Luận văn thạc sĩ quản lý chi ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện quốc oai, hà nội

Đối tượng nghiên cứu Luận văn nghiên cứu quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã với tư cách là công cụ thực hiện các chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn xã.. Trong ngân sách địa phươ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

VŨ MINH HÙNG

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CẤP XÃ

TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUỐC OAI, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ

HÀ NỘI - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

VŨ MINH HÙNG

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CẤP XÃ

TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUỐC OAI, HÀ NỘI

Chuyên ngành : Quản lý kinh tế

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu và trích dẫn nêu trong Luận văn là hoàn toàn trung thực Kết quả nghiên cứu của Luận văn chưa từng được người khác công bố trong bất kỳ công trình nào

Hà nội, ngày tháng năm 2015

Tác giả Luận văn

Vũ Minh Hùng

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới lãnh đạo trường Đại học Kinh Tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, lãnh đạo và các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế chính trị, các thầy cô giáo đã trực tiếp giảng dạy, bạn bè và đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi

và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn

Tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Phạm Văn Dũng, người đã

nhiệt tình hướng dẫn, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu trong nghiên cứu khoa học và dành những tình cảm tốt đẹp cho tôi trong thời gian qua Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những sai sót, kính mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của quý thầy cô

và bạn bè đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn nữa

Hà nội, ngày tháng năm 2015

Tác giả Luận văn

Vũ Minh Hùng

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CẤP XÃ VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 4

1.2 Quản lý chi ngân sách cấp xã 7

1.2.1 Chi ngân sách xã 7

1.2.2 Nội dung quản lý chi ngân sách cấp xã 1312

1.2.3 Những nhân tố ảnh hưởng tới quản lý chi ngân sách cấp xã 20

1.2.4 Tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện quản lý chi ngân sách xã 21

1.3 Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách cấp xã của địa phương khác 2221

1.3.1 Thực tiễn quản lý chi ngân sách xã ở một số địa phương 2221

1.3.2 Những bài học rút ra 2423

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2625

2.1 Phương pháp luận 2625

2.2 Các phương pháp cụ thể được sử dụng để thực hiện luận văn 2726

2.3 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu 3029

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUỐC OAI, HÀ NỘI TRONG NHỮNG NĂM VỪA QUA 3231

3.1 Những điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tác động đến quản lý chi ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện 3231

3.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 3231

3.1.2 Cơ quan quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã ở huyện Quốc Oai 3433

3.2 Tình hình quản lý chi ngân sách cấp xã ở huyện Quốc Oai 3635

3.2.1 Quản lý lập dự toán chi ngân sách cấp xã 3635

3.2.2 Quản lý chấp hành chi ngân sách cấp xã 4140

3.2.3 Quản lý quyết toán chi ngân sách cấp xã 6160

3.2.4 Công khai chi ngân sách cấp xã 6362

3.2.5 Thanh kiểm tra chi ngân sách cấp xã 6463

3.3 Đánh giá chung về công tác quản lý chi ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Quốc Oai 6463

3.3.1 Những kết quả đạt được 6463

3.3.2 Những hạn chế 6766

3.3.3 Nguyên nhân hạn chế 7069

CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CẤP XÃ Ở HUYỆN QUỐC OAI, HÀ NỘI 7271

4.1 Những nhân tố ảnh hưởng tới quản lý chi ngân sách cấp xã ở huyện Quốc Oai trong những năm tới 7271

4.2 Một số giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách cấp xã ở huyện Quốc Oai 7372

4.2.1 Nâng cao chất lượng xây dựng và lập dự toán chi ngân sách cấp xã 7372

4.2.2 Tăng cường quản lý công tác chấp hành chi ngân sách cấp xã 7473

4.2.3 Hoàn thiện công tác quyết toán ngân sách cấp xã 7877

4.2.4 Hoàn thiện công tác công khai tài chính ngân sách cấp xã 7978

4.2.5 Hoàn thiện công tác thanh kiểm tra trong quản lý chi ngân sách cấp xã 8079

4.2.6 Hoàn thiện công tác tổ chức trong quản lý chi ngân sách cấp xã 8180 4.2.7 Một số kiến nghị với cơ quan cấp trên (trung ương và thành phố) 8382

4.3 Điều kiện thực hiện các giải pháp 8584

KẾT LUẬN 8685

TÀI LIỆU THAM KHẢO 8786

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 BHXH Bảo hiểm xã hội

2 BHYT Bảo hiểm y tế

DANH MỤC CÁC BẢNG

1 Bảng 3.1 Tổng hợp thu, chi NSX trên địa bàn huyện Quốc

2 Bảng 3.2 Chi tiết thu, chi NSX trên địa bàn huyện Quốc Oai

3 Bảng 3.3 Cơ cấu chi NSCX trên địa bàn huyện Quốc Oai giai

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu

Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã hay xã) là nơi diễn ra cuộc sống hàng ngày của nhân dân, là nơi chính quyền, các đoàn thể tổ chức cuộc sống, hoạt động và các phong trào của cộng đồng dân cư để nhân dân thực

hiện quyền làm chủ của chính mình Chính quyền cấp xã là chính quyền cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền nhà nước, là chính quyền cấp cơ sở, gần và sát dân nhất nên có thể nắm rõ được các vấn đề bức thiết với họ1

Đây

là nơi thể hiện rõ nhất mối quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân và tổ chức hành động, triển khai đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống

Để thực hiện nhiệm vụ của mình, chính quyền cấp xã sử dụng nhiều công cụ khác nhau, trong đó có công cụ tài chính Và NSX là công cụ tài chính quan trọng, là phương tiện vật chất đảm bảo cho sự hoạt động và thực hiện chức năng nhiệm vụ của chính quyền xã

Chính vì xã có vai trò, vị trí hết sức quan trọng nên việc xây dựng chính quyền cấp xã trong sạch, vững mạnh nói chung và quản lý thu - chi NSCX nói riêng, đặc biệt là quản lý chi NSCX công khai, minh bạch là một yêu cầu khách quan

Thực tiễn quản lý chi NSCX ở huyện Quốc Oai những năm gần đây còn những hạn chế trong quản lý điều hành Vì vậy việc nghiên cứu thực tiễn công tác quản lý chi NSCX ở huyện Quốc Oai để chỉ ra những tồn tại thiếu sót, thấy rõ những vấn đề bức xúc trong công tác quản lý cần giải quyết Liệu rằng công tác quản lý đã tốt chưa, linh hoạt và chặt chẽ chưa? Trước những yêu cầu đó và với những kiến thức đã được trang bị trong thời gian học tập tại trường Đại học kinh tế - Đai học Quốc gia Hà Nội, tôi chọn nghiên cứu đề tài

"Quản lý chi ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Quốc Oai, Hà Nội” với hy vọng phần nào giúp cho quản lý chi NSCX của huyện Quốc Oai hoàn thiện hơn đáp ứng được yêu cầu phát triển của địa phương trong tình hình mới

1

02/5/2015)

Câu hỏi nghiên cứu của luận văn: Những bất cập trong quản lý chi

ngân sách nhà nước cấp xã ở huyện Quốc Oai là gì? Chính quyền huyện Quốc Oai cần phải làm gì và làm như thế nào để hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã?

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

*Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu thực tế quản lý chi NSCX trên địa bàn huyện Quốc Oai trong những năm vừa quagiai đoạn 2011-2014, phân tích tồn tại và nguyên nhân, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSCX trên địa bàn huyện Quốc Oai trong thời gian tới

*Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý chi NSCX;

- Phân tích thực trạng quản lý chi NSCX trên địa bàn huyện Quốc Oai trong những năm vừa quagiai đoạn 2011-2014;

- Đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSCX trên địa bàn huyện Quốc Oai trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã với tư cách là công cụ thực hiện các chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn xã Để thực hiện các chức năng đó, chi ngân sách nhà nước phải tiết kiệm, hiệu quả

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung:

+ Đề tài nghiên cứu công tác quản lý chi NSCX ở Quốc Oai;

+ Những kết quả, thuận lợi, khó khăn và hạn chế trong quá trình công tác quản lý chi NSCX;

+ Các giải pháp giúp công tác quản lý chi NSCX tốt hơn

- Về không gian: Đề tài nghiên cứu trên phạm vi địa bàn huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội

- Về thời gian: Đề tài tổng hợp, phân tích, đánh giá số liệu nghiên cứu trong khoảng thời gian 4 năm (2011 - 2014)

Tham gia quản lý chi NSCX gồm nhiều chủ thể nhưng chủ yếu nhất là

Sở Tài chính ở cấp tỉnh; Phòng Tài chính - Kế hoạch ở cấp huyện; HĐND, chủ tịch UBND, kế toán, thủ quỹ ở xã; Kho bạc nhà nước cấp huyện Ngoài các thành phần này thì còn có rất nhiều chủ thể khác như vai trò giám sát của nhân dân, Ủy ban Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể ở xã; HĐND, chủ tịch UBND cấp huyện,… Tuy nhiên, trong các chủ thể chủ yếu tham gia vào quản

lý chi NSCX, chủ thể vừa có tính chất quản lý rộng vừa sát sao với NSCX là Phòng Tài chính - Kế hoạch ở cấp huyện Trong phạm vi đề tài, tác giả xin giới hạn phạm vi nghiên cứu chủ thể quản lý chi NSCX là Phòng Tài chính -

Kế hoạch huyện Quốc Oai và có mở rộng một vài khía cạnh liên quan các chủ thể khác như: HĐND, chủ tịch UBND, kế toán và các đoàn thể, nhân dân ở cấp xã của huyện Quốc Oai,…

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Luận văn đã tổng kết cơ sở lý luận về NSCX và quản lý chi NSCX Lý giải, phân tích thực trạng, những tồn tại và nguyên nhân của công tác quản chi NSCX trong những năm gần đây ở Quốc Oai Trên cơ sở đó nêu ra những giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSCX trên địa bàn huyện Quốc Oai

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận về quản lý chi ngân sách cấp xã và liên hệ thực tiễn về quản lý chi ngân sách cấp xã Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng công tác quản lý chi ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Quốc Oai, Hà Nội giai đoạn 2011-2014

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Quốc Oai, Hà Nội

Chương 1:

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CẤP XÃ

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Qua thời gian nghiên cứu tại Đại học Quốc gia Hà Nội cũng như qua tìm hiểu thì chưa có luận văn thạc sỹ ngành Quản lý kinh tế nào nghiên cứu

về Quản lý chi NSCX trên địa bàn huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội Tuy nhiên cũng có một vài đề tài nghiên cứu về quản lý NSCX nói chung như:

- Vũ Hoàng Long (2015): “Quản lý chi ngân sách xã ở huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh”, luận văn thạc sỹ Quản lý kinh tế, Trường Đại học kinh tế - Đại

học quốc gia Hà Nội Luận văn đã đưa ra những khái niệm chung về quản lý NSCX Trong phần lý luận về nội dung quản lý dự toán NSX, luận văn đi theo hướng quản lý qua các khâu lập dự toán (dự toán cấp huyện rồi đến cấp xã), chấp hành dự toán, quyết toán Luận văn cũng nêu ra kinh nghiệm và bài học rút ra từ một số địa phương trên địa bàn tỉnh Qua nghiên cứu địa phương mình luận văn đưa ra một số giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý NSCX trên địa bàn

- Hoàng Xuân Đẹp (2015): “Quản lý thu chi ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Xín Mần tỉnh Hà Giang”, luận văn thạc sỹ Quản lý kinh tế,

Trường Đại học kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội Luận văn nghiên cứu hoạt động quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn một huyện cụ thể; chỉ ra những thành tựu, hạn chế trong lĩnh vực này nhằm đưa ra các giải pháp hoàn thiện quản lý thu chi ngân sách nhà nước ở huyện này

- Nguyễn Phùng Lưu (2014): “Quản lý chi ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Thạch Hà, Tỉnh Hà Tĩnh: Thực trạng và giải pháp”, luận văn thạc

sỹ Quản lý kinh tế, Trường Đại học kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội Luận văn đã đưa ra những lý luận về quản lý NSCX trong đó có quản lý chi NSCX,

bao gồm: khái niệm, đặc điểm, vai trò NSCX; nội dung quản lý NSCX; tiêu chí đánh giá quản lý chi ngân sách Tại địa bàn nghiên cứu thì luận văn giới hạn về chủ thể tham gia quản lý NSCX chủ yếu là bộ máy cán bộ tại địa bàn

xã như chủ tịch UBND xã, kế toán, thủ quỹ Đây là những con người trực tiếp thừa hành và tham gia vào khâu quyết định quản lý NSCX Trên cơ sở nghiên cứu, luận văn cũng đưa ra những kiến nghị về giải pháp

- Nguyễn Thu Yến (2014): “Quản lý tài chính cấp xã ở Hà Tĩnh” luận văn thạc sỹ Quản lý kinh tế, Trường Đại học kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận về quản lý ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn tỉnh, luận văn phân tích thực trạng quản lý ngân sách nhà nước cấp xã ở Hà Tĩnh; chỉ ra những ưu nhược điểm và nguyên nhân Trên cơ sở

đó, luận văn đưa ra các giải pháp khuyến nghị nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước cấp xã ở Hà Tĩnh trong thời gian tới

- Nguyễn Hữu Khánh (2014): “Ngân sách xã trong phân cấp quản lý chi ngân sách nhà nước: Nghiên cứu tại xã Hoàng Diệu, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương”, Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp

Việt Nam đăng trên Tạp chí khoa học và phát triển, tập 12, số 6 ngày 01/9/2014 Bài viết nghiên cứu về phân cấp, đặt ngân sách xã trong hệ thống ngân sách nhà nước Bài viết cũng đã chỉ ra sự biến động trong thu chi ngân sách xã; tâm lý nghi ngờ của người dân về sự chi tiêu hợp lý, thái độ thờ ơ không quan tâm của một bộ phận người dân gây khó khăn trong khâu huy động nguồn đóng góp của nhân dân

- Nguyễn Quốc Chiến (2012): “Quản lý chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Lâm Đồng”,

Luận văn thạc sỹ, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội Luận

văn đã hệ thống hóa những vấn đề về lý luận; phân tích thực trạng của công tác quản lý chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước ở Lâm Đồng (từ việc quản lý nguồn vốn, mở tài khoản cấp phát thanh toán vốn cho chủ đầu tư, nhận thủ tục, hồ sơ tài liệu, chứng từ thanh toán của chủ đầu tư, kiểm tra, kiểm soát, chuyển tiền cho đơn vị thụ hưởng, đến kế

toán, quyết toán vốn đầu tư hàng năm và khi dự án, công trình hoàn thành được phê duyệt quyết toán, tất toán tài khoản cấp phát thanh toán vốn của chủ đầu tư tại Kho bạc Nhà nước) Từ đó, luận văn đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Lâm Đồng trong thời gian tới

- Luận văn thạc sỹ “Quản lý đầu tư công trên địa bàn tỉnh Bình Định”

của Nguyễn Thanh Minh, năm 2011 Luận văn đã bàn đến hoạt động quản lý một bộ phận chi ngân sách nhà nước cấp tỉnh rất quan trọng dành cho các công trình kinh tế - văn hóa - xã hội của tỉnh Bình Định Điều mà luận văn này rất quan tâm là hiệu quả sử dụng nguồn vốn này và phân tích khá rõ bằng việc đánh giá hệ số ICOR

- Nguyễn Ngọc Hải (năm 2008): “Hoàn thiện cơ chế chi ngân sách nhà nước cho việc cung ứng hàng hóa công cộng ở Việt Nam”, luận án tiến sĩ

Xuất phát từ vai trò nhà nước trong cung ứng hàng hóa công cộng nên việc chi ngân sách nhà nước cho lĩnh vực này là tất yếu Tuy nhiên, trong cơ chế thị trường, việc cung ứng hàng hóa công cộng vừa phải xuất phát từ vai trò nhà nước trong khắc phục khuyết tật thị trường, vừa phải tính đến yêu cầu của các quy luật thị trường Trên cơ sở phân tích thực trạng cơ chế chi ngân sách nhà nước cho cung ứng hàng hóa công cộng ở Việt Nam, tác giả luận án đã chỉ ra những bất cập của cơ chế chi ngân sách nhà nước ở Việt Nam Từ đó, tác giả luận án trình bày những giải pháp nhằm quản lý chi ngân sách nhà nước cho lĩnh vực này thật sự hiệu quả: hoàn thiện cơ chế chi, hoạt động kiểm tra, kiểm soát

- Nguyễn Ngọc Thao (2007): “Phát huy vai trò của ngân sách nhà nước - góp phần phát triển kinh tế Việt Nam”, luận án tiến sỹ Luận án đã làm

rõ vai trò của ngân sách nhà nước trong phát triển kinh tế - xã hội; phân tích làm rõ thực trạng vai trò của ngân sách nhà nước ở Việt Nam trong phát triển kinh tế - xã hội, chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân Trên cơ sở

đó, tác giả luận án đề xuất đổi mới trong việc gắn kết NSNN với đổi mới cơ

chế quản lý kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa

- Nguyễn Hữu Hiệp (2005): “Nâng cao hiệu quả phối hợp thu ngân sách nhà nước giữa các cơ quan thuế - hải quan - kho bạc nhà nước” Đây là

bài báo của đăng trên tạp chí Quản lý ngân quỹ quốc gia số 33- 2005 Bài báo bàn về sự cần thiết phải phối hợp giữa 3 cơ quan thuế, hải quan và kho bạc nhà nước trong thu ngân sách nhà nước Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp giữa 3 cơ quan này trong thời gian tới

Qua các công trình khoa học đã công bố, có thể thấy rằng đã có không

ít công trình nghiên cứu về vấn đề này Điều đó cho thấy, quản lý ngân sách nhà nước các cấp (trong đó có cấp xã) là vấn đề rất quan trọng, là điều kiện thực hiện các chức năng nhà nước các cấp Các công trình khoa học đó đã đạt không ít thành tựu: làm rõ đặc điểm, vai trò của ngân sách nhà nước các cấp (xã, huyện, tỉnh); nội dung quản lý ngân sách các cấp… và vận dụng cơ sở lý luận để nghiên cứu quản lý ngân sách nhà nước ở một địa phương cụ thể Tuy nhiên, chưa có bài viết nào nêu đầy đủ về quản lý chi NSCX trên địa bàn một huyện ngoại thành Thủ đô, cụ thể là tại huyện Quốc Oai Đây là khoảng trống đòi hỏi phải nghiên cứu để tư vấn cho địa phương nhằm quản lý tốt hơn ngân sách nhà nước cấp xã

1.2 Lý luận về quản lý chi ngân sách cấp xã

Theo Luật ngân sách nhà nước số 01/2002/QH11 (Điều 4) hay gần đây

nhất là Hiến pháp năm 2013 (Điều 55) và Luật ngân sách nhà nước số

83/2015/QH13 (Điều 6) thì ngân sách nhà gồm được tổ chức thành 4 cấp:

- Ngân sách trung ương

- Ngân sách địa phương Trong ngân sách địa phương bao gồm:

+ Ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là ngân

Từ phân tích ở trên tác giả nêu ra khái niệm NSCX là một bộ phận, một

cấp ngân sách trong hệ thống 4 cấp NSNN, bao gồm toàn bộ các khoản thu,

chi của nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và

được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ

của chính quyền nhà nước cấp xã

“Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý

lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn

lực, các thời cơ của tổ chức để đạt được các mục tiêu đặt ra trong điều kiện

môi trường luôn biến động” (Nguyễn Đức Lợi, 2008, trang 12-13) Do vậy ta

có thể hiểu, quản lý chi NSCX là sự tác động có tổ chức, có mục đích của

Nhà nước lên các hoạt động chi nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn ngân sách

nhà nước để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội đã dự định

Quản lý chi NSCX được hiểu là quá trình nhà nước sử dụng các

phương pháp, các công cụ thích hợp nhằm hướng dẫn, điều khiển các hoạt

động chi trên địa bàn vận động, phát triển phù hợp với các quy luật khách

quan và có thể đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội đã dự định

* Đặc điểm:

Formatted: Not Highlight Formatted: Not Highlight Formatted: Not Highlight

Formatted: Font: (Default) Times New

Roman, 14 pt

Formatted: Plain Text

Là một bộ phận trong hệ thống NSNN nên NSCX cũng mang những đặc trưng chung, như:

- Về bản chất, NSCX là hệ thống các quan hệ kinh tế giữa nhà nước với các chủ thể khác, phát sinh trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền nhà nước cấp xã nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính quyền nhà nước cấp cơ sở trong khuôn khổ đã được phân công, phân cấp quản lý

- Về hình thức, quá trình vận động của quỹ NSCX cũng được nhìn nhận trên hai giác độ: quá trình huy động nguồn thu và quá trình phân phối,

sử dụng NSCX (thường gọi tắt là chi) Sự nhìn nhận về hình thức của NSCX còn được thể hiện thông qua chu trình với các khâu: Lập, chấp hành, quyết toán NSX mà chính quyền cơ sở ở mọi nơi đều phải tuân thủ

Một điểm khác biệt giữa NSCX với các cấp ngân sách khác trong hệ thống NSNN, đó là: NSCX vừa là một cấp ngân sách vừa là đơn vị dự toán NSCX là cấp ngân sách cuối cùng, dưới cấp đó không có đơn vị dự toán độc lập Chính quyền cấp xã vừa đồng thời thực hiện nhiệm vụ thu, phân bổ ngân sách lại vừa thụ hưởng kết quả, sử dụng ngân sách được phân bổ Chính đặc điểm này khiến cho ngân sách cấp xã khá phức tạp, không minh bạch khi thực hiện “2 trong 1” là “vừa đá bóng vừa thổi còi”

NSCX bao gồm các khoản thu và chi nên quản lý NSCX là quản lý thu, chi NSCX Quản lý chi NSCX là hoạt động của chủ thể quản lý NSCX thông qua việc sử dụng các phương pháp, công cụ quản lý thích hợp để tác động và điều hành hoạt động chi của NSCX nhằm đạt được các mục tiêu đã định

1.2.1.4 Nhiệm vụ chi của ngân sách cấp xã

Chi NSCX gồm: chi đầu tư XDCB và chi thường xuyên HĐND cấp tỉnh quyết định phân cấp nhiệm vụ chi cho NSCX Căn cứ chế độ phân cấp quản lý kinh tế - xã hội của nhà nước, các chính sách chế độ về hoạt động của các cơ quan nhà nước, Đảng Cộng sản Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của cấp xã, khi phân cấp nhiệm vụ

chi cho NSCX, HĐND cấp tỉnh xem xét giao cho NSCX thực hiện các nhiệm

vụ chi dưới đây:

* Các khoản chi thường xuyên

Thứ nhất là chi quản lý hành chính Đó là khoản chi hoạt động của các cơ quan nhà nước, đảng, đoàn thể ở xã Nó bao gồm: Tiền lương, các khoản đóng góp theo lương cho những người làm việc trong các cơ quan nhà nước, Đảng cộng sản và các đoàn thể ở xã; Sinh hoạt phí đại biểu HĐND; Công tác phí; Chi

về hoạt động, văn phòng, như: chi phí điện, nước, văn phòng phẩm, phí bưu điện, điện thoại, hội nghị, chi tiếp tân, khánh tiết; Chi mua sắm, sửa chữa thường xuyên trụ sở, phương tiện làm việc; Chi khác theo chế độ quy định

Thứ hai là chi cho công tác dân quân tự vệ, trật tự an toàn xã hội thuộc nhiệm vụ chi của NSCX, như: Chi huấn luyện dân quân tự vệ, các khoản phụ cấp huy động dân quân tự vệ và các khoản chi khác về dân quân tự vệ; Chi thực hiện việc đăng ký nghĩa vụ quân sự, công tác nghĩa vụ quân sự khác; Chi tuyên truyền, vận động và tổ chức phong trào bảo vệ an ninh, trật tự an toàn

xã hội trên địa bàn xã; Các khoản chi khác

Thứ ba là chi cho công tác xã hội và hoạt động văn hoá, thông tin, thể dục thể thao do xã quản lý

Thứ tư là chi sự nghiệp giáo dục: Hỗ trợ các lớp bổ túc văn hoá, trợ cấp nhà trẻ, lớp mẫu giáo, kể cả trợ cấp cho giáo viên mẫu giáo và cô nuôi dạy trẻ

do xã, thị trấn quản lý (đối với phường do ngân sách cấp trên chi)

Thứ năm là chi sự nghiệp y tế: Hỗ trợ chi thường xuyên và mua sắm các khoản trang thiết bị phục vụ cho khám chữa bệnh của trạm y tế xã Thứ sáu là chi sửa chữa, cải tạo các công trình phúc lợi, các công trình kết cấu hạ tầng do xã quản lý như: trường học, trạm y tế, nhà trẻ, lớp mẫu giáo, nhà văn hoá, thư viện, đài tưởng niệm, cơ sở thể dục thể thao, cầu, đường giao thông, công trình cấp và thoát nước công cộng, ; riêng đối với thị trấn còn có nhiệm vụ chi sửa chữa cải tạo vỉa hè, đường phố nội thị, đèn chiếu sáng, công viên, cây xanh (đối với phường do ngân sách cấp trên chi)

Hỗ trợ khuyến khích phát triển các sự nghiệp kinh tế như: khuyến

Thứ bảy là các khoản chi thường xuyên khác ở xã theo quy định của pháp luật

Căn cứ vào định mức, chế độ, tiêu chuẩn của nhà nước; HĐND cấp tỉnh quy định cụ thể mức chi thường xuyên cho từng công việc phù hợp với tình hình đặc điểm và khả năng ngân sách địa phương

* Các khoản chi đầu tư XDCB

Nó bao gồm các khoản chi đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn theo phân cấp của cấp tỉnh hay từ nguồn huy động đóng góp của các tổ chức, cá nhân cho từng dự án

do HĐND cấp xã quyết định đưa vào NSX quản lý và các khoản chi đầu tư phát triển khác theo quy định của pháp luật.2

1.2.1.5 Yêu cầu của quản lý chi NSCX

Để phát huy vai trò của NSCX trong quá trình phát triển kinh tế xã hội, việc quản lý chi NSCX cần phải đáp ứng được các yêu cầu sau:

Thứ nhất: Quản lý chi NSCX phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và toàn diện ở tất cả các khâu, từ khâu lập dự toán, chấp hành đến

quyết toán NSCX Việc lập dự toán NSCX cần thể hiện đầy đủ các quan điểm chủ yếu của chính sách tài chính quốc gia như: cơ cấu động viên các nguồn thu, bố trí các nội dung chi, Trong khâu chấp hành dự toán NSX cơ bản cần phải lập kế hoạch thu, chi quý trong đó chia ra các tháng để tổ chức thực hiện tốt, đồng thời kiểm soát chặt chẽ thu, chi NSX trong từng tháng, quý Trong khâu quyết toán NSX phải kiểm tra chặt chẽ các báo cáo thu, chi NSX tháng, quý, đặc biệt là các báo cáo quyết toán thu, chi NSX năm Như vậy trong một năm ngân sách phải quản lý tốt đồng thời cả ba khâu, đó là: chấp hành NSX của chu trình ngân sách năm hiện tại, quyết toán NSX của chu trình ngân sách năm trước, và lập dự toán NSX cho chu trình ngân sách năm tiếp theo, và cứ lặp đi, lặp lại như vậy

2

Thông tư 60/2003/TT-BTC

Thứ hai: Quản lý chi NSCX cần phát huy được tính dân chủ, công khai theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Tính dân

chủ thể hiện ở việc người dân cũng được tham gia quản lý Nhân dân được bàn và quyết định trực tiếp một số vấn đề sau: chủ trương và mức đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng và các công trình phúc lợi công cộng (điện, đường, trường, trạm, các công trình văn hoá, thể thao, ) Đồng thời nhân dân được kiểm tra, giám sát các hoạt động của HĐND và UBND cấp xã Tính công khai thể hiện: mọi hoạt động thu, chi NSCX cần rõ ràng minh bạch, công khai cho nhân dân biết Các nghị quyết của HĐND, quyết định của UBND cấp xã và của cấp trên liên quan đến địa phương, dự toán và quyết toán NSX hàng năm, dự toán và quyết toán thu, chi các quỹ, dự án, các khoản huy động đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi công cộng của xã và kết quả thực hiện các chương trình dự án do nhà nước, các tổ chức, cá nhân đầu tư, tài trợ trực tiếp cho xã, kết quả thanh kiểm tra, giải quyết các vụ việc tiêu cực tham nhũng của cán bộ xã, Tất cả phải được công khai cho nhân dân biết

Thứ ba: Quản lý chi NSCX cần tuân thủ theo pháp luật: trước hết

phải thực hiện đúng theo Luật NSNN, theo quy định chung của nhà nước, theo các Nghị định của Chính phủ, các Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính Các khoản thu phải thu đúng, thu đủ, tránh thất thu theo quy định của pháp luật, chi NSX phải đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu quy định của nhà nước Thu chi NSX phải được hạch toán đầy đủ vào NSNN qua KBNN, tránh hiện tượng phép vua thua lệ làng, thu để ngoài ngân sách, tự đặt ra các khoản thu trái quy định, chi tiêu tuỳ tiện, gây lãng phí, thất thoát NSX

Thứ tư: Quản lý chi NSCX phải khoa học, tiên tiến

Công tác quản lý NSCX phải ngày càng được củng cố và hoàn thiện dựa trên những phương thức quản lý khoa học, tiên tiến phù hợp với điều kiện phát triển của từng giai đoạn Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, việc ứng dụng những thành tựu khoa học công nghệ tin học vào quản lý NSCX một

cách đồng bộ là một yêu cầu cấp thiết, tránh tình trạng tụt hậu của công tác quản lý NSCX so với khu vực quản lý nhà nước nói chung

1.2.2 Nội dung quản lý chi ngân sách cấp xã

1.2.2.1 Quản lý lập dự toán chi ngân sách cấp xã

Hàng năm, trên cơ sở hướng dẫn của UBND cấp trên, UBND cấp xã lập dự toán thu, chi ngân sách năm sau trình HĐND cùng cấp quyết định

Căn cứ lập dự toán thu, chi NSCX:

- Các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, trật tự an toàn xã hội của xã;

- Chính sách, chế độ thu NSNN, cơ chế phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi NSCX và tỷ lệ phân chia nguồn thu do HĐND cấp tỉnh quy định;

- Chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính và HĐND cấp tỉnh quy định;

- Số kiểm tra về dự toán NSX do UBND cấp huyện thông báo;

- Tình hình thực hiện dự toán NSX năm hiện hành và các năm trước

- Dự báo những xu hướng và vấn đề có tác động đến NSX năm kế hoạch

Trình tự lập dự toán thu, chi NSCX:

a) Kế toán NSX phối hợp với cơ quan thuế hoặc đội thu thuế xã (nếu có) tính toán các khoản thu NSNN trên địa bàn (trong phạm vi phân cấp cho cấp xã quản lý)

b) Các ban, tổ chức thuộc UBND cấp xã căn cứ vào chức năng nhiệm

vụ được giao và chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi lập dự toán chi của đơn vị

tổ chức mình

c) Kế toán NSX lập dự toán thu, chi và cân đối NSX trình UBND xã báo cáo Chủ tịch và Phó Chủ tịch HĐND cùng cấp để xem xét gửi UBND cấp huyện và Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện Thời gian báo cáo dự toán NSX do UBND cấp tỉnh quy định

d) Đối với năm đầu thời kỳ ổn định ngân sách, Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện làm việc với UBND xã về cân đối thu, chi NSX thời kỳ ổn

định mới theo khả năng bố trí cân đối chung của ngân sách địa phương Đối với các năm tiếp theo của thời kỳ ổn định, Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện chỉ tổ chức làm việc với UBND xã về dự toán thu, chi ngân sách khi UBND xã có yêu cầu

Quyết định dự toán thu, chi NSCX:

Sau khi nhận được quyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách của UBND cấp huyện, UBND xã hoàn chỉnh dự toán NSX và phương án phân bổ NSX trình HĐND cùng cấp quyết định Sau khi dự toán NSX được HĐND xã quyết định, UBND xã báo cáo UBND cấp huyện, Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện, đồng thời thông báo công khai dự toán NSX cho nhân dân biết theo chế độ công khai tài chính về NSNN

Điều chỉnh dự toán thu, chi NSCX hàng năm (nếu có):

Trong các trường hợp có yêu cầu của UBND cấp trên để đảm bảo phù hợp với định hướng chung hoặc có biến động lớn về nguồn thu và nhiệm vụ chi, UBND xã tiến hành lập dự toán điều chỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định

và báo cáo UBND cấp huyện

1.2.2.2 Quản lý chấp hành chi ngân sách cấp xã

Căn cứ dự toán NSX và phương án phân bổ NSX cả năm đã được HĐND xã quyết định, UBND xã phân bổ chi tiết dự toán chi NSX theo Mục lục NSNN gửi Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch để làm căn cứ thanh toán và kiểm soát chi

Căn cứ vào dự toán cả năm và khả năng thu, nhu cầu chi của từng quý, UBND xã lập dự toán thu, chi quý (có chia ra tháng) gửi Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch Đối với những xã có các nguồn thu chủ yếu theo mùa vụ, UBND xã đề nghị cơ quan tài chính cấp trên thực hiện tiến độ cấp số bổ sung cân đối trong dự toán đã được giao (nếu có) cho phù hợp để điều hành chi theo tiến độ công việc Chủ tịch UBND xã (hoặc người được uỷ quyền) là chủ tài khoản thu, chi NSX

Xã có quỹ tiền mặt tại xã để thanh toán các khoản chi có giá trị nhỏ Định mức tồn quỹ tiền mặt tại xã do Kho bạc Nhà nước huyện quy định cho

khăn, chưa thể thực hiện việc nộp trực tiếp các khoản thu của NSCX vào Kho bạc Nhà nước, định mức tồn quỹ tiền mặt được quy định ở mức phù hợp

Tổ chức thực hiện nhiệm vụ chi ngân sách:

Trách nhiệm của các cơ quan và cá nhân trong việc quản lý chi NSCX:

- Chấp hành đúng quy định của pháp luật về kế toán, thống kê và quyết toán sử dụng kinh phí với Kế toán ngân sách xã và công khai kết quả thu, chi tài chính của tổ chức, đơn vị

Kế toán ngân sách xã:

- Thẩm tra nhu cầu sử dụng kinh phí của các tổ chức, đơn vị

- Bố trí nguồn theo dự toán năm và dự toán quý để đáp ứng nhu cầu chi, trường hợp nhu cầu chi lớn hơn thu trong quý cần có biện pháp đề nghị cấp trên tăng tiến độ cấp bổ sung hoặc tạm thời sắp xếp lại nhu cầu chi phù hợp với nguồn thu, theo nguyên tắc đảm bảo chi lương, có tính chất lương đầy đủ, kịp thời

- Kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi ngân sách, sử dụng tài sản của các tổ chức, đơn vị sử dụng ngân sách, phát hiện và báo cáo đề xuất kịp thời Chủ tịch UBND xã về những vi phạm chế độ, tiêu chuẩn, định mức để có biện pháp đảm bảo thực hiện mục tiêu và tiến độ quy định

Chủ tịch UBND xã hoặc người được uỷ quyền quyết định chi:

Việc quyết định chi phải theo đúng chế độ, tiêu chuẩn và mức chi trong phạm vi dự toán được phê duyệt và người ra quyết định chi phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình, nếu chi sai phải bồi hoàn cho công quỹ và tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm còn bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự

Việc thực hiện chi phải bảo đảm các điều kiện:

- Đã được ghi trong dự toán được giao, trừ trường hợp dự toán và phân

bổ dự toán chưa được cấp có thẩm quyền quyết định và chi từ nguồn tăng thu, nguồn dự phòng ngân sách;

- Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức quy định;

- Được Chủ tịch UBND xã hoặc người được uỷ quyền quyết định chi Căn cứ vào dự toán chi cả năm, dự toán quý có chia tháng và tiến độ công việc, Kế toán ngân sách xã làm thủ tục chi trình Chủ tịch UBND xã hoặc người được uỷ quyền quyết định gửi Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch và kèm theo các tài liệu cần thiết theo quy định của pháp luật Việc thanh toán các khoản chi của NSCX bằng Lệnh chi NSX Trên Lệnh chi NSX phải ghi cụ thể, đầy đủ chương, loại, khoản, mục, tiểu mục theo quy định của Mục lục NSNN, kèm theo Bảng kê chứng từ chi; đối với các khoản chi lớn phải kèm theo tài liệu chứng minh Trường hợp thanh toán một lần có nhiều chương, thì lập thêm Bảng kê chi, chi tiết theo Mục lục NSNN, trên Bảng kê ghi rõ số hiệu, ngày tháng của Lệnh chi NSX, đồng thời trên Lệnh chi NSX phải ghi rõ

số hiệu của Bảng kê, tổng số tiền

Trường hợp thanh toán bằng tiền mặt, sử dụng Lệnh chi NSX bằng tiền mặt Kho bạc Nhà nước kiểm tra, nếu đủ điều kiện thì thực hiện thanh toán cho khách hàng hoặc người được sử dụng

Trong những trường hợp thật cần thiết, như tạm ứng công tác phí, ứng tiền trước cho khách hàng, cho nhà thầu theo hợp đồng, chuẩn bị hội nghị, tiếp khách, mua sắm nhỏ, được tạm ứng để chi Trong trường hợp này, trên Lệnh chi NSX chỉ ghi tổng số tiền cần tạm ứng Khi thanh toán tạm ứng phải

có đủ chứng từ hợp lệ, Kế toán ngân sách xã phải lập Bảng kê chứng từ chi và Giấy đề nghị thanh toán tạm ứng gửi Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch làm thủ tục chuyển tạm ứng sang thực chi ngân sách

Các khoản thanh toán NSCX qua Kho bạc Nhà nước cho các đối tượng

có tài khoản giao dịch ở Kho bạc Nhà nước hoặc ở ngân hàng phải được thực hiện bằng hình thức chuyển khoản (trừ trường hợp khoản chi nhỏ có thể thanh

toán bằng tiền mặt) Khi thanh toán bằng chuyển khoản, sử dụng Lệnh chi NSX bằng chuyển khoản

Đối với các khoản chi từ các nguồn thu được giữ lại tại xã, Kế toán ngân sáchxã phối hợp với Kho bạc Nhà nước định kỳ làm thủ tục hạch toán thu, hạch toán chi vào NSX; khi làm thủ tục hạch toán thu, hạch toán chi phải kèm theo Bảng kê chứng từ thu và Bảng kê chứng từ chi theo đúng chế độ quy định

Chi thường xuyên:

Ưu tiên chi trả tiền lương, các khoản phụ cấp cho cán bộ công chức xã, nghiêm cấm việc nợ lương và các khoản phụ cấp

Các khoản chi thường xuyên khác phải căn cứ vào dự toán năm, khối lượng thực hiện công việc, khả năng của NSX tại thời điểm chi để thực hiện chi cho phù hợp

Chi đầu tư XDCB:

Việc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản của NSX phải thực hiện đầy

đủ theo quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư và xây dựng cơ bản và phân cấp của tỉnh; việc cấp phát thanh toán, quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản của NSX thực hiện theo quy định của Bộ Tài chính

Đối với dự án đầu tư bằng nguồn đóng góp theo nguyên tắc tự nguyện, ngoài các quy định chung cần phải bảo đảm:

- Mở sổ sách theo dõi và phản ánh kịp thời mọi khoản đóng góp bằng tiền, ngày công lao động, hiện vật của nhân dân

- Quá trình thi công, nghiệm thu và thanh toán phải có sự giám sát của Ban giám sát dự án do nhân dân cử

- Kết quả đầu tư và quyết toán dự án phải được thông báo công khai cho nhân dân biết

Thực hiện nhiệm vụ xây dựng cơ bản phải đảm bảo đúng dự toán, nguồn tài chính theo chế độ quy định, nghiêm cấm việc nợ xây dựng cơ bản, chiếm dụng vốn dưới mọi hình thức

Kiểm tra, giám sát hoạt động NSCX:

HĐND xã giám sát việc thực hiện thu, chi NSX

Các cơ quan tài chính cấp trên thường xuyên kiểm tra, hướng dẫn công tác quản lý NSX

1.2.2.3 Quản lý quyết toán chi ngân sách cấp xã

Kế toán ngân sáchxã có trách nhiệm thực hiện công tác hạch toán kế toán và quyết toán NSX theo Mục lục NSNN và chế độ kế toán NSX hiện hành; thực hiện chế độ báo cáo kế toán và quyết toán theo quy định Kho bạc Nhà nước nơi giao dịch thực hiện công tác kế toán thu, chi quỹ NSX theo quy định; định kỳ hàng tháng, quý báo cáo tình hình thực hiện thu, chi NSX, tồn quỹ NSX gửi UBND xã; và báo cáo đột xuất khác theo yêu cầu của UBND xã

Thời gian chỉnh lý quyết toán NSX hết ngày 31 tháng 01 năm sau

Để thực hiện công tác khoá sổ và quyết toán hàng năm, Kế toán ngân sách xã thực hiện các việc sau đây:

Ngay trong tháng 12 phải rà soát tất cả các khoản thu, chi theo dự toán,

có biện pháp thu đầy đủ các khoản phải thu vào ngân sách và giải quyết kịp thời các nhu cầu chi theo dự toán Trường hợp có khả năng hụt thu phải chủ động có phương án sắp xếp lại các khoản chi để đảm bảo cân đối NSX Phối hợp với Kho bạc Nhà nước huyện nơi giao dịch đối chiếu tất cả các khoản thu, chi NSX trong năm, bảo đảm hạch toán đầy đủ, chính xác các khoản thu, chi theo Mục lục NSNN, kiểm tra lại số thu được phân chia giữa các cấp ngân sách theo tỉ lệ quy định

Đối với các khoản tạm thu, tạm giữ, tạm vay (nếu có) phải xem xét xử

lý hoặc hoàn trả, trường hợp chưa xử lý được, thì phải làm thủ tục chuyển sang năm sau

Các khoản thu, chi phát sinh vào thời điểm cuối năm được thực hiện theo nguyên tắc sau: Các khoản thu phải nộp chậm nhất trước cuối giờ làm việc ngày 31/12, nếu nộp sau thời hạn trên phải hạch toán vào thu ngân sách năm sau Nhiệm vụ chi được bố trí trong dự toán ngân sách năm, chỉ được chi trong niên độ ngân sách năm đó, các khoản chi có trong dự toán đến hết 31/12 chưa thực hiện được không được chuyển sang năm sau chi tiếp, trừ trường

hợp cần thiết phải chi nhưng chưa chi được, phải được UBND xã quyết định cho chi tiếp, khi đó hạch toán và quyết toán như sau: nếu thực hiện trong thời gian chỉnh lý quyết toán thì dùng tồn quỹ năm trước để chi và quyết toán vào ngân sách năm trước; nếu được quyết định thực hiện trong năm sau, thì làm thủ tục chuyển nguồn sang năm sau để chi tiếp và thực hiện quyết toán vào chi ngân sách năm sau

Kế toán ngân sách xã lập báo cáo quyết toán thu, chi NSX hàng năm trình UBND xã xem xét để trình HĐND xã phê chuẩn, đồng thời gửi Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện để tổng hợp Thời gian gửi báo cáo quyết toán năm cho Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện do UBND thành phố quy định Quyết toán chi NSX không được lớn hơn quyết toán thu NSX Kết dư NSX là số chênh lệch lớn hơn giữa số thực thu và số thực chi NSX Toàn bộ kết dư năm trước (nếu có) được chuyển vào thu ngân sách năm sau

Sau khi HĐND xã phê chuẩn, báo cáo quyết toán được lập thành 05 bản để gửi cho HĐND xã, UBND xã, Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện, Kho bạc Nhà nước nơi xã giao dịch (để làm thủ tục ghi thu kết dư ngân sách), lưu Kế toán ngân sách xã và thông báo công khai nơi công cộng cho nhân dân trong xã biết

Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện có trách nhiệm thẩm định báo cáo quyết toán thu, chi NSX, trường hợp có sai sót phải báo cáo UBND huyện yêu cầu HĐND xã điều chỉnh.3

1.2.2.4 Công khai chi ngân sách cấp xã

Việc công khai chi ngân sách cấp xã tạo điều kiện cho người dân tham gia quản lý, giám sát chi ngân sách nhà nước cấp xã Điều đó sẽ góp phần quan trọng vào việc chi tiết kiệm, hiệu quả ngân sách nhà nước cấp xã, chống lãng phí, tham nhũng

1.2.2.5 Thanh kiểm tra chi ngân sách cấp xã

Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện các chế độ thu, chi và

3

Thông tư 60/2003/TT-BTC

quản lý ngân sách, quản lý tài sản của Nhà nước của chính quyền cấp xã Cụ thể:

- Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện có nhiệm vụ kiểm tra việc chấp hành thu, chi và quản lý ngân sách, quản lý tài sản nhà nước của UBND cấp

xã và cá nhân theo quy định của pháp luật

- Khi thực hiện nhiệm vụ, Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện có quyền:

+ Yêu cầu UBND cấp xã, cá nhân được kiểm tra tra xuất trình các hồ

sơ, tài liệu kèm theo;

+ Yêu cầu các cơ quan có liên quan tham gia phối hợp thực hiện thanh tra;

+ Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các

vi phạm theo quy định của pháp luật;

+ Khi tiếp nhận các kiến nghị của Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện, cơ quan có thẩm quyền phải xử lý và thông báo kết quả xử lý cho Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện

- Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện phải chịu trách nhiệm về kết luận kiểm tra của mình

- Nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Phòng Tài chính - Kế hoạch cấp huyện trong việc kiểm tra quản lý, sử dụng ngân sách và tài sản nhà nước được quy định trong văn bản riêng của Chính phủ

1.2.3 Những nhân tố ảnh hưởng tới quản lý chi ngân sách cấp xã

Quản lý chi NSCX phụ thuộc chủ yếu vào các nhân tố sau:

Nhiệm vụ về phát triển kinh tế - xã hội của cấp xã trong từng thời kỳ: Một trong những đặc điểm của chi ngân sách nhà nước là để phục vụ các hoạt động kinh tế, xã hội chung, mục tiêu là tăng trưởng và phát triển của toàn xã hội Do vậy các khoản chi ngân sách nhà nước sẽ tăng lên khi đất nước nói chung rơi vào khủng hoảng kinh tế và kinh tế địa phương trì trệ cần sự trợ giúp của chính phủ để kích thích sự tăng trưởng và ổn định nền kinh tế

Khả năng tích tụ và tích lũy của nền kinh tế: với một quốc gia nói chung, một xã nói riêng, nếu khả năng này của nền kinh tế tốt thì không những hạn chế được mức chi của ngân sách, mà còn cho thấy sự hoạt động tốt của nền kinh tế, một đồng bỏ ra có hiệu quả cho tăng trưởng và phát triển, không lãng phí

Ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên, hạn hán, động đất, dịch bệnh: Chi ngân sách nhà nước luôn đảm bảo vì lợi ích chung và đảm bảo sự công bằng cho một bộ phận những người có hoàn cảnh đặc biệt Khi trên địa phương gặp thiên tai, thì việc tăng chi tiêu để trợ cấp cho những gia đình gặp khó khăn, khắc phục hậu quả, giữ ổn định kinh tế là điều tất yếu phải làm của chi ngân sách nhà nước Và do đó, mức chi NSCX cũng sẽ tăng

Hiệu quả chi của bộ máy chi Ngân sách nhà nước cấp xã: Cũng giống như thu ngân sách nhà nước, bộ máy chi ngân sách nhà nước cấp xã đạt hiệu quả tốt sẽ tránh được tình trạng lãng phí, tham ô trong quá trình chi tiêu thì sẽ tiết kiệm được cho quốc gia một khoản chi lớn, số chi vô ích sẽ giảm đi đáng

kể.4

1.2.4 Tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện quản lý chi ngân sách xã

- Thứ nhất, mức độ phù hợp với quy định của pháp luật Chi ngân sách

nhà nước nói chung và cấp xã nói riêng trước hết phải tuân thủ Luật ngân sách Đồng thời, chi ngân sách còn phải thực hiện đúng các quy định của Quốc hội, Chính phủ, thông tư liên bộ, Bộ tài chính…

- Thứ hai, đáp ứng yêu cầu thực hiện các chức năng nhà nước cấp xã

Đây là mục tiêu quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã Vì vậy, chi đúng, tiết kiệm là cần thiết nhưng quan trọng hơn là phải đáp ứng được yêu cầu hoạt động của chính quyền cấp xã Trong lúc các nguồn thu có hạn, thực hiện tiêu chí này là thách thức không nhỏ

- Thứ ba, công khai, minh bạch chi ngân sách nhà nước cấp xã Đây là

tiêu chí quan trọng trong quản lý ngân sách nhà nước hiện đại Sự công khai,

4

minh bạch chi ngân sách nhà nước là điều kiện thực hiện kiểm tra, kiểm soát hoạt động chi ngân sách của toàn dân; tránh thất thoát, lãng phí

- Thứ tư, giải ngân, thanh quyết toán nhanh Tăng cường cải cách hành

chính trong tổ chức quản lý thu - chi ngân sách nhà nước, bảo đảm tính linh hoạt, gọn nhẹ, nhanh chóng.5

1.3 Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách cấp xã của địa phương khác

1.3.1 Thực tiễn quản lý chi ngân sách xã ở một số địa phương

*Kinh nghiệm quản lý NSCX tại huyện Ba Vì, Hà Nội

Ba Vì là một huyện có địa bàn rộng, nằm ở phía tây thành phố Hà Nội Theo như cán bộ chuyên quản NSCX huyện Ba Vìuy nhiên, trong thời gian qua, Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Ba Vì chỉ bố trí một cán bộ có thâm niên, trách nhiệm, năng động theo dõi chuyên quản NSCX để theo dõi tổng hợp chung nhất, còn các mảng liên quan bố trí phối hợp với lãnh đạo phòng, cán bộ các bộ phận khác theo dõi Thực hiện như vậy sẽ tăng cường sự nắm bắt của lãnh đạo, cán bộ bộ phận khác về NSCX, giảm số lượng cán bộ chuyên quản Cán bộ chuyên quản sẽ tổng hợp tình hình tại tất cả các xã, thị trấn từ lãnh đạo và các bộ phận khác Lãnh đạo và các bộ phận chuyên môn khác có chuyên môn khác nhau chuyên sâu sẽ theo dõi chặt chẽ hơn về tình hình địa phương so với phân công nhiều cán bộ chuyên quản NSCX, mỗi cán

bộ một vài xã Bởi bản thân mỗi cán bộ đó không thể chuyên sâu tất cả các mảng khi quản lý sẽ không nắm chặt chẽ từng mảng chuyên sâu về NSCX, trong khi lãnh đạo và các bộ phận khác thì cũng đùn đẩy trách nhiệm cho Tổ NSX

Phòng Tài chính - Kế hoạch tổng hợp quyết toán chi ngân sách toàn huyện trước và trong quá trình thẩm tra xét duyệt quyết toán ngân sách các

xã, thị trấn Như vậy sẽ đảm bảo kịp thời quyết toán với thành phố theo lịch, không phụ thuộc tiến độ thẩm tra, xét duyệt quyết toán NSX Thời gian mà cơ quan tài chính đi thẩm tra xét duyệt quyết toán NSCX thường trong tháng 4

5

Luận văn thạc sỹ Quản lý kinh tế: Quản lý ngân sách cấp xã trên địa bàn huyện Thạch Hà, Tỉnh Hà Tĩnh: Thực trạng và giải pháp của Nguyễn Phùng Lưu, Trường Đại học kinh tế - Đại học quốc gia Hà Nội, 2014

hàng năm, khi đó các xã, thị trấn đã hoàn thành chỉnh lý quyết toán, các báo cáo, hồ sơ cần thiết Trong quá trình kiểm tra (có thể đã sau quyết toán ngân sách toàn huyện) nếu phát hiện sai xót sẽ hướng dẫn các xã, thị trấn bổ sung, hoàn thiện chứng từ, hạch toán cho phù hợp Nếu cần thiết sẽ điều chỉnh quyết toán ngân sách toàn huyện và có báo cáo với Sở Tài chính

Là huyện miền núi nhưng Ba Vì thực hiện rất nghiêm túc quy định về công khai ngân sách bằng việc niêm yết công khai ngân sách trên các bảng tin tại UBND xã, thị trấn; tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh xã và tại các buổi sinh hoạt cụm dân cư Qua tuyên truyền tăng thêm tính công khai, minh bạch trong chi tiêu ngân sách và tăng lòng tin của nhân dân vào hệ thống chính quyền địa phương

*Kinh nghiệm quản lý NSCX tại huyện Phúc Thọ, Hà Nội

Việc quản lý chi NSCX được huyện Phúc Thọ quan tâm từ khâu lập

dự toán, thực hiện dự toán đến khi quyết toán ngân sách, hàng năm, thể hiện

cụ thể theo như cán bộ chuyên quản NSCX tại Phúc Thọ thì:

- Đối với công tác lập dự toán: Sau khi có hướng dẫn xây dự dự toán của Thành phố, UBND huyện giao Phòng Tài chính - Kế hoạch nghiên cứu, hướng dẫn các xã lập dự toán trên cơ sở các quy định, định mức nhiệm vụ chi Trên cơ sở hướng dẫn các xã lập dự toán, gửi phòng Tài chính - Kế hoạch thẩm định và có xem xét số liệu thực hiện, ước thực hiện năm hiện tại, sau đó huyện tiến hành xem xét thảo luận với các xã, trình HĐND huyện giao dự toán cho các xã thực hiện Khi có nhiệm vụ chi mới sẽ nghiên cứu hướng dẫn

cụ thể chi tiết để các xã thực hiện

- Đối với việc thực hiện dự toán: Hàng quý, huyện tổ chức giao ban với các xã thị trấn về công tác thu chi ngân sách Tại buổi giao ban, trên cơ sở số liệu thực hiện của quý trước, huyện đánh giá việc chi ngân sách của các xã, các xã nêu khó khăn vướng mắc, huyện tổ chức hướng dẫn các xã, nếu khó khăn vướng mắc hỏi Sở Tài chính và Sở Kế hoạch & Đầu tư để hướng dẫn các xã thực hiện chi ngân sách theo quy định Mặt khác, trong quá trình thực hiện dự toán Phòng Tài chính - Kế hoạch thường xuyên theo dõi các xã thực

hiện nhiệm vụ chi ngân sách, kịp thời gửi các văn bản hướng dẫn việc thực hiện các nhiệm vụ chi, trao đổi cởi mở, thẳng thắn với các xã để thực hiện

- Đối với công tác quyết toán ngân sách: Huyện tổ chức thẩm định quyết toán ngân sách xã theo quy định, trong đó việc quyết toán chi mục tiêu được quan tâm quyết toán Sau khi hoàn thành công tác quyết toán của toàn

bộ các xã, huyện sẽ tổ chức họp với các xã để đánh giá chung những mặt ưu, khuyết điểm của công tác chi ngân sách, để rút kinh nghiệm trong quá trình thực hiện ở các năm tiếp theo, có động viên khen thưởng các xã làm tốt, nhắc nhở các xã làm chưa tốt

1.3.2 Những bài học rút ra

- Bố trí số lượng cán bộ ít nhưng có năng lực và kinh nghiệm theo dõi NSCX ở Phòng Tài chính - Kế hoạch Đồng thời trong quá trình công tác cũng thường xuyên luân chuyển cán bộ qua các vị trí để nắm vững tất cả các nhiệm vụ của các bộ phận, tiện cho việc phối hợp trong công tác Tăng trách nhiệm theo dõi của các bộ phận phối hợp, cán bộ lãnh đạo phụ trách khác về NSCX

- Tiến hành giao ban định kỳ hàng quý, năm, nghiêm túc rút kinh nghiệm, có cơ chế khen thưởng kịp thời các xã, bộ phận và cá nhân thực hiện tốt trong quản lý chi NSX, nhắc nhở các xã, bộ phận và cá nhân thực hiện chưa tốt

- Xây dựng và ban hành các biểu mẫu phù hợp để các xã thực hiện thống nhất

- Ngoài công khai trên các bảng tin, thực hiện tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh xã và tại các buổi sinh hoạt cụm dân cư để giải thích rõ thắc mắc của người dân Từ đó, tăng lòng tin của nhân dân vào hệ thống chính quyền địa phương

- Tổng hợp quyết toán chi ngân sách toàn huyện trước và trong quá trình thẩm tra xét duyệt quyết toán ngân sách các xã, thị trấn để đảm bảo kịp thời quyết toán với thành phố theo lịch, không phụ thuộc tiến độ thẩm tra, xét duyệt quyết toán NSX Khi kiểm tra nếu phát hiện sai xót sẽ hướng dẫn các

xã, thị trấn bổ sung, hoàn thiện Sau đó điều chỉnh quyết toán ngân sách toàn huyện và có báo cáo với Sở Tài chính Kết thúc quyết toán có tổng kết, đánh giá, khen thưởng và kiểm điểm các tổ chức, cá nhân

Từ kinh nghiệm thực tế từ hai huyện Ba Vì và Phúc Thọ, Hà Nội thì huyện Quốc Oai cũng cần xem xét quản lý NSCX ở địa phương mình đã hợp

lý chưa Nghiên cứu tham khảo, vận dụng những cách quản lý hiệu quả của các địa phương kia để áp dụng vào địa phương mình nhằm quản lý hiệu quả chi NSCX trong thời gian tới

Chương 2:

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Sơ đồ 2.1: Các bước thực hiện luận văn 2.1 Phương pháp luận

Luận văn sử dụng phương pháp luận để nghiên cứu là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử đòi hỏi việc nghiên cứu quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trước hết phải kế thừa được những kết quả nghiên cứu của những người đi trước Vì vậy, tác giả luận văn đã rất cố gắng trong việc tìm hiểu những tài liệu khoa học viết về ngân sách nhà nước cấp xã và quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện Trên cơ sở kế thừa các kết quả nghiên cứu, luận văn xây dựng, hoàn thiện khung lý luận về quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Tác giả cũng rất chú ý nghiên cứu kinh nghiệm của các địa phương trong quản lý chi

Bước 2: Thu thập số liệu

và phỏng vấn ý kiến một

số cá nhân quản lý NSCX

Bước 3: Phân tích đánh giá

Bước 4: Đưa ra giải pháp và kết luận Bước 1: Tổng quan tài liệu

ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện, không chỉ để phân tích các vấn

đề ở các chương sau, mà còn để kiểm nghiệm khung khổ lý thuyết đã được xây dựng

Sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, tác giả luận văn đã xuất phát từ việc nghiên cứu phạm trù cơ bản của đề tài là quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện Trên cơ sở đó, luận văn tập trung nghiên cứu, làm rõ bản chất, nội dung, điều kiện thực hiện

sự gắn kết giữa quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện với thực hiện chức năng của nhà nước cấp cơ sở

Phương pháp luận đòi hỏi vừa đòi hỏi phải xây dựng khung khổ lý thuyết để nghiên cứu nhưng khung khổ đó cần được kiểm nghiệm bằng thực tiễn Do đó, luận văn đã nghiên cứu kinh nghiệm của một số địa phương trong thực hiện quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện theo hướng thực hiện chức năng của nhà nước cấp cơ sở để kiểm nghiệm khung khổ lý thuyết đã được xây dựng Đồng thời, việc nghiên cứu quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện trong các mối quan hệ qua lại với các quan hệ chính trị, xã hội… Các quan hệ đó luôn được xem xét trong sự vận động, biến đổi…

Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử đòi hỏi việc nghiên cứu quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã không được xuất phát từ tình cảm, nguyện vọng của tác giả, mà phải xuất từ những điều kiện khách quan và chủ quan, do các quy luật khách quan chi phối Tác giả cố gắng nghiên cứu một cách toàn diện nhưng trong đó hết sức quan tâm đến nhân tố bên trong vì nhân tố này giữ vai trò quyết định

2.2 Các phương pháp cụ thể được sử dụng để thực hiện luận văn

*Phân tích và tổng hợp

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích trong cả 4 chương Mọi vấn

đề đặt ra đều phải trả lời câu hỏi “tại sao”? Điều đó cho phép mọi vấn đề đều được hiều một cách thấu đáo, cặn kẽ Trên cơ sở đó, phương pháp tổng hợp được sử dụng để có được cái nhìn tổng thể về sự vật, hiện tượng

Ở chương 1, từ việc phân tích rất nhiều công trình khoa học, tìm ra những yếu tố hợp lý, những kết quả liên quan đến đề tài, tác giả luận văn đã

sử dụng phương pháp tổng hợp để khái quát những kết quả nghiên cứu của các công trình đó; chỉ ra những khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu

Để xây dựng khung khổ lý thuyết về quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện, phương pháp phân tích và phương pháp tổng hợp

đã được sử dụng Để hệ thống hóa lý thuyết về quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện, luận văn đã phân tích những khái niệm cơ bản: ngân sách nhà nước, quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện… rồi tổng hợp lại để đưa ra khái niệm quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện Từ khái niệm đó, tác giả luận văn tiếp tục phân tích các nhân tố ảnh hưởng và tổng hợp lại để đưa ra nội hàm và các điều kiện quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện theo hướng hoàn thiện

Phương pháp phân tích và phương pháp tổng hợp được sử dụng ở chương 3 nhằm phân tích mức độ hoàn thiện của quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện theo các nội dung lý luận đã được nghiên cứu

ở chương 1 Trên cơ sở đó, tác giả đã tổng hợp lại, đưa ra những đánh giá khái quát về những thành tựu và hạn chế của quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện Quốc Oai

Ở chương 4, cặp phương pháp này tiếp tục được sử dụng Xuất phát từ

cơ sở lý luận ở chương 1, thực trạng ở chương 3, luận văn đã tổng hợp lại để đưa ra những quan điểm và giải pháp nhằm đảm bảo quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện trong những năm tới tiếp tục được hoàn thiện

*Lô gich và lịch sử

Là phương pháp xem xét và trình bày quá trình phát triển của hoạt động phát triển kinh tế gắn với quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện theo hướng hoàn thiện theo một trình tự liên tục và nhiều mặt Sử dụng phương pháp này yêu cầu phải đảm bảo tính liên tục về thời gian, làm rõ các

điều kiện và các mối liên hệ đa dạng của quản lý chi ngân sách nhà nước cấp

xã trên địa bàn huyện theo hướng hoàn thiện với các vấn đề khác Đồng thời đặt quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện theo hướng hoàn thiện trong mối quan hệ tương tác qua lại, thúc đẩy hoặc cản trở lẫn nhau trong quá trình phát triển Bằng phương pháp này, luận văn đã trình bày bức tranh khoa học của các hoạt động quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trong những năm vừa quagiai đoạn 2011-2014

Khi trình bày các thực trạng quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện, luận văn đã chú ý đến sự vận động "logich" của các hoạt động quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện, chỉ ra xu hướng vận động có tính chất quy luật của chúng, loại bỏ các chi tiết không cơ bản Luận văn sử dụng phương pháp logic để xem xét, nghiên cứu ra các quan hệ giữa các hoạt động kinh tế với quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện dưới dạng tổng quát, nhằm chỉ ra bản chất, khuynh hướng tất yếu, quy luật vận động Phương pháp logic sử dụng các luận điểm khoa học trong

tư duy nhằm lý giải, đánh giá và rút ra những kết luận từ thực tiễn về các hoạt động kinh tế, các chính sách nhà nước liên quan tới quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã

*Trừu tượng hóa khoa học

Để sử dụng phương pháp này, tác giả luận văn đã phải loại bỏ những hiện tượng bề ngoài, những yếu tố ngẫu nhiên, những quan hệ không bản chất

để tập trung vào những yếu tố và quan hệ bản chất của các sự vật và hiện tượng, hình thành các phạm trù, quy luật, rồi sau đó vạch rõ mối liên hệ giữa bản chất và hiện tượng

Luận văn nghiên cứu quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã vừa dựa trên những nguyên lý chung mà địa phương nào cũng phải thực hiện, vừa phải tính đến đặc thù của từng địa phương Đó là mối liên hệ phổ biến được thể hiện ở các hoạt động kinh tế, các chính sách nhà nước có quan hệ chặt chẽ với quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện theo hướng hoàn thiện Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện theo hướng

hoàn thiện phải nắm được khuynh hướng vận động, biến đổi tương lai của nó, đồng thời cần nhận thức rõ, có rất nhiều nhân tố tác động theo xu thế phá vỡ tính hoàn thiện Do đó, quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện là công việc rất khó khăn, phức tạp

Bằng phương pháp trừu tượng hóa khoa học, tác giả luận văn đã bỏ qua nhiều nhân tố không quan trọng; chỉ ra những quan điểm và giải pháp quan trọng nhất cần thực hiện để quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện những năm tới thật sự hoàn thiện

*Các phương pháp nghiên cứu định lượng

Luận văn sử dụng các phương pháp này thông qua các bảng thống kê

về số lượng của hoạt động quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện, vạch ra tính quy định thuộc về bản chất quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện Luận văn sử dụng phương pháp thống kê để làm rõ thực trạng, chỉ ra các ưu nhược điểm trong quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện và đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện

2.3 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu

*Nguồn số liệu thực hiện luận văn

Nguồn dữ liệu để thực hiện luận văn: Luận văn sử dụng số liệu chính thức của huyện Quốc Oai Đồng thời, luận văn còn sử dụng các thông tin thu thập được từ các sách, báo và các trang web có tư liệu liên quan đến công trình nghiên cứu

*Phương pháp xử lý số liệu

Từ số liệu thu thập được qua các nguồn, trong quá trình nghiên cứu Luận văn, chúng tôi đã kết hợp phân tích định tính và phương thức định lượng để phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện trong mối tương quan của các yếu tố khác và

sự tác động qua lại trong quá trình thực hiện chức năng nhà nước cấp cơ sở Quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã trên địa bàn huyện được xem xét trong mối quan hệ hữu cơ, gắn bó ràng buộc của nhiều yếu tố tác động

qua lại lẫn nhau và được thực hiện trong quy luật phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong điều kiện cụ thể Phương pháp phân tích được sử dụng

để loại bỏ những số liệu không đáng tin cậy Những con số được sử dụng trong luận văn là những bằng chứng tin cậy của những kết luận mang tính định tính

Bằng phương pháp này, tác giả luận văn có thể phân tích để hệ thống hoá những vấn đề lý luận và thực tiễn, đánh giá tài liệu, quan sát, kiểm chứng

để nghiên cứu, tổng kết, phân tích, đánh giá thực trạng các vấn đề cần nghiên cứu, xác định rõ những nguyên nhân làm cơ sở đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước cấp xã

3.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội

3.1.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên

Thực hiện Nghị Quyết số 15/2008/NQ-CP của Chính phủ về mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội Từ ngày 01/08/2008, Quốc Oai là một huyện thuộc thành phố Hà Nội, cách trung tâm thành phố 20 km Là một vùng bán sơn địa, có toạ độ địa lý là 20o54' đến 21o50' kinh đông Phía Bắc giáp với huyện Thạch Thất và Phúc Thọ, phía Nam giáp với huyện Chương Mỹ, phía Đông giáp với huyện Hoài Đức, phía Tây giáp với huyện Lương Sơn tỉnh Hoà Bình

Quốc Oai có Đại lộ Thăng Long, đường Hồ Chí Minh chạy qua, cùng tỉnh lộ 421A, 421B Đây là điều kiện thuận lợi cho huyện Quốc Oai phát triển nhanh về kinh tế, sớm trở thành huyện phát triển khá của thành phố Hà Nội Huyện lỵ cách thủ đô Hà Nội 20 km về phía Tây Đây là 1 huyện có vị trí rất đặc biệt, là cửa ngõ thủ đô Hà Nội Khí hậu của huyện Quốc Oai mang tính chất khí hậu nhiệt đới gió mùa rõ rệt, mùa hạ mưa nhiều từ tháng 4 đến tháng

10 trong năm, mùa Đông mưa ít từ tháng 11 đến tháng 3, khí hậu thời tiết được coi là thuận lợi cho nhiều loại cây phát triển

Huyện Quốc Oai có:

Tổng diện tích đất tự nhiên là: 12.975,82 ha

Diện tích đất nông nghiệp: 7.876,62 ha

Diện tích đất phi nông nghiệp: 4.830,17 ha

Đất chưa sử dụng: 269,03 ha

Nhìn chung, huyện Quốc Oai có đặc điểm tự nhiên tương đối thuận lợi, ảnh hưởng rất nhiều đến đặc điểm kinh tế xã hội của vùng