Đánh giá hệ thống văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI PHÂN HIỆU HỒ CHÍ MINH  TÊN ĐỀ TÀI NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG VĂN BẢN CỦA VIỆT NAM QUY ĐỊNH VỀ NGHI THỨC NHÀ NƯỚC TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần Ngh.

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI PHÂN HIỆU HỒ CHÍ

MINH

- -

TÊN ĐỀ TÀI:

NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG VĂN BẢN CỦA VIỆT NAM

QUY ĐỊNH VỀ NGHI THỨC NHÀ NƯỚC

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Nghi thức nhà nước

Mã phách:

TP HỒ CHÍ MINH, 2022

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây chính là tiểu luận của tôi, dựa trên tinh thần cá nhân tôi đã nghiên cứu, tìm tòi, tham khảo các tài liệu thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng qua đó nhận xét và đánh giá hệ thống văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước

Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn!

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu 3

6 Bố cục đề tài 3

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGHI THỨC NHÀ NƯỚC 5

1.1 Khái niệm nghi thức nhà nước 5

1.2 Nội dung của nghi thức nhà nước 5

1.3 Đặc điểm của nghi thức nhà nước 6

1.4 Vai trò của nghi thức Nhà nước 7

CHƯƠNG 2 HỆ THỐNG HÓA CÁC VĂN BẢN CỦA VIỆT NAM QUY ĐỊNH VỀ NGHI THỨC NHÀ NƯỚC VÀ NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ HỆ THỐNG VĂN BẢN NHÀ NƯỚC ĐÃ BAN HÀNH 9

2.1 Hệ thống hóa các văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức Nhà nước 9

2.2 Nhận xét, đánh giá chung về hệ thống văn bản Nhà nước đã ban hành 12

2.2.1 Ưu điểm 12

2.2.2 Nhược điểm 13

2.2.3 Đánh giá chung 14

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VĂN BẢN QUY ĐỊNH VỀ NGHI THỨC NHÀ NƯỚC 16

3.1 Đề xuất giải pháp 16

KẾT LUẬN 19

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

là một bộ phận quan trọng không kém gì những quy định nêu trong những đạo luật Nó trở thành điều cốt lõi để đạt được thành công trong giao tiếp với các nước trên thế giới cũng như làm việc của các cơ quan nhà nước Nghi thức Nhà nước không những thể hiện chủ trương, chính sách đối nội, đối ngoại của Nhà nước mà còn thể hiện những nét văn minh và bản sắc văn hóa của một dân tộc Thực hiện tốt nghi thức Nhà nước là góp phần quan trọng vào sự thành công của công tác đối ngoại Từ lý luận và thực tiễn đều cho thấy vai trò to lớn, mang tính quyết định của nghi thức nhà nước trong nền kinh tế - xã hội đang hội nhập

2

Từ khi thành lập nước đến nay, nhà nước luôn quan tâm ban hành các văn bản nghi thức nhà nước nhằm chấn chỉnh và thống nhất các hoạt động của các cơ quan nhà nước Tuy nhiên, để đảm bảo tính trang trọng trong nghi lễ ngoại giao, tính nghiêm minh của luật pháp và tính thống nhất trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, hệ thống các quy định về nghi thức nhà nước không ngừng được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu đổi mới của quản lý đất nước và hội nhập quốc tế trong tình hình mới

Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi đã chọn đề tài: “ Nhận xét và đánh giá hệ thống văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước” để làm đề tài bài

tiểu luận kết thúc học phần môn Nghi thức Nhà nước

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

- Mục đích: Tìm hiểu về lịch sử phát triển và đặc điểm của nghi thức nhà nước Nhận xét và đánh giá hệ thống văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước Từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện văn bản quy định về nghi thức nhà nước

- Nhiệm vụ:

+ Thứ nhất, tìm hiểu cơ sở lý luận về nghi thức nhà nước

+ Thứ hai, hệ thống hóa các văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước và nhận xét, đánh giá chung về hệ thống văn bản Nhà nước đã ban hành + Thứ ba, đề xuất giải pháp hoàn thiện văn bản quy định về nghi thức nhà nước

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước

- Phạm vi nghiên cứu: Những tài liệu cụ thể, giáo trình về hệ thống văn bản quy định về nghi thức nhà nước

3

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện bài tiểu luận này, tôi đã sử dụng các biện pháp sau:

Phương pháp thu thập tài liệu: Tiến hành thu thập các nguồn tài liệu từ sách chuyên ngành, giáo trình, báo, tạp chí, trang thông tin điện tử, để có những thông tin về cơ sở lý luận, phục vụ bài tiểu luận

Phương pháp quan sát: Vận dụng phương pháp này để khảo sát đánh giá hệ thống văn bản của Nhà nước quy định về nghi thức nhà nước

Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu: Tổng hợp tài liệu từ sách, giáo trình liên quan việc khảo sát và đánh giá hệ thống văn bản của Nhà nước quy định về nghi thức nhà nước

5 Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu

- Hiểu rõ về lịch sử hình thành và phát triển của nghi thức nhà nước

- Là tài liệu tham khảo hệ thống văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước

- Đưa ra biện pháp hoàn thiện hệ thống văn bản quy định về nghi thức nhà nước

- Từ đó nhận thức được tầm quan trọng của các nghi thức nhà nước

6 Bố cục đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và các phụ lục, nội dung bài tiểu luận được kết cấu thành ba chương cụ thể như sau:

Chương 1 Cơ sở lý luận về nghi thức nhà nước

Chương 2 Hệ thống hóa các văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước và nhận xét, đánh giá chung về hệ thống văn bản Nhà nước đã ban hành

4 Chương 3 Đề xuất giải pháp hoàn thiện văn bản quy định về nghi thức nhà nước

Có thể hiểu, nghi thức nhà nước là những phương thức giao tiếp trong hoạt động quản lý nhà nước nói chunng được quy định tại các văn bản pháp luật của Nhà nước, theo tập quán truyền thống dân tộc hoặc quốc tế mà các bên tham gia quan hệ thủ tục quản lý nhà nước phải tuân thủ và thực hiện nghiêm chỉnh

1.2 Nội dung của nghi thức nhà nước

Từ khái niệm trên, nội dung của nghi thức nhà nước bao gồm những vấn

đề sau:

- Những vấn đề liên quan đến các thức thể hiện và sử dụng các biểu tượng quốc gia (Quốc huy, Quốc kỳ, Quốc ca) và thể thức văn bản quản lý nhà nước

6

- Những vấn đề liên quan đến công tác lễ tân, hay tổ chức tiếp đãi khách (chào đón, hội đàm, chiêu đãi, tặng quà, tiễn đưa), đặc biệt là đối với khách nước ngoài

- Những vấn đề có liên quan đến kỹ năng giao tiếp (cử chỉ, lời ăn tiếng nói, trang phục, ) của cán bộ, công chức trong giải quyết những công việc nội

bộ nhà nước, cũng như trong hoạt động giao tiếp với các tổ chức và công dân

- Những vấn đề có liên quan đến tổ chức hoạt động quản lý như hội họp,

lễ kỷ niệm, cấp chứng chỉ, chứng thực, phong tặng, khen thưởng,

- Những vấn đề liên quan đến hình thức của công sở như kiến trúc, trang trí, bài trí mặt trước tòa nhà cũng như nội thất

1.3 Đặc điểm của nghi thức nhà nước

Nghi thức nhà nước có 3 đặc điểm chính như sau:

- Nghi thức nhà nước chịu sự điều chỉnh của pháp luật quốc tế và pháp luật quốc gia

+ Phong tục, tập quán, dân tộc

+ Hệ thống văn bản pháp quy, quốc gia

+ Hệ thống văn bản luật quốc gia

7

+ Thể hiện bản sắc dân tộc của mỗi quốc gia trong quan hệ quốc tế

- Thể hiện sự kiểm soát của Nhà nước với hoạt động ngoại giao

+ Ban hành hệ thống chính sách, pháp luật định hướng chính sách ngoại giao quốc gia trong quan hệ quốc tế

+ Thành lập hệ thống các cơ quan thực hiện hoạt động ngoại giao chuyên trách để triển khai các chính sách ngoại giao của mình

+ Thường xuyên có sự kiểm tra, giám sát hiệu quả hoạt động của lĩnh vực ngoại giao

1.4 Vai trò của nghi thức Nhà nước

- Trong đối ngoại:

+ Nghi thức Nhà nước tạo khung cảnh và bầu không khí cho mối quan

hệ giữa các quốc gia được tiến hành thuận lợi

+ Nghi thức nhà nước thể hiện những nét văn minh và bản sắc văn hóa của một dân tộc

+ Đề ra quy tắc cho các cuộc giao thiệp quốc tế

+ Nghi thức Nhà nước đã đảm bảo quyền bình đẳng cho các quốc gia, tạo điều kiện để mỗi quốc gia có sự tôn trọng lẫn nhau, tôn trọng quyền độc lập giữa các dân tộc

- Trong đối nội:

+ Cán bộ, công chức thực hiện tốt nghi thức Nhà nước góp phần nâng cao khả năng và kỹ năng

+ Giúp cho việc mở rộng, củng cố, thúc đẩy việc giải quyết các mối quan

hệ có liên quan đến chức năng quản lý của mỗi cơ quan, tổ chức, Nhà nước, thể hiện và phục vụ chính sách, pháp luật của Nhà nước

9

CHƯƠNG 2

HỆ THỐNG HÓA CÁC VĂN BẢN CỦA VIỆT NAM QUY ĐỊNH VỀ NGHI THỨC NHÀ NƯỚC VÀ NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ

HỆ THỐNG VĂN BẢN NHÀ NƯỚC ĐÃ BAN HÀNH

2.1 Hệ thống hóa các văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức Nhà nước

- Điều lệ 973-TTg dùng Quốc huy nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

- Sắc lệnh số 05 của Chủ tịch Chính phủ Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về việc bãi bỏ cờ quải ly của chế độ cũ và ấn định Quốc kỳ mới của Việt Nam có màu đỏ tươi

- Điều lệ 974-TTg về việc dùng Quốc kỳ

- Điều lệ 975-TTg về việc dùng Quốc ca nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

- Năm 1976 nghị quyết ngày 2/7 về tên nước Quốc kỳ, Quốc huy, Thủ

đô, Quốc ca

- Nghị định số 186 – HĐBT ngày 02/06/1992 của Hội đồng Bộ trưởng

về nghi lễ Nhà nước và đón tiếp khách nước ngoài

- Nghị định số 73/CP ngày 30/07/1994 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Pháp lệnh về quyền ưu đãi miễn trừ dành cho cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam ban hành theo Lệnh của CNT số 25-L/CTN ngày 07/09/1993

- Quyết định số 14/2000/QĐ-TTg ngày 27/01/2000 của Thủ tướng Chính phủ quy định các đoàn trong nước và khách nước ngoài đến Việt Nam có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường

- Nghị định 154/2004/NĐ-CP ngày 09 tháng 08 năm 2004 của Chính phủ

về nghi thức Nhà nước trong tổ chức Mít - tinh, lễ kỷ niệm; trao tặng và đón nhận danh hiệu vinh dự Nhà nước, Huân chương, Huy chương, Cờ thi đua của Chính phủ, bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

- Quyết định số 308/2005/QĐ-TTg ngày 25/11/2005 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội

- Thông tư số 05/2006/TT/BCA ngày 09/05/2006 của Bộ Công an hướng dẫn thi hành Quyết định số 14/2000/QĐ-TTg ngày 27/01/2000 của Thủ tướng Chính phủ quy định các đoàn trong nước và khách nước ngoài đến Việt Nam

có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường

- Nghị định số 114/2006/QĐ-TTg ngày 25/5/2006 quy chế chế độ họp trong cơ quan Nhà nước

- Nghị định số 213/2006/QĐ-TTg ngày 25/09/2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế quản lý công sở

- Nghị định số 61/2006/NĐ-CP của Chính phủ về tổ chức Mít - tinh, lễ

kỷ niệm, trao tặng và đón nhận huy chương

- Quyết định số 129/2007/QĐ-TTg ngày 02/08/2007 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế văn hóa công sở tại cơ quan hành chính Nhà nước

- Thông tư 01/2010/TT-BNG ngày 15/07/2010 của Bộ Ngoại giao hướng dẫn sử dụng biểu tượng quốc gia và nghi thức nhà nước tổ chức một số hoạt động đối ngoại tại cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Nghị định số 105/2012/NĐ-CP ngày 17/12/2012 quy định việc tổ chức

lễ tang đối với cán bộ, công chức, viên chức đang làm việc hoặc nghỉ hưu khi

từ trần

- Nghị định số 145/2013/NĐ-CP ngày 29/10/2013 sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 16/12/2013 quy định về việc tổ chức ngày kỷ niệm, nghi thức trao tặng, đón nhận hình thức khen thưởng, danh hiệu thi đua, nghi lễ đối ngoại và đón tiếp khách nước ngoài; áp dụng đối với các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức nghề nghiệp, tổ chức kinh tế,

12

- Thông tư số 05/2017/TT-BNG của Bộ Ngoại giao hướng dẫn về nghi

lễ đối ngoại và đón, tiếp khách nước ngoài thăm địa phương

2.2 Nhận xét, đánh giá chung về hệ thống văn bản Nhà nước đã ban hành

2.2.1 Ưu điểm

- Hệ thống văn bản quy định về nghi thức Nhà nước từng bước đã và đang được hình thành đồng thời với việc sửa đổi, bổ sung thường xuyên các văn bản quy định Nhà nước luôn hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật

để kịp thời điều chỉnh phù hợp với từng giai đoạn phát triển của xã hội và phù hợp với các thông lệ quốc tế

- Thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về nghi thức nhà nước được ban

hành, nghi thức nhà nước dần được ổn định và cải thiện về mọi mặt

- Trong những năm qua, việc tổ chức các ngày kỷ niệm, trao tặng, đón nhận danh hiệu vinh dự Nhà nước và các hình thức khen thưởng cao được các cấp, các ngành, cơ quan, đơn vị từ Trung ương đến địa phương thực hiện trang trọng, nghiêm túc, góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống vẻ vang của dân tộc, của ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị; ghi nhớ, tôn vinh công lao của các anh hùng, liệt sĩ, các bậc tiền nhân có công với nước, thể hiện tình cảm

và đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam; góp phần đẩy mạng công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Công tác nghi thức ngoại giao của nước ta đã có những bước tiến vượt bật từ khâu chuẩn bị đến khâu kết thúc và để lại nhiều ấn tượng cho nước bạn khi đến thăm Việt Nam, từ đó nhận được nhiều chính sách ưu ái trong các lĩnh vực khác nhau Cụ thể, sáng 16/05/2022 tại Phủ Chủ tịch ở Hà Nội, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì lễ đón Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou cùng đoàn đại biểu đang có chuyến thăm Việt Nam từ ngày

13

15 đến ngày 19/05/2022 Sự kiện đón tiếp này sẽ góp phần củng cố tin cậy chính trị, làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác nhiều mặt như chính trị - ngoại giao, kinh tế, văn hóa, du lịch, đưa quan hệ song phương đi vào thực chất và hiệu quả hơn

- Chế độ hội họp của các cơ quan nhà nước dần được cải tiến, giảm bớt thời gian họp ở hội trường, mở rộng hình thức hội họp, lấy ý kiến, trao đổi công văn, giấy tờ trên các ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý điều hành như: họp trực tuyến, chuyển công văn qua mạng Internet, Trong thời điểm dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp trong thời gian qua, hội nghị trực tuyến trên các địa bàn đã mang lại hiệu quả tích cực, đồng thời tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, hạn chế tiếp xúc Góp phần hướng tới xây dựng chính quyền điện

tử

- Thái độ, kỹ năng giao tiếp của cán bộ, công chức, viên chức nhà nước đối với tổ chức, công dân được cải thiện Mức độ hài lòng của người dân ngày càng được tăng cao Cụ thể, chỉ số hài lòng chung về việc cơ quan tiếp nhận,

xử lý ý kiến góp ý, phản ánh kiến nghị của người dân, tổ chức là 80,90%; chỉ

số hài lòng về sự phục vụ hành chính nói chung cả nước năm 2021 là 87,16% Chỉ số hài lòng về sự phục vụ hành chính của 63 tỉnh nằm trong khoảng 94,07%-82,79% (Nguồn: Báo cáo của Bộ Nội vụ)

2.2.2 Nhược điểm

- Thẩm quyền ban hành các loại văn bản còn có sự chồng chéo vì hiện tại vẫn chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào quy định cơ quan có thẩm

quyền nhất định ban hành các loại văn bản nhà nước về nghi thức nhà nước

- Việc thực hiện nghi thức nhà nước ở một số mặt vẫn còn nhiều bất cập,

hạn chế, chưa có sự nghiêm chỉnh trong các khâu chuẩn bị

- Hình thức đón tiếp khách ở các địa phương có xu hướng phô trương, gây lãng phí

- Kỹ năng giao tiếp của cán bộ, công chức, viên chức chưa đạt, vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập Từ đó tạo ra khoảng cách giữa công chức với nhân dân

- Hội họp ở nhiều cơ quan chưa được tiết kiệm, lãng phí về thời gian và tiền bạc, nhất là cấp cơ sở và không mang lại hiệu quả cao

- Công tác tuyên truyền chưa đạt hiệu quả cao, còn nhiều thiết xót và chưa thực sự quan tâm chăm lo đời sống vật chất, văn hóa của nhân dân

- Nhiều văn bản, quy định ban hành nhưng chưa được các cơ quan nhà nước và cán bộ, công chức, viên chức chấp hành nghiêm túc như các quy định

về hội họp, tổ chức đón nhận danh hiệu nhà nước như Huân chương, Huy chương, bằng khen, liên hoan tổng kết, tổ chức tang lễ, cưới hỏi, nhưng chưa được phát hiện và xử lý nghiêm minh

2.2.3 Đánh giá chung

Nhận thức được tầm quan trọng của nghi thức nhà nước nên ngay từ những ngày đầu của nền công hóa (1945), Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm đến công tác xây dựng lễ nghi nhà nước, ban hành kịp thời các văn bản về nghi

thức nhà nước để điều chỉnh những vấn đề thuộc lĩnh vực này Từ những quy

định chung đến quy định cụ thể, đã và đang góp phần hoàn thiện hệ thống văn bản của Việt Nam quy định về nghi thức nhà nước Có thể nói, nghi thức nhà nước vô cùng quan trọng và nó được cụ thể hóa bằng các văn bản có tính bắt