể đánh giá đúng ngay bản thân lực lượng của chúng, càng không thể lường hết được sức mạnh
to lớn của cả một dân tộc đang đứng lên đấu tranh vì độc lập, tự do Và trong chiến tranh, đã không nắm được quy luật thì tất nhiên không tránh được những quyết định chủ quan, dẫn đến sai lầm về chiến lược Thất bại là tất yếu"
Về sự chỉ đạo chiến lược của Đảng, tác giả viết: "Cái
tinh túy nhất và cũng là nét đặc sắc nhất của sự chỉ đạo chiến lược đó là luôn luôn chủ động, luôn luôn tiến công, giành lấy quyền chủ động, giữ vững và phát triển quyền chủ động Nắm vững quyền chủ động là biểu hiện cao nhất của tư tưởng chiến lược tiến công Phải nắm vững quyền chủ động trong mọi tình huống, chủ động trong phản công, chủ động trong tiến công, chủ động cả trong tình huống tạm thời tiến hành phòng ngự Có nắm được quyền chủ động mới buộc được địch hành động theo ý định của ta, mới có thể tạo nên thời cơ mới để tiến công tiêu diệt địch, mới có thể liên tục tiến công quân địch"
Về bí quyết thắng lợi, tác giả viết: "Bí quyết thắng lợi
lớn nhất của dân tộc ta, của nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh chống ngoại xâm là đường lối đúng đắn, độc lập
tự chủ và sáng tạo của Đảng ta, là sự kết hợp hữu cơ giữa
sự lãnh đạo của Đảng với tinh thần quyết chiến và trí thông minh sáng tạo của quân và dân cả nước, giữa tinh thần cách mạng tiến công triệt để của giai cấp công nhân với truyền thống đoàn kết đấu tranh bất khuất của dân
Trang 9to lớn hơn, trong sự nghiệp xây dựng miền Bắc tiến lên
chủ nghĩa xã hội và đấu tranh để thực hiện thống nhất
nước nhà”
Năm 1964, nhân dịp kỷ niệm 10 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, trên cơ sở của bài viết Điện Biên Phủ đăng
trên báo Nhân Dân, Đại tướng đã bổ sung và viết cuốn
Điện Biên Phủ đầy đủ hơn, phong phú hơn Tác giả đã
phân tích hình thái cuộc kháng chiến của ta vào mùa hè
năm 1953, vạch rõ âm mưu thâm độc của thực dân Pháp,
trình bày những chủ trương vô cùng sáng suốt của Đảng
ta, nhắc lại diễn biến của tình hình chiến sự, nêu rõ ý
nghĩa to lớn của Chiến thắng Điện Biên Phủ và của các
chiến thắng Đông Xuân nói chung Tác giả kết thúc cuốn
sách với niềm tin: “Chiến thắng Điện Biên Phủ vĩ đại sẽ
mãi mãi cổ vũ nhân dân ta, dân tộc ta và các dân tộc bị áp
bức trên thế giới, kiên quyết tiến lên giành những thắng
lợi mới ngày càng to lớn Với các thế hệ mai sau, Điện Biên
Phủ sẽ sống mãi”
Năm 1979, nhân dịp kỷ niệm 25 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, cuốn sách Điện Biên Phủ được xuất bản
với sự bổ sung toàn diện trong cả sáu phần của cuốn sách
Với lập luận rõ ràng, lời bình sâu sắc, cách viết ngắn gọn,
súc tích, tác giả trình bày những suy nghĩ rút ra từ cuộc
kháng chiến lâu dài chống đế quốc Pháp và cuộc kháng
chiến chống đế quốc Mỹ - những suy nghĩ sau chiến dịch
Điện Biên Phủ 25 năm
Nhận xét về địch, tác giả viết: "Nhìn lại âm mưu của
địch, thấy nổi lên một điểm là chúng luôn luôn chủ quan,
luôn luôn phạm sai lầm Chúng luôn luôn chủ quan là vì chúng không nắm được quy luật của chiến tranh nhân dân, do đó không thể đánh giá đúng ngay bản thân lực lượng của chúng, càng không thể lường hết được sức mạnh
to lớn của cả một dân tộc đang đứng lên đấu tranh vì độc lập, tự do Và trong chiến tranh, đã không nắm được quy luật thì tất nhiên không tránh được những quyết định chủ quan, dẫn đến sai lầm về chiến lược Thất bại là tất yếu"
Về sự chỉ đạo chiến lược của Đảng, tác giả viết: "Cái
tinh túy nhất và cũng là nét đặc sắc nhất của sự chỉ đạo chiến lược đó là luôn luôn chủ động, luôn luôn tiến công, giành lấy quyền chủ động, giữ vững và phát triển quyền chủ động Nắm vững quyền chủ động là biểu hiện cao nhất của tư tưởng chiến lược tiến công Phải nắm vững quyền chủ động trong mọi tình huống, chủ động trong phản công, chủ động trong tiến công, chủ động cả trong tình huống tạm thời tiến hành phòng ngự Có nắm được quyền chủ động mới buộc được địch hành động theo ý định của ta, mới có thể tạo nên thời cơ mới để tiến công tiêu diệt địch, mới có thể liên tục tiến công quân địch"
Về bí quyết thắng lợi, tác giả viết: "Bí quyết thắng lợi
lớn nhất của dân tộc ta, của nhân dân ta trong sự nghiệp đấu tranh chống ngoại xâm là đường lối đúng đắn, độc lập
tự chủ và sáng tạo của Đảng ta, là sự kết hợp hữu cơ giữa
sự lãnh đạo của Đảng với tinh thần quyết chiến và trí thông minh sáng tạo của quân và dân cả nước, giữa tinh thần cách mạng tiến công triệt để của giai cấp công nhân với truyền thống đoàn kết đấu tranh bất khuất của dân
Trang 10tộc, là sự phát triển ngày càng hoàn chỉnh của khoa học và
nghệ thuật quân sự đánh giặc, cứu nước của nhân dân ta,
là sự kết hợp chặt chẽ giữa sức mạnh của cả dân tộc được
tổ chức lại ở trình độ ngày càng cao với sức mạnh to lớn
của thời đại mới, tạo nên sức mạnh tổng hợp áp đảo, đánh
thắng mọi kẻ thù, giành lại độc lập và tự do cho Tổ quốc"
Năm 1989, nhân dịp kỷ niệm 35 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, tác giả viết bài Quyết định khó khăn nhất
đăng trên báo Nhân Dân Chủ nhật, nói về sự thay đổi
phương châm tác chiến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ
Qua bài viết, người đọc thấy rõ tinh thần thận trọng và
kiên quyết, phong cách, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm
cao của người chỉ huy, cách xử lý mối quan hệ giữa tập thể
và cá nhân, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, bảo đảm
thắng lợi của chiến dịch, bảo đảm thực hiện lời dặn của
Bác Hồ: “Trận này quan trọng Phải đánh cho thắng! Chắc
thắng mới đánh; không chắc thắng, không đánh”
Tác giả nhận định: việc thay đổi phương châm tác
chiến là “một quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ
huy của mình” Chúng ta đều hiểu quyết định này có tầm
quan trọng đặc biệt trong Chiến dịch Điện Biên Phủ Bài
viết có những trang sinh động về cuộc họp của Bộ Chính
trị, cuộc hành quân ra tiền tuyến, buổi gặp một số nhà
văn, nhà báo nước ngoài, cuộc họp Đảng ủy mặt trận, v.v
Bài viết là một hồi ký đặc sắc, có nội dung quân sự và
chính trị sâu sắc, có tính văn học cao, được đông đảo bạn
đọc hoan nghênh
Năm 1994, nhân dịp kỷ niệm 40 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, tác giả viết bài Điện Biên Phủ - 40 năm
sau nhìn lại Từ đỉnh cao thắng lợi ngày nay, nhìn lại cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp, cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, những thành tựu và những thiếu sót của công cuộc xây dựng đất nước, tác giả nói lên những suy nghĩ của mình về những giá trị tinh thần và kinh nghiệm thực tiễn của chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa theo đường lối đổi mới của Đảng
Năm 1999, nhân dịp kỷ niệm 45 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, trong bài Lừng lẫy Điện Biên, chấn động
địa cầu - trả lời phỏng vấn của Tạp chí Cộng sản, tác giả
đã kể về những ký ức và kỷ niệm sâu sắc của mình với Bác Hồ kính yêu và Bộ Chính trị; phân tích ý nghĩa và tầm vóc của Chiến thắng Điện Biên Phủ đối với dân tộc Việt Nam và quốc tế
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên
Phủ, tác giả viết bài Tinh thần Điện Biên Phủ sống mãi
trong sự nghiệp của chúng ta, tham gia Hội thảo quốc gia
Kỷ niệm 50 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và công cuộc đổi mới, phát triển đất nước do Viện Khoa học
xã hội Việt Nam phối hợp với Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên tổ chức, ngày 7-3-2004
Năm 2004, nhân dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, được sự đồng ý của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, chúng tôi sưu tầm và tập hợp trong cuốn sách này những bài viết của Đại tướng về Điện Biên Phủ
Với tinh thần của Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, nhân dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nêu cao truyền thống "quyết chiến quyết thắng", phát huy những bài học
Trang 11tộc, là sự phát triển ngày càng hoàn chỉnh của khoa học và
nghệ thuật quân sự đánh giặc, cứu nước của nhân dân ta,
là sự kết hợp chặt chẽ giữa sức mạnh của cả dân tộc được
tổ chức lại ở trình độ ngày càng cao với sức mạnh to lớn
của thời đại mới, tạo nên sức mạnh tổng hợp áp đảo, đánh
thắng mọi kẻ thù, giành lại độc lập và tự do cho Tổ quốc"
Năm 1989, nhân dịp kỷ niệm 35 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, tác giả viết bài Quyết định khó khăn nhất
đăng trên báo Nhân Dân Chủ nhật, nói về sự thay đổi
phương châm tác chiến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ
Qua bài viết, người đọc thấy rõ tinh thần thận trọng và
kiên quyết, phong cách, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm
cao của người chỉ huy, cách xử lý mối quan hệ giữa tập thể
và cá nhân, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, bảo đảm
thắng lợi của chiến dịch, bảo đảm thực hiện lời dặn của
Bác Hồ: “Trận này quan trọng Phải đánh cho thắng! Chắc
thắng mới đánh; không chắc thắng, không đánh”
Tác giả nhận định: việc thay đổi phương châm tác
chiến là “một quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ
huy của mình” Chúng ta đều hiểu quyết định này có tầm
quan trọng đặc biệt trong Chiến dịch Điện Biên Phủ Bài
viết có những trang sinh động về cuộc họp của Bộ Chính
trị, cuộc hành quân ra tiền tuyến, buổi gặp một số nhà
văn, nhà báo nước ngoài, cuộc họp Đảng ủy mặt trận, v.v
Bài viết là một hồi ký đặc sắc, có nội dung quân sự và
chính trị sâu sắc, có tính văn học cao, được đông đảo bạn
đọc hoan nghênh
Năm 1994, nhân dịp kỷ niệm 40 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, tác giả viết bài Điện Biên Phủ - 40 năm
sau nhìn lại Từ đỉnh cao thắng lợi ngày nay, nhìn lại cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp, cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, những thành tựu và những thiếu sót của công cuộc xây dựng đất nước, tác giả nói lên những suy nghĩ của mình về những giá trị tinh thần và kinh nghiệm thực tiễn của chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa theo đường lối đổi mới của Đảng
Năm 1999, nhân dịp kỷ niệm 45 năm Chiến thắng
Điện Biên Phủ, trong bài Lừng lẫy Điện Biên, chấn động
địa cầu - trả lời phỏng vấn của Tạp chí Cộng sản, tác giả
đã kể về những ký ức và kỷ niệm sâu sắc của mình với Bác Hồ kính yêu và Bộ Chính trị; phân tích ý nghĩa và tầm vóc của Chiến thắng Điện Biên Phủ đối với dân tộc Việt Nam và quốc tế
Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên
Phủ, tác giả viết bài Tinh thần Điện Biên Phủ sống mãi
trong sự nghiệp của chúng ta, tham gia Hội thảo quốc gia
Kỷ niệm 50 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và công cuộc đổi mới, phát triển đất nước do Viện Khoa học
xã hội Việt Nam phối hợp với Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên tổ chức, ngày 7-3-2004
Năm 2004, nhân dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, được sự đồng ý của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, chúng tôi sưu tầm và tập hợp trong cuốn sách này những bài viết của Đại tướng về Điện Biên Phủ
Với tinh thần của Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, nhân dân ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nêu cao truyền thống "quyết chiến quyết thắng", phát huy những bài học