Bài Giảng Dược Lý Học Lâm Sàng Thú Y Clinical Veterinary Pharmacology

Land Issues KHOA THÚ Y Bộ môn Nội Chẩn Dược Độc chất DƯỢC LÝ HỌC LÂM SÀNG THÚ Y Clinical Veterinary Pharmacology Đào Công Duẩn, P213 nhà Khoa Thú y dcduan@hua edu vnSP1 2013 1 Dược lý học lâm sàng Cli[.]

KHOA THÚ Y

Bộ môn Nội - Chẩn - Dược - Độc chất

DƯỢC LÝ HỌC LÂM SÀNG THÚ Y

Clinical Veterinary Pharmacology

Đào Công Duẩn, P213 nhà Khoa Thú y

dcduan@hua.edu.vn

SP1-2013

1

2

Dược lý học với DLHLS

 DLHLS: dùng thuốc trong lâm sàng nhằm:

 Tối đa hóa tác dụng dược lý

◼ Hiểu biết về dược động học và dược lực học của thuốc

◼Theo dõi và điều chỉnh phù hợp

3

Thuốc dùng trong lâm sàng

Tư vấn từ người kinh doanh thuốc TY Bác sĩ thú y

Người thân, bạn và đồng nghiệpHiệu quả điều trị?!

4

Liều lượng vs tác dụng dược lý

5

Khó khăn khi điều trị lâm sàng

 Đa dạng loài, giống

 Điều kiện vệ sinh, tiêu độc và phòng bệnh!

Khó khăn khi điều trị lâm sàng

Một số trao đổi chuyên môn

1. Những kháng sinh thế hệ mới dùng điều trị E coli

và Salmonella thay thế Tiamulin, Apramycin và Ceftiofur?

2. Tôi rất cẩn thận và chịu khó học hỏi từ người có

kinh nghiệm Mỗi khi mua gà giống, tôi cho uống Vit B1 và Tetracycline Đây là kinh nghiệm quý

mà người bán gà giống lâu năm chia sẻ với tôi.

3. Khi lợn con bị bệnh lợn con phân trắng, tôi tiêm

ngay thuốc đặc hiệu điều trị tiêu chảy! Để phòng bệnh, tôi thường cho chúng uống kháng sinh khi mới sinh.

8

9

1.1 Dược động học ứng dụng

 Cơ sở của hấp thu thuốc

◼ Vận chuyển thuốc qua màng

10

1.1 Dược động học ứng dụng

1.1.3 Diện tích dưới đường cong (Area Under the Curve)

 Sự thay đổi lượng thuốc trong máu theo thời gian

1.1 Dược động học ứng dụng

1.1.4 Sinh khả dụng (Bioavailability-Fraction absorbed-F)

so với lượng thuốc đã sử dụng

 Sinh khả dụng tuyệt đối

◼ F < 1

 Sinh khả dụng tương đối

◼ F <> 1

 Yếu tố ảnh hưởng

◼ Đường đưa thuốc

◼ Thuốc: Bào chế; Cấu trúc

◼ F ampicillin ~ 50%; F Amoxicillin ~ 95%

◼ Tương tác thuốc

◼ Thức ăn, tuổi, trạng thái bệnh lý

15

 Tuần hoàn đưa thuốc tới mô

◼ Thuốc có mặt trong máu đều được tới mô?

◼ Cơ sở tính liều lượng

16

1.1 Dược động học ứng dụng

ở nồng độ tương đương nồng độ trong

huyết tương

p

V = / Q: Lượng thuốc đưa vào (liều)

C p : Nồng độ thuốc trong huyết tương

F C

V

D = ( d. p) /

Liều Ampicillin cho chó 15kg, F po. = 0,5; V d = 85 ml/kg; C p = 1 µg/ml

17

1.1 Dược động học ứng dụng

 Phân bố thuốc

◼ Chủ yếu trong máu: V d ~ V huyết tương

◼ Chủ yếu ở dịch kẽ: V d ~ V nước của cơ thể

◼ Gắn chủ yếu với mô ngoại vi: V d >> thể tích cơ thể

◼ Trạng thái khác, có thể qua nhau thai và tới sữa

18

1.1 Dược động học ứng dụng

 Phần lớn thuốc đều bị chuyển hóa

◼ Tan trong lipid

 Hai pha của chuyển hóa

◼ Pha I (giáng hóa): oxy hóa, khử, trung hòa và thủy phân

◼ Pha II (liên hợp): liên hợp với chất nội sinh

=> tăng khả năng tan trong nước => dễ thải trừ

 Enzyme và chuyển hóa thuốc

◼ Nhóm cytochrome P 450 và glucuronide hợp

◼ Tăng chuyển hóa => tăng giải độc

19

1.1 Dược động học ứng dụng

 Thận đóng vai trò quan trọng

◼ Cơ chế thải trừ thuốc qua thận

◼ pH nước tiểu chi phối tốc độ thải trừ

◼ Ứng dụng giải độc

 Thải trừ qua gan

◼ Gan => dịch mật => đường tiêu hóa

◼ Thuốc có chu kỳ gan-ruột => kéo dài hoặc gây độc

20

1.1 Dược động học ứng dụng

1.1.6 Độ thanh thải (Clearance-Cl)

thuốc ra khỏi tuần hoàn

 Độ thanh thải của thận

 Độ thanh thải của gan

1.1 Dược động học ứng dụng

 Thời gian cần để nồng độ thuốc trong huyết tương giảm một nửa

Đào Công Duẩn – P 213, Khoa Thú y

Tương tác dược lực học

 Trên cùng receptor

◼ Thường giảm hoặc mất tác dụng (đối kháng)

◼ Ứng dụng trong giải độc (còn lại chống chỉ định hoặc nên tránh khi phối hợp)

 Trên các receptor khác nhau

◼ Cùng đích tác dụng

◼ Bất lợi

 Thông tin khi phối hợp thuốc

Tương tác dược động học

 Thay đổi nhu động đường tiêu hóa

Tương tác dược động học

 Ức chế hoặc cảm ứng men gan

Tương tác dược động học

 Qua thận

◼ Thay đổi pH nước tiểu

◼ NaHCO 3 kiềm hóa nước tiểu

◼ Vit C liều cao có thể toan hóa nước tiểu

◼ Ảnh hưởng cơ chế trao đổi chất ở ống thận

Ý nghĩa tương tác

 Cải thiện tác dụng của thuốc

◼ Tăng hoạt tính, không thay đổi độc tính và tránh kháng thuốc

 Cải thiện dược động học