Giáo trình thực tập gầm ô tô f1 trường đh công nghiệp quảng ninh

Trong chương trình đào tạo ngành Công nghệ kỹ thuật ôtô của trường Đại học công nghiệp Quảng Ninh có học phần “ Thực hành gầm ô tô 1 ” nhằm cung cấp cho sinh viên của ngành những kiến th

BỘ CÔNG THƯƠNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP QUẢNG NINH

Nguyễn Văn Hậu, Nguyễn Bá Thiện

GIÁO TRÌNH

(LƯU HÀNH NỘI BỘ)

Quảng Ninh- 2017

MỤC LỤC Contents

MỤC LỤC 1

Bài 1 : AN TOÀN 1

1.1 An toàn trong kê kích, nâng hạ 2

NHỮNG LƯU Í KHI KÍCH GẦM ÔTÔ 6

1.2 An toàn tháo lắp, bơm lốp ô tô 7

Bài 2 : QUI TRìNH THÁO LẮP VÀ PAN BỘ LY HỢP 9

2.1 Quy trình kiểm tra 9

2.2 Trình tự tháo bộ ly hợp 11

BÀI 3: KIỂM TRA BỘ LY HỢP 13

3 1 Kiểm tra, chẩn đoán, sửa chữa các cụm chi tiết 13

BÀI 4: LẮP RÁP BỘ LY HỢP 18

4 1 Trình tự lắp bộ ly hợp 18

4.2 Điều chỉnh bộ ly hợp 20

4.3 Kiểm nghiệm và đánh giá sản phẩm 22

BÀI 5: QUY TRìNH THÁO VÀ TIM PAN HỘP SỐ CHÍNH 23

5.1 Những hư hỏng chung của hộp số, nguyên nhân, hậu quả 23

5.2 Quy trình tháo hộp số 5 cấp xe HUYNDAI KM 206 25

BÀI 6: SỬA CHỮA CÁC CHI TIẾT CỦA HỘP SỐ CHÍNH 30

6.1 Phương pháp kiểm tra, sửa chữa những sai hỏng của hộp số 30

BÀI 7: LẮP RÁP VÀ ĐIỀU CHỈNH HỘP SỐ CHÍNH 37

7.1 Lắp ráp 37

7.2 Điều chỉnh 37

73 Kiểm nghiệm và đánh giá sản phẩm sau khi sửa chữavà lắp ráp hộp số 38

BÀI 8: QUY TRìNH THÁO VÀ TìM PAN HỘP SỐ PHỤ 39

8.1 Thực tập hộp số phụ và hộp phân phối 39

BÀI 9: LẮP RÁP VÀ SỬA CHỮA HỘP PHÂN PHỐI 42

9.1 Bảo dưỡng hộp số phụ, hộp phân phối 42

9.2 Lắp rỏp hộp số phụ 43

BÀi 10 : QUY TRìNH THÁO VÀ TìM PAN CẦU CHỦ ĐỘNG, CẦU DẪN HƯỚNG 44

10.1.Các dạng hư hỏng của cầu, nguyên nhân,hậu quả và phương án sửa chữa 44 10.2.Quy trình tháo cầu chủ động ôtô 45

BÀI 11: SỬA CHỮA CÁC CHI TIẾT CỦA CẦU CHỦ ĐỘNG, CẦU DẪN HƯỚNG 50

11.1 Bộ truyền lực chính 50

STT 51

11.2 Bộ vi sai 53

11.3 Bán trục 56

BÀI 12: LẮP RÁP VÀ ĐIỀU CHỈNH CẦU CHỦ ĐỘNG, CẦU DẪN HƯỚNG 58 12.1 Lắp ráp cầu chủ động 58

12.2 Lắp ráp 58

12.4 Kiểm tra cầu chủ động khi đã lắp lên xe ( Kiểm tra chính thức ) 77

BÀI 13: SỬA CHỮA MOAY Ơ, BÁN TRỤC 78

13.1 Các dạng hư hỏng moay ơ xe ô tô 78

Các dạng hƣ hỏng vũng bi moay ơ 78

13.2 Bán trục 79

BÀI 14: QUY TRìNH THÁO VÀ TIM PAN HỆ THỐNG PHANH THỦY LỰC 80 14.1 HIỆN TƢỢNG VÀ NGUYÊN NHÂN HƢ HỎNG CỦA CƠ CẤU PHANH 80

14.2 THỰC HÀNH SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG CƠ CẤU PHANH 81

14.3 THÁO LẮP CƠ CẤU PHANH 82

BÀI 15: LẮP RÁP, SỬA CHỮA CÁC BỘ PHẬN HỆ THỐNG PHANH THỦY LỰC 84

BÀI 16 : SỬA CHỮA VÀ BẢO DƢỠNG CƠ CẤU PHANH KHÍ NẫN 88

BÀI 17; LẮP RÁP, SỬA CHỮA CÁC BỘ PHẬN CỦA HỆ THỐNG PHANH KHÍ NÉN 92

BÀI 18: QUY TRìNH THÁO VÀ TìM PAN HỆ THỐNG LÁI THỦY LỰC 96

Bài 19: SỬA CHỮA CÁC CỤM CHI TIẾT HỆ THỐNG LÁI 111

BÀI 20: QUY TRìNH THÁO LẮP VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG TREO 113

THAM KHẢO 122

LỜI NÓI ĐẦU

Ô tô là một trong những phương tiện vận tải đang được người dân trong nước sử dụng tương đỡi nhiều Nhất là những năm gần đây do nhu cầu phát triển chung của xó hội

Thực tế đó có nhiều loại Ô tô được sản xuất áp dụng nhiều công nghệ mới hiện đại, nên công tác sửa chữa càng đòi hỏi người thợ phải thực sự hiểu biết về kiến thức lý thuyết cơ bản cũng như tay nghề tương đỡi vững vàng

Trong chương trình đào tạo ngành Công nghệ kỹ thuật ôtô của trường Đại học công nghiệp Quảng Ninh có học phần “ Thực hành gầm ô tô 1 ” nhằm cung cấp cho sinh viên của ngành những kiến thức, kỹ năng cơ bản trong sửa chữa Ô tô giúp cho sinh viên có nhiều cơ hội cũng như thính ứng tỡt với thị trường lao động sau khi ra trường Ngoài ra có thể làm tài liệu tham khảo cho các đồng nghiệp trong công tác giảng dạy chuyên ngành, đào tạo ngắn hạn

Để phục vụ cho nhu cầu đào tạo của nhà trường chúng tôi gồm: Thầy giá thuộc bộ môn Cơ khí động lực – Khoa Cơ khí có biên soạn tập bài giảng ““ Thực hành gầm ô

tô 1” theo chương trình đào tạo đại học theo niên chế đó được bảo vệ và chương trình chỉnh sửa dùng cho đào tạo theo tín chỉ

Tập bài giảng ““ Thực hành gầm ô tô 1” bao gồm 8 bài được quy định trong chương trình môn học Đây là tài liệu được chỉnh lý, bổ sung và sửa chữa về nội dung và hình thức trình bày sau một thời gian dài rút kinh nghiệm trong giảng dạy của tập thể giáo viên ngành Công nghệ kỹ thuật ôtô trường Đại học công nghiệp Quảng Ninh

Trong quá trình thực hiện biện soạn mặc dù đó tham khảo một sỡ các tài liệu hiện có cũng như các ý kiến đóng góp của đồng nghiệp nhưng do chưa có nhiều kinh nghiệm nên không thể tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được những ý kiến đóng góp quí báu của đọc giả để chúng tôi rút kinh nghiệm và chỉnh sửa nhằm hoàn thiện hơn tập bài giảng này

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo trong bộ môn Cơ khí động lực, các cộng tác viên là giáo viên thỉnh giảng đẫ hỗ trợ và giúp đỡ chúng tôi hoàn thành việc biên soạn tập bài giảng đúng thời hạn qui định

mmmm

Bài 1 : AN TOÀN

1.1 An toàn trong kê kích, nâng hạ

Kích ôtô là một trong các vật dụng rất cần thiết mà mỗi chiếc xe ôtô cần trang bị để có thể sử dụng trong những trường hợp sửa chữa cần thiết, nhất là khi bạn cần thay lốp

xe

Kích (hay con đội) là một thiết bị chuyên dụng, nó được dùng để hỗ trợ nâng các vật nặng, nó khá cồng kềnh mà sức người thì khó mà có thể làm được Vì thế bạn sử dụng thêm thiết bị này có thể nâng các vật có trọng lượng cỡ vài tấn, thậm chí là chục tấn, trăm tấn

Với xe ôtô, nếu không có các giàn nâng chuyên dụng như bên ngoài các trung tâm, người ta sẽ sử dụng kích hay con đội ôtô để có thể nâng và giữ cao gầm xe, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc kiểm tra, sửa chữa ôtô, nhất là việc thay lốp ôtô Ngày nay, khi mà người dùng ôtô thường sẽ trang bị 1 bộ kích hay con đội ôtô cho xe mình

để có thể sử dụng trong những trường hợp cần kiểm tra, sửa chữa Cùng Bridgestone tìm hiểu về các bước kính gầm ô tô an toàn qua bài viết dưới đây

Cách sử dụng kê kích ô tô.: Các bước kích gầm ôtô an toàn sẽ bao gồm 6

bước cụ thể như sau:

Bước 1: Xác định đúng điểm cần nâng gầm

Đầu tiên là bạn cần phải xác định được chính xác vị trí đặt kích xe ôtô Muốn làm được điểm này thì bạn nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng xe trước hoặc cũng có thể gọi cho bộ phận chăm sóc của hãng xe để được tư vấn kỹ hơn

Bước 2: chọn hướng để kích gầm

Cân nhắc việc lựa chọn hướng kích nâng xe ôtô sao cho hợp lý rồi luồn kích ô

tô vào bên trong gầm xe Cần phải đảm bảo vị trí đỡ phải trùng với điểm nâng gầm xe

đã xác định ở bước 1 bên trên

Bước 3: Nâng phần xe

Tùy theo việc bạn sử dụng loại kích xe ôtô nào sẽ có cách nâng xe khác nhau Nếu như là loại kích gầm cá sấu thủy lực thì bạn phải thêm đặt tay cầm ở đuôi kích rồi vặn hết cỡ theo chiều kim đồng hồ và sau đó nâng hạ tay cầm liên tục để nâng kích xe oto lên

Còn nếu như bạn sử dụng kéo cắt thì có thể luồn tay quay lỗ giữa thân kích theo chiều kim đồng hồ để nâng kích Nếu bạn dùng kích gầm ôtô bằng điện thì việc này lại càng đơn giản hơn, không cần dùng sức tay

Bước 4: Đưa mễ kê vào gần kích

Đưa mễ kê xuống phía dưới gầm ôtô, gần với điểm kích chính rồi điều chỉnh

mễ kê lên mức chiều cao cao nhất, sau đó bạn tiến hành khóa cố định Trường hợp sử dụng nhiều mễ kê thì bạn cần đảm bảo các mễ kê phải bằng nhau Sau đó bạn vặn tay kích ngược chiều kim đồng hồ kích chính để hạ chiều cao kích cho xe tựa chắc chắn vào chân kê

Bước 5: Kiểm tra độ vững chãi của xe

Thử xem rung nhẹ thì xe có vững chưa, để kiểm tra xem xe đã trụ chắc chưa Phải làm sao đảm bảo được xe chắc chắn để khi thực hiện sửa chữa dưới gầm xe đảm bảo an toàn

Bước 6: Hạ phần xe

Sau khi bạn sửa chữa xe xong thì nên hạ xe bằng cách bỏ các mễ kê ra trước rồi mới hạ kích từ từ tới khi xe chạm đất Cuối cùng bạn lấy con đội xe ôtô ra và tiếp theo

là gỡ các vật chặn bánh là xong

NHỮNG LƯU Ý KHI KÍCH GẦM ÔTÔ

- Khi thực hiện việc kích xe ôtô thì cần lưu ý một số điểm sau:

- Chọn loại kích gầm cho phù hợp với đúng mục đích sử dụng và tải trọng của xe ô tô

- Chọn đúng điểm đặt kích nâng và các điểm đặt mễ kê Dưới gầm ôtô sẽ có những điểm đặt kích nâng, đặt mễ kê chuyên dụng và một số điểm phù hợp để đặt cả hai

- Trước khi bạn bắt đầu sửa chữa thì cũng cần phải kiểm tra độ vững chắc của xe sau khi kích

Trên đây là một số thông tin về cách kích gầm xe ô tô đang được sử dụng phổ biến hiện nay Vì vậy, khi chọn mua kích gầm xe bạn cũng nên cân nhắc đâu là loại kích phù hợp nhu cầu sử dụng nhất cho bạn và cho xe bạn Khi bạn thực hiện việc kích gầm

xe cần thực hiện tuần tự các bước và sao cho đúng kỹ thuật cũng như làm đúng các hướng dẫn

An toàn khi sử dụng cầu nâng ô tô 2 trụ

– Chỉ người đã qua đào tạo hoặc được chỉ dẫn, có kinh nghiệm mới được phép vận hành cầu nâng

– Trước khi sử dụng để nâng xe ô tô lên cao, người điều khiển cần thực hiện chạy thử không tải trước để kiểm tra khả năng vận hành của cầu, tránh xảy ra các lỗi kỹ thuật có thể gây tai nạn cho xe cũng như mọi người xung quanh

– Không được vận hành cầu vượt quá tải trọng cho phép theo quy định từ nhà sản xuất Mỗi sản phẩm giàn nâng đều đã được ghi rõ thông số vận hành trên thành cầu, vì vậy, người điều khiển cần lưu ý về vấn đề này

– Khi đang có người ngồi trong ô tô hoặc có kỹ thuật biên đang làm việc gần khu vực cầu nâng, tuyệt đối không được vận hành cầu để đảm bảo an toàn cho con người cũng như thiết bị giàn nâng

– Trong khu vực hoạt động của cầu nâng, tránh để các thiết bị khác hoặc linh kiện trong gara hoặc tiệm sửa xe làm cản trở quá trình nâng lên, hạ xuống của cầu

– Trước khi cho ôtô tiến vào giàn nâng, cần phải dành một khoảng không đủ để ô tô xoay xở tự do mà không gặp phải trở ngại gì Đừng để đâm phải càng nâng hoặc vật chướng ngại khác, bởi điều này có thể làm hư hỏng đến xe ô tô và chất lượng của cầu -Khi đưa xe vào giữa cầu nâng cần cho xe vào từ từ và khóa chặt càng nâng lại sao cho mâm chống của càng nâng tỳ đúng điểm nâng do nhà sản xuất chỉ định Khi nâng cầu cần đảm bảo mâm chống của càng nâng đã được tỳ chặt và ô tô và nâng giàn nâng lên tới độ cao làm việc cần thiết

– Các thợ sửa chữa và bảo dưỡng xe ô tô trước khi muốn làm việc dưới gầm cầu, đòi hỏi họ phải kiểm tra các chốt an toàn đã được khóa chặt chưa trước khi xuống gầm để đảm bảo an toàn tuyệt đối

– Sau khi đã tiến hành xong công việc bảo trì, bảo dưỡng và muốn hạ cầu nâng xuống, người điều khiển cần dọn sạch các thiết bị khác trong khu vực hạ cầu nâng

– Hạ cầu nâng ô tô ở mức thấp nhất để cho xe ô tô ra khỏi cầu nâng ô tô 2 trụ

1.2 An toàn tháo lắp, bơm lốp ô tô

Thực tế cho thấy, không ít trường hợp các công nhân trong quá trình sửa chữa lốp xe gặp phải tình trạng xe rơi khỏi giá đỡ, hoặc lốp bị nổ do bơm quá áp suất cho phép gây chấn thương nặng Để tránh những trường hợp trên có thể xảy ra, các bạn cần lưu ý những quy tắc sau đây:

- Các bạn hãy sử dụng vòi bơm khí có đủ độ dài, giữ khoảng cách vừa phải giữa bạn

và lốp xe để hạn chế tối đa những chấn thương nếu như trường hợp nổ lốp không may xảy ra

- Phần đầu tiếp xúc của vòi bơm với lốp xe và người thực hiện bơm nên có khớp nối nhanh, cách này sẽ đảm bảo các khớp nối của vòi bơm không bị tắc và áp lực khí lúc

xả ra không văng vào người thực hiện bơm

- Khi bơm lốp, hãy cố định lốp xe với mặt đất bằng các dụng cụ hay thiết bị hãm

- Nên sử dụng loại bơm được trang bị đồng hồ áp suất, để có thể tránh trường hợp bơm lốp quá áp suất quy định

Bài 2 : QUI TRèNH THÁO LẮP VÀ PAN BỘ LY HỢP

2.1 Quy trình kiểm tra

- Để xác định đ-ợc h- hỏng một cách nhanh chóng, tiết kiệm đ-ợc thời gian và công sức ta tiến hành kiểm tra theo trình tự sau

2.1.1 Ly hợp bị tr-ợt

* Tham khảo:

- Nếu hành trình tự do của bàn đạp ly hợp bằng không, có nghĩa là càng cắt luôn luôn đ-ợc ấn vào và mâm ép bị ngăn cản không ép đ-ợc đĩa ly hợp vào bánh đà

- Bề mặt ly hợp bị dính dầu do chảy dầu từ phớt dầu phía tr-ớc của hộp sỡ Phải cèn thận khi kiểm tra, sửa chữa tránh dính dầu vào các chi tiết, nếu chi tiết bị dính dầu thì phải lau sạch mới đ-ợc lắp

- Nếu bề mặt ly hợp bị mòn quá giới hạn cho phép thì lực lò xo nén ly hợp hoặc

lò xo đĩa tác động lên mâm ép sẽ giảm Nếu xe chạy khi ly hợp ăn khớp không hoàn toàn, bề mặt tiếp xúc sẽ mòn do nhiệt ma sát.hệ sỡ ma sát giiam và lúc đó ly hợp bắt

đầu tr-ợt

2.1.2 Ly hợp cắt không dứt khoát

Làm sạch hoặc thay thế

Kiểm Tra Hành trình

tự do của bàn đạp

Điều chỉnh hành trình

tự do của bàn đạp

Kiểm Tra bề mặt ly hợp

Kiểm Tra phớt dầu tr-ớc của hộp số

Thay thế

Kiểm Tra lò xo ép Thay thế

Không có

Dính dầu, mòn, cháy

Mòn Nếu dính dầu

Mòn

OK

Ok

2.1.3 Ly hợp bị rung rật

Kiểm tra chiều cao bàn

đạp ly hợp

Kiểm tra hành trình tự

do của bàn đạp ly hợp

Điều chỉnh lại

Kiểm tra khí trong

đ-ờng ống dẫn dầu

Kiểm tra đ-ờng ống dẫn dầu ly hợp

Kiểm tra xilanh chính của ly hợp

Kiểm tra xilanh cắt ly hợp

Sửa chữa hoặc thay thế

Sửa chữa hoặc thay thế

Kiểm tra đĩa ly hợp Thay thế

Điều chỉnh lại

Sửa chữa hoặc thay thế

Chiều cao quá thấp

Qúa rộng

OK

OK

Chảy dầu

OK

OK

Chảy dầu

Chảy dầu

Cong vênh, mòn, hỏng

Kiểm tra các chi tiết quay và

chi tiết tr-ợt

Kiểm tra vòng bi cắt

Kiểm tra cần cắt, càng mở hoặc thanh nối

Kiểm tra vòng bi dẫn

Sửa chữa hoặc thay

thế

Thay thế

Thay thế

Sửa chữa hoặc thay thế

Chi tiết bị lỏng

OK

OK

OK

Mòn hoặc bám bẩn

Mòn

Bị dính (Thiếu mỡ)

2.1.4 Ly hợp có tiếng kêu

2.2 Trình tự tháo bộ ly hợp

* Chú ý: Tr-ớc khi tháo chúng ta cần phải :

Kiểm tra đĩa ly hợp Thay thế

Thay thế

Thay thế

Kiểm tra lò xo nén

Ly hợp hoặc lò xo đĩa

Căn chỉnh hoặc thaythế

Thay thế

Bị mòn

Bám dầu hoặc bề mặt chai cứng

Bộ giảm chấn bị vỡ

Lỏng các đinh tán

Chiều cao không giống nhau

OK

Hình 2.1

-Vệ sinh sạch sẽ các cụm chi tiết có liên quan đến bộ ly hợp

-Chuèn bị các dụng cụ tháo bộ ly hợp đầy đủ

a Tháo đẫn động điều khiển ly hợp

- Tháo xy lanh chính đên xy lanh lực

b Tháo trục các đăng và hộp sỡ ra khỏi xe

c Tháo bộ ly hợp ra khỏi độngcơ

* Tháo cụm đĩa ép ra khỏi động cơ

* Chú ý:

- Dấu của vỏ ly hợp với bánh đà

- Dấu vị trí lắp ghép, chiều lắp ghép

của các cụm chi tiết

-Dùng tuýp tháo bulông bắt vỏ ly hợp với bánh đà

- Nới lỏng đều các bu lông ra (Hình 2-1):

- Đ-a cụm đĩa ép đĩa ma sát xuỡng –

lắp trục dẫn h-ớng để giữ đĩa ma sát (Hình 2-2)

-Đ-a đĩa ma sát ra ngoài

* Tháo càng mở ly hợp ra khỏi trục sơ cấp

* Tháo chỡt hãm và đ-a vòng bi tỳ ra khỏi trục sơ cấp

* Tháo vòng bi đỡ :

-Dùng vam chuyên dùng để tháo vòng bi đỡ ra khỏi

bánh đà (Hình2-3):

Hình 2.2

Hình 2.3

BÀI 3: KIỂM TRA BỘ LY HỢP

3 1 Kiểm tra, chèn đoán, sửa chữa các cụm chi tiết

Trục bộ ly hợp

a H- hỏng, nguyên nhân, hậu quả

- Trục bị mòn nơI lắp ghép với vòng bi do tháo lắp nhiều lần

- Trục bị mòn hỏng rãnh then hoa do va đập với moayơ của tấm ma sát, gây rung rật khi đóng ly hợp

b Kiểm tra, sửa chữa

- Đầu trục nơi lắp vòng bi bị mòn, hàn đắp rồi gia công lại nh- cũ

- Kiểm tra độ mòn của rãnh then hoa bằng trục hoặc moayơ của đĩa ma sát mới

- Nếu bị mòn nhiều thì phảI thay trục mới hoặc hàn đắp rồi phay lại theo kích th-ớc của lỗ then moayơ mới

Đĩa bị động(đĩa ma sát):

a H- hỏng, nguyên nhân, hậu quả:

* H- hỏng - nguyên nhân:

- Bề mặt của tấm ma sát bị dính dầu, mỡ

- Bề mặt của tấm ma sát bị trai cứng, cháy xám, nứt vỡ do nhiệt độ cao, bị cong vênh

- Tấm ma sát bị mòn nhô đinh tán do làm việc lâu ngày

- Lò xo giảm chấn bị yếu, gãy do làm việc lâu ngày

- Lỗ then hoa moay ơ bị mòn hỏng do va đập với trục

* Hậu quả:

- Gây hiện t-ợng tr-ợt khi đóng ly hợp và khi nỡi truyền động có hiện t-ợng rung giật, các chi tiết bị mòn nhanh

b Kiểm tra và sửa chữa:

- Quan sát bề mặt của tấm ma sát nếu mòn ít,có dầu mỡ thì dùng xăng rửa sạch

rồi lấy giấy nhám đánh lại

- Gõ vào tấm ma sát để phát hiện nếu đinh tán nào bị lỏng (có tiếng kêu rè) thì

tán lại

- Dùng trục mới để kiểm tra rãnh then của moayơ, nếu bị mòn nhiều thì phải

thay mới

- Dùng hai khỡi nâng tâm, đồng hồ xo có con lăn để kiểm tra độ đảo, độ cong vênh của đĩa ly hợp độ vênh quá thì phải uỡn nắn lại Độ đảo lớn nhất: 0,8 mm Nếu độ

đảo quá lớn thì thay mới ( Hình 3-1):