Demo Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các trường thcs huyện định hóa tỉnh thái nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http //lrc tnu edu vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM BÙI QUANG TRỌNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO G[.]

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÙI QUANG TRỌNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐỊNH HÓA,

TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2020

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

BÙI QUANG TRỌNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐỊNH HÓA,

TỈNH THÁI NGUYÊN

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn: GS.TSKH NGUYỄN VĂN HỘ

THÁI NGUYÊN - 2020

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng số liệu và các kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực, khách quan, không trùng lặp với các luận văn khác Thông tin trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc Nếu sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Tác giả luận văn

Bùi Quang Trọng

LỜI CẢM ƠN

Thực hiện đề tài: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích

hợp cho giáo viên các trường THCS huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên”

tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu, Khoa Tâm lý - Giáo dục,

Khoa sau đại học, Phòng đào tạo Trường Đại học Sư phạm Thái nguyên - Đại

học Thái Nguyên, các quý thầy cô đã giúp tôi trang bị kiến thức, tạo điều kiện

thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này

Với lòng kính trọng và biết ơn, tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn tới GS.TSKH Nguyễn Văn Hộ, đã khuyến khích, chỉ dẫn tôi trong thực hiện luận văn này

Xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, các đồng chí lãnh đạo, Phòng chuyên môn Phòng GD&ĐT Định Hóa, lãnh đạo các trường THCS trên địa bàn

huyện Định Hóa đã hỗ trợ tôi trong quá trình thực hiện luận văn

Dù đã rất cố gắng, xong luận văn cũng không tránh khỏi những khiếm khuyết, tác giả mong nhận được sự góp ý của các thầy, cô và các bạn

Tác giả

Bùi Quang Trọng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

5 Giả thuyết khoa học 4

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Ở nước ngoài 7

1.1.2 Ở Việt Nam 10

1.2 Một số khái niệm cơ bản 13

1.2.1 Tích hợp, dạy học tích hợp 13

1.2.2 Năng lực, năng lực dạy học 15

1.2.3 Bồi dưỡng, tổ chức bồi dưỡng 18

1.2.4 Quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho đội ngũ giáo viên 19

1.3 Hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở 19

1.3.1 Một số vấn đề đổi mới chương trình giáo dục phổ thông và yêu cầu về năng lực dạy học tích hợp của giáo viên trung học cơ sở 19

1.3.2 Mục tiêu bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 20

1.3.3 Nội dung bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 21

1.3.4 Phương pháp bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 24

1.3.5 Hình thức bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 25

1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 26

1.4.1 Lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 26

1.4.2 Tổ chức các nguồn lực thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 27

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 28

1.4.4 Kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 29

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 30

1.5.1 Yếu tố khách quan 30

1.5.2 Yếu tố chủ quan 31

Tiểu kết chương 1 32

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐỊNH HÓA - TỈNH THÁI NGUYÊN 33

2.1 Đặc điểm các trường trung học cơ sở huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên 33

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 35

2.2.1 Mục đích khảo sát 35

2.2.2 Nội dung khảo sát 35

2.2.3 Phương pháp khảo sát và xử lý các kết quả 36

2.2.4 Thời gian tiến hành khảo sát 38

2.2.5 Địa bàn và khách thể khảo sát 38

2.3 Thực trạng bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên 38

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về hoạt động

bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở 38

2.3.2 Thực trạng bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp của giáo viên các trường trung học cơ sở huyện Định Hóa 41

2.4 Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các trường THCS trên địa bàn huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên 50

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 50

2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 53

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 54

2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên 56

2.4.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở 58

2.5 Đánh giá chung về thực trạng tổ chức bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên 61

2.5.1 Ưu điểm, hạn chế 61

2.5.2 Nguyên nhân 62

Tiểu kết chương 2 64

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐỊNH HÓA TỈNH THÁI NGUYÊN 65

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 65

3.1.1 Đảm bảo tính mục đích 65

3.1.2 Đảm bảo tính toàn diện 65

3.1.3 Đảm bảo tính thực tiễn 66

3.1.4 Đảm bảo tính hệ thống 66

3.1.5 Đảm bảo tính khả thi 67

3.2 Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên 68

3.2.1 Tăng cường nhận thức của CBQL và GV các trường THCS về vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp 68

3.2.2 Hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV phù hợp với điều kiện thực tế của các trường THCS 72

3.2.3 Hoàn thiện công tác tổ chức hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp theo hướng tích cực hóa người học, gắn tự bồi dưỡng với nghiên cứu khoa học 76

3.2.4 Huy động các điều kiện nguồn lực phục vụ hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho GV trường THCS 84

3.2.5 Hoàn thiện công tác đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho GV các trường THCS 87

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 91

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và mức độ khả thi của các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên trung học cơ sở huyện Định Hóa 92

3.4.1 Mục đích khảo sát 92

3.4.2 Nội dung khảo sát 92

3.4.3 Phương pháp khảo sát 92

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 93

Tiểu kết chương 3 96

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 97

TÀI LIỆU THAM KHẢO 100

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

1 CBQL Cán bộ quản lý

3 DHTH Dạy học tính hợp

4 DHPH Dạy học phân hóa

5 GDTH Giáo dục trung học

6 GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

7 GV Giáo viên

8 HS Học sinh

9 HT Hiệu trưởng

10 KTĐG Kiểm tra đánh giá

11 PHT Phó Hiệu trưởng

12 PPDH Phương pháp dạy học

13 QLGD Quản lý giáo dục

14 THCS Trung học cơ sở

15 THPT Trung học phổ thông

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Quy mô học sinh, học lực và hạnh kiểm các trường THCS

huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017-2019 33 Bảng 2.2: Quy mô và trình độ giáo viên THCS trên địa bàn huyện

Định Hóa giai đoạn 2017-2019 34 Bảng 2.3 Ý nghĩa của điểm số bình quân 37 Bảng 2.4: Kết quả đánh giá nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về

hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 38 Bảng 2.5: Kết quả đánh giá thực hiện mục tiêu của hoạt động bồi

dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 42 Bảng 2.6: Kết quả đánh giá thực trạng thực hiện nội dung bồi dưỡng

năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 44 Bảng 2.7: Kết quả đánh giá phương pháp bồi dưỡng năng lực dạy học

tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 46 Bảng 2.8: Kết quả đánh giá hình thức bồi dưỡng năng lực dạy học tích

hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 47 Bảng 2.9: Kết quả đánh giá hiệu quả bồi dưỡng năng lực dạy học tích

hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 49 Bảng 2.10: Kết quả đánh giá công tác lập kế hoạch thực hiện kế hoạch

bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 51 Bảng 2.11: Kết quả đánh giá công tác tổ chức thực hiện kế hoạch bồi

dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 53

Bảng 2.12: Kết quả đánh giá công tác chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi

dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 55 Bảng 2.13: Kết quả công tác kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng năng

lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 57 Bảng 2.14: Kết quả đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý bồi

dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 59 Bảng 3.1: Kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt

động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trường THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 93 Bảng 3.2: Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt

động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các trường THCS trên địa bàn huyện Định Hóa 94

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong bối cảnh toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, tất cả các nước trên thế giới đều quan tâm đến cải cách giáo dục để nâng cao chất lượng, đào tạo

ra lớp người lao động mới có tri thức cao, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực phục

vụ phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia Nội dung cải cách giáo dục tập trung vào đổi mới quan niệm về giáo dục, triết lý giáo dục, đổi mới nội dung học tập, hình thức tổ chức và phương pháp giáo dục đặc biệt là đổi mới hướng tới nâng cao năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho người học

Trong Nghị quyết TW số 29 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào

tạo đã nêu rõ: “Tiếp tục đởi mới mạnh mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của

giáo dục, đào tạo theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất, năng lực của người học; Xây dựng và chuẩn hóa các nội dung giáo dục phổ thông theo hướng hiện đại, tinh gọn, đảm bảo chất lượng, tích hợp cao ở các lớp học dưới và phân hóa dần ở các lớp học trên; giảm số môn học bắt buộc, tăng môn học, chủ đề và hoạt động tự chọn Biên soạn sách giáo khoa, tài liệu hỗ trợ dạy và học phù hợp với từng đối tượng học, chú ý đến nội dung học sinh dân tộc thiểu số và học sinh khuyết tật Nội dung giáo dục nghề nghiệp được xây dựng theo hướng tích hợp kiến thức, kĩ năng, tác phong làm việc chuyên nghiệp để hình thành năng lực nghề nghiệp cho người học.”

Để làm được điều đó, cần phải tích cực đổi mới giáo dục, xây dựng đội ngũ nhà giáo, nhất là đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo Tiến tới tất cả các giáo viên trung học cơ sở phải có trình độ từ đại học trở lên, có năng lực sư phạm, đặc biệt

là năng lực giải quyết tình huống thực tiễn có liên quan đến kiến thức các môn học khác nhau

Trước hết chúng ta phải khẳng định giáo viên là yếu tố hàng đầu quyết định

chất lượng giáo dục Luật Giáo dục (điều 15 chương I) nêu rõ "Nhà giáo giữ vai

trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện, nêu gương tốt cho người học Nhà nước tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo, có chính sách bảo đảm các điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần để nhà giáo thực hiện nhiệm vụ của mình… " Với nhận thức

hoạt động trung tâm của nhà trường là dạy học và giáo dục Để phát triển toàn diện học sinh, thầy cô giáo là lực lượng trực tiếp thực hiện chương trình giáo dục của cấp học Chất lượng giáo dục của nhà trường phần lớn do đội ngũ giáo viên quyết định Do đó việc bồi dưỡng năng lực đội ngũ nhà giáo vừa là mục

tiêu, vừa là động lực phát triển nhà trường

Định Hóa là huyện miền núi, cách trung tâm tỉnh Thái Nguyên 50 km về hướng Tây Bắc Tổng diện tích tự nhiên là 52.272 ha, trong đó rừng núi chiếm 85% diện tích toàn huyện Dân số trên 88 200 người Huyện có 23 xã và 01 thị trấn với 435 thôn bản Có 14 dân tộc anh em chung sống Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 70.13% dân số toàn huyện Có 10/24 xã thuộc xã 135, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo toàn huyện trên 50%; 24/24 xã, thị trấn được công nhận là

xã ATK Địa hình phức tạp, giao thông còn khó khăn, dân cư không tập trung, trình độ dân trí không đồng đều, kinh tế còn nhiều khó khăn nên có ảnh hưởng không nhỏ tới phát triển kinh tế xã hội và sự nghiệp giáo dục và đào tạo Cơ cấu kinh tế của huyện là nông lâm nghiệp, thủ công nghiệp và dịch vụ Được sự giúp

đỡ quan tâm của Trung ương, Tỉnh, sự lãnh đạo của cấp Uỷ và sự điều hành của Chính quyền, tốc độ phát triển kinh tế của huyện những năm qua luôn đạt mức tăng trưởng khá, đời sống vật chất văn hoá tinh thần của nhân dân ngày càng được cải thiện, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững Thực tế hiện nay, Phòng GD&ĐT Định Hóa đã quan tâm và triển khai việc

“Dạy học theo chủ đề tích hợp” và vận dụng kiến thức liên môn Vấn đề dạy

học tích hợp đã được đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các nhà trường quan tâm, đầu tư và năng lực dạy học tích hợp của giáo viên (GV) cũng được nâng lên Công tác bồi dưỡng năng lực dạy học tích hợp bước đầu được chú ý và coi trọng Các nhà trường đã đưa việc dạy học tích hợp (DHTH) và bồi dưỡng năng

lực (DHTH) vào kế hoạch bồi dưỡng GV Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả việc giảng dạy theo hướng tích hợp của GV còn hạn chế thể hiện ở: Năng lực (DHTH) của đa số GV còn yếu; việc vận dụng giảng dạy theo hướng tích hợp còn chưa thường xuyên, chưa sâu rộng trong các nhà trường; triển khai sự đổi mới phương pháp dạy học theo nội dung tích hợp còn hạn chế… Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới những hạn chế nêu trên trong đó phải kể đến: Một số GV

có biểu hiện chưa tâm huyết với nghề, chưa chú ý trau dồi chuyên môn, nghiệp

vụ, tâm lý ngại thay đổi dẫn tới chất lượng dạy học theo hướng tích hợp kém hiệu quả Sự chênh lệch về trình độ, năng lực giữa GV ra trường lâu năm với

GV mới ra trường có sự khác biệt rõ ràng, đặc biệt là năng lực tổ chức, hướng dẫn HS Bên cạnh đó, chương trình đào tạo GV mỗi thời điểm một khác nhau,

GV được học trong trường sư phạm nhiều kiến thức nhưng khi đi vào thực tế giảng dạy thì việc vận dụng kiến thức đó không bao nhiêu dẫn tới mai một dần kiến thức Đặc biệt là kiến thức các môn học khác có liên quan đến bộ môn chính mình được đào tạo ít được vận dụng nên GV ít nghiên cứu, tìm hiểu GV

bị phân công dạy trái ban, dạy không đúng chuyên ngành được học Việc rèn giũa các kỹ năng và vận dụng nó trong quá trình dạy học của GV cũng hạn chế Một nguyên nhân khác có thể xác định đó là quá trình tổ chức bồi dưỡng cho

GV theo định hướng đổi mới còn chưa được chú trọng, chưa thường xuyên

Vì những lý do trên, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động bồi

dưỡng năng lực dạy học tích hợp cho giáo viên các trường THCS huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên” làm đề tài tốt nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng về hoạt động bồi dưỡng năng

lực dạy học tích hợp cho giáo viên các trường THCS huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực DHTH cho GV các Trường THCS huyện Định Hóa - Tỉnh Thái Nguyên nhằm nâng cao chất đội ngũ giáo viên và góp phần nâng cao chất lượng dạy học của các nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay