Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện phú lương, tỉnh thái nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http //www lrc tnu edu vn ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM VŨ THỊ HỒNG HẠNH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG MẦM NON Ở HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGU[.]

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

VŨ THỊ HỒNG HẠNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG MẦM NON Ở HUYỆN PHÚ LƯƠNG,

TỈNH THÁI NGUYÊN

LUÂ ̣N VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

VŨ THỊ HỒNG HẠNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG MẦM NON Ở HUYỆN PHÚ LƯƠNG,

TỈNH THÁI NGUYÊN

Chuyên nga ̀nh: Quản lý giáo du ̣c

Ma ̃ số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa ho ̣c: TS PHAN HỮU THAM

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả và số liệu đảm bảo chính xác, trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

Ta ́ c giả luâ ̣n văn

Vũ Thị Hồng Hạnh

LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian học tập, nghiên cứu, đến nay Luận văn: “Quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên” đã

hoàn thành

Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến tập thể thầy cô giáo khoa sau Đại học Trường Đại học Thái Nguyên đã giảng dạy, tư vấn, giúp đỡ tôi thực hiện đề tài Đặc biệt tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo

TS Phan Hữu Tham người đã tận tâm chỉ dẫn, trực tiếp hướng dẫn tôi trong

suốt thời gian nghiên cứu, thực hiện đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Sở GD&ĐT tỉnh Thái Nguyên, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Lương, các đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên các trường mầm non trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện mọi điều kiện thuận lợi cho tôi về thời gian, cung cấp số liệu, đóng góp ý kiến Chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ, động viên để tôi hoàn thành luận văn

Mặc dù rất cố gắng nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong được sự chỉ dẫn, góp ý của các thầy, cô giáo, các nhà khoa học trong hội đồng khoa học cùng các bạn đồng nghiệp để luận văn hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 11 tháng 11 năm 2015

Tác giả luận văn

Vũ Thị Hồng Hạnh

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG MẦM NON 6

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu 6

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 9

1.2.1 Quản lý 9

1.2.2 Quản lý giáo dục 11

1.2.3 Đánh giá và đánh giá giáo dục 12

1.2.4 Kiểm định chất lượng giáo dục 17

1.2.5 Khái niệm tự đánh giá 18

1.2.6 Biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá 20

1.3 Một số vấn đề về hoạt động tự đánh giá trường mầm non 21

1.3.1 Mục đích, ý nghĩa của hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lượng giáo dục mầm non 21

1.3.2 Nội dung và tiêu chuẩn tự đánh giá trường mầm non 22

1.3.3 Quy trình tự đánh giá trường mầm non 25

1.3.4 Hoạt động tự đánh giá trường mầm non 25

1.3.5 Hội đồng tự đánh giá, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của hội đồng tự đánh giá 29

1.4 Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non 31

1.4.1 Vai trò của Hiệu trưởng, Ban giám hiệu và các nhóm công tác trong thực hiện hoạt động tự đánh giá trường mầm non 31

1.4.2 Quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non 32

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non 33

1.5.1 Yếu tố chủ quan 33

1.5.2 Yếu tố khách quan 34

Kết luận chương 1 35

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG MẦM NON Ở HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN 36

2.1 Tổng quát về điều kiện tự nhiên, dân số, tình hình kinh tế - xã hội huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 36

2.1.1 Đặc điểm vị trí địa lý, dân số 36

2.1.2 Đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội 36

2.1.3 Đặc điểm tình hình giáo dục mầm non huyện Phú Lương 37

2.2 Khái quát về khảo sát thực trạng 37

2.2.1 Mục đích khảo sát 37

2.2.2 Đối tượng khảo sát 37

2.2.3 Nội dung khảo sát 37

2.2.4 Phương pháp khảo sát 38

2.3 Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về hoạt động tự đánh giá trường mầm non và quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non 38

2.3.1 Nhận thức của CBQL và GV về khái niệm TĐG trường mầm non 39

2.3.2 Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về vai trò của hoạt động TĐG trường mầm non 40

2.3.3 Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng của quản lý hoạt động TĐG trường mầm non 42

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn v

2.4 Thực trạng hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương,

tỉnh Thái Nguyên 45

2.4.1 Thực trạng thực hiện nội dung TĐG 45

2.4.2 Thực trạng thực hiện quy trình TĐG 48

2.4.3 Thực trạng kết quả hoạt động TĐG 50

2.5 Thực trạng quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 52

2.5.1 Thực trạng công tác lập kế hoạch quản lý hoạt động TĐG trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 52

2.5.2 Thực trạng tổ chức triển khai hoạt động TĐG trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 55

2.5.3 Thực trạng chỉ đạo hoạt động TĐG trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 56

2.5.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động TĐG trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 57

2.6 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động TĐG trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 60

2.6.1 Ưu điểm 60

2.6.2 Hạn chế 60

Kết luận chương 2 61

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG MẦM NON Ở HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN 62

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp 62

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích 62

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện 62

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 62

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi, chất lượng và hiệu quả 63

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 63

3.2 Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tự đánh giá

trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 63

3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động tự đánh giá trường mầm non 64

3.2.2 Lựa chọn và hình thành bộ máy nhân sự thực hiện hoạt động tự đánh giá 66

3.2.3 Bồi dưỡng nâng cao năng lực tự đánh giá và năng lực đánh giá nhà trường cho đội ngũ CBQL và GV 67

3.2.4 Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy trình tự đánh giá của cán bộ quản lý, giáo viên 70

3.2.5 Có chế độ đãi ngộ phù hợp cho người thực hiện công tác tự đánh giá nhà trường 71

3.2.6 Tăng cường điều kiện cơ sở vật chất cho hoạt động tự đánh giá 72

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất 73

3.4 Khảo sát tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp quản lý 74

3.4.1 Mục đích khảo sát 74

3.4.2 Đối tượng khảo sát 74

3.4.3 Nội dung khảo sát 74

3.4.4 Phương pháp khảo sát 74

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 75

Kết luận chương 3 80

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 82

1 Kết luận 82

2 Khuyến nghị 83

TÀI LIỆU THAM KHẢO 85 PHỤ LỤC

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn iv

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

STT Chữ viết tắt Nội dung

4 CSVC Cơ sở vật chất

6 ĐGCLGD Đánh giá chất lượng giáo dục

7 GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo

8 KĐCLGD Kiểm định chất lượng giáo dục

10 QL Quản lý

14 THPT Trung học phổ thông

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về khái niệm tự

đánh giá trường mầm non 39 Bảng 2.2 Đánh giá của CBQL các trường mầm non về vai trò của hoạt

động TĐG trường mầm non 40 Bảng 2.3 Đánh giá của GV các trường mầm non về vai trò của hoạt

động TĐG trường mầm non 41 Bảng 2.4 Thực trạng nhận thức của CBQL các trường mầm non về tầm

quan trọng của quản lý hoạt động TĐG trường mầm non 43 Bảng 2.5 Thực trạng nhận thức của GV các trường mầm non về tầm

quan trọng của quản lý hoạt động TĐG trường mầm non 44 Bảng 2.6 Tổng hợp kết quả nội dung tự đánh giá 46 Bảng 2.7 Thực trạng việc thực hiện quy trình TĐG trường mầm non ở

huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 48 Bảng 2.8 Tổng hợp kết quả hoạt động tự đánh giá trường mầm non 51 Bảng 2.9 Thực trạng việc lập kế hoạch quản lý hoạt động TĐG trường

mầm non 52 Bảng 2.10 Thực trạng tổ chức triển khai hoạt động TĐG trường mầm

non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 55 Bảng 2.11 Thực trạng chỉ đạo hoạt động TĐG trường mầm non ở huyện

Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 57 Bảng 2.12 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động TĐG trường mầm

non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 58 Bảng 3.1 Khảo sát tính cần thiết của các biện pháp 75 Bảng 3.2 Kiểm chứng tính khả thi của các biện pháp đề xuất 76 Bảng 3.3 Đánh giá về mức độ phù hợp giữa mức độ cần thiết với mức

độ khả thi của các biện pháp 78

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn vi

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Biểu đồ:

Biểu đồ 2.1 Thực trạng việc thực hiện quy trình TĐG trường mầm non ở

huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 50 Biểu đồ 2.2 Thực trạng công tác lập kế hoạch quản lý hoạt động TĐG

trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 54 Biểu đồ 2.3 Thực trạng tổ chức triển khai hoạt động TĐG trường mầm

non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 56 Biểu đồ 2.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động TĐG trường mầm

non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên 59 Biểu đồ 3.1 Biểu đồ biểu diễn tương quan giữa tính cần thiết và tính khả

thi của các biện pháp 79

Sơ đồ:

Sơ đồ 1.1 Mô hình về quản lí 11

Sơ đồ 1.2 Các chức năng của quản lý 11

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chất lượng giáo dục có tầm quan trọng hàng đầu đối với sự nghiệp phát triển đất nước nói chung và sự nghiệp phát triển giáo dục nói riêng Chất lượng giáo dục và quản lý chất lượng giáo dục luôn là vấn đề nhận được quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn thể xã hội Công tác KĐCLGD đã được Bộ GD&ĐT lựa chọn như một biện pháp chính thức để nâng cao chất lượng giáo dục, từng bước triển khai công tác KĐCLGD ở các cấp học

Luật Giáo dục 2005 quy định: “Kiểm định chất lượng giáo dục là biện

pháp chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung giáo dục đối với nhà trường và cơ sở giáo dục khác Việc kiểm định chất lượng giáo dục được thực hiện định kỳ trong phạm vi cả nước và đối với từng

cơ sở giáo dục Kết quả kiểm định chất lượng giáo dục được công bố công khai

để xã hội biết và giám sát” [19, tr.5]

Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ XI khẳng định:

“Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế Trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên là khâu then chốt Thực hiện kiểm định chất lượng, giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp bậc học” [8, tr.39]

Tự đánh giá là khâu đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình KĐCLGD Tự đánh giá không chỉ là cơ sở cho việc thực hiện đánh giá ngoài

mà còn thể hiện tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của nhà trường trong toàn

bộ các hoạt động giáo dục theo chức năng nhiệm vụ được giao Vì vậy tự đánh giá là một hoạt động đòi hỏi tính khách quan, trung thực và công khai Các giải thích, nhận định, kết luận đưa ra trong quá trình tự đánh giá cần phải dựa trên các minh chứng cụ thể, rõ ràng, đảm bảo độ tin cậy, bao quát đầy đủ các tiêu chí trong các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.lrc.tnu.edu.vn 2

Để triển khai thực hiện có hiệu quả công tác tự đánh giá ở tất cả các cấp học, bậc học, Bộ GD&ĐT đã ban hành các văn bản quy định làm căn cứ đánh giá Đặc biệt với cấp học mầm non là cấp học mang tính nền móng thì công tác KĐCLGD luôn nhận được sự quan tâm của các cấp

Trong thời gian qua, Phòng GD&ĐT huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên

đã tích cực chỉ đạo các trường mầm non trên địa bàn huyện thực hiện nghiêm túc công tác KĐCLGD mầm non theo quy định của Bộ GD&ĐT Các trường

đã có nhiều cố gắng trong việc triển khai thực hiện hoạt động tự đánh giá Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn còn gặp nhiều khó khăn và hạn chế, nhất là việc quản lý hoạt động tự đánh giá, do vậy hiệu quả của hoạt động tự đánh giá trường mầm non chưa cao

Với cương vị là một lãnh đạo phụ trách chuyên môn cấp học mầm non, mặc dù chưa có nhiều kinh nghiệm song tôi vẫn mạnh dạn lựa chọn nghiên cứu

đề tài “Quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên” Hy vọng những biện pháp này khi được áp dụng vào thực

tế sẽ giúp hiệu trưởng các trường thực hiện tốt hơn hoạt động tự đánh giá trường mầm non

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng khảo sát quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, từ đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác quản lý và chăm sóc giáo dục trẻ

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh

Thái Nguyên

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên

4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên

4.2 Giới hạn đối tượng khảo sát

Đề tài khảo sát đối với các CBQL, GV tại các trường mầm non trên địa bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên

4.3 Giới hạn về địa bàn khảo sát

Đề tài tập trung khảo sát ở 19 trường mầm non của huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên đó là các Trường Mầm non: Xã Sơn Cẩm, Khánh Hòa, xã Cổ Lũng, Thị trấn Giang Tiên, Vô Tranh, xã Tức Tranh, xã Phú Đô, xã Phấn Mễ, Phấn Mễ I, Thị trấn Đu, xã Động Đạt, Động Đạt I, Ôn Lương, Phủ Lý, Hợp Thành, Yên Lạc, xã Yên Đổ, xã Yên Ninh, xã Yên Trạch

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên đã đạt được một số kết quả song vẫn còn một số bất cập và hạn chế trong quá trình thực hiện Đề xuất được các biện pháp quản lý và áp dụng đồng bộ các biện pháp thì việc quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non

sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục của nhà trường

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non 6.2 Điều tra, tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động tự đánh giá trường

mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên

6.3 Đề xuất một số biện pháp trong quản lý hoạt động tự đánh giá trường

mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên

6.4 Khảo nghiệm các biện pháp đề xuất

7 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng và phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau đây: