Bài giảng Cơ học lý thuyết (Phần 2): Chương 6 Động học điểm, được biên soạn gồm các nội dung chính sau: Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ Descartes; Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ tự nhiên; Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ cực. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 3Động học là một phần của cơ học lý thuyết, nghiên cứu các tính chất hình học của chuyển động của vật thể
Bộ môn Cơ Kỹ thuật – Khoa Khoa học Ứng dụng – Đại học Bách khoa Tp.HCM
Nguyễn Thanh Nhã CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
cuu duong than cong com
Trang 4 Lập phương trình chuyển động: thiết lập quan hệ hàm số giữacác thông số định vị với thời gian để chỉ ra vị trí của vật thể mộtcách liên tục (với động điểm có thể chỉ ra quỹ đạo)
Nội dung khảo sát chuyển động vật thể
Xác định các đặc trưng của chuyển động (vận tốc, gia tốc)
Tìm quan hệ giữa vận tốc, gia tốc của điểm thuộc vật với chuyểnđộng của vật
ĐỘNG HỌC
cuu duong than cong com
Trang 5Chương 6: Động học điểm
Chương 7: Chuyển động cơ bản của vật rắn
Chương 9: Chuyển động song phẳng của vật rắn
Bộ môn Cơ Kỹ thuật – Khoa Khoa học Ứng dụng – Đại học Bách khoa Tp.HCM
Trang 8Vector vận tốc tức thời tại một điểm luôn tiếp tuyến với quỹ
đạo tại điểm đó
Trang 9Vector gia tốc tức thời tại một điểm luôn hướng vào bề
Trang 10* Phương trình chuyển động của điểm M(x,y,z)
Nếu ta đặt vào O hệ trục tọa độ Descartes Oxyz, vị trí của điểm
M được xác định theo vector r
r xi y j zk
Với
( )( )( )
6.1 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ Descartes
cuu duong than cong com
Trang 11y z
Trang 12* Gia tốc của điểm M
V i
dV W
6.1 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ Descartes
cuu duong than cong com
Trang 13Chương 6 Động học điểm
Bộ môn Cơ Kỹ thuật – Khoa Khoa học Ứng dụng – Đại học Bách khoa Tp.HCM
Nguyễn Thanh Nhã
* Tính chất chuyển động của điểm M
V và W cùng phương: điểm M chuyển động thẳng
V W V giảm theo thời gian: điểm M chuyển động chậm dần
6.1 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ Descartes
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
cuu duong than cong com
Trang 14Gia tốc không đổi theo thời gian (hằng số)
Vận tốc là hàm theo thời gian
Vị trí là hàm theo thời gian
Vận tốc là hàm theo vị trí
2 2
0 2 c( 0)
V V W s s
6.1 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ Descartes
cuu duong than cong com
Trang 15Chương 6 Động học điểm
Bộ môn Cơ Kỹ thuật – Khoa Khoa học Ứng dụng – Đại học Bách khoa Tp.HCM
Nguyễn Thanh Nhã
6.1 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ Descartes
Ví dụ: Bài toán ném xiên
Quả tên lửa hết nhiên liệu tại điểm A, biết vận tốc tại A là u và hợp với
phương ngang một góc θ Bỏ qua ảnh hưởng của lực cản không khí,
xác định chiều cao tối đa h và tầm xa s tính từ mốc A.
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
cuu duong than cong com
Trang 166.1 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ Descartes
Trang 17Chương 6 Động học điểm
Bộ môn Cơ Kỹ thuật – Khoa Khoa học Ứng dụng – Đại học Bách khoa Tp.HCM
Nguyễn Thanh Nhã
Xét điểm M chuyển động trong không gian trên quỹ đạo đã biết
Nếu lấy điểm O cố định trên quỹ đạo đã biết đó làm gốc tọa độ
và quy ước chiều dương thì vị trí điểm M hoàn toàn xác định
thông qua độ dài s=OM
- n là vector đơn vị pháp tuyến chính vuông góc với
6.2 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ tự nhiên
CuuDuongThanCong.com https://fb.com/tailieudientucntt
cuu duong than cong com
Trang 18- Vector vận tốc luôn tiếp tuyến với quỹ đạo
s
n
V
6.2 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ tự nhiên
cuu duong than cong com
Trang 20Ví dụ: Tính bán kính cong của quỹ đạo tại vị trí x=1 của
phương trình đường cong
3/ 2
2
1 '( )( )
''( )
f x x
Tính đạo hàm bậc 1 và đạo hàm bậc 2 của hàm số
Áp dụng công thức tính bán kính cong quỹ đạo
Trang 21Chương 6 Động học điểm
Bộ môn Cơ Kỹ thuật – Khoa Khoa học Ứng dụng – Đại học Bách khoa Tp.HCM
Nguyễn Thanh Nhã
Ví dụ: Ta có vector định vị của thùng hàng trượt lên quỹ đạo
cong Tính vận tốc và gia tốc của thùng hàng tại thời điểm t= 2s
2
r t i t j t k
GiảiTọa độ của thùng hàng trong hệ trục Oxyz
2
( ) 2 sin(2 )( ) 2 cos
Trang 22(Sinh viên tự tham khảo thêm trong sách)
6.3 Khảo sát động học điểm bằng hệ tọa độ cực
cuu duong than cong com