Xuất phát từ vai trò quan trọng này và thực tế thực hiện lập kế hoạch kiểmtoán BCTC dự án của Hãng Kiểm toán AASC, việc nghiên cứu Đề tài "Hoànthiện quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo
GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Tính cấp thiết của Đề tài
Việt Nam đang chuyển mình đổi thay trong xu thế hội nhập kinh tế toàn cầu, đạt nhiều thành tựu phát triển kinh tế – xã hội quan trọng Vai trò của kiểm toán là yếu tố không thể thiếu và đáp ứng nhu cầu khách quan của nền kinh tế thị trường Trong 23 năm phát triển (1991 – 2013), ngành kiểm toán độc lập tại Việt Nam đã tăng trưởng nhanh về số lượng và chất lượng dịch vụ, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế đất nước và nâng cao niềm tin của nhà đầu tư cũng như các tổ chức liên quan đến báo cáo tài chính đã được kiểm toán Để xác nhận BCTC theo yêu cầu, kiểm toán viên phải sử dụng kỹ thuật chuyên nghiệp nhằm thực hiện công việc kiểm toán chính xác và hiệu quả Một giai đoạn quan trọng trong quá trình kiểm toán là lập kế hoạch kiểm toán theo quy trình xác định, nhằm giảm thiểu thời gian, tiết kiệm chi phí và đạt hiệu quả cao; tuy nhiên, quy trình này còn có sự khác biệt đáng kể giữa các công ty kiểm toán có yếu tố nước ngoài và các công ty nội địa tại Việt Nam.
Việt Nam là một đối tác đang phát triển có nhiều thành tựu nổi bật tại châu Á, nhận được sự đánh giá cao từ các tổ chức quốc tế về các hoạt động giảm nghèo và xóa đói giảm nghèo Các khoản hỗ trợ tài chính từ Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển Châu Á cùng các tổ chức quốc tế khác ngày càng tăng để thúc đẩy mục tiêu này Trong quá trình hội nhập quốc tế, yêu cầu về minh bạch tài chính ngày càng cao, đòi hỏi các dự án phải được kiểm toán bởi các công ty kiểm toán uy tín và có dịch vụ chất lượng cao Để đáp ứng các tiêu chí của nhà tài trợ, các công ty kiểm toán và kiểm toán viên cần có khả năng tư duy tốt và áp dụng phương pháp làm việc khoa học Lập kế hoạch kiểm toán đóng vai trò then chốt trong quy trình kiểm toán báo cáo tài chính, giúp tổ chức sắp xếp công việc hợp lý theo tiến độ, xác định rủi ro và nâng cao hiệu quả của quá trình kiểm toán.
Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới mang lại cả cơ hội và thách thức cho sự phát triển kinh tế đất nước Chính phủ đã kêu gọi nguồn vốn đầu tư bao gồm viện trợ không hoàn lại và vay vốn để thúc đẩy tăng trưởng Để tạo niềm tin và đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn vốn, quản lý từ cấp vĩ mô đến vi mô cần thực hiện nhiều công việc chuyên môn Hệ thống kế toán và kiểm toán cần hoàn thiện phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế để nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của báo cáo tài chính Trong bối cảnh này, nghiên cứu về quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án của Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC trở nên rất cần thiết nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Tổng quan các công trình đã nghiên cứu liên quan đến Đề tài nghiên cứu
Qua quá trình tìm hiểu thực tế và tra cứu tại thư viện cũng như các website, tác giả nhận thấy đã có một số đề tài và bài viết nghiên cứu về lập kế hoạch kiểm toán tại các công ty kiểm toán độc lập, như đề tài "Hoàn thiện lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Grant Thornton Việt Nam" của Phạm Thị Huế năm 2007 và đề tài "Nghiên cứu việc lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán PKF Việt Nam" của Trần Thị Thanh.
Vân đã thực hiện nghiên cứu vào năm 2011, tập trung vào các vấn đề liên quan đến quy trình lập kế hoạch kiểm toán Năm 2012, tác giả Dương Thị Thu Thủy đã tham gia đề tài nghiên cứu với tiêu đề "Hoàn thiện quy trình lập kế hoạch kiểm toán cho các loại khách hàng trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH KPMG Việt Nam thực hiện", nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng quy trình kiểm toán tại doanh nghiệp.
Các đề tài này đã nêu rõ lý luận chung về quy trình lập kế hoạch kiểm toán và đóng góp quan trọng vào việc hoàn thiện quy trình này, đặc biệt trong việc áp dụng cho các BCTC tại các đơn vị nghiên cứu cụ thể Tuy nhiên, chúng chưa đi sâu vào phân tích sự khác biệt trong quy trình lập kế hoạch kiểm toán đối với từng loại hình báo cáo tài chính khác nhau, góp phần làm rõ hơn các yếu tố đặc thù của từng loại hình BCTC.
Việc nghiên cứu và đánh giá các công trình liên quan đến kiểm toán độc lập và báo cáo tài chính dự án cho thấy hiện tại, nghiên cứu về kiểm toán báo cáo tài chính dự án vẫn còn mới mẻ tại Việt Nam và cần được mở rộng do còn tồn tại nhiều hạn chế Việc lựa chọn đề tài về quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án và các biện pháp hoàn thiện quy trình này tại Công ty TNHH Hãng Kiểm Toán AASC là vô cùng cần thiết trong bối cảnh hiện nay nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng kiểm toán.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu trình tự lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính dự án của Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC Phạm vi nghiên cứu được giới hạn ở các dự án ODA do Hãng Kiểm toán AASC thực hiện, trong đó các dự án được tài trợ từ nguồn viện trợ chính thức thường bao gồm cả phần vốn đối ứng trong nước Phương pháp kỹ thuật lập kế hoạch kiểm toán của Hãng AASC được áp dụng phổ biến cho các dự án nguồn viện trợ chính thức cũng như các dự án có nguồn vốn trong nước, đảm bảo tính đồng nhất và hiệu quả trong quá trình kiểm toán.
Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu khoa học về quy trình lập kế hoạch kiểm toán nhằm cụ thể hóa lý luận chung về trình tự lập kế hoạch kiểm toán vào quy trình thực hiện dự án kiểm toán Mục tiêu chính là áp dụng lý luận vào phân tích thực tiễn để đề xuất các kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình này tại Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC Các mục tiêu cụ thể hướng tới việc nâng cao hiệu quả và tính khả thi của quy trình lập kế hoạch kiểm toán, đảm bảo phù hợp với đặc thù hoạt động của công ty.
Về lý luận: Luận văn đi sâu nghiên cứu về trình tự chung của lập kế hoạch kiểm toán BCTC vào kiểm toán dự án;
Trong thực tiễn, việc vận dụng lý luận đã được cụ thể hóa kết hợp với nghiên cứu, khảo sát thực trạng quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án do Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC thực hiện giúp phân tích hiệu quả quy trình kiểm toán Đối tượng phân tích bao gồm các mẫu đại diện được chọn từ các dự án do công ty thực hiện, nhằm đánh giá tính khả thi và phù hợp của phương pháp lập kế hoạch kiểm toán trong thực tế Các kết quả từ khảo sát này cung cấp cái nhìn toàn diện về các yếu tố ảnh hưởng đến quy trình kiểm toán và đề xuất các giải pháp tối ưu phù hợp với điều kiện thực tế.
Dựa trên phân tích và đánh giá thực trạng quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án do Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC thực hiện, bài viết đề xuất những kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình này Những đề xuất này hướng tới hạn chế rủi ro kiểm toán, nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán và đảm bảo tính chính xác, hiệu quả của quy trình kiểm toán Việc cải tiến quy trình lập kế hoạch kiểm toán giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC trên thị trường kiểm toán Việt Nam.
Câu hỏi nghiên cứu
Đề tài tập trung vào giải đáp các vấn đề phát sinh từ lý luận và thực tiễn trong quy trình lập kế hoạch kiểm toán dự án do Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC thực hiện Nghiên cứu phân tích các thách thức và phù hợp với các giải pháp tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm toán dự án Các câu hỏi cụ thể liên quan đến việc xác định các vấn đề thường gặp trong quá trình lập kế hoạch kiểm toán và đề xuất các giải pháp khả thi để khắc phục Việc này giúp cải thiện chất lượng, độ chính xác và tính minh bạch trong hoạt động kiểm toán của công ty và mang lại giá trị gia tăng cho khách hàng.
Trong quá trình xây dựng quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án, việc vận dụng trình tự lập kế hoạch một cách khoa học là rất cần thiết để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của quá trình kiểm toán Cơ sở khoa học này dựa trên nguyên lý quản lý rủi ro và các bước chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm xác định rõ phạm vi, mục tiêu và nguồn lực cần thiết, từ đó nâng cao hiệu quả kiểm toán báo cáo tài chính dự án Việc áp dụng trình tự lập kế hoạch giúp lập kế hoạch một cách hệ thống, logic, đồng thời tối ưu hóa quy trình kiểm toán, đáp ứng yêu cầu chất lượng và thời gian đúng hạn.
Trong bài viết này, chúng tôi phân tích quy trình lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính dự án của Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC, làm rõ các bước và phương pháp thực hiện Đồng thời, bài viết cũng đề cập đến những phát hiện quan trọng trong quá trình xây dựng kế hoạch kiểm toán nhằm nâng cao hiệu quả và độ chính xác của công tác kiểm toán Các kết quả này giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về quy trình kiểm toán, từ đó tối ưu hóa hoạt động kiểm tra và đảm bảo tính minh bạch của báo cáo tài chính dự án.
Để giải quyết những phát hiện trong quá trình nghiên cứu quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án do Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC thực hiện, cần xác định rõ các vấn đề còn tồn tại và đưa ra các giải pháp phù hợp Việc nâng cao năng lực và đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ kiểm toán là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng công tác lập kế hoạch kiểm toán Đồng thời, áp dụng các phương pháp kiểm tra, kiểm soát nội bộ chặt chẽ và tiêu chuẩn quốc tế nhằm nâng cao tính chính xác và tin cậy của quy trình Hướng tới việc xây dựng hệ thống quy trình chuẩn hóa, cải tiến công nghệ và sử dụng phần mềm hỗ trợ kiểm toán để giảm thiểu lỗi và rút ngắn thời gian thực hiện Cuối cùng, cần tăng cường phối hợp giữa các bộ phận liên quan, đảm bảo tuân thủ đúng quy trình và nâng cao hiệu quả kiểm toán dự án, góp phần nâng cao uy tín và chất lượng dịch vụ của Công ty.
Giải quyết các câu hỏi nghiên cứu trong luận văn giúp làm rõ quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án Phân tích thực trạng trình tự lập kế hoạch kiểm toán tại Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC đã phát hiện nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình này Các hướng giải pháp trong luận văn góp phần nâng cao chất lượng kiểm toán BCTC dự án, đồng thời hoàn thiện giai đoạn lập kế hoạch để đảm bảo hiệu quả và độ chính xác trong hoạt động kiểm toán của công ty.
Phương pháp nghiên cứu
Luận văn áp dụng phương pháp luận biện chứng kết hợp với các phương pháp nghiên cứu chung để đảm bảo tính khách quan và toàn diện trong phân tích Đồng thời, nghiên cứu dựa trên việc tổng hợp và phân tích dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, nhằm đưa ra những nhận định chính xác và mang tính tổng thể cao Phương pháp tiếp cận này giúp làm rõ các mối quan hệ phức tạp và thúc đẩy việc xây dựng luận cứ vững chắc cho đề tài nghiên cứu.
Nguồn dữ liệu sơ cấp của luận văn được thu thập thông qua phương pháp quan sát trực tiếp, phỏng vấn, và gửi phiếu khảo sát đến các KTV của Công ty TNHH Hãng Kiểm Toán AASC Quá trình này giúp phân tích thực tế quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án Đồng thời, luận văn cũng phân loại các dự án tại công ty và chọn mẫu điển hình của từng nhóm để tiến hành điều tra, thu thập dữ liệu hiệu quả hơn.
Dữ liệu thứ cấp trong nghiên cứu được thu thập từ các tài liệu lý luận, văn bản luật, chuẩn mực kế toán và kiểm toán hiện hành về lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán BCTC, đảm bảo tính khách quan và tin cậy của dữ liệu Các tài liệu đào tạo, hướng dẫn nội bộ của công ty cùng hồ sơ kiểm toán thực tế của Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC trong các dự án gần đây cũng được sử dụng để phân tích và đánh giá Quá trình thu thập dữ liệu chủ yếu dựa trên tra cứu hệ thống tài liệu lưu trữ dưới dạng điện tử và bản cứng trong nội bộ công ty, cũng như từ các nguồn mạng của VACPA, VAA-HCMC nhằm mở rộng phạm vi và độ chính xác của thông tin.
Dựa trên nguồn dữ liệu thu thập được, luận văn sử dụng các phương pháp thống kê toán học và phần mềm Excel để phân tích thực trạng lập kế hoạch kiểm toán dự án tại Công ty Phân tích này giúp đánh giá chính xác quá trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án, từ đó đề xuất các phương hướng và giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện trình tự lập kế hoạch kiểm toán tại AASC Các kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm toán và đảm bảo sự chính xác trong báo cáo tài chính dự án.
Ý nghĩa thực tiễn của Đề tài
Đề tài nghiên cứu của luận văn là một lĩnh vực mới trong kiểm toán BCTC dự án, với ít hướng dẫn cụ thể, mang lại giá trị lớn cả về lý luận lẫn thực tiễn Việc nghiên cứu này góp phần nâng cao nhận thức và phát triển các phương pháp kiểm toán hiệu quả cho lĩnh vực còn nhiều thách thức này Đây là đề tài có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện các chuẩn mực và nâng cao chất lượng kiểm toán BCTC dự án tại Việt Nam.
Luận văn đã phân tích rõ lý luận về quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án dựa trên cơ sở lý luận chung về các giai đoạn trong quy trình kiểm toán Đồng thời, bài viết cũng nhấn mạnh những đặc điểm đặc thù của kiểm toán dự án, giúp làm rõ vai trò và phương pháp thực hiện trong quá trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án.
Về thực tiễn: Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án do Hãng Kiểm toán AASC thực hiện;
Dựa trên nghiên cứu lý thuyết và thực trạng quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án, Học viên phân tích những ưu điểm và nhược điểm của quy trình này Qua đó, luận văn đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình lập kế hoạch kiểm toán của Hãng Kiểm toán AASC, góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng kiểm toán.
Kết cấu của Đề tài
Nội dung Luận văn bao gồm bốn chương như sau:
Chương 1: Giới thiệu Đề tài nghiên cứu;
Chương 2: Cơ sở lý luận của quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án;
Chương 3: Thực trạng quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án do Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC thực hiện;
Chương 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu.
Trong chương này, Học viên nhấn mạnh tính cấp thiết của đề tài “Hoàn thiện quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án do Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC thực hiện” Đồng thời, họ trình bày tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan về lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán báo cáo tài chính, cùng với những ưu điểm và nhược điểm của các đề tài này Học viên xác định rõ mục tiêu nghiên cứu, các câu hỏi cần giải đáp, đối tượng, phạm vi nghiên cứu, nhằm thực hiện mục tiêu đề ra Bên cạnh đó, họ cũng đề cập đến phương pháp nghiên cứu, phương pháp tổng hợp và xử lý dữ liệu được sử dụng để hoàn thành luận văn một cách hiệu quả.
Học viên nhấn mạnh ý nghĩa và đóng góp của luận văn đối với quy trình lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính dự án, đặc biệt trong bối cảnh tại Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC Phần phân tích thực trạng quy trình này sẽ được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận, nhằm làm rõ những yếu tố thiết yếu trong quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án tại công ty Chương 2 của luận văn sẽ trình bày chi tiết về cơ sở lý luận của quy trình lập kế hoạch kiểm toán, góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng công tác kiểm toán tại AASC.
SỞ LÝ LUẬN CỦA QUY TRÌNH LẬP KẾ HOẠCH KIẾM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH DỰ ÁN
Lý luận chung về lập kế hoạch kiểm toán Báo cáo tài chính
2.1.1 Khái niệm chung về lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính
Kiểm toán theo Liên đoàn Kế toán Quốc tế là quá trình các kiểm toán viên độc lập kiểm tra và trình bày ý kiến về báo cáo tài chính Trong lời mở đầu về các chuẩn mực kiểm toán của Vương Quốc Anh, kiểm toán được mô tả là sự kiểm tra độc lập và việc bày tỏ ý kiến về các báo cáo tài chính của một tổ chức, do kiểm toán viên được bổ nhiệm thực hiện theo đúng các nghĩa vụ pháp lý liên quan.
Kiểm toán báo cáo tài chính là hoạt động kiểm toán sớm nhất và có vai trò quan trọng trong việc xác nhận tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính Quá trình này bao gồm việc kiểm tra, đánh giá báo cáo để đảm bảo tuân thủ các chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán hiện hành và các quy định pháp luật liên quan Thường thì kiểm toán báo cáo tài chính được thực hiện bởi các cơ quan kiểm toán độc lập để đảm bảo tính khách quan và chính xác của kết quả kiểm toán.
Kế hoạch là biểu hiện rõ ràng về ý đồ phát triển của chủ thể quản lý đối với đối tượng quản lý, bao gồm các giải pháp cụ thể để thực hiện mục tiêu đề ra Để đạt được thành công, chủ thể quản lý cần xây dựng một kế hoạch chi tiết, trong đó xác định các giải pháp phù hợp nhằm tác động hiệu quả lên đối tượng quản lý Việc lập kế hoạch giúp đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các hành động và tăng khả năng đạt được mục tiêu đề ra một cách bền vững.
Mục tiêu của kiểm toán báo cáo tài chính là giúp kiểm toán viên và công ty kiểm toán xác nhận rằng báo cáo tài chính được lập đúng chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành, tuân thủ pháp luật và phản ánh trung thực, hợp lý các khía cạnh trọng yếu Kiểm toán còn giúp đơn vị được kiểm toán nhận diện rõ các tồn tại, sai sót để khắc phục, nâng cao chất lượng thông tin tài chính Để đạt được mục tiêu này, kiểm toán viên cần lập kế hoạch kiểm toán kỹ lưỡng nhằm đảm bảo quá trình kiểm toán hiệu quả và chính xác.
Kế hoạch kiểm toán là dự kiến do KTV xây dựng hệ thống, chi tiết về phương pháp, trình tự kiểm toán, thời gian thực hiện và nhân sự, nhằm thu thập bằng chứng kiểm toán đầy đủ và đáng tin cậy Bản chất, quy mô và thời gian của cuộc kiểm toán phụ thuộc vào quy mô, đặc điểm của khách hàng, kinh nghiệm hoạt động và hiểu biết về tình hình kinh doanh của khách hàng Mục tiêu chính của kế hoạch kiểm toán là làm căn cứ để đưa ra ý kiến chính xác về báo cáo tài chính của khách thể kiểm toán.
Kế hoạch kiểm toán bao gồm ba loại: Kế hoạch chiến lược, Kế hoạch kiểm toán tổng thể và Chương trình kiểm toán Trong đó:
Lập kế hoạch chiến lược là bước quan trọng giúp xác định hướng đi chính, nội dung trọng tâm và phương pháp tiếp cận chung của cuộc kiểm toán Đây là nhiệm vụ do cấp lãnh đạo đề ra, dựa trên hiểu biết về tình hình hoạt động và môi trường kinh doanh của doanh nghiệp được kiểm toán, góp phần đảm bảo quá trình kiểm toán diễn ra hiệu quả và chính xác.
Kế hoạch chiến lược trong kiểm toán được xây dựng cho các cuộc kiểm toán quy mô lớn, có tính chất phức tạp cao, phạm vi rộng hoặc liên quan đến nhiều năm báo cáo tài chính Tuy nhiên, công ty kiểm toán cũng có thể điều chỉnh kế hoạch chiến lược phù hợp với yêu cầu quản lý của từng cuộc kiểm toán, ngay cả khi các đặc điểm như trên không tồn tại.
Kế hoạch chiến lược là nền tảng quan trọng để xây dựng kế hoạch kiểm toán tổng thể, đảm bảo sự định hướng rõ ràng cho quá trình kiểm toán Nó có thể được lập thành một văn bản riêng biệt hoặc tích hợp trong kế hoạch kiểm toán chung, tùy theo quy trình và quy mô của tổ chức Việc xây dựng kế hoạch chiến lược giúp xác định các mục tiêu, phạm vi và phương pháp tiếp cận phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả và độ chính xác của hoạt động kiểm toán.
Lập kế hoạch kiểm toán tổng thể là quá trình cụ thể hóa kế hoạch chiến lược và phương pháp tiếp cận chi tiết về nội dung, lịch trình, và phạm vi dự kiến của các thủ tục kiểm toán Mục đích của việc này là đảm bảo công việc kiểm toán được thực hiện một cách hiệu quả, chính xác, đúng tiến độ và phù hợp với mục tiêu đã đề ra.
Kế hoạch kiểm toán tổng thể là bước bắt buộc đối với mọi cuộc kiểm toán, nhằm xác định phạm vi dự kiến và phương pháp tiến hành công việc kiểm toán một cách rõ ràng, logic Việc lập kế hoạch giúp đảm bảo quy trình kiểm toán hiệu quả, đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và độ chính xác Kế hoạch kiểm toán tổng thể giúp kiểm soát rủi ro, phân bổ nguồn lực phù hợp, đồng thời tăng cường tính minh bạch và chuyên nghiệp trong quá trình thực hiện.
Kế hoạch kiểm toán tổng thể phải đầy đủ, chi tiết làm cơ sở để lập chương trình kiểm toán.
Hình thức và nội dung của kế hoạch kiểm toán tổng thể thường phù hợp với quy mô khách hàng, tính chất phức tạp của doanh nghiệp, cũng như phương pháp và kỹ thuật kiểm toán đặc thù do kiểm toán viên áp dụng Việc lựa chọn phương án phù hợp giúp đảm bảo hiệu quả của quá trình kiểm toán, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về đảm bảo chất lượng và tuân thủ quy định Kế hoạch kiểm toán tổng thể cần linh hoạt điều chỉnh dựa trên đặc điểm riêng của từng khách hàng để nâng cao độ chính xác và độ tin cậy của kết quả kiểm toán.
Chương trình kiểm toán là hướng dẫn cho kiểm toán viên và trợ lý kiểm toán thực hiện công việc kiểm toán, giúp ghi chép, theo dõi và kiểm tra quá trình thực hiện Nó xác định mục tiêu kiểm toán cho từng phần hành, nội dung, lịch trình, phạm vi các thủ tục kiểm toán cụ thể cùng với thời gian ước tính cần thiết Trong quá trình xây dựng chương trình kiểm toán, kiểm toán viên cần xem xét các đánh giá về rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát và mức độ đảm bảo cần đạt được qua các thử nghiệm cơ bản, nhằm đảm bảo tính chính xác và hiệu quả của quy trình kiểm toán.
Kế hoạch kiểm toán tổng thể và chương trình kiểm toán sẽ được chỉnh sửa hoặc bổ sung trong quá trình thực hiện nếu có thay đổi về tình huống hoặc kết quả ngoài dự đoán của các thủ tục kiểm toán Mọi nội dung và nguyên nhân của các thay đổi này phải được ghi rõ trong hồ sơ kiểm toán để đảm bảo tính minh bạch và đầy đủ trong quá trình kiểm toán.
2.1.2 Quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính
Bước 1: Chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán
Thứ nhất, đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán
KTV cần đánh giá khả năng chấp nhận khách hàng mới hoặc duy trì kiểm toán khách hàng cũ để giảm thiểu rủi ro cho hoạt động và bảo vệ uy tín của công ty Việc này giúp hạn chế các rủi ro phát sinh, đảm bảo hoạt động kiểm toán diễn ra hiệu quả và phù hợp với các tiêu chuẩn chất lượng Đánh giá này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hình ảnh chuyên nghiệp và tin cậy của công ty kiểm toán trên thị trường.
Việc khảo sát nhu cầu và đánh giá khả năng chấp nhận khách hàng là bước quan trọng trong quy trình của công ty kiểm toán, giúp đảm bảo phù hợp với yêu cầu của khách hàng KTV thu thập thông tin và khảo sát yêu cầu của khách hàng dựa trên yêu cầu cụ thể mà khách hàng đề ra Dựa trên kết quả khảo sát, công ty quyết định có nên thực hiện cuộc kiểm toán hay không, đảm bảo quy trình làm việc rõ ràng và chất lượng dịch vụ.
Thứ hai: Nhận diện các lý do kiểm toán của công ty khách hàng
Đặc điểm của lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án
2.2.1 Đặc điểm chung của dự án có ảnh hưởng đến kiểm toán báo cáo tài chính dự án
Dự án là một lĩnh vực hoạt động đặc thù yêu cầu phương pháp làm việc riêng biệt, phù hợp với nguồn lực và kế hoạch tiến độ cụ thể Mục tiêu chính của dự án là tạo ra một sản phẩm mới, rõ ràng và cụ thể, đảm bảo kết quả cuối cùng đáp ứng các yêu cầu đề ra.
Dự án có nhiều loại và có thể phân loại dự án theo nhiều cách:
Các dự án được phân loại theo chủ đầu tư gồm có dự án thuộc sở hữu của nhà nước, nhằm thúc đẩy phát triển hạ tầng và dịch vụ công Bên cạnh đó, còn có các dự án do thành phần kinh tế tư nhân, doanh nghiệp tư nhân hoặc nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam thực hiện, góp phần đa dạng hóa nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia Việc phân loại này giúp xác định rõ phương thức quản lý và nhấn mạnh tầm quan trọng của từng loại dự án trong chiến lược phát triển chung của đất nước.
Dự án được phân loại theo nguồn tài trợ bao gồm hai loại chính: dự án sử dụng nguồn vốn trong nước thuần túy và dự án sử dụng nguồn vốn vay, viện trợ từ nước ngoài, còn gọi là dự án ODA Việc xác định rõ nguồn tài trợ giúp quản lý và triển khai dự án hiệu quả hơn Các dự án ODA thường có mục đích thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh của quốc gia Trong khi đó, dự án vốn trong nước thuần túy tập trung vào sử dụng nguồn lực tài chính nội bộ để phát triển các lĩnh vực trọng điểm.
Phân loại dự án theo thời gian bao gồm dự án đầu tư ngắn hạn và dự án đầu tư dài hạn
Phân loại dự án theo ngành bao gồm dự án đầu tư cho ngành công nghiệp và dự án đầu tư cho ngành nông nghiệp
Trong đề tài này, học viên tập trung phân tích và trình bày về dự án ODA, những dự án có vốn đầu tư lớn và quy mô hoạt động rộng Phương pháp kiểm toán KTV được áp dụng cho cả các dự án có nguồn vốn trong nước và vốn ODA, đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quản lý tài chính ODA đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ thực hiện các chương trình, dự án của các khu vực kinh tế tư nhân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước Việc sử dụng nguồn vốn ODA được triển khai thông qua các dự án nhằm đạt được các mục tiêu cụ thể và rõ ràng, thúc đẩy sự phát triển bền vững và nâng cao hiệu quả đầu tư công.
ODA, viết tắt của Official Development Assistance (Hỗ trợ phát triển chính thức), là viện trợ tài chính ưu đãi nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của các nước đang phát triển Theo OECD năm 1972, ODA được định nghĩa là “một giao dịch chính thức nhằm mục đích thúc đẩy sự phát triển của các nước đang phát triển, trong đó phần viện trợ không hoàn lại chiếm ít nhất 25% và điều kiện tài chính mang tính ưu đãi.”
Về bản chất, ODA là hình thức chuyển giao một phần thu nhập quốc gia từ các nước phát triển sang các nước đang và chậm phát triển để hỗ trợ phát triển kinh tế và xã hội Trong một phiên họp toàn thể của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc năm 1961, tổ chức này đã kêu gọi các quốc gia phát triển cam kết dành ít nhất 1% GNP của họ để thúc đẩy sự phát triển bền vững của các nước đang cần hỗ trợ.
Nguồn vốn ODA là nguồn tài chính do các cơ quan chính thức của chính phủ hoặc tổ chức quốc tế viện trợ cho các nước đang phát triển Mục đích chính của ODA là hỗ trợ phát triển kinh tế, cải thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho các quốc gia nhận viện trợ Đây là nguồn vốn quan trọng góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi kinh tế, giảm nghèo và thúc đẩy hợp tác quốc tế giữa các quốc gia.
Một là: Thúc đẩy tăng trưởng dài hạn và xoá đói giảm nghèo ở các nước tiếp nhận viện trợ;
Hai là: Tăng cường lợi ích chiến lược và lợi ích chính trị của các nước cung cấp viện trợ
Về BCTC của dự án
Các báo cáo tài chính của dự án phải tuân thủ hệ thống bảng biểu và phương pháp lập báo cáo theo Quyết định số 214/QĐ/2000/BTC ngày 28/12/2000 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về chế độ kế toán chủ đầu tư, áp dụng cho năm tài chính 2012 trở về trước Ngày 15/11/2012, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 195/2012/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2013, chính thức thay thế Quyết định số 214/QĐ/2000/BTC.
Nhà tài trợ có thể yêu cầu ban Quản lý dự án lập các báo cáo khác ngoài các báo cáo theo yêu cầu của Chính phủ Việt Nam để phục vụ công tác giám sát và đánh giá quá trình thực hiện dự án, quản lý và sử dụng nguồn tài trợ (Financial Monitoring Reports – FMRs) Các yêu cầu này thường được đề cập trong thỏa thuận tài trợ hoặc trong Sổ tay Hướng dẫn về FMRs của nhà tài trợ Các báo cáo phổ biến bao gồm: Báo cáo cân đối nguồn vốn, Báo cáo nguồn vốn và sử dụng vốn, Báo cáo Tài khoản đặc biệt, Báo cáo Tình hình thực hiện hợp đồng, Báo cáo thực hiện công việc xây lắp, mua sắm, tư vấn, bảng cân đối số phát sinh, và báo cáo tổng hợp các sao kê chi tiêu.
Kiểm toán Báo cáo tài chính dự án là một phần quan trọng trong quá trình kiểm toán toàn diện dự án, giúp phản ánh chính xác tình hình tài chính của dự án Quá trình này bao gồm việc kiểm tra và đánh giá tính trung thực, hợp lý, hợp pháp và hợp thức của Báo cáo tài chính dự án Kết quả kiểm toán BCTC dự án cung cấp ý kiến nhận xét của kiểm toán viên, đảm bảo sự minh bạch và chính xác trong các thông tin tài chính liên quan Kiểm toán BCTC dự án nhận được sự quan tâm hàng đầu từ các đối tượng liên quan, góp phần nâng cao uy tín và chất lượng dự án.
Hoạt động dự án có đặc điểm quan trọng là có mục đích và mục tiêu rõ ràng, thể hiện qua các nhiệm vụ cần thực hiện để đạt kết quả nhất định nhằm đáp ứng nhu cầu cụ thể Kiểm toán Báo cáo tài chính dự án luôn hướng tới việc đánh giá dựa trên mục tiêu dự án, từ đó tạo sự liên kết chặt chẽ giữa kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán hoạt động và kiểm toán tuân thủ.
Dự án có chu kỳ phát triển riêng biệt và thời gian tồn tại hữu hạn, do đó, kiểm toán Báo cáo tài chính của dự án luôn cần liên kết chặt chẽ với việc kiểm toán số dư đầu kỳ để đảm bảo tính chính xác và minh bạch của dữ liệu tài chính.
Dự án liên quan đến nhiều bên và có sự tương tác phức tạp giữa các bộ phận quản lý chức năng và quản lý dự án, đòi hỏi kiểm toán báo cáo tài chính phải đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ một cách kỹ lưỡng Việc này giúp đảm bảo tính chính xác và trung thực của báo cáo tài chính dự án, đồng thời xây dựng chương trình kiểm toán phù hợp để nâng cao hiệu quả kiểm toán và quản lý rủi ro.
Sản phẩm của dự án mang tính chất đơn chiếc, độc đáo, nổi bật giữa các dự án khác Vì vậy, kiểm toán báo cáo tài chính của dự án luôn phải phù hợp với mục tiêu và chương trình đã đề ra, đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quá trình thực hiện.
Trong ngành xây dựng và đầu tư, hầu hết các dự án đòi hỏi nguồn vốn lớn về tài chính, vật tư và nhân lực để thực hiện trong khoảng thời gian đã thống nhất Thời gian đầu tư và vận hành kéo dài thường đi kèm với mức độ rủi ro cao hơn, do đó việc kiểm toán Báo cáo tài chính dự án luôn đi kèm với quá trình đánh giá rủi ro một cách chặt chẽ nhằm đảm bảo tính chính xác và hợp pháp của số liệu tài chính.
Đặc điểm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hãng Kiểm toán
3.1.1 Đặc điểm tổ chức và hoạt động của Hãng Kiểm toán AASC ảnh hưởng đến kiểm toán báo cáo tài chính dự án
Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC (đổi tên từ Công ty TNHH Dịch vụ
Công ty Dịch vụ Tư vấn Tài chính, Kế toán và Kiểm toán được thành lập nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước sang mô hình tư nhân Với kinh nghiệm đa dạng trong lĩnh vực tư vấn tài chính, kế toán và kiểm toán, công ty chuyên cung cấp các giải pháp chuyên nghiệp để thúc đẩy quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp một cách hiệu quả Chúng tôi cam kết mang lại dịch vụ tận tâm, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tài chính, tuân thủ các quy định pháp luật và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.
AASC, được thành lập theo Quyết định số 164 TC/TCCB của Bộ trưởng Bộ Tài chính ngày 13/05/1991, là một trong hai tổ chức hợp pháp đầu tiên, lớn nhất tại Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực kiểm toán, kế toán, tư vấn tài chính, thuế và xác định giá trị doanh nghiệp Hiện nay, AASC có trụ sở chính tại Hà Nội, chi nhánh tại TP Hồ Chí Minh và văn phòng đại diện tại Quảng Ninh, góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành nghề dịch vụ tài chính tại Việt Nam.
AASC đã chuyển đổi thành công từ doanh nghiệp nhà nước thuộc Bộ Tài chính sang mô hình Công ty TNHH hai thành viên trở lên, phù hợp với cam kết hội nhập WTO Đến nay, AASC vẫn giữ vững vị trí trong số 6 công ty kiểm toán có doanh thu cao nhất tại Việt Nam, với hệ thống khách hàng rộng lớn và đội ngũ kiểm toán viên, nhân viên đông đảo Trong hơn 23 năm hoạt động, dù ở dạng DNNN hay công ty TNHH, tôn chỉ của AASC luôn là cung cấp dịch vụ chất lượng cao nhất nhằm đảm bảo lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Sơ đồ 3.1 Các dịch vụ của AASC
(Nguồn: Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC)
Một số thành công của AASC có thể kể đến như sau:
AASC là một trong những nhà cung cấp dịch vụ kiểm toán hàng đầu tại Việt Nam, được công nhận rộng rãi trong lĩnh vực kiểm toán và các dịch vụ chuyên ngành khác theo thống kê của Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam Với uy tín và kinh nghiệm dày dặn, AASC đã xây dựng vị thế vững chắc trong ngành, đáp ứng đa dạng nhu cầu của khách hàng Các dịch vụ của AASC gồm kiểm toán tài chính, tư vấn doanh nghiệp, và các dịch vụ chuyên môn, giúp khách hàng đảm bảo tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động Nhờ vào đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, AASC cam kết đem lại kết quả chính xác, đáng tin cậy và phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.
AASC là một trong các công ty kiểm toán đầu tiên tại Việt Nam được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) chấp thuận thực hiện kiểm toán các tổ chức phát hành chứng khoán, tổ chức niêm yết và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán, khẳng định uy tín và năng lực chuyên môn của công ty trong ngành kiểm toán Việt Nam.
AASC là công ty kiểm toán hàng đầu với nhiều khách hàng lớn và doanh số dịch vụ kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành cao nhất hiện nay, khẳng định vị thế mạnh mẽ trong ngành kiểm toán Việt Nam.
Dịch vụ Đào tạo và hỗ trợ tuyển dụng
Dịch vụ Thẩm định giá
AASC chính thức gia nhập Mạng lưới kế toán quốc tế INPACT từ tháng 7 năm 2005, là thành viên của tổ chức liên kết gồm 160 công ty kiểm toán và kế toán độc lập uy tín toàn cầu Việc trở thành thành viên của INPACT khẳng định cam kết của AASC trong việc cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp, chất lượng cao nhất cho khách hàng Tham gia vào mạng lưới quốc tế, AASC nâng cao khả năng hợp tác và chia sẻ kiến thức với các thành viên khác, đảm bảo mang đến các giải pháp kế toán và kiểm toán toàn diện, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
- AASC chính thức trở thành thành viên của Mạng lưới quốc tế các hãng kiểm toán và tư vấn quản trị chuyên nghiệp HLB, một trong những tổ chức
Từ tháng 2 năm 2011, AASC được công nhận là một trong những đơn vị hàng đầu thế giới trong lĩnh vực Kế toán, Kiểm toán và Tư vấn quản trị Sự kiện này đánh dấu một mốc son quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của AASC trong ngành nghề chuyên nghiệp.
Vào ngày 17 tháng 05 năm 2013, AASC chính thức công bố bộ nhận diện thương hiệu mới cùng với việc đổi tên công ty thành Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC Với vốn điều lệ 10 tỷ đồng, Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC đã khẳng định vị thế của mình trong ngành kiểm toán và dịch vụ tài chính Sự thay đổi này nhằm nâng cao hình ảnh thương hiệu và mở rộng tiềm năng phát triển trong thị trường kiểm toán tại Việt Nam.
Doanh thu của Công ty trong 6 năm gần đây được thể hiện qua bảng sau:
Bảng 3.1 Doanh thu của AASC trong 6 năm gần đây
STT Năm Doanh thu (VNĐ) Lợi nhuận trước thuế
(Nguồn: Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC)
(*) Từ 2/7/2007, AASC chuyển đổi thành Công ty TNHH có hai thành viên trở lên.
AASC hướng đến hoạt động độc lập, trung thực, minh bạch nhằm cung cấp dịch vụ chuyên ngành tốt nhất, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng trong quản lý kinh tế tài chính và điều hành sản xuất kinh doanh Với kinh nghiệm thực tiễn, gần gũi và hiểu biết sâu rộng tại Việt Nam, AASC nhanh chóng nắm bắt yêu cầu và khó khăn của khách hàng để hỗ trợ giải quyết vấn đề hiệu quả Đội ngũ hơn 260 nhân viên, gồm kiểm toán viên, kỹ thuật viên và trợ lý kiểm toán với trình độ đại học và trên đại học về tài chính, ngân hàng, kế toán, đều được đào tạo trong và ngoài nước; trong đó gần 60 kiểm toán viên có chứng chỉ kiểm toán cấp Nhà nước, một kiểm toán viên sở hữu chứng chỉ ACCA của Vương quốc Anh, cùng các chuyên gia về thẩm định giá, tư vấn thuế và có bằng Thạc sĩ, giúp AASC duy trì đội ngũ chuyên nghiệp, đạo đức và giàu kinh nghiệm để đáp ứng mọi yêu cầu của khách hàng.
3.1.2 Đặc điểm của khách hàng và dịch vụ của Hãng Kiểm toán AASC ảnh hưởng đến kiểm toán báo cáo tài chính dự án
Trong 23 năm thành lập hoạt động trong lĩnh vực kế toán và kiểm toán, AASC không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn và chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng Các dịch vụ cung cấp cho khách hàng ngày càng đa dạng và được xã hội thừa nhận Có thể nói rằng thông qua hoạt động kiểm toán và tư vấn tài chính kế toán AASC đã góp phần phổ biến cơ chế chính sách tài chính, ngăn ngừa lãng phí, tham nhũng, góp phần thực hiện công khai minh bạch BCTC, phục vụ đắc lực cho quản lý điều hành kinh tế - tài chính của Nhà nước và hoạt kinh doanh của các khách hàng.
Khách hàng của AASC đa dạng, bao gồm các thành phần kinh tế như tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước và công ty có vốn đầu tư nước ngoài Ngoài ra, công ty còn phục vụ các doanh nghiệp niêm yết, công ty cổ phần, ngân hàng thương mại và các dự án sử dụng vốn vay hoặc viện trợ từ Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cùng các tổ chức tín dụng quốc tế khác Điều này thể hiện khả năng phục vụ đa dạng các lĩnh vực kinh tế và các công trình đầu tư xây dựng cơ bản của khách hàng.
AASC hiện cung cấp các dịch vụ đa dạng như kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán quyết toán vốn đầu tư, dịch vụ kế toán, tư vấn doanh nghiệp, xác định giá trị doanh nghiệp và cổ phần hóa, cùng với hướng dẫn pháp luật và quản lý tài chính, kế toán, kiểm toán Trong số các dịch vụ này, kiểm toán báo cáo tài chính là thế mạnh nổi bật của công ty, đã góp phần xây dựng thương hiệu suốt 23 năm hoạt động Đội ngũ kiểm toán viên của AASC gồm hơn 200 kỹ thuật viên và trợ lý có kinh nghiệm chuyên sâu về kiểm toán, kế toán, tài chính, tín dụng, thuế, hàng năm thực hiện kiểm toán nhiều hợp đồng cho doanh nghiệp, dự án tài trợ, vay vốn của các tổ chức quốc tế.
Dịch vụ kiểm toán BCTC dự án của AASC đã được thực hiện từ năm 2005, khẳng định uy tín lâu năm của công ty trong ngành kiểm toán tại Việt Nam AASC là một trong số ít các công ty kiểm toán hoạt động tại Việt Nam được lựa chọn vào danh sách ngắn của Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), cũng như nhiều tổ chức tín dụng khác để kiểm toán các dự án do các tổ chức này tài trợ Các dự án tài trợ tiêu biểu do AASC thực hiện bao gồm các dự án trọng điểm trong lĩnh vực phát triển kinh tế và hạ tầng tại Việt Nam.
Dự án Tăng cường năng lực cho Kiểm toán Nhà nước Việt Nam (EU)
Dự án Quỹ Đầu tư Phát triển địa phương (WB)
Dự án Năng lượng Nông thôn II (WB)
Dự án Tăng cường Năng lực phòng chống SARS và các bệnh mới nổi (WB)
Dự án Hỗ trợ Kỹ thuật chuẩn bị dự án Hỗ trợ khám chữa bệnh cho người nghèo tại các tỉnh nghèo vùng núi phía bắc (WB)
Dự án Cải thiện sự tham gia thị trường cho người nghèo Tỉnh Trà Vinh (IFAD)
Dự án Chăm sóc sức khỏe nhân dân các Tỉnh Tây Nguyên (ADB)
Dựa trên đặc thù các loại dự án và quy trình kiểm toán của AASC, học viên đã phân chia các dự án thành các nhóm dựa trên mối quan hệ khách hàng và công ty kiểm toán, quy mô dự án, cũng như nhóm ngành để nghiên cứu quy trình lập kế hoạch kiểm toán phù hợp Cụ thể, các dự án được chia thành dự án kiểm toán năm đầu tiên và dự án kiểm toán thường niên dựa trên mối quan hệ hợp tác lâu dài, trong đó 85% khách hàng của AASC là khách hàng thường niên, phản ánh cam kết duy trì mối quan hệ tốt đẹp của hãng với khách hàng Khi nền kinh tế phát triển và xu hướng hội nhập tăng cao, số lượng khách hàng của AASC ngày càng mở rộng do nhu cầu kiểm toán, công khai BCTC và đánh giá hiệu quả dự án đầu tư ngày càng tăng Về quy mô dự án, các dự án được phân thành dự án có vốn đầu tư lớn (trên 5 triệu USD) và dự án nhỏ, vừa (dưới 5 triệu USD), trong đó số lượng dự án lớn ngày càng tăng, chiếm khoảng 17-18% tổng số khách hàng, thể hiện uy tín và chất lượng dịch vụ của AASC trên thị trường.
Tình hình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án do Công
3.2.1 Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính dự án hiện hành của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hãng Kiểm toán AASC
Tại AASC, kiểm toán Báo cáo tài chính (BCTC) đóng vai trò quan trọng trong hoạt động cung cấp dịch vụ chuyên ngành Công ty đã thiết lập các quy trình kiểm toán BCTC chuyên biệt nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ và tuân thủ các quy định hiện hành Những quy trình này giúp nâng cao tính chính xác, minh bạch của báo cáo tài chính, đáp ứng tiêu chuẩn cạnh tranh trên thị trường kiểm toán.
Quy trình kiểm toán Báo cáo tài chính (BCTC) của các dự án chủ yếu dựa trên quy trình kiểm toán do AASC tự xây dựng và thiết kế phù hợp với từng hoàn cảnh AASC đã hoàn thiện mẫu quy trình kiểm toán BCTC chung cho các dự án nhờ chương trình trợ giúp kỹ thuật của Liên minh châu Âu qua dự án EURO-TAPVIET và hợp tác với các công ty kiểm toán quốc tế Các kiểm toán viên (KTV) điều chỉnh mẫu quy trình kiểm toán phù hợp với đặc thù của từng dự án để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong công tác kiểm toán.
Quy trình kiểm toán BCTC dự án tại AASC được thực hiện theo trình tự sau:
Sơ đồ 3.2: Quy trình kiểm toán BCTC dự án tại AASC
Nhận diện lý do kiểm toán của công ty khách hàng Đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán Lập hồ sơ dự thầu/thư chào hàng kiểm toán
Ký kết hợp đồng kiểm toán
Lựa chọn đội ngũ nhân viên thực hiện kiểm toán
G ia i đ oạ n 1 C hu ẩn bị kế ho ạc h k iểm to án
Tổng hợp các thông tin thu thập về khách hàng
Tìm hiểu về hệ thống kế toán và hệ thống KSNB
Thực hiện các thủ tục phân tích sơ bộ Đánh giá trọng yếu và rủi ro kiểm toán
Thiết kế các trắc nghiệm công việc Thiết kế trắc nghiệm phân tích Thiết kế trắc nghiệm trực tiếp số dư
Sau khi thực hiện kiểm toán, việc phân tích các phát hiện sai sót giúp đánh giá chính xác các điểm còn hạn chế trong quá trình kiểm toán Kết quả kiểm toán được so sánh với mục tiêu đã đề ra trong kế hoạch để đảm bảo tính đầy đủ và phù hợp của các bằng chứng kiểm toán Quá trình này hỗ trợ xác định mức độ phù hợp của các bằng chứng và đảm bảo rằng các sai sót đã được phát hiện và xử lý kịp thời Đánh giá này là bước quan trọng để nâng cao tính chính xác và minh bạch của quá trình kiểm toán.
Thực hiện thủ tục soát xét sau ngày khóa sổ
Thu thập thư giải trình của ban giám đốc
Phát hành báo cáo kiểm toán và trao đổi với khách hàng
G ia i đ oạ n 2 Lậ p k ế h oạ ch ki ểm toá n
G ia i đ oạ n 3 G ia i đ oạ n 5 Th iết kế ch ươ ng trìn h k iểm to án K ết t hú c k iểm to án
G ia i đ oạ n 4 Th ực hi ện kiể m toá n
Thực hiện thủ tục kiểm toán BCTC dự án theo kế hoạch
(Nguồn: Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC)
Hệ thống hồ sơ kiểm toán:
Việc lập và lưu trữ hồ sơ kiểm toán đóng vai trò quan trọng trong quá trình kiểm toán, giúp chứng minh rằng các công việc kiểm toán đã tuân thủ đầy đủ các chuẩn mực kiểm toán và pháp luật Hồ sơ kiểm toán còn là căn cứ để kiểm soát chất lượng công việc và tra cứu dữ liệu cho các năm kiểm toán sau, đảm bảo tính minh bạch, chính xác trong quá trình kiểm toán Việc duy trì hồ sơ kiểm toán đúng quy trình góp phần nâng cao uy tín, đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả của hoạt động kiểm toán.
Quá trình lập, bảo quản và lưu trữ hồ sơ kiểm toán tại AASC tuân thủ nghiêm ngặt các quy định chung của Công ty, đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong từng bước Trong mỗi cuộc kiểm toán, KTV thu thập và lưu trữ đầy đủ các bằng chứng kiểm toán cần thiết, tạo thành hồ sơ kiểm toán toàn diện Sau khi kết thúc kiểm toán, trưởng nhóm hoặc chủ nhiệm kiểm toán sẽ rà soát và phê duyệt hồ sơ, đảm bảo các tài liệu đều đúng quy định Hồ sơ kiểm toán bao gồm các loại giấy tờ quan trọng như hợp đồng kiểm toán, thông tin khách hàng, báo cáo, biên bản họp, chương trình kiểm toán chi tiết, thư xác nhận và các thủ tục kiểm toán khác theo thứ tự và quy trình quy định, giúp duy trì tính hợp lệ và hợp pháp của hồ sơ.
Trong quá trình lập kế hoạch kiểm toán, các thông tin do KTV thu thập sẽ được lưu trữ một cách có tổ chức trong hồ sơ kiểm toán chung và hồ sơ kiểm toán năm, nhằm đảm bảo quản lý dữ liệu hiệu quả Các thông tin này sẽ được phân loại, lưu trữ vào các chỉ mục phù hợp trong hồ sơ kiểm toán chung, giúp thuận tiện trong việc tra cứu và theo dõi Hồ sơ kiểm toán chung đóng vai trò quan trọng trong việc ghi nhận và tổ chức các số liệu, tài liệu liên quan đến toàn bộ quá trình kiểm toán Việc lưu trữ hệ thống các thông tin trong hồ sơ kiểm toán không chỉ giúp đảm bảo tính pháp lý và minh bạch của quá trình kiểm toán mà còn hỗ trợ tối ưu hóa quản lý dữ liệu cho các lần kiểm toán sau.
Thông tin cơ bản về khách hàng bao gồm sơ đồ tổ chức dự án, danh sách nhân sự trong Ban lãnh đạo, trong đó nêu rõ bằng cấp và kinh nghiệm của các thành viên liên quan đến hoạt động dự án Ngoài ra, còn có các quyết định bổ nhiệm nhằm đảm bảo sự minh bạch và chính xác trong quản lý dự án, giúp xây dựng lòng tin và tối ưu hóa hiệu quả thực hiện dự án.
Các tài liệu pháp luật: Quyết định thành lập PCU, PMU; Tài liệu thẩm định dự án; các Hiệp định vay, Hiệp định viện trợ không hoàn lại
Các tài liệu kế toán quan trọng bao gồm Sổ tay hoạt động của Dự án và Báo cáo kiểm toán, trong đó Báo cáo kiểm toán dành cho các hợp đồng ký trong năm đầu tiên hoặc những năm trước đã được kiểm toán bởi các Công ty kiểm toán khác nhằm đảm bảo tính minh bạch và chính xác của hoạt động tài chính dự án.
Các tài liệu về hợp đồng: Hợp đồng kiểm toán, các Hợp đồng quan trọng khác
Trong hồ sơ kiểm toán năm , KTV lưu trữ:
Các báo cáo của dự án phục vụ lập kế hoạch kiểm toán của KTV bao gồm Báo cáo tài chính dự án (BCTC), báo cáo tiến độ thực hiện dự án, báo cáo đánh giá của nhà tài trợ, cùng với kế hoạch thực hiện dự án đã được phê duyệt hàng năm.
Kế hoạch kiểm toán đã được phê duyệt đảm bảo tính rõ ràng và chính xác trong quá trình thực hiện Việc xác định tính độc lập của các kiểm toán viên (KTV) tham gia vào cuộc kiểm toán Báo cáo tài chính (BCTC) dự án là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính khách quan và minh bạch của kết quả kiểm toán Đối với các dự án trong năm đầu tiên, việc khảo sát đánh giá dự án giúp xác định các rủi ro tiềm ẩn cũng như cung cấp những khuyến nghị giúp nâng cao chất lượng dự án trong giai đoạn đầu.
Các tài liệu do KTV thu thập, lập và lưu trữ, cùng với quá trình kiểm tra và soát xét của lãnh đạo phòng và Ban Giám Đốc, đảm bảo tính minh bạch và chính xác của hồ sơ Đến nay, toàn bộ các ghi nhận làm việc và hồ sơ kiểm toán đã được lưu trữ dưới dạng bản cứng trong hồ sơ kiểm toán năm và hồ sơ kiểm toán chung, cũng như bản mềm dưới dạng file Excel lưu tại ổ chia sẻ chung của công ty, giúp dễ dàng truy cập và quản lý dữ liệu.
Quy trình lập kế hoạch kiểm toán tại AASC
Quy trình kiểm toán tại Công ty gồm ba giai đoạn chính: lập kế hoạch kiểm toán, thực hiện kiểm toán và giai đoạn kết thúc kiểm toán Trong đó, giai đoạn lập kế hoạch đóng vai trò cực kỳ quan trọng và chiếm tỷ lệ lớn trong toàn bộ quá trình kiểm toán, giúp xác định phạm vi, nội dung, thời gian và quy mô công việc cần thực hiện Lập kế hoạch kiểm toán là bước nền tảng để nhóm kiểm toán viên (KTV) xác định rõ các yếu tố cần thiết, đồng thời giúp trưởng nhóm kiểm soát tiến độ và chất lượng công việc Quá trình lập kế hoạch tại Công ty tuân thủ theo một trình tự rõ ràng nhằm đảm bảo hiệu quả và phù hợp với yêu cầu kiểm toán.
Bước 1: Chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán
Bước 2: Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát
Bước 3: Thiết kế chương trình kiểm toán
Hiện nay, các dự án do Công ty TNHH Hãng kiểm toán AASC thực hiện chủ yếu tập trung vào các ngành đặc thù như y tế, môi trường, lâm nghiệp, không yêu cầu lập kế hoạch chiến lược dài hạn do đặc thù dự án mang tính chất riêng biệt và phân chia theo vùng miền Các dự án này không mở rộng ra toàn quốc hoặc thị trường quốc tế, phù hợp với năng lực và kinh nghiệm kiểm toán nhiều năm của công ty Do đó, Công ty chủ yếu lập kế hoạch tổng quát phù hợp với đặc điểm từng dự án và lĩnh vực hoạt động, đảm bảo hiệu quả và khả năng kiểm soát chất lượng.
Toàn bộ Giấy xác nhận xác nhận liên quan của KTV trong giai đoạn này được trình bày bằng tiếng Việt và lưu trữ trong hồ sơ kiểm toán theo đúng các quy định đã đề cập.
3.2.2 Quy trình lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính dự án
Sơ đồ 3.3 – Quy trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC dự án tại AASC
Bước 1: Chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán
1, Đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán
2, Nhận diện các lý do kiểm toán của công ty khách hàng
3, Lập hồ sơ chào thầu/ thư chào hàng kiểm toán
4, Ký kết hợp đồng kiểm toán
5, Lựa chọn đội ngũ nhân viên thực hiện kiểm toán
Bước 2: Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát
1, Tổng hợp các thông tin thu thập về khách hàng
2, Tìm hiểu về hệ thống kế toán và hệ thống KSNB
3, Thực hiện các thủ tục phân tích sơ bộ
4, Đánh giá trọng yếu và rủi ro kiểm toán
Bước 3: Thiết kế chương trình kiểm toán
1, Thiết kế các trắc nghiệm công việc
2, Thiết kế trắc nghiệm phân tích
3, Thiết kế các trắc nghiệm trực tiếp số dư
(Nguồn: Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC)
Bước 1 Chuẩn bị lập kế hoạch kiểm toán
Tại AASC, bên cạnh các khách hàng kiểm toán BCTC dự án chủ yếu là các dự án do Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tài trợ, còn có nhiều dự án do các tổ chức Chính phủ và phi Chính phủ khác như Nhật Bản, Phần Lan, Bỉ, Đức tài trợ.