Bài giảng vẽ kỹ thuật cơ bản chương 4 biểu diễn các khối hình học (hình chiếu của vật thể)

Ch ng 4 Bi u di n các kh i hình h c (Hình chi u c a v t ươ ể ễ ố ọ ế ủ ậ th )ể4 1 Các lo i hình chi u ạ ế 4 1 1 Hình chi u c b nế ơ ả a Đ nh nghĩaị TCVN 5­78 quy đ nh l y 6 m t ph ng hình h p làm 6 m[.]

Ch ươ ng 4. Bi u di n các kh i hình h c (Hình chi u c a v t  ể ễ ố ọ ế ủ ậ

th ) ể

4.1. Các lo i hình chi u.ạ ế

4.1.1. Hình chi u c  b n ế ơ ả

a. Đ nh nghĩaị : TCVN 5­78 quy đ nh l y 6 m t ph ng hình h p làm 6 m t ị ấ ặ ẳ ộ ặ

ph ng chi u c  b n. Hình chi u c a v t th  trên 6 m t ph ng hình chi u ẳ ế ơ ả ế ủ ậ ể ặ ẳ ế

c  b n đó g i là hình chi u c  b n.ơ ả ọ ế ơ ả

b. Tên hình chiêu c  b n ơ ả

1.  Hình chi u t  trế ừ ước (hình 

chi u đ ng)ế ứ

2. Hình chi u t  trên (hình ế ừ

chi u b ng)ế ằ

3. Hình chi u t  trái (hình ế ừ

chi u c nh)ế ạ

4. Hình chi u t  ph iế ừ ả

5. Hình chi u t  dế ừ ưới

6. Hình chi u t  sauế ừ

c. Quy đ nh ị :

­  N u các hình chi u t  trên, t  trái, t  ph i, t  d ế ế ừ ừ ừ ả ừ ướ ừ i, t  sau thay 

đ i v  trí đ i v i hình chi u chính (hìn chi u đ ng) nh  dã quy đ nh  ổ ị ố ớ ế ế ứ ư ị trong hình 4.2 thì các hình đó ph i ghi ký hi u b ng ch  đ  ch  tên  ả ệ ằ ữ ể ỉ

g i và trên hình chi u có liên quan c n v  mũi tên ch  h ọ ế ầ ẽ ỉ ướ ng nhìn 

kèm theo ký hi u t ệ ươ ng  ng ứ

­ Phương pháp chi u và b  trí các hình chi u nh  hình 4.3 g i là phế ố ế ư ọ ương  pháp góc t  th  nh t hay còn g i là phư ứ ấ ọ ương pháp E. Phương pháp này được  nhi u nề ước châu Âu và th  gi i áp d ng.ế ớ ụ

­ M t s  nộ ố ước khác nh t là các nấ ướ ởc   châu Mĩ s  d ng phử ụ ương  pháp chi u và cách b  trí các hình chi u theo góc t  th  ba, hay còn g i ế ố ế ư ứ ọ

là phương pháp A. Phương pháp này được quy đ nh m t ph ng chi u ị ặ ẳ ế

được đ t gi a ngặ ữ ười quan sát và v t th  (hình 4.3a). Cách b  trí hình ậ ể ố chi u nh  hình 4.3bế ư

4.1.2. Hình chi u riêng ph nế ầ

a.  Đ nh  nghĩa ị :  Hình  chi u  riêng  ph n  là  hình  chi u  m t  v t  th   trên  m t ế ầ ế ộ ậ ể ặ

ph ng chi u c  b n.ẳ ế ơ ả

b.  ng d ng: Ứ ụ  Hình chi u riêng ph n đ c s  d ng trong tr ng h p không ế ầ ượ ử ụ ườ ợ

c n thi t ph i v  toàn b  hình chi u c  b n.ầ ế ả ẽ ộ ế ơ ả

c. Quy đ nh ị :

­ N u ph n v t th  đế ầ ậ ể ược bi u di n có ranh gi i rõ r t thì ch  v  ph n ể ễ ớ ệ ỉ ẽ ầ trong ph m vi ranh gi i đó ạ ớ

­ N u ph n v t th  không có ranh g i rã ràng thì đế ầ ậ ể ớ ược gi i h n b ng nét ớ ạ ằ

lượn sóng 

­ Hình chi u riêng ph n đế ầ ược ghi chú nh  hình chi u ph ư ế ụ

4.1.3 Hình chiếu phụ

a. Đ nh nghĩa ị : Hình chi u ph  là hình chi u m t ph n c a v t th  trên m t ế ụ ế ộ ầ ủ ậ ể ặ

ph ng không song song v i m t ph ng chi u c  b n.ẳ ớ ặ ẳ ế ơ ả

b.  ng d ng: Ứ ụ  Hình chi u ph   đ c dùng trong tr ng h p v t th  có b  ế ụ ượ ườ ợ ậ ể ộ

ph n nào đó n u bi u di n trên m t ph ng chi u c  b n thì s  bi n d ng v  ậ ế ể ễ ặ ẳ ế ơ ả ẽ ế ạ ề hình d ng và kích thạ ước

4.2. Cách v  hình chi u c a v t thẽ ế ủ ậ ể

4.2.1 Nguyên t c chung:  ắ

4.2.1.1  Phân tích hình d ng c a v t th : ạ ủ ậ ể

Trước h t căn c  theo hình d ng và k t c u c a v t th , chia v t th  ế ứ ạ ế ấ ủ ậ ể ậ ể

ra nhi u ph n có hình d ng các kh i hình h c c  b n và xác đ nh v  trì ề ầ ạ ố ọ ơ ả ị ị

trương đ i gi a chúng.ố ữ

4.2.1.2  Ch n v  trí đ t v t th  và xác đ nh h ọ ị ặ ậ ể ị ướ ng chi u: ế

a. Đ t v t th  sao cho khi v  hình chi u đ ng đặ ậ ể ẽ ế ứ ược coi là hình chi u chính ế

th  hi n hình dáng c a v t th  rõ nh t. Thể ệ ủ ậ ể ấ ường đ t chi ti t   v  trí làm vi c ặ ế ở ị ệ hay v  trí gia công.ị

b.  Đ t  v t  th   sao  cho  có  nhi u  các  m t  song  song  v i  m t  ph ng  chi u ặ ậ ể ề ặ ớ ặ ẳ ế

nh t.ấ

c. Đ t v t th  sao cho các hình chi u có ít nét khu t nh t.ặ ậ ể ế ấ ấ

Chú ý: Sau khi ch n v  tró đ t v t th  ph i gi  nguyên v  trí đó đ  v  ọ ị ặ ậ ể ả ữ ị ể ẽ các hình bi u di n. Trong quá trình v  không để ễ ẽ ược xoay v t thậ ể

d. Ch n họ ướng chi u vuông góc v i các m t ph ng chi u.ế ớ ặ ẳ ế

4.2.1.3  L n l ầ ượ ẽ t v  ba hình chi u c a v t th ế ủ ậ ể

­ V  hình chi u chính trẽ ế ước

­ Ba hình chi u phai liên quan đ n nhau v  kích thế ế ề ước

­ Các ph n nhìn th y c a v t th  v  b ng nét c  b n, các ầ ấ ủ ậ ể ẽ ằ ơ ả

ph n khu t v  b ng nét đ t.ầ ấ ẽ ằ ứ

4.2.2.  Ví  d   minh  ụ

h a ọ

4.2.2.1    Phân  tích  v t  ậ

thể :

V t th  g m 2 kh i hình h c t o nên:ậ ể ồ ố ọ ạ

Kh i Iố :

­ Hình h p ch  nh t l n.ộ ữ ậ ớ

­   dỞ ưới hình h p ch  nh t này ngộ ữ ậ ười ta khoét xuyên su t chi u r ng ố ề ộ hình h p nh    chính gi aộ ỏ ở ữ

­ Hai bên: Khoét m i bên 1 hình lăng tr  đáy tam giác   v  trí gi a c a ỗ ụ ở ị ữ ủ chi u r ngề ộ

Kh i II: ố

­ Kh i h p ch  nh t nh    trên và cùng đ ng tr c kh i I.ố ộ ữ ậ ỏ ở ồ ụ ố

­ Có chi u r ng b ng chi u r ng kh i I.ề ộ ằ ề ộ ố

­   chính gi a khoét m t kh i hình tr  xuyên xu t chi u cao kh i II và Ở ữ ộ ố ụ ố ề ố

kh i Iố