Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non tư thục trên địa bàn thành phố tuyên quang, tỉnh tuyên quang

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http //www lrc tnu edu vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM PHẠM NGỌC HẢI QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH P[.]

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM NGỌC HẢI

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG, TỈNH TUYÊN QUANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM NGỌC HẢI

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG, TỈNH TUYÊN QUANG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã ngành: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRẦN KIỂM

THÁI NGUYÊN - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan toàn bộ số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa hề được sử dụng trong bất cứ một công trình nào, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2015

Tác giả luận văn

Phạm Ngọc Hải

LỜI CẢM ƠN

Với tấm lòng biết ơn sâu sắc, em xin bày tỏ lòng cảm ơn trân thành tới thầy giáo PGS.TS Trần Kiểm đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, các thầy cô giáo khoa Tâm lý - Giáo dục, trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, gia đình và các bạn bè đã tạo điều kiện thuận lợi, động viên, khích lệ em trong thời gian học tập và thực hiện luận văn

Dù đã có nhiều cố gắng, song do điều kiện và thời gian hạn chế nên trong luận văn của em chắc chắn không thể tránh khỏi thiếu sót Rất mong nhận được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo để luận văn này được hoàn chỉnh hơn

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2015

Tác giả

Phạm Ngọc Hải

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC 6

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 6

1.2 Một số khái niệm 8

1.2.1 Quản lý giáo dục 8

1.2.2 Quản lý nhà trường; quản lý trường mầm non tư thục 11

1.2.3 Khái niệm phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tư thục 17

1.3 Quan điểm của Đảng 22

1.3.1 Quan điểm của Đảng về giáo du ̣c và đào ta ̣o 22

1.3.2 Quan điểm của Đảng về giáo du ̣c mầm non 23

1.4 Nội dung quản lý phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tư thục 24

1.4.1 Quản lý việc xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển đội ngũ GVMNTT 24

1.4.2 Quản lý việc tuyển dụng giáo viên mới 25

1.4.3 Quản lý việc sử dụng đội ngũ giáo viên 25

1.4.5 Kiểm tra, đánh giá đội ngũ giáo viên 26

1.4.6 Quản lý việc thực hiện chế độ chính sách đối với đội ngũ giáo viên 26

1.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến việc quản lý phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang 27

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 27

1.5.2 Các yếu tố khách quan 28

Kết luận chương 1 29

Chương 2 THỰC TRẠNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG MẦM NON TƯ THỤC THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG 30

2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế văn hóa xã hội thành phố Tuyên Quang 30

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 30

2.1.2 Tình hình kinh tế-xã hội 30

2.1.3 Tình hình phát triển văn hóa, giáo dục và đào tạo của thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang 31

2.2 Thực trạng giáo dục mầm non thành phố Tuyên Quang 33

2.2.1 Giáo dục mầm non thành phố Tuyên Quang 33

2.2.2 Giáo dục mầm non tư thục 36

2.3 Thực trạng các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang 40

2.3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên mầm non tư thục 40

2.3.2 Thực trạng các biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm tư thục, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang 48

2.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lí phát triển đội ngũ giáo viên trường MNTT thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang 54

Kết luận chương 2 56

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MẦM NON TƯ THỤC THÀNH PHỐ TUYÊN QUANG, TỈNH

TUYÊN QUANG 57

3.1 Một số định hướng phát triển GD&ĐT thành phố Tuyên Quang 57

3.1.1 Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Tuyên Quang 57

3.1.2 Định hướng phát triển GD&ĐT thành phố Tuyên Quang 58

3.1.3 Định hướng phát triển đội ngũ giáo viên 60

3.2 Một số biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên MNTT thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang 61

3.2.1 Các nguyên tắc trong việc đề xuất các biện pháp 61

3.2.2 Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang 63

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 77

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của các biện pháp đề xuất 78

3.4.1 Đánh giá tính cần thiết của các biện pháp đề xuất 78

3.4.2 Đánh giá tính khả thi của các biện pháp đề xuất 80

3.4.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lí phát triển đội ngũ giáo viên trường MNTT 81

Kết luận chương 3 83

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 84

1 Kết luận 84

2 Khuyến nghị 85

TÀI LIỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Từ và cụm từ được viết tắt

BT, IQT Bình thường, ít quan tâm

CB, GV, NV Cán bộ, giáo viên, nhân viên

CT HĐQT Chủ tịch hội đồng quản trị

RAH, IAH Rất ảnh hưởng, Ít ảnh hưởng

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Quy mô phát triển giáo viên mầm non thành phố Tuyên Quang năm

học 2010 - 2011 đến năm học 2013 -2014 35 Bảng 2.2 Quy mô phát triển trường, lớp mầm non tư thục trong 4 năm qua 38 Bảng 2.3 Thống kê trình độ tin học và ngoại ngữ của giáo viên Mầm non tư

thục thành phố Tuyên Quang 43 Bảng 2.4 Tổng hợp kết quả đánh giá giáo viên MNTT theo các yêu cầu của

chuẩn GVMN 43 Bảng 2.5 Tổng hợp kết quả đánh giá giáo viên MNTT theo các lĩnh vực của

chuẩn GVMN 44 Bảng 2.6 Mức độ quan tâm của lãnh đạo các cấp và nhân dân tới việc quản lý

phát triển đội ngũ giáo viên mầm non tư thục 48 Bảng 2.7 Mức độ triển khai việc xây dựng kế hoạch quản lý phát triển đội ngũ

giáo viên mầm non tư thục 49 Bảng 2.8 Kết quả khảo sát công tác tuyển giáo viên mầm non tư thục 50 Bảng 2.9 Kết quả công tác sử dụng giáo viên mầm non hiện có 51 Bảng 2.10 Kết quả công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của đội ngũ giáo viên

MNTT 51 Bảng 2.11 Thực trạng công tác xây dựng cơ sở vật chất của trường Mầm non

tư thục trên địa bàn thành phố Tuyên Quang 52 Bảng 2.12 Đánh giá về mức độ thực hiện kiểm tra, đánh giá của trường MNTT

thành phố Tuyên Quang 54 Bảng 2.13 Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lí phát triển đội

ngũ giáo viên 55 Bảng 3.1 Đánh giá về tính cần thiết của các biện pháp quản lí hát triển đội ngũ

giáo viên trường MNTT thành phố Tuyên Quang 79 Bảng 3.2 Đánh giá về tính khả thi của các biện pháp quản lí phát triển đội ngũ giáo

viên trường MNTT thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang 80 Bảng 3.3 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp

quản lí phát triển đội ngũ giáo viên trường MNTT 81

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH

Hình 1.1 Chu trình quản lý 11 Biểu đồ 2.1 Phát triển mạng lưới trường mầm non 34 Biểu đồ 2.2 Quy mô phát triển giáo viên mầm non thành phố Tuyên Quang

năm học 2010 - 2011 đến năm học 2013 -2014 35

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển xã hội Trong những năm qua, sự nghiệp giáo dục đã có những phát triển mới, đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ trong việc mở rộng quy mô, tăng cơ hội tiếp cận giáo dục cho mọi người và chuẩn bị nguồn nhân lực cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong đó đội ngũ giáo viên là lực lượng cơ bản, trung tâm thực hiện các mục tiêu GD-ĐT của các trường, trực tiếp quyết định chất lượng GD-ĐT Luật Giáo dục năm 2005 đã khẳng định: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục” Có thể nói rằng đội ngũ nhà giáo là lực lượng quyết định đến sự thành công của ngành giáo dục Trong đó ĐNGV mầm non có vị trí đặc biệt quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân; ĐNGV mầm non có nhiệm vụ thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ từ 03 - 72 tháng tuổi, tạo tiền đề vững chắc cho sự hình thành

và phát triển nhân cách con người Mặt khác, việc chăm lo phát triển giáo dục mầm non (GDMN) là trách nhiệm chung của các cấp chính quyền, của toàn dân và xã hội Lứa tuổi mầm non có vị trí rất quan trọng trong suốt quá trình phát triển cuộc đời của mỗi con người Nhiều công trình nghiên cứu khoa học dưới góc độ sinh lý, tâm vận động, tâm lý xã hội đã khẳng định sự phát triển của trẻ từ 0 - 6 tuổi là giai đoạn phát triển có tính quyết định để tạo nên thể lực, nhân cách, năng lực phát triển trí tuệ trong tương lai Những kết quả nghiên cứu về sự phát triển đặc biệt của não bộ trong những năm đầu tiên của cuộc đời, những nghiên cứu về ảnh hưởng và ích lợi của các dịch vụ GDMN

có chất lượng đã khiến các Chính phủ ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam ngày càng quan tâm phát triển GDMN Quyết định số 149/2006/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án “Phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2006-2015” có nêu nhiệm vụ “xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục mầm non”

Tuyên Quang là một tỉnh miền núi, trong đó có 6 huyện và 1 thành phố Đảng và Nhà nước đã ban hành chế độ chính sách ưu tiên phát triển các tỉnh miền núi, mặc dù vậy, là địa bàn miền núi vùng cao, tỷ lệ dân tộc thiểu số chiếm 55,80% dân số toàn tỉnh tập quán canh tác nhỏ lẻ, lạc hậu, Tuyên Quang vẫn là tỉnh có điểm xuất phát thấp về kinh tế - xã hội và những điều kiện khó khăn trong việc phát triển giáo dục, điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục của tỉnh Một trong những nguyên nhân đó là chất lượng giáo dục thấp Đặc biệt GDMN tư thục ở Tuyên Quang phát triển rất chậm Nhằm nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu nuôi dạy trẻ trên cơ sở đa dạng hoá các loại hình giáo dục mầm non, phát triển thêm loại hình trường lớp tư thục ở thành phố phát triển Để giảm tải học sinh đối với hệ thống các trường mầm non công lập, đáp ứng được nhu cầu của xã hội ngày càng phát triển Được sự ủng hộ, quan tâm của một số tập thể, cá nhân điển hình với tâm huyết và trách nhiệm với sự nghiệp giáo dục mầm non của thành phố đã xây dựng trường mầm non

tư thục có chất lượng hoạt động theo quy định của Bộ GD& ĐT Mặt khác, trường tư thục có thế mạnh là được quyền tuyển chọn đội ngũ giáo viên và học sinh theo nhu cầu Do đó có việc không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp của giáo viên mầm non, đồng thời nắm bắt những thuận lợi khó khăn của đơn vị để tìm ra những biện pháp quản lý hoạt động dạy học có hiệu quả Đó luôn là một vấn đề cần thiết và được nhiều người trong xã hội quan tâm đặc biệt là những người làm công tác quản

lý giáo dục

Xuất phát từ thực tiễn công tác quản lý của trường mầm non nói chung, trường mầm non tư thục nói riêng nhằm phát huy thế mạnh của trường tư thục

và thu hút của các lực lượng xã hội, đáp ứng nhu cầu đòi hỏi càng cao của phụ huynh học sinh Do vậy chất lượng đội ngũ phải thực sự được xem là then chốt Xuất phát từ những lý do cơ bản trên, từ thực tiễn quản lý trường mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang và sự tâm huyết tác giả lựa chọn nghiên cứu đề

tài: “Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non tư thục trên địa bàn thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn biện pháp phát triển đội ngũ GVMN trường mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang, đề xuất một số biện pháp quản lý phát triển đội ngũ giáo viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trường mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận về quản lý phát triển đội ngũ giáo viên mầm

non nói chung và giáo viên mầm non tư thục nói riêng

- Phân tích thực trạng đội ngũ giáo viên và công tác quản lý đội ngũ giáo viên của trường mầm non tư thục ở thành phố Tuyên Quang

- Đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non tư thục ở thành phố Tuyên Quang

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động quản lí nhân sự nói chung ở trường Mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lí phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non tư thục, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang

4.3 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu làm rõ công tác quản lí phát triển đội ngũ giáo viên mầm non trường tư thục, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang

Số liệu điều tra: Từ năm 2010 - 2014 Khách thể điều tra:

- Lãnh đạo quản lý giáo dục các cấp

- Lãnh đạo trường Mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang

- Giáo viên trường Mầm non tư thục thành phố Tuyên Quang

5 Giả thuyết khoa học

Nếu các biện pháp đề xuất phù hợp, khắc phục được những bất cập của thực trạng đội ngũ giáo viên mầm non trường mầm non tư thục thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non tư thục ở thành phố Tuyên Quang

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phương pháp phân tích-tổng hợp tài liệu; phân loại- hệ thống hóa và cụ

thể hóa các tài liệu lý luận có liên quan

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: Điều tra bằng phiếu hỏi đối với các đồng chí lãnh đạo sở Giáo dục và đào ta ̣o, lãnh đạo và chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố; Hiệu trường, Phó Hiệu trưởng, giáo viên trường MN trên

đi ̣a bàn thành phố Tuyên Quang

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục,sản phẩm hoạt động, quan sát kinh nghiệm của lãnh đạo các nhà trường và sản phẩm hoa ̣t đô ̣ng để đề suất

các biê ̣n pháp phù hơ ̣p, đạt hiê ̣u quả cao

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia:

Phỏng vấn một số cán bộ lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, phòng giáo

dục và đào tạo về công tác quản lý phát triển đô ̣i ngũ giáo viên mầm non

Phỏng vấn một số cán bộ giáo viên các trường MN, MNTT thành phố về công tác quản lý phát triển đô ̣i ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn thành phố Tuyên Quang

6.3 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng thống kê toán học để đánh giá thực trạng quản lý phát triển đô ̣i ngũ giáo viên MNTT thành phố Tuyên Quang Khảo nghiê ̣m tính cần thiết và tính khả thi củ a các biê ̣n pháp đưa ra Dùng thống kê mô tả và suy luận để phát hiện và rút ra các kết luận cần thiết