Sáng kiến kinh nghiệm thpt thiết kế một số chủ đề giáo dục steam trong dạy học chƣơng sự điện li hóa học 11cb

139 Formatted Vietnamese PHẦN I MỞ ĐẦU I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong chƣơng trình giáo dục phổ thông, Hóa học là một môn khoa học tự nhiên, ngoài việc có vai trò quan trọng trong việc rèn luyện cho ngƣời[.]

Trang 1

Formatted: Vietnamese

PHẦN I MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong chương trình giáo dục phổ thông, Hóa học là một môn khoa học tự

nhiên, ngoài việc có vai trò quan trọng trong việc rèn luyện cho người học các

năng lực chung thì bản thân môn Hóa học còn có vai trò quan trọng trong việc hình

thành và phát triển cho học sinh các năng lực chuyên biệt như năng lực nghiên cứu

khoa học, năng lực thực nghiệm, năng lực vận dụng các kiến thức vào thực tiễn

cuộc sống

Trong kỉ nguyên phát triển mạnh mẽ của của cuộc cách mạng công nghiệp

mới 4.0, nguồn lao động chất lượng cao không chỉ cần có kiến thức chuyên ngành

mà đòi hỏi có sự hiểu biết của đa ngành Ngoài ra các kỹ năng sử dụng kiến thức

để giải quyết vấn đề, tạo sản phẩm sáng tạo và làm việc nhóm ngày càng được đề

cao Trong khi đó, ảnh hưởng của khoa học, công nghệ, đặc biệt công nghệ thông

tin dần chiếm ưu thế trên mọi mặt của đời sống Từ những việc đơn giản trong gia

đình, đến những công việc trong các nhà máy, hãng, xưởng đều ít nhiều liên quan

và ứng dụng các thành tựu công nghệ kỹ thuật số và đòi hỏi sự vận dụng kiến thức

tổng hợp của của khoa học và công nghệ Trong kỉ nguyên mới này, con người nếu

không muốn bị tụt hậu và đào thải thì cần phải trang bị những kĩ năng mới Do

vậy, cách giáo dục và tiếp cận vấn đề thực tế cuộc sống trong tương lai sắp tới cần

được thay đổi phù hợp theo tư duy mới

Giáo dục STEM được xem là một bước đi quyết liệt của đổi mới giáo dục

phổ thông hiện nay Tích hợp các môn học là điều thiết yếu trong giáo dục STEM

để chuẩn bị cho học sinh có kiến thức và kĩ năng liên ngành để có thể sống và đối

mặt với những vấn đề phức tạp của thế giới ngày này cũng như đủ điều kiện, năng

lực để có thể cạnh tranh trong thị trường lao động toàn cầu

Tuy nhiên, giáo dục STEM mới chỉ dừng lại ở lĩnh vực khoa học tự nhiên

Trong những năm gần đây, các nhà giáo dục đề xuất rằng để cho ra một sản phẩm

công nghệ có thể thương mại được, chúng ta không chỉ có tích hợp các kiến thức

STEM mà phải cần có tư duy thiết kế, yếu tố nghệ thuật hay thẩm mỹ cần được

tính đến trong quá trình sáng tạo sản phẩm và giải quyết vấn đề, nghĩa là STEM sẽ

trở thành STEM + Art = STEAM Khái niệm STEAM được chào đón và ngày càng

nhiều chương trình STEM được thiết kế với Arts để học sinh không chỉ hợp tác

sáng tạo khoa học, mà cả sáng tạo khai phóng, sáng tạo nhân văn

Từ những lý do trên, là một giáo viên bộ môn hóa học, tôi chọn đề tài “Thiết

kế một số chủ đề giáo dục STEAM trong dạy học chương sự điện li hóa học 11CB”

với mong muốn nghiên cứu khả năng vận dụng giáo dục STEAM góp phần nâng

cao chất lượng dạy học trong thời đại công nghệ 4.0

Style Definition: TOC 1: Font color: Text 1,

Pattern: Clear (Background 1)

Formatted: Font: Calibri, 11 pt Formatted: Normal, Left, Space Before: 0 pt,

Line spacing: Exactly 17 pt, Pattern: Clear, Tab stops: Not at 0.5"

Formatted: Space Before: 3 pt, After: 6 pt,

Line spacing: Exactly 17 pt

Trang 2

II TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Giáo dục STEAM quan trọng vì những lý do sau đây:

- Thực lực kinh tế là nhân tố đảm bảo vị trí của một quốc gia trên trường

quốc tế Ngày nay, khi mà trí tuệ đã trở thành yếu tố hàng đầu thể hiện quyền lực

và sức mạnh của một quốc gia, thì các nước trên thế giới đều ý thức được rằng giáo

dục không chỉ là phúc lợi xã hội, mà thực sự là đòn bẩy quan trọng để phát triển

kinh tế, phát triển xã hội Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra thông

qua hàng loạt các phát minh và sự phát triển nhảy vọt đã tác động mạnh mẽ trên

nhiều lĩnh vực và nhiều quốc gia Trong tương lai có nhiều việc làm chân tay sẽ

không còn nữa, được thay thế bằng robot, nhưng cũng sẽ có những ngành nghề

mới ra đời với ứng dụng mới mẻ của kỹ thuật số mà chúng ta vẫn chưa hình dung

hết được, chẳng hạn như nghề bác sĩ cho robot Trong đó, ngành công nghiệp chế

tạo vẫn tiếp tục đóng vai trò chủ đạo cho sự phát triển kinh tế của toàn cầu Dự

kiến trong 15 năm tới, mức tiêu thụ hàng hoá toàn cầu sẽ tăng gấp đôi, đạt 64

nghìn tỉ USD, dẫn đến nhu cầu về các hàng hoá và dịch vụ ngày càng cao Xuất

phát từ những thay đổi trong nền kinh tế, các kỹ năng của người lao động cũng đòi

hỏi phải thay đổi để đáp ứng cho phù hợp.Trong xu hướng của cách mạng công

nghiệp 4.0, nguồn lao động chất lượng cao không chỉ cần có kiến thức chuyên

ngành mà đòi hỏi có sự hiểu biết của liên ngành Ngoài ra các kỹ năng sử dụng

kiến thức để giải quyết vấn đề, tạo sản phẩm sáng tạo và làm việc nhóm ngày càng

được đề cao Trong khi đó, ảnh hưởng của khoa học, công nghệ, đặc biệt công

nghệ thông tin dần chiếm ưu thế trên mọi mặt của đời sống Quá trình dạy và học

liên ngành sẽ trở thành đặc trưng cúa xu hướng giáo dục tương lai, trong đó sẽ có

những ngành nghề cũ mất đi, và sẽ có những ngành nghề mới ra đời Giáo dục

STEM là một hướng tiếp cận nổi bật giúp trang bị cho học sinh những kiến thức

cần thiết liên quan đến 4 lĩnh vực quan trọng là: khoa học (Science), công nghệ

(Technology), kỹ thuật (Engineering) và toán (Mathematics) Điểm nổi bật của

STEM là kết nối, liên hệ thông tin giữa các lĩnh vực vào trong thực tế cuộc

sống.Trong các diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) hàng năm, các nhà chính trị, lãnh

đạo doanh nghiệp lại bàn với nhau về xu hướng của những ngành nghề và các kỹ

năng cần thiết trong tương lại Theo đó, trong thế kỷ 21 này, các nhóm ngành liên

quan đến khoa học và công nghệ đóng góp một giá trị kinh tế lớn hơn so với bất kỳ

ngành nghề nào, nhu cầu việc làm trong các lĩnh vực STEM ngày một tăng Bên

cạnh đó, thu nhập của người lao động trong khối ngành này cũng cao hơn khối

ngành không liên quan đến STEM

Trang 3

Hình 1 Sự chênh lệch về tăng trưởng việc làm giữa nhóm ngành STEM và không STEM tại Mỹ

Do đó, muốn phát triển kinh tế, nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế,

dạy học STEM đang là xu hướng tất yếu trong thời đại hiện nay

- Bên cạnh đó, sự ảnh hưởng của khoa học và công nghệ đối với đời sống của

con người nói chung cũng trở thành một xu hướng tất yếu không thể đảo ngược

được Ngay từ khi một đứa bé mới sinh ra, cho đến khi đi học và trưởng thành, tìm

kiếm việc làm, từ nhà văn, nhân viên bán hàng cho đến các nhà ngoại giao, chính

trị, tất cả đều phải sử dụng các tiện ích từ sự phát triển của khoa học – công nghệ,

và chúng ta đều có ít nhiều tham gia vào những quyết định liên quan đến các vấn

đề mà khoa học và công nghệ có ảnh hưởng Chẳng hạn như: chúng ta phản ứng

như thế nào đối với ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, có nên ủng hộ cây trồng

biến đổi gene, có sử dụng biện pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), hay phòng

chống các bệnh lây nhiễm như SARS, virus Zika, virus Corona (Covid – 19) Đó

là những vấn đề của xã hội nhưng liên quan chặt chẽ và mật thiết đến sự phát triển

bùng nổ của các thành tựu khoa học – công nghệ Do vậy, ngoài những kiến thức

và kỹ năng cơ bản trong đời sống xã hội, chúng ta còn phải giúp cho học sinh có

được những năng lực mang tính chất nền tảng liên ngành về STEM để có thể trở

thành những công dân toàn cầu thích ứng trong thế giới tương lai

Formatted: Font: 14 pt, Font color: Text 1

Formatted: Indent: Left: 0", Space Before: 3

pt, After: 6 pt, Line spacing: Exactly 17 pt

Trang 4

- Một xã hội cần những người công dân phải có kiến thức và tư duy khoa

học – logic, nhưng cái xã hội ấy đâu chỉ khô khan với những sản phẩm công nghệ và

những con robot lặng lẽ, vô hồn Vẫn là xã hội của loài người với những mối quan hệ

người với người sâu đậm, với những nhu cầu về tinh thần, văn hóa Thậm chí lúc đó

thì các nhu cầu về văn hóa, nghệ thuật lại càng cao hơn, từ đó thì giáo dục STEM đã

phải phát triển đến việc giảng giải cả nghệ thuật cho học sinh Và ta có thể nghĩ đến

chương trình giáo dục STEAM, với A là nghệ thuật (Arts) Với giáo dục STEAM, mở

ra cho chúng ta những yêu cầu tuyệt vời của việc chuẩn bị cho một thế hệ công dân

mới, khoa học, kỹ thuật – công nghệ, logic, nghệ thuật và giao tiếp lẫn nhau, một xã

hội loài người với giá trị của thời đại, như triết gia Aristote đã từng nói: “ Giáo dục trí

tuệ mà không giáo dục con tim thì không phải là giáo dục”

III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Áp dụng giáo dục STEAM thiết kế một số chủ đề dạy học trong chương Sự

điện li (Hóa học 11- CB) nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học môn hóa học, phát

triển năng lực của học sinh để có thể trở thành những công dân toàn cầu thích ứng

trong thế giới tương lai

IV ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI:

- Với những tiếp cận khác nhau, giáo dục STEM sẽ được hiểu và triển khai

theo những cách khác nhau Ở Việt Nam, từ năm học 2017-2018 giáo dục STEM đã

được tổ chức thí điểm ở một số trường học và từ đó đến nay, các hình thức triển khai

rất đa dạng; tôi chưa bao giờ bắt gặp bài soạn STEM nào giống nhau, mỗi giáo viên

đều có một cách tiếp cận trình bày bài giảng rất riêng Bản thân tôi, sau một quá trình

nghiên cứu, tổng hợp các tài liệu và may mắn tham gia các khóa học của các nhà giáo

dục trong và ngoài nước về giáo dục STEM, tôi đã áp dụng thử nghiệm vào công tác

giảng dạy, đề tài của tôi hi vọng đóng góp một hình thức tổ chức giáo dục STEM đem

lại hiệu quả trong nhà trường

- Đề tài của tôi có sự mở rộng STEM lồng ghép thêm yếu tố Arts (STEAM): để

học sinh không chỉ hợp tác sáng tạo khoa học, mà cả sáng tạo khai phóng, sáng tạo nhân

văn; học sinh được khuyến khích vận dụng óc sáng tạo về các môn nghệ thuật, các kiến

thức xã hội và nhân văn để tạo ra một sản phẩm mới, có giá trị và ý nghĩa hơn

Trang 5

PHẦN II NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

I.1 Khái niệm giáo dục STEM

I.1.1 Thuật ngữ STEM

STEM là thuật ngữ viết tắt của các từ Science (Khoa học), Technology (Công

nghệ), Engineering (Kĩ thuật) và Mathematics (Toán học), thường được sử dụng

khi bàn đến các chính sách phát triển về Khoa học, Công nghệ, Kĩ thuật và Toán

học của mỗi quốc gia

(Khoa học (Science) trong giáo dục ở Mỹ được hiểu là các môn khoa học tự nhiên)

Hiện nay, thuật ngữ STEM được dùng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, ví dụ như:

giáo dục STEM, nguồn nhân lực trong lĩnh vực STEM, học trong lĩnh vực STEM,

các ngành nghề trong lĩnh vực STEM, khung chương trình dạy học STEM, nhận

thức về các ngành nghề STEM, STEM tích hợp… Các thuật ngữ đi kèm với STEM

giúp làm sáng tỏ ý nghĩa của từ STEM hơn Như vậy, khi đề cập đến STEM, chúng

ta cần lựa chọn các từ đi kèm với nó để diễn đạt cho chuẩn xác vấn đề liên quan

đến STEM

I.1.2 Khái niệm giáo dục STEM

Một trong những tổ chức uy tín nhất hiện nay trong lĩnh vực giáo dục khoa

học trên thế giới là Hiệp hội các giáo viên dạy khoa học quốc gia Mỹ (National

Science Teachers Association – NSTA) được thành lập năm 1944, đã đề xuất ra

khái niệm giáo dục STEM (STEM education) với cách định nghĩa như sau: “Giáo

dục STEM là một cách tiếp cận liên ngành trong quá trình học, trong đó các khái

niệm học thuật mang tính nguyên tắc được lồng ghép với các bài học trong thế

giới thực, ở đó các học sinh áp dụng các kiến thức trong KHOA HỌC, CÔNG

NGHỆ, KỸ THUẬT và TOÁN vào trong các bối cảnh cụ thể, giúp kết nối giữa

trường học, cộng đồng, nơi làm việc và các tổ chức toàn cầu, để từ đó phát triển

các năng lực trong lĩnh vực STEM và có thể góp phần vào cạnh tranh trong nền

kinh tế mới” (Tsupros, Kohler, & Hallinen, 2009)

Formatted: Font: Not Italic

Formatted: Indent: First line: 0"

Trang 6

Các lĩnh vực trong giáo dục STEM

STEM được hiểu trong giáo dục như sau:

Science (Khoa học): Gồm các kiến thức về Vật lý, Hóa học, Sinh học và

Khoa học trái đất nhằm giúp HS hiểu về thế giới tự nhiên và vận dụng kiến thức đó

để giải quyết các vấn đề khoa học trong cuộc sống hàng ngày

Technology (Công nghệ): Phát triển khả năng sử dụng, quản lý, hiểu và đánh

giá công nghệ của HS, tạo cơ hội để HS hiểu về công nghệ được phát triển như thế

nào, ảnh hưởng của công nghệ mới tới cuộc sống

Engineering (Kỹ thuật): Phát triển sự hiểu biết ở HS và cách công nghệ đang phát

triển thông qua qúa trình thiết kế kỹ thuật, tạo cơ hội để tích hợp kiến thức của nhiều môn

học, giúp cho những khái niệm liên quan trở nên dễ hiểu Kỹ thuật cũng cung cấp cho HS

những kỹ năng để vận dụng sáng tạo cơ sở Khoa học và Toán học trong quá trình thiết kế

các đối tượng, các hệ thống hay xây dựng các quy trình sản xuất

Maths (Toán): Phát triển ở HS khả năng phân tích, biện luận và truyền đạt ý

tưởng một cách hiệu quả thông qua việc tính toán, giải thích, các giải pháp giải

quyết các vấn đề về toán học trong các tình huống đặt ra

Từ cách định nghĩa trên, có 3 đặc điểm quan trọng khi nói về giáo dục STEM:

- CÁCH TIẾP CẬN LIÊN NGÀNH

Formatted: Font: 14 pt, Font color: Text 1

Formatted: Font: Italic

Trang 7

- LỒNG GHÉP VỚI CÁC BÀI HỌC TRONG THẾ GIỚI THỰC

- KẾT NỐI VỚI CỘNG ĐỒNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG VÀ TOÀN CẦU

Ở Việt Nam, giáo dục STEM được sử dụng theo mô tả trong Chương trình giáo

dục phổ thông năm 2018 như sau: Giáo dục STEM là mô hình giáo dục dựa trên cách

tiếp cận liên môn, giúp học sinh áp dụng các kiến thức khoa học, công nghệ, kĩ thuật và

toán học vào giải quyết một số vấn đề thực tiễn trong bối cảnh cụ thể

Khi nói về yêu cầu đưa ý thức khoa học đến với học sinh một cách tự nhiên,

Jean Jacques Rousseau đã phát biểu : “Ta không nên dạy trẻ nhỏ khoa học, mà hãy

để trẻ nếm trải nó ” Câu nói đơn giản mà bộc lộ cả triết lý và phương pháp giảng

dạy của STEM

I.2 Từ giáo dục STEM đến giáo dục STEAM

Giáo dục STEM không chỉ gói gọn trong sự liên môn giữa các nhóm kiến

thức khoa học tự nhiên mà giờ đây các giáo viên đã chủ động lồng ghép thêm các

yếu tố về văn hóa, xã hội, nhân văn, nghệ thuật Do vậy STEM được phát triển

lên thành STEAM với chữ A thỉnh thoảng được viết trong ngoặc đơn như một cách

nhấn mạnh Ở đó, học sinh được khuyến khích vận dụng óc sáng tạo về các môn

nghệ thuật, các kiến thức về lịch sử và nhân văn để tạo ra một sản phẩm mới, có

giá trị và ý nghĩa cho xã hội

Khái niệm STEAM được chào đón và ngày càng nhiều chương trình STEM

được thiết kế với Arts để học sinh không chỉ hợp tác sáng tạo khoa học, mà cả sáng

tạo khai phóng, sáng tạo nhân văn STEM + Arts là xu thế tất yếu khách quan của

chương trình giáo dục vì nó đảm bảo phát triển toàn diện cho học sinh

Tuy nhiên, cho đến nay, STEAM chưa được định nghĩa trên khía cạnh luật

STEM vẫn là định nghĩa duy nhất và trên các văn bản chính sách vẫn sử dụng thuật

ngữ STEM Và cho đến tận 2019, Hạ viện Mỹ mới giới thiệu 2 đạo luật mới quan

trọng liên quan đến STEAM Do đó, trong đề tài này, các cơ sở lý luận tôi vẫn

dùng chủ yếu trên nền tảng STEM

I.3 Tính pháp lý c ủa giáo dục STEMềa giáo dục STEM

Mỹ là nước đầu tiên khởi xướng giáo dục STEM Trong một bài diễn văn tại

nhà trắng năm 2009 về chủ đề “Giáo dục để đổi mới”, Tổng thống Barack Obama

đã tuyên bố: “Hãy tái khẳng định và làm mạnh mẽ hơn nữa vai trò của nước Mỹ

đối với các phát minh khoa học và công nghệ trên thế giới Hãy xem giáo dục

STEM là ưu tiên hàng đầu của nước Mỹ trong thập niên tới”

Còn tại Việt Nam, ngày 4 tháng 5 năm 2017, Thủ tướng Chính phủ ban hành

Chỉ thị số 16/CT-TTg về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công

nghiệp lần thứ tư, trong đó có những giải pháp và nhiệm vụ thúc đẩy giáo dục

STEM tại Việt Nam Một trong các giải pháp là: “Thay đổi mạnh mẽ các chính

sách, nội dung, phương pháp giáo dục và dạy nghề nhằm tạo ra nguồn nhân lực có

khả năng tiếp nhận các xu thế công nghệ sản xuất mới, trong đó cần tập trung vào

Formatted: Font: (Default) Times New

Roman, Not Italic, Pattern: Clear

Roman, Not Italic

Formatted: Font: Bold, Not Italic

Trang 8

thúc đẩy đào tạo về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), ngoại ngữ,

tin học trong chương trình giáo dục phổ thông…” Chỉ thị cũng giao nhiệm vụ cho

Bộ Giáo dục và Đào tạo: “Thúc đẩy triển khai giáo dục về khoa học, công nghệ, kỹ

thuật và toán học (STEM) trong chương trình giáo dục phổ thông; tổ chức thí điểm

tại một số trường phổ thông ngay từ năm học 2017 – 2018…” Với việc ban hành

Chỉ thị trên, Việt Nam chính thức ban hành chính sách thúc đẩy giáo dục STEM

trong chương trình giáo dục phổ thông Điều này sẽ tác động lớn tới việc định hình

chương trình giáo dục phổ thông mới

I.4 Mục tiêu của giáo dục STEMM.c tiêu cên giáo du cên,

Mục tiêu giáo dục STEM

Mục tiêu giáo dục STEM không nhằm đào tạo ngay ra những nhà khoa

học hay để tạo ra các sản phẩm có tính thương mại, cạnh tranh, mà nhằm tạo ra

những con người tương lai, có đầy đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh để thích

nghi với cuộc sống hiện đại Giáo dục STEM cũng giúp các em phát triển các

năng lực chuyên môn ở dạng tích hợp; khơi gợi niềm say mê học tập cho học

sinh và giúp các em khám phá tiềm năng của bản thân, định hướng nghề nghiệp

tương lai phù hợp

- Phát triển các năng lực đặc thù của các môn học thuộc về STEM cho học

sinh: Đó là những kiến thức, kỹ năng liên quan đến các môn học Khoa học, Công

nghệ, Kỹ thuật và Toán học Học sinh biết liên kết các kiến thức Khoa học, Toán

học để giải quyết các vấn đề thực tiễn Học sinh biết sử dụng, quản lý và truy cập

Công nghệ Học sinh biết về quy trình thiết kế và chế tạo ra các sản phẩm

- Phát triển các năng lực cốt lõi cho học sinh:Giáo dục STEM nhằm chuẩn bị

cho học sinh những cơ hội cũng như thách thức trong nền kinh tế cạnh tranh toàn

Roman, Not Italic, Pattern: Clear

Roman, Not Italic

Formatted: Font: Bold, Not Italic

Formatted: Font: Calibri, 11 pt, Not Italic,

Vietnamese

Formatted: Normal, Left, Indent: First line:

0", Space Before: 0 pt, After: 0 pt, Line spacing: single, Pattern: Clear, Tab stops: Not

at 0.4"

Roman, 14 pt, Font color: Text 1

Formatted: Font color: Text 1 Formatted: Normal, Left, Space Before: 0 pt,

Line spacing: single, Pattern: Clear, Tab stops: Not at 0.5"

Formatted: Font: Calibri, 11 pt, Bold,

Vietnamese

Formatted: Font: Calibri, 11 pt, Bold Formatted: Normal, Left, Space Before: 0 pt,

Formatted: Font: Calibri, 11 pt, Bold, Pattern:

Clear

Formatted: Normal, Left, Space Before: 0 pt,

Trang 9

cầu của thế kỷ 21 Ngoài các năng lực đặc thù của các môn học, khi triển khai các

dự án học tập STEM, học sinh hợp tác với nhau, chủ động và tự lực thực hiện các

nhiệm vụ học; được làm quen hoạt động có tính chất nghiên cứu khoa học; các

hoạt động nêu trên góp phần tích cực vào hình thành và phát triển phẩm chất, năng

lực chung cho học sinh

- Định hướng nghề nghiệp cho học sinh: Hướng nghiệp là giúp học sinh tìm

hiểu được các ngành nghề trong tương lai và thấy được đam mê cũng như năng lực

của mình phù hợp với ngành nghề đó Do đó, hướng nghiệp là một quá trình lâu

dài, phải gắn liền và xuyên suốt với chương trình học phổ thông, để học sinh có

điều kiện tìm hiểu toàn diện và đa dạng các lĩnh vực, cũng như có được nhiều cơ

hội hình thành được sở thích và thể hiện được năng lực của bản thân Giáo dục

STEM chính là khơi gợi và truyền ngọn lửa đam mê nghề nghiệp cho trẻ thông qua

các hoạt động thực hành, trải nghiệm Thông qua các hoạt động STEM, kiến thức

sẽ được vận dụng, học sinh mới dễ dàng nhận thức và hình dung được công việc cụ

thể của một nghề nào đó, thấy được đóng góp của ngành nghề đó cho xã hội, thấy

được các năng khiếu của bản thân và đam mê của mình trong đó Ví dụ thông qua

một chủ đề STEM, học sinh có thể tìm hiểu được mức lương hiện nay của ngành

nghề liên quan là bao nhiêu, công việc đó đòi hỏi phải có những kỹ năng và kiến

thức gì, từ đó hình dung ra được nếu theo nghề nghiệp đó trong tương lai thì cần

chuẩn bị gì Ngoài ra, có những ngành nghề thực tế chưa xuất hiện trong thời điểm

hiện tại, nhưng thông qua các hoạt động học thực hành STEM sáng tạo, học sinh

có thể thấy bản thân có thể phát triển nên một hoạt động công việc gì đó mới trong

tương lai

Trên thế giới có 7 trong top 10 ngành nghề có tốc độ tăng trưởng nhất trong

lĩnh vực kĩ thuật và cả 7 ngành nghề đều có liên quan đến giáo dục STEM

Các công việc có độ tăng trưởng cao nhất

Việc khuyến khích, thúc đẩy giáo dục STEM tại mỗi quốc gia đều hướng tới

mục đích cuối cùng là phát triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu ngày càng cao

62%

Kĩ sư y

sinh

36%

Nhà nghiên cứu y học

32%

Nhà phát triển hệ thống phần mềm

31%

Nhà quản lí

cơ sở dữ liệu

31%

Nhà hóa sinh và lí sinh

28%

Nhà phát triển ứng dụng phần mềm

28%

Nhà quản

lí hệ thống mạng và máy tính

Trang 10

của các ngành nghề liên quan đến khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học, qua

đó nâng cao được sức cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia trong bối cảnh toàn cầu

hóa và sự phát triển vượt bậc của khoa học và công nghệ

Tổ chức tốt giáo dục STEM ở trường phổ thông, học sinh sẽ được trải nghiệm

trong các lĩnh vực STEM, đánh giá được sự phù hợp, năng khiếu, sở thích của bản

thân với nghề nghiệp thuộc lĩnh vực STEM Thực hiện tốt giáo dục STEM ở

trường phổ thông cũng là cách thức thu hút học sinh theo học, lựa chọn các ngành

nghề thuộc lĩnh vực STEM, các ngành nghề có nhu cầu cao về nguồn nhân lực

trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

I.5.Các b ước triển khai dạy và học theo định hướng giáo dục STEAMưc ttri

bưc tà học theo định hường phổ thông, học sinh s

I.5.1 Lựa chọn chủ đề STEM

I.5.1.1 Chủ đề STEM

Chủ đề dạy học STEM trong trường trung học (gọi tắt là chủ đề STEM) là

chủ đề được thiết kế dựa trên vấn đề thực tiễn kết hợp với chuẩn kiến thức, kỹ năng

của các môn khoa học trong chương trình phổ thông Trong quá trình dạy học, GV

tổ chức cho HS làm việc nhóm, sử dụng công cụ truyền thống và hiện đại, công cụ

toán học để tạo ra sản phẩm có tính ứng dụng thực tế, phát triển kỹ năng và tư duy

của học sinh

Những ứng dụng đó có thể là: Sữa chua/dưa muối – Vi sinh vật – Quy trình

làm sữa chua/muối dưa; Thuốc trừ sâu – Phản ứng hóa học – Quy trình xử lí dư

lượng thuốc trừ sâu; Hóa chất – Phản ứng hóa học – Quy trình xử lí chất thải;

SRau an toàn – Hóa sinh – Quy trình trồng rau an toàn; …

I.5.1.2 Chủ đề STEM cần đảm bảo các tiêu chí:

êu

Tiêu chí Lĩnh vực nhóm

chủ đề ST

Lĩnh vực nhóm

R EM

Kiến thức thuộc lKiếnĩnh vực STEM

hhhhhHĐịnh hướng

đề thực tiễn

Kiến thức t huộc lĩnh vực STEM

Lĩnh vực

nhóm

Kiến thức thuộc lĩnh vực STEMGiải quyết vấn

đề thực tiễn

Kiến thức thuộc lĩnh vực STEM

Lĩnh vực nhómTieu

Lĩnh vực nhómTiêu

c h í chủ đề STEM

Kiến thức thuộc lĩnh vực STEMHoạt động – Thực hành

Roman, Pattern: Clear

Formatted: Font: (Default) Times New Roman Formatted: Font: (Default) Times New Roman

Formatted: Indent: First line: 0"

Formatted: Centered, Space After: 0 pt, Line

spacing: single

Formatted: Font: Times New Roman Formatted: Centered, Space After: 0 pt

Formatted: Font: Times New Roman

Formatted: Font: Times New Roman Formatted: Vietnamese

Tiêu đề	Sáng kiến kinh nghiệm THPT Thiết kế Một Số Chủ đề Giáo Dục STEAM Trong Dạy Học Chương Sự Điện Li Hóa Học 11CB
Trường học	Trường Trung học phổ thông Trần Phú
Chuyên ngành	Hóa học
Thể loại	Sáng kiến kinh nghiệm
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	888,5 KB