Bài giảng nguyên lý kế toán chương 9 ths nguyễn minh đức

Mục tiêu của bài● Sau khi học xong bài này, người học sẽ có thể ● Hiểu được các thức tổ chức bộ máy kế toán ● Nắm được cách thức tổ chức công tác kiểm tra kế toán, xây dựng các báo cáo.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ

CHƯƠNG 9

TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN

ThS Nguyễn Minh Đức Viện Kinh tế và Quản lý, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội

Email: duc.nguyenminh4@hust.edu.vn

Mục tiêu của bài

● Sau khi học xong bài này, người học sẽ có thể

● Hiểu được các thức tổ chức bộ máy kế toán

● Nắm được cách thức tổ chức công tác kiểm tra kế toán,

xây dựng các báo cáo

Các nội dung chính

9.1 Tổ chức công tác kế toán

Tổ chức công tác kế toán là việc xác định những côngviệc, những nội dung mà kế toán phải thực hiện hayphải tham mưu cho các bộ phận phòng ban khác thựchiện nhằm hình thành một bộ máy kế toán và một cơcấu kế toán đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp

Tổ chức công tác kế toán chỉ dừng lại khi đạt đượccác mục tiêu và yêu cầu nhất định

- Mục tiêu của tổ chức công tác kế toán

▪ đáp ứng việc tổ chức ghi nhận, xử lý và cung cấp thông

tin

▪ đáp ứng yêu cầu quản lý của doanh nghiệp

▪ phù hợp với đặc thù hoạt động của doanh nghiệp

▪ đảm bảo ứng dụng được các phầm mềm quản lý, phần

mềm kế toán, các chương trình phân tích tài chính….

5

EM 3211 Nguyên lý marketing

- Các nguyên tắc tổ chức công tác kế toán

- Phải tuân thủ các qui định của pháp luật về kế toán

- Phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh,

hoạt động quản lý, quy mô và địa bàn hoạt động của doanh nghiệp

- Phù hợp với yêu cầu và trình độ nghiệp vụ chuyên môn

của đội ngũ cán bộ quản lý, cán bộ kế toán

- Đảm bảo bộ máy gọn nhẹ, tiết kiệm, hiệu quả

Nội dung công tác tổ chức kế toán

Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán

Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán

Tổ chức hệ thống sổ kế toán

Tổ chức bộ máy kế toán

Tổ chức kiểm tra kế toán

Tổ chức lập, phân tích báo cáo kế toán

7

EM 3500 Nguyên lý Kế toán

9.2 Tổ chức bộ máy kế toán

Các phần hành kế toán thường có trong doanh nghiệp:

+ Kế toán tài sản cố định

+ Kế toán vật tư, sản phẩm, hàng hóa

+ Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương

+ Kế toán bán hàng

+ Kế toán quỹ tiền mặt

+ Kế toán tiền gửi ngân hàng và thanh toán

+ Kế toán chi phí, giá thành

+ Kế toán vốn, quỹ

+ Kế toán tổng hợp

+ Kế toán thuế

Các mô hình tổ chức bộ máy kế toán

Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tập trung

9

EM 3211 Nguyên lý marketing

Mô hình tổ chức bộ máy kế toán phân tán

Mô hình tổ chức bộ máy kế toán

vừa tập trung, vừa phân tán

11

EM 3211 Nguyên lý marketing

● Các căn cứ để xây dựng bộ máy kế toán

- cơ cấu tổ chức sản xuất, kinh doanh và hoạt động của

EM 3211 Nguyên lý marketing

+ Đối với chứng từ bắt buộc: căn cứ vào danh mục vàmẫu biểu của hệ thống chứng từ qui định Doanhnghiệp có thể lựa chọn loại chứng từ phù hợp với hoạtđộng của đơn vị để sử dụng, các chỉ tiêu trên chứng từbắt buộc phải đầy đủ như qui định

+ Đối với chứng từ hướng dẫn: Doanh nghiệp căn cứvào thực tế hoạt động, yêu cầu quản lý và mẫu biểutrong qui định để xây dựng các chỉ tiêu cũng như hìnhthức, mẫu mã của chứng từ cho phù hợp

● Căn cứ xây dựng hệ thống chứng từ kế toán

- Các qui định của pháp luật về kế toán

- Cơ cấu tổ chức bộ máy của doanh nghiệp

- Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh

- Yêu cầu của nhà quản trị

9.4 Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán

Theo qui định các Doanh nghiệp phải áp dụng thống

nhất hệ thống tài khoản thống nhất do Bộ Tài chính ban hành

- Đối với các Doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện theo

qui định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày

26/8/2016

- Đối với các Doanh nghiệp khác thực hiện theo qui

định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014

17

EM 3211 Nguyên lý marketing

● Các yêu cầu đối với hệ thống tài khoản áp dụng tại DN

- Phản ánh, hệ thống hóa đầy đủ mọi nghiệp vụ kinh tế tài

chính phát sinh của doanh nghiệp;

- Phù hợp với danh mục hệ thống tài khoản kế toán do Nhà nước ban hành;

- Phù hợp với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp;

- Đáp ứng yêu cầu về thông tin cần cung cấp của các đối

tượng sử dụng thông tin.

● Qui trình xây dựng hệ thống tài khoản kế toán tại DN

Bước 1: Xác định các chu trình sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp để định hình các nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh;

Bước 2: Xác định đối tượng kế toán liên quan đối với mỗi nghiệp vụ, đây là cơ sở quan trọng để lựa chọn tài khoản sử dụng (tài khoản cấp 1)

19

EM 3211 Nguyên lý marketing

Bước 3: Xác định yêu cầu về thông tin cần cung cấp, yêu cầu quản lý liên quan đến mỗi đối tượng kế toán trong từng

nghiệp vụ, đồng thời căn cứ vào khả năng xử lý thông tin của phần mềm kế toán hoặc các chương trình kế toán máy để

9.5 Tổ chức hệ thống sổ kế toán

Hệ thống sổ kế toán, trình tự và phương pháp ghi sổ, mối

quan hệ kiểm tra, đối chiếu giữa các sổ kế toán là các nội

dung của công tác tổ chức hệ thống sổ kế toán (hay còn gọi

Hình thức nhật ký sổ cái

Hình thức chứng từ ghi sổ

23

EM 3211 Nguyên lý marketing

Hình thức Nhật ký chung

Hình thức Nhật ký - Chứng từ

25

EM 3211 Nguyên lý marketing

Hình thức Kế toán trên máy tính

● Căn cứ Lựa chọn hình thức kế toán

- Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh

nghiệp, số lượng, tần suất, tính đa dạng của các nghiệp vụ

kinh tế phát sinh

- Trình tự, phương pháp ghi chép, kiểm tra đối chiếu giữa các

sổ trong mỗi hình thức kế toán

- Yêu cầu công tác quản lý của doanh nghiệp: thể hiện mức

độ chi tiết các thông tin cần cung cấp;

- Trình độ, nghiệp vụ của cán bộ kế toán;

- Điều kiện trang bị phương tiện, kỹ thuật tính toán, xử lý

thông tin

27

EM 3211 Nguyên lý marketing

9.6 Tổ chức công tác kiểm tra kế toán

- Kiểm tra kế toán là việc xem xét, đối soát dựa trên

chứng từ kế toán số liệu ở sổ sách, báo biểu kế toán và các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, tính đúng đắn của việc tính toán, ghi chép, phản ánh, tính hợp lý của các

phương pháp kế toán được áp dụng

● Hoạt động kiểm tra kế toán trong nội bộ doanh nghiệp do

Giám đốc và kế toán trưởng chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo

● Quá trình kiểm tra được thực hiện theo một trong hai cách

thức: từ chứng từ đến sổ sách và cuối cùng là báo cáo tài chính hoặc kiểm tra từ báo cáo đến ghi chép trên sổ rồi

đến chứng từ

● Ngoài việc kiểm tra số liệu, trong trường hợp doanh

nghiệp có các đơn vị trực thuộc công tác kiểm tra còn tập trung xem xét công tác tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự,

mối quan hệ giữa bộ phận kế toán với các bộ phận chức năng khác trong đơn vị trực thuộc.

29

EM 3211 Nguyên lý marketing

● Trình tự thực hiện tổ chức công tác kiểm tra kế toán

- Xác định những nội dung cần kiểm tra cụ thể cho từng kế toán viên, cho kế toán trưởng, cho bộ phận kế toán chính, cho bộ

phận kế toán tại các đơn vị phụ thuộc

- Xây dựng kế hoạch và chế độ kiểm tra kế toán trong toàn đơn

vị bao gồm ở đơn vị chính và các đơn vị phụ thuộc

- Tổ chức và hướng dẫn cho bản thân các kế toán viên kiểm tra chứng từ, kiểm tra việc ghi sổ, hạch toán của mình, kiểm tra chéo giữa các kế toán viên

- Tổ chức kiểm tra công tác kế toán của các bộ phận kế toán và các đơn vị kế toán trong toàn đơn vị theo kế hoạch đã xây dựng

9.7 Tổ chức lập và phân tích BCTC

Hệ thống báo cáo tài chính gồm 4 loại báo cáo:

● Bảng cân đối kế toán

● Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

● Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

● Thuyết minh báo cáo tài chính

31

EM 3211 Nguyên lý marketing

Thời điểm lập Báo cáo tài chính: tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp mà các đơn vị phải lập hệ thống báo cáo tài chính khác nhau gồm: báo cáo tài chính năm, báo

cáo tài chính giữa niên độ

Các tổng công ty, tập đoàn và các đơn vị các đầu tư vào các công ty con thì phải lập báo cáo tài chính hợp nhất

● Phân tích BCTC

Phân tích Báo cáo tài chính gồm những nội dung cơ bản sau:

- Đánh giá khái quát tình hình tài chính;

- Phân tích cơ cấu và sự biến động của tài sản - nguồn vốn;

- Phân tích tình hình công nợ và khả năng thanh toán;

- Phân tích tình hình lưu chuyển tiền tệ;

- Phân tích hiệu quả sử dụng tài sản;

- Phân tích khả năng sinh lời;

- Phân tích rủi ro tài chính và dự báo nhu cầu tài chính.

33

EM 3211 Nguyên lý marketing

Have a good study!