BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI BÀI TẬP GIỮA KỲ MÔN QUẢN TRỊ HỌC Đề bài Em nhìn nhận, đánh giá thế nào về trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/[.]
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI - -
Họ và tên sinh viên: Dương Thùy Trang
Mã sinh viên: 21050549 Lớp: QH-2021-E TCNH CLC 2 Khoa: Tài chính Ngân hàng
Mã lớp học phần: BSA2004 18 Giảng viên hướng dẫn: TS Phạm Mạnh Hùng
HÀ NỘI – 12/2022
Trang 2I Trình độ quản trị
1 Khái niệm “Trình độ quản trị”
“Trình độ quản trị” có thể coi là một cụm từ quen thuộc đối với hầu hết mọi người, quản trị vừa là khoa học vừa là nghệ thuật, nó được vận dụng gần như trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ về thuật ngữ “trình
độ quản trị” Để hiểu rõ hơn về thuật ngữ này sau đây ta sẽ tìm hiểu về khái niệm của hai từ cấu tạo nên nó là “Trình độ” và “Quản trị”
Trong giáo trình quản trị học của PGS.TS Trần Anh Tài, tác giả có đưa ra khái niệm về quản trị như sau: “Quản trị là quá trình tác động có tổ chức có định hướng của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các
tiềm năng các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đã đặt ra”
Trình độ là kỹ năng, mức độ, khả năng hiểu biết cao hay thấp, sâu hay nông của chủ thể về một lĩnh vực, sự vật, sự việc, hiện tượng nào đó
Qua đó ta có thể đưa ra khái niệm về trình độ quản trị như sau: “Trình độ quản
trị là kỹ năng, khả năng, mức độ tác động có tổ chức có định hướng của chủ thể quản trị lên đối tượng quản trị nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng các
cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đã đặt ra”
2 Nội dung cốt lõi của trình độ quản trị
2.1 Trình độ hoạch định
2.1.1 Khái niệm “trình độ hoạch định”
Hoạch định là chức năng chủ yếu của các hoạt động quản trị, là chức năng đầu tiên và bao trùm lên các chức năng khác của quản trị Do vậy trình độ hoạch định
có vai trò vô cùng quan trọng đối với một nhà quản trị
Có khá nhiều khái niệm khác nhau về hoạch định, theo PGS.TS Trần Anh Tài trong giáo trình quản trị học: “Hoạch định là quá trình thiết lập mục tiêu, định ra chương trình, bước đi và triển khai các nguồn lực nhằm thực hiện mục tiêu”
Từ đó, ta có thể đưa ra khái niệm về trình độ quản trị như sau: “Trình độ hoạch
định là khả năng thực hiện quá trình trình thiết lập mục tiêu, định ra chương trình bước đi và triển khai các nguồn lực nhằm thực hiện mục tiêu”
Trang 32.1.2 Vai trò của trình độ hoạch định
Trên phương diện nhận thức cũng như trong hoạt động thực tiễn, trình độ hoạch định có vai trò hết sức quan trọng đối với hoạt động quản trị hay với công việc của nhà quản trị Trình độ hoạch định tốt sẽ mang đến những giá trị tích cực cho doanh nghiệp, tổ chức:
- Góp phần thực hiện các mục tiêu của tổ chức Do hoạch định là sự lựa chọn các mục tiêu và định ra phương thức để đạt được mục tiêu nên trình độ hoạch định tốt sẽ góp phần tích cực thực hiện mục tiêu của tổ chức
- Ứng phó với những bất định của tương lai Tương lai thường không ổn định và hay thay đổi vì vậy công việc hoạch định trở nên cần thiết Để hoạch định tốt các nhà hoạch định phải thấy được xu thế của tương lại, phải
dự đoán được những biến động có thể xảy ra, xem xét thời cơ thách thức, phân tích những tác động tích cực và tiêu cực từ phía môi trường để từ đó xây dựng kế hoạch, chiến lược phù hợp với sự biến động của môi trường
Do vậy, trình độ quản trị của nhà quản trị là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của doanh nghiệp
- Nâng cao hiệu quả các hoạt động tác nghiệp Nhờ có hoạch định các hoạt động tác nghiệp diễn ra sẽ có cân nhắc tính toán và có sự phối hợp thay thế những hoạt động mang tính tự phát, thiếu cân nhắc từ đó góp phần nâng cao hiệu quả các hoạt động Vì vậy trình độ hoạch định tốt sẽ đem đến hiệu quả càng cao cho các hoạt động của doanh nghiệp
- Tạo thuận lợi cho việc kiểm tra Các nhà quản trị sẽ không thể kiểm tra nếu như không có một tiêu chuẩn để đo lường Trình độ hoạch định tốt sẽ tạo
ra những mục tiêu xác đáng làm tiêu chuẩn đo lường cho công tác kiểm tra các chức năng khác của quản trị
2.2 Trình độ tổ chức
2.2.1 Khái niệm “Trình độ tổ chức”
Trang 4Mục đích của công tác tổ chức là nhằm thiết lập một cơ cấu tổ chức hợp lý để thực hiện mục tiêu nhiệm vụ của tổ chức Do vậy trình độ tổ chức có vai trò vô cùng quan trọng đối với một nhà quản trị
Theo giáo trình quản trị học của PGS.TS Trần Anh Tài: “Công tác tổ chức là việc chia tổ chức ra nhiều bộ phận khác nhau, xác định chức năng nhiệm vụ cho từng
bộ phận và thiết lập mối quan hệ phối hợp giữa chúng nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức”
Từ đó, ta có thể đưa ra khái niệm về trình độ tổ chức như sau: Trình độ tổ chức
là kỹ năng, mức độ, khả năng chia tổ chức ra nhiều bộ phận khác nhau, xác định chức năng nhiệm vụ cho từng bộ phận và thiết lập mối quan hệ phối hợp giữa chúng nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức
2.2.2 Vai trò của trình độ tổ chức
- Góp phần gia tăng sức mạnh của tổ chức Tổ chức nào cũng tồn tại trong một
cơ cấu tổ chức nhất định do vậy việc thiết lập một cơ cấu tổ chức hợp lý góp phần
làm tăng sức mạnh của tổ chức
- Tác động lớn đến mức độ đạt mục tiêu của doanh nghiệp
- Giúp phát huy sức mạnh tập thể nói chung và đội ngũ cán bộ quản lý nói riêng
- Ngoài ra cơ cấu tổ chức còn góp phần xác định quy chế thu thập, xử lý thông
tin để ra quyết định, đồng thời, chúng hỗ trợ giải quyết các vấn đề vận hành khi
gặp phải
2.3 Trình độ quản trị nhân sự
2.3.1 Khái niệm “Trình độ quản trị nhân sự”
Trong giáo trình quản trị học của PGS.TS Trần Anh Tài, tác giả đã đưa ra định nghĩa về quản trị nhân sự: “Quản trị nhân sự là quá trình thực hiện các hoạt động thu nhận, sử dụng, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu của tổ chức, đồng thời góp phần thỏa mãn các mục tiêu của cá nhân.”
Từ đó ta đưa ra khái niệm về trình độ quản trị nhân sự như sau: “Trình độ quản
trị nhân sự là kỹ năng, khả năng, mức độ thực hiện các hoạt động thu nhận, sử
Trang 5dụng, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu của tổ chức, đồng thời góp phần thỏa mãn các mục tiêu của cá nhân”
2.3.2 Vai trò của trình độ quản trị nhân sự
- Quản trị nhân sự có vai trò rất quan trọng trong doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp
có sự đồng bộ, ổn định trong việc thực thi các quy định, nhiệm vụ, đảm bảo các
bộ phận đều hoạt động một các trơn tru
- Quản lý nhân sự giúp nhà quản lý giám sát công việc của mỗi nhân viên, nắm được quy trình vận hành và trả thù lao xứng đáng cho người lao động
- Quản lý nhân sự cũng giúp xây dựng và thực thi các chính sách, phúc lợi, bảo hiểm xã hội, trợ cấp cho người lao động Môt doanh nghiệp muốn hoạt động hiệu quả thì trước hết mỗi nhân viên cần hoạt động hiệu quả Đảm bảo quyền lợi của người lao động, xây dựng môi trường làm việc thoải mái sẽ kích thích sự nhiệt tình, sáng tạo và tình yêu nghề của mỗi người lao động Năng suất mỗi người đều tăng lên một chút cũng đủ để giúp doanh nghiệp thu được lợi nhuận khủng Quan trọng hơn là bộ máy nhân sự càng ngày càng vững chắc, đoàn kết, ổn định
2.4 Trình độ lãnh đạo
2.4.1 Khái niệm “Trình độ lãnh đạo”
Theo PGS.TS Trần Anh Tài trong giáo trình quản trị học có nêu ra khái niệm lãnh đạo: “Lãnh đạo là một quy trình một nghệ thuật tác động hoặc gây ảnh hưởng đến con người (cá nhân hoặc nhóm) sao cho họ tự nguyện, hăng hái thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của tổ chức”
Từ đó ta có thể đưa ra khái niệm về trình độ lãnh đạo như sau: “Trình độ lãnh
đạo là mức độ,kỹ năng, khả năng thực hiện một quy trình một nghệ thuật tác động hoặc gây ảnh hưởng đến con người (cá nhân hoặc nhóm) sao cho họ tự nguyện, hăng hái thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của tổ chức.”
2.4.2 Vai trò của “Trình độ lãnh đạo”
Lãnh đạo có ý nghĩa to lớn và đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự thành công của tổ chức Một tổ chức thiếu người lãnh đạo có năng lực được ví như một đơn vị chiến đấu thiếu vị tướng tài chỉ huy hoặc một con thuyền vượt thác ghềnh
Trang 6thiếu đi một thuyền trưởng dũng cảm, mưu trí Bởi vậy, để đảm bảo cho sự thành công không chỉ trong ngắn hạn mà cả trong dài hạn, tổ chức cần phải tìm được một nhà lãnh đạo có năng lực thật sự, đủ sức chèo lái con thuyền đi đến bến thành công trong điều kiện môi trường kinh doanh nhiều thay đổi
Tầm quan trọng của nhà lãnh đạo được thể hiện qua các vai trò cụ thể sau:
- Thứ nhất, lãnh đạo là dẫn đường, chỉ lối cho tổ chức Nếu nhà lãnh đạo có năng lực, có tầm nhìn chiến lược, có khả năng nhìn xa đích cần tới trông rộng thì sẽ giúp tổ chức thấy được con đường cần đi và cái
- Thứ hai, lãnh đạo là tập hợp lực lượng xung quanh mình để thực thi sứ mệnh của tổ chức Thực vậy, nhà lãnh đạo có năng lực là nhà lãnh đạo có khả năng tập hợp được một đội ngũ đông đảo những người tin yêu xung quanh mình để tạo thành một khối kết dính, thống nhất, đủ sức thực hiện được mọi nhiệm vụ của tổ chức
2.5 Trình độ kiểm tra
2.5.1 Khái niệm của “Trình độ kiểm tra”
Trong giáo trình quản trị học của PGS.TS Trần Anh Tài, tác giả có đưa ra khái niệm về kiểm tra: “Kiểm tra là quá trình đo lường kết quả thực hiện so sánh với những điều hoạch định, đồng thời phát hiện sai lầm, đưa ra những biện pháp sửa chữa để đảm bảo đạt được mục tiêu như kế hoạch Trong quá trình kiểm tra, nhà quản trị sử dụng các tỷ lệ, tiêu chuẩn, con số thống kê và sự kiện cơ bản khác có thể biểu diễn bằng đồ thị, biểu bằng nhằm làm nổi bật những sự kiện mà nhà quản trị quan tâm”
Từ đó, ta có thể đưa ra định nghĩa về trình độ kiểm tra như sau: “Trình độ kiểm
tra là mức độ, khả năng, kỹ năng thực hiện quá trình đo lường kết quả thực hiện
so sánh với những điều hoạch định, đồng thời phát hiện sai lầm, đưa ra những biện pháp sửa chữa để đảm bảo đạt được mục tiêu như kế hoạch Trong quá trình kiểm tra, nhà quản trị sử dụng các tỷ lệ, tiêu chuẩn, con số thống kê và sự kiện
cơ bản khác có thể biểu diễn bằng đồ thị, biểu bằng nhằm làm nổi bật những sự kiện mà nhà quản trị quan tâm”
Trang 72.5.2 Vai trò của trình độ kiểm tra
- Xác định rõ các mục tiêu, các kết quả đạt được theo kế hoạch
- Xác định và dự đoán những xu hướng biến động trong các lĩnh vực sản phẩm, thị trường, giá cả, vật tư, kỹ thuật
- Kịp thời phát hiện những sai lệch xảy ra và trách nhiệm của các bộ phận liên quan trong quá trình thực hiện kế hoạch, chính sách, mệnh lệnh, chỉ thị
- Hình thành hệ thống thống kê, báo cáo với những biểu mẫu có nội dung chính xác, thích hợp
- Đưa ra những chỉ dẫn cần thiết nhằm giúp nhà quản trị đạt mục tiêu trên cơ sở nâng cao hiệu quả công tác của từng bộ phận, từng cấp, từng cá nhân trong bộ máy quản trị
- Tạo điều kiện thuận lợi thực hiện tốt các chức năng: ủy quyền, chỉ huy và thực hiện chế độ trách nhiệm cá nhân, giảm bớt được công việc cho nhà quản trị trong việc theo dõi các báo cáo và số liệu hàng ngày
II Trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/tổ chức của Việt Nam hiện nay
1 Thực trạng về trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/tổ chức của Việt Nam hiện nay
Nhìn chung, trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/tổ chức tại Việt Nam còn yếu kém So sánh với các quốc gia như Singapore, Phillipines, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, trình độ quản trị của các doanh nghiệp lớn ở Việt Nam vẫn ở mức rất thấp, chỉ bằng một nửa so với nước có điểm số quản trị doanh nghiệp cao nhất trong khu vực là Thái Lan Điều này có lẽ lý giải phần nào khả năng lớn mạnh và vươn tầm khu vực, thế giới của các doanh nghiệp lớn tại những nước này vẫn cao hơn hẳn so với các doanh nghiệp lớn ở Việt Nam
Theo đánh giá, doanh nghiệp Việt Nam còn nhiều hạn chế trong các vấn đề về quản trị rủi ro; công bố, minh bạch thông tin; hoạt động của Hội đồng quản trị và Ban Kiểm soát Chưa kể, các thông lệ quản trị doanh nghiệp tốt trong thời gian gần đây đã bổ sung thêm việc đánh giá chính sách bảo vệ môi trường trong thực
Trang 8tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Đây là một tiêu chí còn rất mới mẻ đối với phần đông các doanh nghiệp Việt Nam
Trình độ quản trị của các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam còn có khoảng cách không nhỏ so với những chuẩn mực quản trị doanh nghiệp tốt trên thế giới Thậm chí, một báo cáo của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cách đây 3 năm đã chỉ ra rằng, trình độ quản trị doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam thấp nhất trong khu vực Đông Nam Á
Nhiều doanh nghiệp còn lúng túng, chưa xác định được giá trị cốt lõi, mục tiêu muốn đạt được, phương thức xây dựng và quản trị chuyên nghiệp phù hợp
2 Điểm mạnh về trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/tổ chức của Việt Nam hiện nay
2.1 Điểm mạnh về trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/tổ chức của Việt Nam
- Điểm mạnh có thể kể đến là hoạt động quản trị nhân lực ở Việt Nam Các
doanh nghiệp, tổ chức đã rất tập trung thu hút, tuyển dụng, đào tạo nhiều người giỏi, nhân tài hơn cho công ty để tạo ra và duy trì đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, năng động, sáng tạo, linh hoạt, tích cực Các bước đào tạo và phát triển được để ý hơn trong doanh nghiệp hay đánh giá và đãi ngộ đã được nâng cao lên nhiều
Ví dụ: Tiêu biểu đó là tập đoàn Vingroup Vingroup luôn coi nguồn nhân lực là yếu tố cốt lõi và là tài sản quý giá Với khẩu hiệu: “Vingroup - Mãi mãi tinh thần khởi nghiệp”, Tập đoàn đã xây dựng một đội ngũ nhân sự tinh gọn, có đủ cả Đức
và Tài Đến nay, thu nhập bình quân của lao động tại đơn vị này được tăng lên mức 10 triệu đồng/người/năm, tăng 10% so với năm 2013
So sánh với doanh nghiệp nước ngoài ta có thể kể đến công ty Microsoft Công
ty này đã từng có những sai lầm trong quản trị nhân lực Tiêu biểu như hệ thống đánh giá, xếp hạng nhân viên kiểu ngăn xếp Cách đánh giá này thể hiện số nhân viên ở vị trí xuất sắc, trung bình, kém luôn ở một tỷ lệ cố định Hệ thống xếp hạng nhân viên được coi là nhân tố lớn nhất hủy hoại lớn nhất của Microsoft Công ty
Trang 9này đánh giá sự tiến bộ của nhân viên không dựa trên năng lực mà dựa trên làm thế nào để được nhà quản lý biết đến nhiều hơn điều đó dẫn đén mất đoàn kết nội
bộ cũng như làm xuất hiện tình trạng “chảy máu chất xám” vì nhân tài không có đất dụng võ, năng lực và tố chất nghề nghiệp của nhân viên bị đánh giá sai và không được thừa nhận
- Các doanh nghiệp Việt Nam đã và đang thực hiện công tác quản trị hoạch định rất tốt Các nhà lãnh đạo luôn xác định rõ mục tiêu, tầm nhìn dài hạn phát
hiện thêm nhiều cơ hội mới, từ đó vạch ra những hành động hữu hiệu nhằm tăng
sự phát triển, nâng cao chất lượng làm việc của tổ chức, doanh nghiệp Giúp cho các bộ phận trong doanh nghiệp có cơ sở để phối hợp tốt hơn, tăng hiệu quả trong làm việc nhóm và định hướng nỗ lực của các thành viên trong từng bộ phận Tạo nên sự chuẩn bị tốt trước tình hình kinh tế thay đổi liên tục và tạo ra hệ thống đánh giá hiệu quả cao hơn trong công việc Để minh họa cho điều này, ta hãy quan sát ví dụ dưới đây:
Một ví dụ điển hình về quản trị hoạch định là doanh nghiệp FPT Theo ông Trương Gia Bình – chủ tịch công ty, quản trị trong bất ổn là một chủ đề khó Vị chủ tịch lấy ví dụ bằng câu chuyện FPT vượt qua thách thức để phát triển qua ba giai đoạn: 1998 - xuất khẩu phần mềm; 2008 - khủng hoảng kinh tế; 2020- 2021
- Covid-19 Ở cả ba lần, ông Bình đều ứng dụng nghệ thuật chiến tranh nhân dân
- chuyển doanh nghiệp từ thời bình sang thời chiến; các nhà quản trị trở thành nhà chỉ huy; trên dưới đồng lòng một mục tiêu Điển hình là trong giai đoạn Covid-19, FPT đã nhanh chóng kích hoạt chế độ thời chiến và áp dụng "Chuyển 10" - thực hiện 10 chuyển đổi nội bộ Các chuyển đổi bao gồm: bảo vệ tính mạng cho nhân viên, làm việc tại nhà; quản trị bằng công cụ đo lường mục tiêu OKR; phản ứng nhanh nhạy trước biến động từng ngày, từng tuần, từng tháng, từng quý; quản lý tài chính dưới góc độ sinh tồn; tập trung giải quyết nhu cầu thiết yếu cho các công ty có khả năng chi trả; không để ai mất việc; tăng cường tuyển chuyên gia, nhân tài; mỗi người làm việc bằng hai; lãnh đạo chấp nhận giảm thu nhập; hơn hết là cần trên dưới, trong ngoài đoàn kết một lòng Kết quả là trong Covid-
Trang 1019, FPT không yếu đi mà còn mạnh mẽ hơn Doanh thu và lợi nhuận năm 2021 tăng 19,5% và 20,4% so với cùng kỳ Ghi nhận doanh thu 8 tháng đầu năm 2022 cũng đạt 27.060 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 4.951 tỷ đồng, lần lượt tăng 24%
và 23,6% so với cùng kỳ năm ngoái
2.2 Nhân tố tạo nên điểm mạnh về trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/tổ chức của Việt Nam hiện nay
- Sự nhạy bén, năng lực của nhà quản trị
- Các doanh nghiệp Việt Nam luôn coi trọng năng lực làm việc của nhân viên, khen thưởng cho nhân viên nếu họ xứng đáng, tạo môi trường làm việc hợp lý
2.3 Các giải pháp để phát huy điểm mạnh
- Nhà quản trị tích cực trau đồi để nâng cao trình độ quản trị
- Về mục tiêu, quản trị nhân sự phải làm cho mục tiêu của cá nhân và mục tiêu của tổ chức được kết hợp hài hòa và hỗ trợ lẫn nhau
Mục tiêu của người lao động trong doanh nghiệp thường bao gồm: Có thu nhập thỏa đáng; Được thừa nhận trong công việc; Có điều kiện để thể hiện và phát triển tài năng; Có môi trường làm việc tốt; Có người lãnh đạo giỏi, kinh doanh hiệu quả
Mục tiêu của doanh nghiệp khi sử dụng người lao động: Có năng suất lao động cao, chi phí lao động thấp;Trung thành và hợp tác có hiệu quả với doanh nghiệp;
Có nguồn nhân lực ổn định và sẵn sàng; Tổ chức sản xuất một cách chặt chẽ; Có
nhiều sáng kiến đóng góp cho doanh nghiệp
3 Điểm yếu về trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/tổ chức của Việt Nam hiện nay
3.1 Điểm yếu về trình độ quản trị ở các doanh nghiệp/tổ chức của Việt Nam
- Trình độ quản trị rủi ro còn yếu
Viêt Nam đang trên đà tăng trưởng và hội nhâp với thế giới, các doanh nghiêp Viêt Nam vốn đã nhỏ bé về quy mô, bên cạnh đó còn chưa thực sự đầu tư phát triển về quản trị rủi ro doanh nghiêp, điều này dẫn đến những hậu quả lớn, thậm