Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường thpt bến tắm tỉnh hải dương theo trường học trực tuyến

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http //www lrc tnu edu vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TRẦN TUẤN LONG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƢỜNG THPT BẾN TẮM TỈNH HẢI DƢƠNG THEO TRƢỜN[.]

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN TUẤN LONG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG THPT BẾN TẮM -TỈNH HẢI DƯƠNG

THEO TRƯỜNG HỌC TRỰC TUYẾN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2016

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN TUẤN LONG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN

Ở TRƯỜNG THPT BẾN TẮM -TỈNH HẢI DƯƠNG

THEO TRƯỜNG HỌC TRỰC TUYẾN

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHÙNG THỊ HẰNG

THÁI NGUYÊN - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường

THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến" là công trình

nghiên cứu của bản thân, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Phùng Thị Hằng Các số liệu sử dụng trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ đúng các nguyên tắc khoa học Kết quả trình bày trong luận văn được tổng hợp trong quá trình khảo sát, nghiên cứu là trung thực, chưa từng được ai công

bố trước đây

Thái Nguyên, tháng 5 năm 2016

Tác giả luận văn

Trần Tuấn Long

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở

trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến", tôi đã

được sự quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện của Ban giám hiệu, lãnh đạo phòng Quản lý đào tạo sau đại học, các thầy giáo, cô giáo khoa Tâm lý giáo dục trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành về sự giúp đỡ đó

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Phùng Thị Hằng, người

đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường THPT Bến Tắm thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương đã hỗ trợ và cung cấp những thông tin quý báu về nhà trường giúp tôi hoàn thành luận văn

Tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc tới bạn bè, đồng nghiệp của tôi đang công tác tại trường THPT Bến Tắm; các anh chị học viên lớp quản lý giáo dục K22A2 trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên và gia đình đã khích

lệ, động viên, tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, tháng 5 năm 2016

Tác giả luận văn

Trần Tuấn Long

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc của luận văn 5

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG THPT THEO TRƯỜNG HỌC TRỰC TUYẾN 6

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Trên thế giới 6

1.1.2 Ở Việt Nam 7

1.2 Các khái niệm công cụ 11

1.2.1 Quản lý, quản lí giáo dục 11

1.2.2 Tổ chuyên môn, hoạt động tổ chuyên môn 16

1.2.3 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn 18

1.2.4 Trường học trực tuyến 18

1.2.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo trường học trực tuyến 22

1.3 Một số vấn đề cơ bản về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT theo trường học trực tuyến 24

1.3.1 Tầm quan trọng của việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường

THPT theo trường học trực tuyến 24

1.3.2 Hiệu trưởng trường THPT với vai trò quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo trường học trực tuyến 26

1.3.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo trường học trực tuyến 40

Kết luận chương 1 45

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG THPT BẾN TẮM - TỈNH HẢI DƯƠNG THEO TRƯỜNG HỌC TRỰC TUYẾN 47

2.1 Vài nét về trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương 47

2.2 Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát 52

2.2.1 Mục đích khảo sát 52

2.2.2 Nội dung khảo sát 53

2.2.3 Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu 53

2.3 Kết quả khảo sát 54

2.3.1 Thực trạng hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 54

2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 56

2.3.3 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 73

2.4 Đánh giá khái quát thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 74

2.4.1 Những ưu điểm 74

2.4.2 Những hạn chế 75

Kết luận chương 2 77

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG THPT BẾN TẮM - TỈNH HẢI DƯƠNG THEO TRƯỜNG HỌC TRỰC TUYẾN 79

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 79

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 79

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, toàn diện 79

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 79

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 80

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp chế 80

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 81

3.2.1 Tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên trong nhà trường về tầm quan trọng của việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo trường học trực tuyến 81

3.2.2 Quy hoạch tổ chuyên môn theo đặc trưng các môn học và đảm bảo hiệu quả trong hoạt động chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến phù hợp với tình hình thực tiễn 82

3.2.3 Đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 85

3.2.4 Chỉ đạo tổ chuyên môn triển khai hoạt động dạy học theo định hướng đổi mới nội dung, phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá trên trường học trực tuyến 87

3.2.5 Tổ chức hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và năng lực quản lý cho tổ trưởng chuyên môn theo trường học trực tuyến 89

3.2.6 Đổi mới quản lý hoạt động sinh hoạt của tổ chuyên môn 92

3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 100

3.3.1 Mục đích khảo nghiệm 100

3.3.2 Đối tượng khảo nghiệm 100

3.3.3 Kết quả khảo nghiệm 100

Kết luận chương 3 104

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 105

1 Kết luận 105

2 Khuyến nghị 106

TÀI LIỆU THAM KHẢO 108

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo

GV : Giáo viên

HS : Học sinh

KQ : Kết quả NXB : Nhà xuất bản PPDH : Phương pháp dạy học QLGD : Quản lý giáo dục THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông

TV : Thành viên

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Số lượng giáo viên các tổ chuyên môn năm học 2014 - 2015 49 Bảng 2.2 Kết quả xếp loại hai mặt giáo dục từ năm học 2011 - 2012 đến

năm học 2014 - 2015 50 Bảng 2.3 Thành tích thi HSG cấp tỉnh từ năm học 2011 - 2012 đến năm

học 2014 - 2015 51 Bảng 2.4 Kết quả tốt nghiệp của trường THPT Bến Tắm từ năm học 2011

- 2012 đến năm học 2014 - 2015 51 Bảng 2.5 Kết quả thi đỗ nguyện vọng 1 vào các trường ĐH - CĐ của

trường THPT Bến Tắm từ năm học 2011 - 2012 đến năm học

2014 - 2015 52 Bảng 2.6 Các nội dung hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến

Tắm trên trường trực tuyến 54 Bảng 2.7 Các hình thức triển khai hoạt động tổ chuyên môn ở trường

THPT Bến Tắm trên trường trực tuyến 55 Bảng 2.8 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về bản chất của việc

quản lý hoạt động tổ chuyên môn theo trường học trực tuyến 56 Bảng 2.9 Kết quả khảo sát về công tác bổ nhiệm và quy hoạch tổ trưởng

tổ chuyên môn thông qua trường học trực tuyến 57 Bảng 2.10 Đánh giá của các khách thể điều tra về biện pháp quản lý việc xây

dựng và thực hiện kế hoạch của tổ chuyên môn thông qua trường trực tuyến 60 Bảng 2.11 Đánh giá của các khách thể điều tra về biện pháp quản lý hoạt

động dạy học trên trường trực tuyến 61 Bảng 2.12 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý hoạt

động sinh hoạt tổ chuyên môn trên trường trực tuyến 62 Bảng 2.13 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý lao động

của đội ngũ giáo viên theo trường trực tuyến 64

Bảng 2.14 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý hồ sơ

chuyên môn theo trường trực tuyến 65 Bảng 2.15 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý việc thực

hiện chương trình, kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn theo trường trực tuyến 66 Bảng 2.16 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý hoạt

động bồi dưỡng chuyên môn đối với giáo viên trẻ, giáo viên có

ít kinh nghiệm chuyên môn trên trường học trực tuyến 67 Bảng 2.17 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý hoạt

động bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu - kém của

tổ chuyên môn trên trường học trực tuyến 68 Bảng 2.18 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý việc kiểm

tra, đánh giá kết quả học tập của tổ chuyên môn trên trường học trực tuyến 70 Bảng 2.19 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý hoạt

động nghiên cứu khoa học của giáo viên và nghiên cứu khoa học kỹ thuật của học sinh theo trường học trực tuyến 71 Bảng 2.20 Đánh giá của khách thể điều tra về biện pháp quản lý hoạt

động hoạt động dự giờ, hội giảng, dạy chuyên đề và kiểm tra định kỳ theo trường học trực tuyến 72 Bảng 2.21 Đánh giá của khách thể điều tra về các yếu tố ảnh hưởng đến

quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 73 Bảng 3.1 Kết quả khảo sát về mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý

hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 100 Bảng 3.2 Kết quả khảo sát về mức độ khả thi của các biện pháp quản lý

hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến 101

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức trong trường THPT Bến Tắm – tỉnh Hải Dương 49

Sơ đồ 3.1 Mô hình tổ chức dạy học trên trường học trực tuyến 89

Sơ đồ 3.2 Mô hình tổ chức sinh hoạt chuyên môn trên trường học trực tuyến 95

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam đang trong thời kỳ hội nhập quốc tế Với việc ra nhập WTO và hội nhập vào nền kinh tế thế giới, giáo dục Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức to lớn, đó là phải đào tạo được những công dân tương lai có đầy đủ năng lực, trí tuệ, có khả năng tự học, tự rèn luyện nâng cao trình độ trong điều kiện cạnh tranh ngày càng khốc liệt [36, tr.31]

Việc sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong quá trình dạy học đã trở thành một xu thế tất yếu và phát triển mạnh mẽ trong cả nước Nó góp phần đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học cũng như công tác quản lý

Dạy học trực tuyến là một hình thức giảng dạy không giáp mặt Trong đó người dạy cung cấp nội dung khóa học nhờ những công cụ tạo bài giảng chuyên biệt và thông qua những phần mềm quản lý học tập, các nguồn tài nguyên Multimedia, mạng Internet Người học nhận nội dung khóa học và tương tác với người dạy qua các phương tiện kể trên

Trong trường THPT, những điểm mạnh của công nghệ thông tin và truyền thông đang được khai thác để hỗ trợ trong cả quá trình dạy học và quản

lý Vấn đề kết hợp giữa việc dạy học trực tuyến với lớp học truyền thống là một trong những hướng khai thác tốt, giúp tăng cường hứng thú học tập, phát triển

tư duy trí tuệ và đặc biệt là góp phần rèn luyện khả năng tự học, tự nghiên cứu, nâng cao kiến thức cho học sinh Do đó vấn đề đổi mới hoạt động tổ chuyên môn cũng phải thay đổi theo nhằm đáp ứng yêu cầu mới đặt ra

Hiện nay, nhiệm vụ quan trọng của giáo dục phổ thông không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ cho học sinh những kỹ năng, kiến thức, những kinh nghiệm mà loài người đã tích lũy được, mà còn phải bồi dưỡng cho học sinh năng lực sáng tạo những kiến thức mới, phương tiện mới, cách giải quyết mới như: Năng lực giao

kiến thức, khả năng thích ứng, khả năng áp dụng thực tiễn, Như vậy, vấn đề chất lượng đã trở thành vấn đề của thời đại, vấn đề sống còn của tất cả các nhà trường trong thời đại ngày nay, đòi hỏi các nhà quản lý nhà trường phải đầu tư nghiên cứu để tìm ra những giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học Một trong những giải pháp đó là đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý trong nhà trường

Vì hoạt động quản lý trong nhà trường có vai trò quyết định đến chất lượng hoạt động dạy và học của nhà trường Nhiều nhà giáo dục cho rằng: “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động của đội ngũ giáo viên" Điều này càng nhấn mạnh đến vai trò của người làm công tác quản lý trong nhà trường

Là một người trực tiếp giảng dạy và quản lý của trường THPT Bến Tắm, chúng tôi hiểu rõ vị trí, vai trò hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường Xuất phát từ thực tiễn, có thể khẳng định, để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường THPT thì người Hiệu trưởng cần phải có những biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn sát thực và phù hợp với đơn vị mình Bởi lẽ, hoạt động của tổ chuyên môn có tác động trực tiếp đến việc nâng cao chất lượng dạy học trong các nhà trường THPT hiện nay Nếu như có sự định hướng

và quản lý hiệu quả từ người Hiệu trưởng, tổ chuyên môn sẽ phát huy tối đa hiệu quả của nó

Có thể nhận thấy, giữa chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn với chất lượng giáo dục của nhà trường có quan hệ nhân quả Trong đó, hoạt động của

tổ chuyên môn có tác động là nguồn gốc tạo ra kết quả chất lượng giáo dục Điều này cần được khẳng định như là một hướng tiếp cận chính để kiện toàn tổ chuyên môn về mặt lý luận và thực tiễn Ngược lại, chất lượng giáo dục của nhà trường cũng có vai trò tác động trở lại đối với hoạt động của tổ chuyên môn trong vai trò thúc đẩy hoặc kìm hãm hoạt động của tổ chuyên môn

Ở Việt Nam có khá nhiều công trình khoa học nghiên cứu về vấn đề quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường phổ thông Tuy nhiên, còn thiếu những công trình tập trung đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động tổ

chuyên môn trên trường học trực tuyến Vì vậy, chúng tôi chọn đề tài “Quản lý

hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm- tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến" để nghiên cứu với mong muốn tạo căn cứ thực tiễn

cho việc đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn theo những đặc điểm riêng của trường học trực tuyến hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm theo trường học trực tuyến nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT theo trường học

trực tuyến

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, vấn đề quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THPT Bến Tắm - tỉnh Hải Dương theo trường học trực tuyến còn có nhiều hạn chế nhất định như cách thức quản lý chưa khoa học, thiếu tính đồng bộ, nội dung quản

lý còn nghèo nàn chưa khai thác triệt để khả năng ứng dụng của trường học trực tuyến vào lĩnh vực quản lý Nếu đề xuất và thực hiện một cách đồng bộ