UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN ĐAN PHƯỢNG TRƯỜNG THCS PHƯƠNG ĐÌNH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIÁO DỤC HỌC SINH Ý THỨC SỬ DỤNG ĐIỆN AN TOÀN THÔNG QUA BÀI HỌC “AN TOÀN ĐIỆN” Môn Công nghệ 8 Cấp học Trung học cơ sở Tê[.]
Trang 1UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN ĐAN PHƯỢNG
TRƯỜNG THCS PHƯƠNG ĐÌNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC HỌC SINH Ý THỨC SỬ DỤNG ĐIỆN AN TOÀN
THÔNG QUA BÀI HỌC “AN TOÀN ĐIỆN”
Cấp học: Trung học cơ sở
Đơn vị công tác: Trường THCS Phương Đình
Xã Phương Đình - huyện Đan Phượng
NĂM HỌC: 2019 - 2020
Trang 2A MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Học từ trải nghiệm thực tế, trải nghiệm sáng tạo là xu hướng, phương pháp học mới đã thu hút rất nhiều sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu Học tập trải nghiệm là một quá trình xã hội bao gồm hoạt động dạy và hoạt động học Hai hoạt động này được liên hệ bằng vốn hiểu biết và kinh nghiệm cụ thể của người học, trên cơ sở đó, giáo viên hệ thống hóa những tri thức, kĩ năng, kĩ xảo, đáp ứng mục tiêu dạy học
Phương pháp học tập trải nghiệm là cách thức thể hiện thông qua thực tế, lấy
HS làm trung tâm, góp phần hoàn thiện bản thân để trở thành những công dân có ích cho đất nước Đây là phương pháp rất phù hợp với nội dung chương trình môn Địa lí – vốn luôn gần gũi với cuộc sống Do đó, nếu kết hợp với học tập trải nghiệm trong môn Địa lí, HS có thể phát triển những hiểu biết sâu sắc của cá nhân đối với những lĩnh vực nghề nghiệp khác nhau, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục hướng nghiệp cho HS
Một trong những giải pháp góp phần nâng cao chất lượng dạy học theo Dự thảo chương trình mới sau năm 2015 là tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Địa lí Hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo là hình thức học tập gắn học tập với thực tiễn, gắn giáo dục trong nhà trường với giáo dục ngoài
xã hội, “phá vỡ” không gian lớp học, đồng thời có sự tham gia của nhiều nguồn lực xã hội vào quá trình giáo dục Đây là một hình thức tổ chức dạy học tạo điều kiện cho học sinh có những trải nghiệm khám phá mới mẻ, qua đó góp phần hình thành năng lực, kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng sưu tầm, phát triển năng lực người học
Xuất phát từ những lí do trên đồng thời ý thức được trách nhiệm của bản thân trong việc nỗ lực tìm hiểu, học tập những định hướng mới trong giáo dục nhằm nâng cao kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân, góp phần nâng
cao hiệu quả trong công tác giảng dạy trong nhà trường, tôi lựa chọn đề tài “Tổ
chức học tập trải nghiệm sáng tạo trong môn Địa lí lớp 6 ở trường THCS”
II MỤC ĐÍCH, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1 Mục đích nghiên cứu:
-Góp phần vào việc nâng cao, mở rộng kiến thức cũng như rèn luyện các kĩ năng
học tập, mà còn có tác dụng kích thích, tạo sự hứng thú trong học tập, tạo sự tự
tin, mạnh dạn, làm cho việc học tập nhà trường gắn với thực tế cuộc sống
Trang 3- Hoạt động trải nghiệm sáng tạo góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy năng lực của người học sinh
- Nâng cao, mở rộng kiến thức cũng như rèn luyện các kĩ năng học tập, mà còn
có tác dụng kích thích, tạo sự hứng thú trong học tập, tạo sự tự tin, mạnh dạn, làm cho việc học tập nhà trường gắn với thực tế cuộc sống
2 Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu đi sâu nghiên cứu các hình thức và biện pháp tổ chức các hoạt động học tập trải nghiệm sáng tạo cho học sinh
Giới hạn nội dung nghiên cứu: tập trung nghiên cứu về nội dung hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học môn Địa lí lớp 6 ở trườngTHCS
Trang 4B NỘI DUNG 1.Thực trạng của vấn đề
1.1 Thuận lợi
- Dạy học theo hướng trải nghiệm sáng tạo được ngành giáo dục quan tâm chỉ đạo thực hiện từ khâu dạy học đến khâu kiểm tra đánh giá
- Các diễn đàn giáo dục chia sẻ rất nhiều kinh nghiệm về dạy học trải nghiệm sáng tạo
- Học sinh rất hứng thú khi được học tập theo hướng trải nghiệm sáng tạo
1.2 Khó khăn
- Quỹ thời gian dạy – học phải đảm bảo thời lượng, kiến thức, kĩ năng theo quy định
- Chính quyền địa phương, cha mẹ HS nhận thức chưa đầy đủ về chủ trương đổi mới căn bản toàn diện về giáo dục và đào tạo của Đảng
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ các hoạt động còn thiếu và chưa đồng bộ, nguồn kinh phí hạn hẹp nên gặp nhiều khó khăn trong tổ chức học tập trải nhiệm sáng tạo, trong tiếp cận cái mới
- Đa số HS chưa quen với việc nghiên cứu theo hình thức mới như: dự án, viết báo cáo khảo sát điều tra Một số học sinh còn bỡ ngỡ, bị xao nhãng, không tập trung khi tham gia các hoạt động thực tiễn
1.3 Kết quả của HS khi chưa đổi mới hình thức và phương pháp tổ chức dạy trải nghiệm sáng tạo :
Về kiến thức: HS chủ yếu tiếp thu kiến thức theo hình thức đọc chép và ghi
nhớ kiến thức bằng việc học thuộc lòng thụ động Chính vì vậy, HS cảm thấy nhàm chán khi học tập Địa lí
Về kĩ năng: Hầu hết các em còn chưa hiểu rõ về các kĩ năng Địa lí như:
quan sát, mô tả, phân tích, nhận xét và trình bày các đối tượng Địa lí, lập những
sơ đồ đơn giản, việc thưc hiện còn lúng túng và không đúng cách Từ thực tế đó, lượng kiến thức các em nhận được rất ít, các kĩ năng chỉ ở mức độ biết Các kĩ năng sống: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác, tự nhận thức, làm chủ bản thân, phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày 1 phút…còn rất nhiều hạn chế
Về thái độ tình cảm: Đa phần học sinh cho rằng đây là môn học thuộc lòng
nên các em cảm thấy nhàm chán trong các giờ học Chính vì vậy, các giờ học
chưa đạt được hiệu quả cao
Từ thực trạng đó thì việc đổi mới phương pháp dạy học Địa lí là vô cùng cần thiết để phù hợp với yêu cầu của sự phát triển kinh tế xã hội và việc đào tạo nhân lực trong giai đoạn mới, trong xu thế hội nhập quốc tế Việc tiếp tục thực hiện đổi mới một cách mạnh mẽ, có hiệu quả các phương pháp dạy học Địa lí là
Trang 5một trong những vấn đề quan trọng nhất cần phải được quan tâm và tìm cách giải quyết
2 Các biện pháp để giải quyết vấn đề 2.1 Xác định nội dung tổ chức học tập trải nghiệm sáng tạo
Không phải nội dung nào trong chương trình Địa lí lớp 6 – THCS cũng thích hợp với việc tổ chức học tập trải nghiệm Nội dung kiến thức phù hợp với học tập trải nghiệm thường là những nội dung gắn với thực tiễn của HS, dễ dàng cho GV xây dựng những tình huống thực tiễn hoặc những tình huống mô phỏng gần giống với thực tiễn cho phép HS trải nghiệm trong các tình huống đó để tự rút ra kiến thức mới
Một số nội dung có thể tổ chức bằng phương pháp học tập trải nghiệm
sáng tạo ở chương trình Địa lí 6 như sau:
Bài Nội dung tổ chức học tập
trải nghiệm sáng tạo
Tình huống GV xây dựng để tổ chức cho
HS trải ghiệm sáng tạo
hệ Mặ Trời;
2 Hình dạng và kích thước của Trái Đất
- Tổ chức trò chơi "Tôi là ai" để HS xác định được vị trí các hành tinh trong hệ Mặt Trời
- HS lắp mô hình hệ mặt trời
thực địa dựa vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số trên bản
đồ
Cho HS sử dụng bản đồ du lịch tỉnh/ thành phố để xác định khoảng cách trong một tình huống cụ thể
đồ
Cho HS sử dụng bản đồ du lịch tỉnh/ thành phố để xác định hướng đi trong một tình huống cụ thể
8
9
quan, yêu cầu HS:
- Em hãy lí giải về cách mặc trang phục của mình trong một năm hoặc lí giải về cây rau bắp cải, su hào ở địa phương chỉ có thể trồng được vào mùa đông
Trang 6- Lí giải sự khác biệt về thời gian đi học giữa các mùa cho gia đình?
Trái Đất
- HS làm mô hình cấu tạo của Trái Đất
- GV tổ chức trò chơi "Cặp đôi hiểu nhau"
để HS tổng hợp được đặc điểm cấu tạo bên trong của Trái Đất
ngoại lực;
2 Động đất, núi lửa
- Tham quan thực tế các dạng địa hình được hình từ kết quả của quá trình nội lực và ngoại lực ở địa phương
- Thực nghiệm thí nghiệm phun trào núi lửa
2 Núi già, núi trẻ;
3 Địa hình caxto và các hang động
- Tham quan thực tế các dạng địa hình
2 Cao nguyên;
3 Đồi
- Tổ chức tham quan thực tế dạng địa hình
(khí quyển)
- GV sử dụng các phương tiện học tập trực quan giúp HS quan sát về cấu tạo của lớp vỏ
khí
sông;
2 Hồ
- Đưa ra các tình huống liên quan tới hiện tượng mực nước sông Hồng thay đổi giữa các mùa trong năm
- GV sử dụng các phương tiện học tập trực quan giúp HS quan sát về các hiện tượng
biển và đại dương
- GV sử dụng các phương tiện học tập trực quan giúp HS quan sát về các hiện tượng (sóng, thủy triều)
- HS đóng vai là các hiện tượng tự nhiên: sóng, thủy triều và dòng biển để giới thiệu
Trang 7về hoạt động của các đối tượng địa lí
đất
Đưa ra tình huống về tác động của con người tới quá trình hình thành đất Trong vai trò là người nông dân địa phương em đã
có những tác động như thế nào tới tài nguyên đất
2 Các nhân tố tự nhiên ảnh hưởng tới sự phân bố thực, động vật;
3 Ảnh hưởng của con người đối với sự phân bố thực, động vật trên Trái Đất
- Tham quan lớp phủ thực vật trong khuân viên nhà trường và tại địa phương
- Tìm hiểu cơ cấu cây trồng, vật nuôi ở nơi
có điều kiện tự nhiên khác nhau So sánh về việc trồng cây rau muống ở hai môi trường khác nhau: trên cạn và dưới nước
- GV đưa ra vấn đề mà cộng đồng đang quan tâm cần được giải quyết hiện nay
2.2 Chuẩn bị tổ chức học tập trải nghiệm sáng tạo
Tìm hiểu thực trạng, thông tin, địa điểm:
- GV tìm hiểu thực trạng xem HS đã được tiếp cận với phương pháp học tập trải nghiệm chưa, HS có hứng thú với phương pháp này không và cách thức tổ chức như thế nào?
- Đối với hoạt động trải nghiệm ở môi trường ngoài lớp học, GV cần tìm hiểu kĩ
về địa điểm dự kiến tổ chức hoạt động học tập trải nghiệm
- Các công việc cần chuẩn bị trước khi tổ chức học tập trải nghiệm sáng tạo: định hướng nội dung học tập trải nghiệm sáng tạo, GV cần cung cấp cho HS những thông tin về địa điểm, tài liệu tham khảo, phương tiện, thiết bị, thành phần tham gia
2.3 Xác định mục tiêu và sản phẩm đầu ra của hoạt động trải nghiệm