ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LƯƠNG VĂN ĐOÀN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ DU LỊCH TẠI TỈNH HÀ GIANG LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU Hà Nội – 2019 ĐẠI HỌC[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
LƯƠNG VĂN ĐOÀN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ DU LỊCH
TẠI TỈNH HÀ GIANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU
Hà Nội – 2019
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
LƯƠNG VĂN ĐOÀN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ DU LỊCH
TẠI TỈNH HÀ GIANG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 834 04 03
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS NGUYỄN TRÚC LÊ
XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ
CHẤM LUẬN VĂN
Hà Nội – 2019
Trang 3LỜI CAM DOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào của người khác Việc sử dụng kết quả, trích dẫn tài liệu của người khác đảm bảo theo đúng các quy định Các nội dung trích dẫn và tham khảo các tài liệu, sách báo, thông tin được đăng tải trên các tác phẩm, tạp chí và trang web theo danh mục tài liệu tham khảo của luận văn
Trang 4
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i
DANH MỤC BẢNG BIỂU ii
DANH MỤC HÌNH VẼ iii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀCƠ SỞ LÝ LUẬN 5
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5
1.1.1 Các nghiên cứu về quản lý du lịch 5
1.1.2 Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tới sự hài lòng về Quản lý Nhà nước về hoạt động du lịch 8
1.1.3 Khoảng trống nghiên cứu 11
1.2 Cơ sở lý luận 12
1.2.1 Một số vấn đề chung về dịch vụ du lịch trên địa bàn Tỉnh 12
1.2.2 Quản lý Nhà nước về dịch vụ du lịch cấp Tỉnh 17
1.2.3 Những nhân tố tác động tới Quản lý dịch vụ du lịch trên địa bàn Tỉnh 23
1.2.4 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về dịch vụ du lịch của một số địa phương ở Việt Nam 27
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 35
CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 36
2.1 Mô hình và giả thuyết nghiên cứu 36
2.1.1 Mô hình nghiên cứu 36
2.1.2 Giả thuyết nghiên cứu 37
2.2 Phương pháp nghiên cứu 38
2.2.1 Khung thiết kế nghiên cứu 38
2.2.2 Phương pháp nghiên cứu 38
2.2.3 Phương pháp thu thập thông tin, dữ liệu 39
2.2.4 Phương pháp phân tích thông tin 44
Trang 5CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 47
3.1 Thực trạng quản lý Nhà nước về hoạt động dịch vụ du lịch của tỉnh Hà Giang 47
3.1.1 Điều kiện tự nhiên, văn hoá, kinh tế -xã hội của tỉnh Hà Giang 47
3.1.3 Đánh giá về hoạt động dịch vụ du lịch và quản lý Nhà nước về dịch vụ du lịch của tỉnh Hà giang 63
3.2 Phân tích nhân tố ảnh hưởng tới sự hài lòng của khách du lịch về Quản lý nhà nước dịch vụ du lịch tỉnh Hà Giang 66
3.2.1 Đặc điểm của mẫu điều tra 66
3.2.2 Bàn luận về kết quả nghiên cứu 75
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 78
CHƯƠNG 4 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 79
4.1 Quan điểm, mục tiêu, định hướng phát triển du lịch Hà Giang đến năm 2020 và định hướng năm 2030 79
4.1.1 Quan điểm 79
4.1.2 Mục tiêu 80
4.1.3 Định hướng phát triển dịch vụ du lịch 81
4.2 Một số đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN về dịch vụ du lịch Hà Giang 82
4.2.1 Tăng cường công tác tổ chức thực hiện các chính sách pháp luật và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, chính sách phát triển dịch vụ du lịch mang tính đặc thù địa phương 82
4.2.2 Tăng cường và củng cố về tổ chức bộ máy QLNN dịch vụ du lịch, sự phối kết hợp với các cơ quan QLNN trong hoạt động du lịch .84
4.2.3 Nâng cao công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nhân lực ngành du lịch 86
4.2.4 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm trong hoạt động dịch vụ du lịch 88
4.2.5 Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức đối vớicơ sở kinh doanh du lịch, người dân, cán bộ địa phương về việc thực thi chính sách pháp luật du lịch, thái độ phục vụ, ứng xử với khách du lịch 90
4.2.6.Tăng cường công tác quảng bá, xúc tiến du lịch 91
Trang 6TIỂU KẾT CHƯƠNG 4 92 KẾT LUẬN 93 TÀI LIỆU THAM KHẢO 94 PHỤ LỤC
Trang 7DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
1 HDDL Hoạt động du lịch
2 KT-XH Kinh tế xã hội
3 QLNN Quản lý Nhà nước
4 UBND Uỷ ban nhân dân
5 VHTTDL Văn hoá truyên thông và du lịch
Trang 8DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Tổng hợp các giả thuyết nghiên cứu 37
Bảng 2.2 Các nhân tố và biến quan sát trong phân tích nhân tố 41
Bảng 3.1 Số lượt khách nội địa do các cơ sở lưu trú phục vụ 52
Bảng 3.2 Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống tại điểm đến Hà Giang giai đoạn 2015-2018 54
Bảng 3.3 Mô tả đặc điểm mẫu khảo sát 67
Bảng 3.4 Kiểm định độ tin cậy của thang đo với hệ số Cronbach’s Alpha 69
Bảng 3.5 Tổng hợp hệ số phân tích EFA biến độc lập 71
Bảng 3.6 Tổng hợp hệ số phân tích EFA nhân tố phụ thuộc 72
Bảng 3.7 Kết quả kiểm định sự tương quan giữa các thành phần thang đo sự hài lòng 73
Bảng 3.8 Các chỉ tiêu mô hình hồi quy 74
Bảng 3.9 Kết quả phân tích hồi quy 74
Trang 9DANH MỤC HÌNH VẼ
Hình 2.1 Mô hình nghiên cứu của luận văn 37 Biểu đồ 3.1: Số lượt khách nội địa do các cơ sở lưu trú phục vụ 53 Biểu đồ 3.2 Tổng doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống của du lịch Hà giang giai đoạn 2015-2018 54 Biểu đồ 3.3 Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống của du lịch Hà Giang phân theo loại hình kinh tế 55 Biểu đồ 3.4 Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống của du lịch Hà Giang phân theo ngành kinh tế 56
Trang 10PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hà Giang với những danh thắng cảnh độc đáo như Công viên địa chất Toàn cầu - Cao nguyên đá Đồng Văn kỳ vĩ; Cột cờ Lũng Cú - điểm cực Bắc thiêng liêng; Khu di tích Nhà Vương một thời vàng son; Phố cổ Đồng Văn với kiến trúc nghệ thuật độc đáo; Cổng trời, Núi đôi Quản Bạ nên thơ; “Đệ nhất hùng quan” Mã Pì Lèng; Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì ngút ngàn tầm mắt; Bãi đá cổ Nấm Dẩn bí ẩn; thác Tiên, đèo Gió, những vườn chè cổ thụ mờ ảo trong màn sương, sức hút lạ kỳ của mùa hoa Tam giác mạch, không gian văn hóa đa sắc mầu của chợ phiên; Di tích Lịch sử cách mạng Căng Bắc Mê, Tiểu khu Trọng Con Bên cạnh đó là những nét văn hóa đặc sắc, độc đáo của vùng đất đa dân tộc gắn với các làng văn hóa du lịch cộng đồng:
Lễ hội nhảy lửa của người Pà Thẻn; Lễ cấp sắc của người Dao; Tết của người La Chí, Chợ tình Khau Vai, cày trên nương đá; Lễ hội chọi trâu, đấu ngựa, chọi dê thu hút
sự quan tâm của đông đảo du khách, hay một lần được thưởng thức món cháo “độc dược” ấu tẩu nhớ mãi không quên
Phát huy lợi thế du lịch, phấn đấu đưa ngành “công nghiệp không khói” này trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, Hà Giang đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch về phát triển văn hóa gắn với du lịch, trên cơ sở tiềm năng, lợi thế của địa phương để tạo ra các sản phẩm du lịch đa dạng, đặc thù của Hà Giang Những bước đi đúng hướng của ngành du lịch đang mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao đời sống cho người dân, đồng thời bảo tồn những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Bạn trẻ Nguyễn Văn Thắng, đến từ Hà Nội, chia sẻ với chúng tôi trong chuyến du Xuân Giáp Ngọ vừa qua: “Hà Giang xuất hiện nhiều hơn trên các bản tin thời tiết du lịch của VTV, những hình ảnh về Hà Giang cũng được quảng bá nhiều hơn trên các phương tiện truyền thông khiến nhiều bạn trẻ rất háo hức khám phá Quả thật, đá chồng lên đá, mầm sống mọc lên từ đá, kỳ vĩ và bền bỉ Khâm phục những con người nơi đây, hàng ngày vẫn cần mẫn, vượt qua khó khăn, để gìn
Trang 11giữ vẹn nguyên mảnh đất phên dậu của Tổ quốc Hà Giang, điểm đến hấp dẫn và chúng tôi sẽ quay trở lại ”
Tiềm năng du lịch đãđược chính những du khách đến với Hà Giang khẳng định, tuy nhiên, khái niệm về làm du lịch, phát triển du lịch một cách bền vững hình như vẫn chỉ là chuyện của ngành chuyên môn Sự phối hợp giữa các cấp, các ngành, các địa phương còn chưa chặt chẽ, người dân thờơ, đứng ngoài cuộc trong khi chính cuộc sống của họ là chủ thể trong sản phẩm du lịch cộng đồng mà chúng ta đang hướng đến Bởi thế mới có những câu chuyện bi hài vào những mùa du lịch cao điểm như mùa hoa Tam giác mạch, Chợ tình Khau Vai, mùa lúa ruộng bậc thang chín vàng Khách du lịch ngủ vật vã tại Phố cổĐồng Văn vì các cơ sở lưu trú đã kín chỗ, nhà hàng cũng không thểđáp ứng được nhu cầu thực khách; giá vé nhà xe tuyến Hà Nội – Hà Giang tăng, dịch vụ cho thuê xe máy tự phát không được kiểm soát, những điểm dừng chân vọng cảnh thưa thớt, sản phẩm du lịch đơn điệu
Để khắc phục tình trạng này, đưa ngành du lịch Hà Giang tiến xa hơn trên con đường phát triển cần sự vào cuộc quyết liệt, phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, địa phương Tăng cường xúc tiến quảngbmá hình ảnh và mời gọi đầu tư;đề ra chính sách kích cầu phù hợp để khuyến khích sự phát triển du lịch Bên cạnh đó, khi Cao nguyên đáĐồng Văn đang đứng trước thời điểm tái đánh giá của Mạng lưới Công viên Địa chất toàn cầu, thì ngoài việc đẩy mạnh hoàn thành quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Hà Giang định hướng đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, cần bắt tay ngay vào những công việc cụ thể: Hoàn thành trùng tu khu Phố cổĐồng Văn, quy hoạch các điểm du lịch; chỉđạo các cơ sở khai thác khoáng sản, thủy điện trên Cao nguyên đá trồng cây, tái tạo môi trường cảnh quan ở những khu vực đang khai thác; tiếp tục mời các nhà khoa học nghiên cứu, phát hiện thêm những di chỉ khảo cổ học đang tiềm ẩn; đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng du lịch đáp ứng nhu cầu của du khách; bảo tồn phát triển văn hóa, tạo ra nhiều sản phẩm du lịch đa dạng, độc đáo; bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ hoạt động trong ngành du lịch, mở các lớp tập huấn nấu ăn, lễ tân, học tiếng nước ngoài để nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch
Trang 12Vì vậy công cuộc phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Hà Giang đã và đang đặt
ra nhiều vấn đề cấp thiết trong đó có việc nhanh chóng nâng cao hoạt động quản lý dịch vụ du lịch Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết đó, tác giả đã chọn đề tài « Quản lý hoạt động dịch vụ du lịch tại tỉnh Hà Giang » làm luận văn thạc sĩ
2 Mục tiêuvà nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là hoàn thiện QLNN về dịch vụ du lịch nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dịch vụ du lịch cho tỉnh Hà Giang đáp ứng yêu cầu nhiệm
vụ trong tình hình mới
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu trên, luận văn phải giải quyết các nhiệm vụ sau :
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về về du lịch, quản lý hoạt động dịch vụ
du lịch
- Phân tích đánh giá thực trạng về quản lý hoạt động dịch vụ du lịchcủa tỉnh
Hà Giang chỉ ra những hạn chế, tồn tại
-Tìm ra nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của công tác quản lý hoạt động dịch vụ du lịch của khách du lịch tại tỉnh Hà Giang
- Đề xuất những gợi ý giải pháp nhằm phát triển hoạt động dịch vụ du lịch Hà Giang
3 Câu hỏi nghiên cứu
Nhằm đạt được các mục tiêu nghiên cứu trên, tác giả đặt ra câu hỏi quản lý và các câu hỏi nghiên cứu như sau:
Câu hỏi quản lý: “Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác quản lý hoạt
động dịch vụ du lịch của tỉnh Hà Giang?”
Các câu hỏi nghiên cứu:
- Để đánh giá quản lý hoạt động dịch vụ du lịch thì sử dụng các tiêu chí gì ?
- Những nhân tố nào ảnh hưởng đến sự hài lòng về quản lý hoạt động dịch vụ du lịch tỉnh của khách du lịch?
- Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự hài lòng về công tác quản lý hoạt động
Trang 134 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quản lý hoạt động dịch vụ du lịch của tỉnh Hà Giang
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về thời gian:Số liệu thứ cấp về thực trạng quản lý hoạt động dịch vụ du lịch của tỉnh Hà Giang từ năm 2016-2018 Số liệu sơ cấp thu thập trong 3 tháng từ 7/2019 đến 9/2019
- Về không gian: nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Hà Giang
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Các phương pháp kỹ thuật sử dụng
Luận văn sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu khoa học, cụ thể như : Phương pháp thống kê, phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp điều tra
xã hội học…đi từ cơ sở lý luận đến thực tiễn nhằm giải quyết và làm sáng tỏ mục đích đặt ra trong bài
5.2 Phương pháp thu thập dữ liệu
Thực hiện thu thập các dữ liệu: gồm dữ liệu sơ cấp và dữ liệu thứ cấp
- Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua các bảng hỏi Thông tin thu được từ phỏng vấn sâu một số lãnh đạo và chuyên viên các sở, ngành, huyện, phường và công dân, khách du lịch của tỉnh Hà Giang liên quan đến công tác quản lý hoạt động dịch
vụ du lịch
- Dữ liệu thứ cấp: Được thu thập từ các báo cáo của các sở, ngành, huyện của tỉnh Hà Giang về công tác quản lý hoạt động dịch vụ du lịch
6 Kết cấu của luận văn
Chương 1 Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận Chương 2 Phương pháp nghiên cứu
Chương 3 Kết quả nghiên cứu Chương 4 Đề xuất giải pháp
Trang 14CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀCƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Du lịch ngày càng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, là ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam Nghiên cứu về quản lý Nhà nước về hoạt động du lịch của các địa phương nhiều tác giả trong và ngoài nước nghiên cứu dưới dạng bài báo, luận văn, tạp chí …dưới nhiều khía cạnh khác nhau có thể tổng hợp theo hai hướng: (1) Quản lý Nhà nước về hoạt động du lịch; (2) nhân tố ảnh hưởng tới mức độ hài lòng về QLNN đối với hoạt động du lịch
1.1.1 Các nghiên cứu về quản lý du lịch
Nghiên cứu về quản lý du lịch được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước nghiên cứu dưới dạng bài báo, bài hội thảo, luận văn thạc sỹ, tiến sỹ…
Ở nước ngoài, có một số nghiên cứu phải kể đến như Phutsady Phanyasith
(2014); Sokxay Soutthaveth (2015); Saknalin Keosi (2015), Xu Xeng (2015)…các nghiên cứu cho rằng tăng cường QLNN đối với hoạt động du lịch là quan trọng cho phát triển ngành du lịch
Phutsady Phanyasith (2014) cho rằng QLNN đối với hoạt động du lịch là phương thức nhà nước sử dụng pháp luật tác động vào đối tượng hoạt động du lịch
để định hướng hoạt động này vận động, phát triển đạt được mục đích xác định
Sokxay Soutthaveth (2015) nghiên cứu về quản lý du lịch Thái Lan trong hội nhập cộng đồng kinh tế ASEAN cho rằng để phát triển du lịch Thái Lan thì Nhà nước Thái Lan cần chú ý tới vấn đề quản lý du lịch bền vững, sử dụng tài sản vốn có gây ảnh hưởng ít nhất đến môi trường và sử dụng lợi ích lâu dài, chú ý đến hoạt động du lịch gây ảnh hưởng tới đời sống của nhân dân, nhất là nền văn hóa, phong tục tập quán của các cộng đồng dân cư
Nghiên cứu Saknalin Keosi (2015) về nghiên cứu các biện pháp pháp lý quản
lý du khách trong việc mua bán dịch vụ du lịch theo kiểu đóng tiền phí một lần giữa
du khách và các công ty lữ hành, tác giả đã phân tích đánh giá thực trạng quản lý của
Trang 15Âu và Nhật Bản Nghiên cứu chỉ ra rằng có sự tranh chấp giữa du khách và các công
ty lữ hành đóng tiền phí cho công ty lữ hành trước khi đi tham quan, để giải quyết vấn đề này thì cần phải cóđiều khoản ký hợp đồng có điều kiện trả lại cho du khách khi có vấn đề xảy ra trong chương trình du lịch, và cần phải quy định rõ trong các văn bản pháp luật về quản lý du lịch của Thái Lan
Nghiên cứu về quản lý du lịch ở Lào của Phutsady Phanyasith (2016) cho rằng quản lý Nhà nước bằng pháp luật đối hoạt động du lịch ở Lào có nhứng hạn chế nhất định Tác giả cho rằng để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động du lịch ở Lào thì cần phải tăng cường công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về du lịch; Đẩy mạnh tổ chức thực hiện pháp luật về du lịch; Tăng cường hoạt động kiểm tra, thanh tra trong xử
lý vi phạm hoạt động QLNN bằng pháp luật đối với hoạt động du lịch; Tăng cường đầu
tư phát triển kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất trong lĩnh vực du lịch; Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với QLNN bằng pháp luật đối với lĩnh vực du lịch
Nhằm nâng cao hiệu quả QLNN đối với hoạt động kinh doanh du lịch trong thời kỳ hội nhập, Xu Xeng (2015) cho rằng: Công tác ban hành và thực hiện pháp luật về du lịch cần được khắc phục từ khâu ban hành văn bản quy phạm pháp luật nói chung; tổ chức bộ máy nhà nước về du lịch cần được kiện toàn, ổn định nhanh chóng; xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển du lịch cần chú trọng đến công tác đào tạo nguồn nhân lực du lịch; công tác thanh tra, kiểm tra và xử
lý vi phạm trong hoạt động kinh doanh du lịch cần hướng đến việc làm trong sạch môi trường du lịch và áp dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong hệ thống quản lý
du lịch
Ở Việt Nam, có một số nghiên cứu về vấn đề này như Lê Trung Thu (2012);
Trần Thị Kim Ngân (2015); Ngô Thị Huệ (2015); Ngô Nguyễn Hiệp Phước (2018) ở phạm vi nghiên cứu Bắc Ninh, Hà nội, Ninh Bình, Cần Thơ
Nghiên cứu quản lý du lịch văn hoá Bắc Ninh của Lê Trung Thu (2012), bằng việc khảo sát nghiên cứu thực trạng tác giả chỉ ra những tồn tại ngành du lịch văn hoá Bắc Ninh Để phát triển du lịch văn hoá Bắc Ninh, tác giả đề xuất nhóm giải pháp nhóm giải pháp như: cơ sở vật chất phục vụ du lịch văn hóa, nhân lực trong du lịch