SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM Tên đề tài HƯỚNG DẪN HỌC SINH LỚP 6 SO SÁNH PHÂN SỐ Môn Toán Cấp học THCS NĂM HỌC 2016 2017 MÃ SKKN (Dùng cho HĐ chấm của Sở) MỤC LỤC Trang PHẦN 1 Đ[.]
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
HƯỚNG DẪN HỌC SINH LỚP 6
SO SÁNH PHÂN SỐ
Môn : Toán Cấp học : THCS
NĂM HỌC: 2016 - 2017
MÃ SKKN
(Dùng cho HĐ chấm của Sở )
Trang 2MỤC LỤC
Trang
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ 1
I Lí do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài 1
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Khảo sát thực tế 2
5 Phương pháp nghiên cứu 2
6 Phạm vi và kế hoặch nghiên cứu 2
PHẦN 2:NỘI DUNG 3
I NỘI DUNG LÍ LUẬN 3
1 Vai trò và vị trí của việc dạy Toán so sánh phân số ở lớp 6 3
2 Nội dung chương trình so sánh phân số 3
II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3
1 Về phía giáo viên 3
2.Về phía học sinh 4
III MÔ TẢ QUÁ TRÌNH CÁC GIẢI PHÁP 4
IV.KẾT QUẢ THỰC HIỆN 16
1 Đối với Giáo viên 16
2 Đối với học sinh 16
PHẦN 3: KẾT LUẬN 17
I Kết luận 17
II Đề xuất 17
Trang 3Sáng kiến kinh nghiệm: Hướng dẫn học sinh lớp 6 so sánh phân số
3
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lí do chọn đề tài
Thế giới các con số thật là hấp dẫn Nó quen thuộc với chúng ta trong cuộc sống hằng ngày nhưng lại kì lạ và đầy bí ẩn Tại sao có những con số khác nhau
mà thực ra giá trị bằng nhau? Tại sao những con số nhỏ hơn mà giá trị lại lớn hơn? Ta bắt gặp điều thú vị này từ phân số.Vậy có gì hay với các phân số? Khi làm bài so sánh phân số ta làm như thế nào?
Sách giáo khoa Toán lớp 6 đã hướng dẫn học sinh so sánh phân số bằng cách đưa phân số về cùng mẫu dương và so sánh tử Nhưng với một số bài, so sánh phân số theo cách làm này sẽ phải tính toán nhiều, rất dễ nhầm lẫn Một số bài đặc biệt có thể không cho ta kết quả
Với đối tượng học sinh khá giỏi ở lớp 6 mà tôi đang giảng dạy, các em cần được biết các cách so sánh phân số và biết cách vận dụng vào giải Toán
Đó là lí do tôi viết đề tài: “Hướng dẫn học sinh lớp 6 so sánh phân số”
Đề tài đã được tôi thực hiện trong 2 tiết dạy chuyên đề của tổ Tự nhiên trong năm hoc 2016- 2017
Qua nội dung đề tài, tôi muốn học sinh biết cách so sánh phân số, so sánh bằng cách hợp lí nhất, vận dụng các em giải được các bài nâng cao phối hợp nhiều kiến thức Các em được rèn luyện kĩ năng tính toán chính xác, khả năng lựa chọn tốt, có tư duy tổng hợp
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Kiến thức:
- Học sinh hiểu được các cách so sánh phân số
- Học sinh giải được bài tập so sánh phân số, giải được các bài tập vận dụng, bài tập nâng cao
Kĩ năng:
- Học sinh có kĩ năng so sánh hai phân số
- Học sinh biết lựa chọn phương pháp so sánh phân số hợp lí
- Có kĩ năng tính nhẩm nhanh, chính xác
Trang 4Thái độ:
-Rèn tính cẩn thận, khả năng phân tích, dự đoán, tổng hợp kiến thức -Có tư duy sáng tạo, khả năng nhanh nhạy, phát triển năng lực cộng tác -Vận dụng kiến thức trong bài vào thực tế cuộc sống
3 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng là học sinh lớp 6
- Đặc điểm: 80% học sinh đạt học lực loại giỏi 20% học sinh đạt học lực loại khá
4 Khảo sát thực tế
Dạng toán so sánh phân số không quá phức tạp, song trong quá trình giảng dạy tôi thấy một số em thường nhầm lẫn giữa số lớn hơn với giá trị lớn hơn Bên cạnh đó, với kiến thức sách giáo khoa, học sinh khó khăn khi giải một số bài toán phức tạp dẫn đến tâm lí chán nảo, bỏ không làm Qua bài kiểm tra 1 tiết của học sinh, tôi thấy về phương pháp giải các em vận dụng chưa hợp lý, chưa phù hợp, chỉ có khoảng 30% học sinh làm bài tốt
Với những khúc mắc của học sinh, đã thúc đẩy tôi nghiên cứu, viết chuyên
đề và thực hiện trong 2 tiết học
5 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu bản thân tôi đã vận dụng phương pháp nghiên cứu theo hướng đổi mới, phương pháp đàm thoại gợi mở để giải quyết vấn đề, khuyến khích khả năng tự học của học sinh
Hệ thống hoá tài liệu, đối chiếu, nghiên cứu thêm nhiều tài liệu có lên quan để chọn lọc những kiến thức trọng tâm làm tư liệu mới Học hỏi thêm những đồng nghiệp đi trước để làm kinh nghiệm cho bản thân
6 Phạm vi và kế hoặch nghiên cứu
- Củng cố tính chất của phân số, hệ thống phương pháp so sánh phân số, giải bài toán dạng cơ bản từ đó nâng cao mở rộng một số bài tập tổng hợp
- Phát triển bài tập bất đẳng thức, cực trị
- Đề tài được thực hiện trong 2 tiết chuyên đề năm học 2016-2017
Trang 5Sáng kiến kinh nghiệm: Hướng dẫn học sinh lớp 6 so sánh phân số
5
PHẦN 2:NỘI DUNG
I NỘI DUNG LÍ LUẬN
1 Vai trò và vị trí của việc dạy Toán so sánh phân số ở lớp 6
Môn Toán là một môn học có một vị trí rất quan trọng trong nội dung chương trình các môn học trung học cơ sở Giáo dục số học 6 giúp học sinh có những kiến thức cơ bản về các số tự nhiên, số nguyên, số thập phân, phân số, các đại lượng Nội dung kiến thức về so sánh phân số trong chương trình môn Toán lớp 6 là một kiến thức quan trọng, có nhiều dạng bài vận dụng và ứng dụng được trong thực tế Thông qua các kiến thức này giúp học sinh biết: so sánh phân số, so sánh phân số bằng các cách khác nhau, lựa chọn phương pháp
so sánh phân số hợp lí, giải được các bài tập như: Tìm phân số tìm tử hoặc mẫu của phân số thoả mãn điều kiện, so sánh phân số phức tạp so sánh biểu thức để tiếp cận với bất đẳng thức, toán cực trị
Trên cơ sở nắm chắc cách giải các bài toán về so sánh phân số còn nhằm giúp học sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết các bài toán trong thực tế cuộc sống Thông qua đó còn giúp các em củng cố các kiến thức số học khác
2 Nội dung chương trình so sánh phân số
Trong chương trình môn Toán lớp 6 sau khi học sinh học xong tính chất cơ bản của phân số, rút gọn quy đồng mẫu phân số, các em bắt đầu được học các kiến thức về so sánh phân số Kiến thức này được giới thiệu ở tuần thứ 27, và được dạy trong 1tiết với một cách so sánh Các dạng bài chỉ đơn giản là so sánh phân số
II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Qua thực tế giảng dạy chuyên đề so sánh phân số , tôi thấy quá trình dạy của giáo viên và học của học sinh còn một số vướng mắc sau đây:
1 Về phía giáo viên:
- Như trên đã nói việc mở rộng và nâng cao kiến thức cho học sinh là rất cần thiết xong phải trên cơ sở học sinh đã nắm chắc các kiến thức cơ bản trong
Trang 6SGK nhưng thực tế nhiều giáo viên chưa thực sự coi trọng.Có khi còn có quan điểm thông qua dạy nâng cao để củng cố kiến thức cơ bản cho học sinh
- Trong giảng dạy giáo viên còn lúng túng hoặc chưa coi trọng việc phân loại kiến thức Do đó việc tiếp thu của học sinh không được hình thành một cách
hệ thống nên các em rất mau quên
- Giáo viên chưa thật triệt để trong việc đổi mới PPDH, học sinh chưa thực
sự được tự mình tìm đến kiến thức, mà giáo viên còn cung cấp kiến thức một cách áp đặt, không phát huy được tính tích cực , chủ động của học sinh
- Khi dạy mỗi dạng bài nâng cao chúng ta còn chưa tuân thủ nguyên tắc từ bài dễ đến bài khó, từ bài đơn giản đến bài phức tạp nên học sinh tiếp thu bài không được hệ thống Trong quá trình đánh giá bài làm của học sinh nhiều khi chúng ta còn đòi hỏi quá cao, dẫn đến tình trạng chỉ có một số ít học sinh thực hiện được
- Khi hướng dẫn học sinh giải các bài toán phức tạp giáo viên còn chưa chú trọng đến việc giúp học sinh biến đổi các bài toán đó về các bài toán dạng cơ bản đã được học
2 Về phía học sinh:
So sánh phân số là kiến thức không quá phức tạp nhưng học sinh phải có vốn kiến thức cơ bản vững chắc, biết sử dụng linh hoạt và sáng tạo các kiến thức
đó Trong quá trình tiếp thu các em còn hay mắc phải một số trở ngại sau đây:
- Việc nắm bắt các kiến thức cơ bản về phân số, so sánh phân số của các em còn chưa sâu, đôi khi còn nhầm lẫn giữa nhân chia cả tử và mẫu với cùng một số với cộng trừ cả tử và mẫu với cùng một số
- Việc vận dụng các kiến thức cơ bản vào thực hành còn gặp nhiều hạn chế
Cụ thể như sau:
+ Khi qui đồng mẫu còn để mẫu âm
+ Qui đồng tử khi so sánh mẫu các em có thể thấy mẫu lớn hơn thì phân số lớn hơn
+ Lựa chọn phương pháp chưa hợp lí + Tính toán còn nhầm lẫn
III MÔ TẢ QUÁ TRÌNH CÁC GIẢI PHÁP
Sau đây là các hoạt động dạy và học tôi đã thực hiện chuyên đề “Hướng
Trang 7Sáng kiến kinh nghiệm: Hướng dẫn học sinh lớp 6 so sánh phân số
7
Hoạt động 1 (5phút): Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
-Giáo viên kiểm tra bài cũ qua trò chơi
“Tiếp sức”
+Mỗi dãy là một đội: Dãy bên tay trái là đội xanh: Dãy bên phải là đội đỏ Mỗi đội cử ra 4 bạn đại diện tham gia trò chơi Thời gian cho trò chơi là 2 phút
+Yêu cầu của trò chơi: mỗi học sinh lần lượt lên bảng trả lời 1 câu của bài
Hãy so sánh hai phân số:
Đội xanh
8
1
và
3
2
2
5
và 0
5
4
và 1
10
22
và
55 77
?Một bạn đội xanh nhận xét bài đội đỏ?
?Một bạn đội đỏ nhận xét bài đội xanh?
-Giáo viên đưa ra đáp án
-Giáo viên nhận xét 2 đội
-Các em đã biết cách so sánh 2 phân số, chắc rằng các em đã sử dụng các
phương pháp khác nhau Sau đây Cô trò chúng ta cùng hệ thống một số phương pháp so sánh phân số
Đội đỏ
7
2
và
7
4
5
3
và 0
6
7
và 1
10
6
và
4 3
Học sinh trả lời
Học sinh trả lời
>
<
=
<
>
>
<
>