Chương 2 3 nhu cầu vận chuyển và phương tiện vận tải tuần 2

1.6 Nhu cầu vận chuyển1.6.1 Khái niệm Khối lượng hàng hóa hành khách mà khách hàng yêu cầu vận chuyển trong kỳ Khối lượng hàng hóa hành khách vận chuyển trong kỳ phải đảm bảo tính hợp ph

Khoa: Kinh Tế Vận Tải

Bộ môn: Kinh Tế - Tài Chính

Học Phần

KINH TẾ VẬN TẢI &

LOGISTICS

TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

Kinh Tế Vận Tải & Logistics- TS Phạm Thị Nga-trường ĐH GTVT

TPHCM

• Các trang web :

(Cục hàng hải Việt Nam) (Vietnam Logistics review)

(Hiệp hội Đại lý và Môi giới Hàng hải Việt Nam)

(Hiệp hội Logistics Viet Nam)

1.6 Nhu cầu vận chuyển

1.6.1 Khái niệm

Khối lượng hàng hóa hành khách mà khách hàng yêu cầu vận chuyển trong kỳ

Khối lượng hàng hóa hành khách vận chuyển trong kỳ phải đảm bảo tính hợp pháp và hợp lý

Tính hợp lý đó là phương tiện vận tải phải phù hợp với đối tượng

vận tải, đảm bảo chất lượng vận tải, cũng như sự an toàn cho hàng hóa và hành khách trong quá trình vận chuyển

Đảm bảo tính hợp pháp đó là nhu cầu vận chuyển không vi phạm

quy định pháp luật, ví dụ như nhà vận chuyển không thể nào đáp ứng nhu cầu vận chuyển cho các mặt hàng như là động vật quý hiếm; mặt hàng là chất cấm, vũ khí, pháo nổ,

1.6.2 Nguồn gốc phát sinh

1.6.2.1 Tự nhiên.

1.6.2.2 Lực lượng sản xuất 1.6.2.3 Cơ sở văn hóa.

1.6.2.3 Sự chuyên môn hóa

 Sự phân bố tài nguyên thiên nhiên

Khi quy hoạch các cơ sở sản xuất người ta thường xây dựng nhà máy ở gần nơi có nguồn tài nguyên thiên nhiên, xong không bao giờ

có 1 địa điểm lý tưởng tập trung hết nguyên vật liệu cho sx Vì vây phát sinh nhu cầu vận chuyển trong việc cung cấp nguyên vật liệu cho sản xuất, ngay cả việc khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên , nhu cầu vận chuyển do sự phân bố của nguồn tài nguyên thiên nhiên không đông đều, rải rác

 Sự phân bố lực lượng sản xuất

Sự phân bố dân cư phụ thuộc rất nhiều vào điệu kiện tự nhiên, cùng với sự phát triển của kinh tế người ta xây dựng các nhà máy, công xưởng , đồng thời với quá trình đó thì khách quan tạo nên nhu cầu vận chuyển để kết nối người lao động từ nơi sinh sống đến nơi sản xuất vì hai khu vực này cách xa nhau

 Sự phân bố cơ sỏ văn hóa

Các cơ sở văn hóa phân bố rải rác ở những khu vực khác nhau, không tập trung, sự giao lưu văn hóa đời sống giữa các khu vực là rất lớn vì nhu cầu tham quan, du lịch, khám phá, học hỏi của con người làm phát sinh ra những nhu cầu vận chuyển

 Sự chuyên môn hóa sản xuất

Sự chuyên môn hóa sản xuất ngày càng lớn đó là điều tất yếu

để phát triển nền kinh tế và nâng cao năng suất lao động vì tính chất sản phẩm ngày càng phức tạp và đa dạng nên những sản phảm ngày nay thường do nhiều cơ sở tham gia sản xuất, trong thực tế sản phẩm của nhà máy này, ngành này là nguyên vật liệu đầu vào của nhà máy kia, ngành kia, mà các nhà máy nằm rải rác ở các nơi khác nhau thậm chí là ở những quốc gia khác nhau nên làm phát sinh nhu cầu vận chuyển

1.6.3 Biến động nhu cầu vận chuyển

Theo thời gian.

=

Bất bình hành về thời gian cho thấy rõ thời điểm nào nhu cầu vận chuyển là cao nhất

Hệ số bất bình hành theo thời gian càng lớn thì nhà vận tải càng khổ

Biến động nhu cầu vận chuyển theo thời gian do những nguyên nhân chủ yếu như sau:

Thứ nhất là do tính chất thời tiết khí hậu vì vào những ngày mưa bão nhu cầu vận chuyển ít hơn so với mùa khô, nóng

Thứ hai là do tính chất mùa vụ của một số mặt hàng nông sản mà nhu cầu vận chuyển sẽ tăng cao như mặt hàng gạo vào thời điểm thu hoạch nhu cầu vận chuyển sẽ tăng đột biến, giá cước container vận chuyển hàng gạo bao sẽ tăng mạnh gấp 2, 3 lần cả tuyến quốc tế và nội địa

Thứ ba là do thời điểm tiêu dùng của nền kinh tế : vào quý tư cuối năm và vào quý 1 đầu năm có nhiều các ngày Lễ, Tết ở châu Âu và châu Á nhu cầu tiêu dùng sẽ tăng mạnh làm phát sinh nhu cầu vận chuyển tăng cao để đảm bảo hàng hóa luôn có mặt kịp thời đến người tiêu dùng

Theo không gian.

= đ

Ý nghĩa:

Hệ số bất bình hành theo không gian: trong thời kỳ biến động tăng,

khối lượng vận chuyển lớn nhất sẽ lớn gấp bao nhiêu lần so với khối lượng vận chuyển bình quân trong thời gian bình thường (tức so với thời kỳ ổn định)

Bất bình hành về không gian cho ta biết chiều nào nhu cầu vận chuyển

là nhiều hơn chiều còn lại

Hệ số bất bình hành trong không gian giúp cho nhà vận tải xây dựng chiến lược khai thác phương tiện nếu nhu cầu vận chuyển trên 1 tuyến nào đó, nếu là biến động quá lớn nên khai thác theo chuyến, còn nếu luồng hàng chiều đi và về trên tuyến ổn định, không có sự biến động quá lớn thì khai thác tàu chợ : chuyên tuyến (kiểu như xe buýt, xe đò, đường sắt)

Mục đích cuối cùng là cung cấp thông tin để nhà vận tải nên biết dự trữ phương tiện thế nào??

Dự trữ năng lực vận chuyển của phương tiện vào thời điểm cao điểm như thế nào hay điều động p/tiện với chiều vận tải có luồng hàng dồi dào hay khan hieensm như thế nào  ví dụ như thời điểm tháng 10,11 nhu cầu vận chuyển cao ta có thể đi thuê định hạn phương tiện để chở thêm hàng của mình

 Cách làm này để tăng năng lực vận chuyển cho đội tàu, đội xe của mình trong ngắn hạn hoặc gửi hàng hóa của mình được vận chuyển trên phương tiện vận tải của hãng khác khi phương tiện bên

họ trống chỗ (gọi là ký thác hàng hóa cho bên thứ 3) cũng để tăng năng lục vận chuyển của hay vì đi thuê toàn bộ

1.7 Phương pháp dự báo nhu cầu vận chuyển và các chỉ tiêu đánh giá chất lượng dự báo

1.7.1 Phương pháp dự báo nhu cầu vận chuyển

• Phương pháp ngoại suy

• Phương pháp hệ số vận tải

• Phương pháp chuyên gia

• Phương pháp tương quan đường hồi quy

1.7.2 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng dự báo

 Độ lệch tuyệt đối của dự báo :∆ = − ′

 Độ lệch tương đối của dự báo: δ = ∆ / ′

 Độ lệch chuẩn của dự báo: = ∑ − /( − 2)

 Hệ số tương quan (r)