VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HCM VỀ TƯ TƯỞNG NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN, VÌ NHÂN DÂN RONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Ở VIỆT NAM

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TƯ TƯỞNG NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN, VÌ NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Ở VIỆT NAM BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC.

Trang 1

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ TƯ TƯỞNG NHÀ NƯỚC CỦA NHÂN DÂN, DO NHÂN DÂN, VÌ NHÂN

DÂN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Ở VIỆT NAM

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh

Hà Nội – 2021

Trang 2

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích và yêu cầu nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1

4 Phương pháp nghiên cứu 1

NỘI DUNG 2

1 Cơ sơ hình thành tư tưởng Hồ Chính Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 2

1.1 Cơ sở lý luận 2

1.2 Cơ sở thực tiễn 2

2 Tư tưởng Hồ Chính Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 2

2.1 Xây dựng nhà nước thể hiện quyền là chủ và làm chủ của nhân dân .2 2.1.1 Nhà nước của nhân dân 3

2.1.2 Nhà nước do nhân dân 5

2.1.3 Nhà nước vì nhân dân 5

2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất giứa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của Nhà nước 6

2.2.1 Bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước 6

2.2.2 Bản chất giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân, tính dân tộc của Nhà nước 8

Trang 3

2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một Nhà nước có hiệu lực pháp

lý mạnh mẽ 9

2.3.1 Xây dựng một nhà nước hợp hiến, hợp pháp 10

2.3.2 Hoạt động quản lý nhà nước bằng Hiếp pháp, pháp luật và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống 11

2.4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh, hoạt động có hiệu quả 12

2.4.1 Tích cực xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ đức và đủ tài 12

2.4.2 Đề phòng và khắc phục những tiêu cực trong hoạt động của Nhà nước 15

2.4.3 Tăng cường tính nghiêm minh của pháp luật đi đôi với đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng 16

3 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam 16

3.1 Nhà nước bảo đảm quyền làm chủ thật sự của nhân dân 17

3.2 Kiện toàn bộ máy hành chính Nhà nước 17

3.3 Tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước 18

KẾT LUẬN 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

Trang 4

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Theo quan điểm chủ nghĩa Mác-Lênin, vấn đề cơ bản của mọi cuộccách mạng là vấn đề chính quyền nhà nước Xuất phát từ nhu cầu giải phóngdân tộc trên nền tảng yêu nước, Hồ Chí Minh Đã tiếp nhận chủ nghĩa Mác-Lênin -lý luận tiêu biểu nhất của mọi thời đại Cùng với cách mạng thángmười Nga thành lập nhà nước xô viết của nhân dân lao động làm chủ Bác đãvận dụng một cách khoa học sáng tạo phù hợp với hoàn cảnh của nước nhà.Đưa đất nước thoát khỏi ách thống trị của thực dân phong kiến Tư tưởng xâydựng nhà nước của nhân dân do nhân dân và vì nhân dân thông qua một sốcâu nói của Bác như:

“Dễ trăm lần không dân cũng chịuKhó vạn lần dân liệu cũng xong"

Đề tài này sẽ giúp ta hiểu hơn về tư tưởng của Bác về nhà nước củanhân dân do nhân dân và vì nhân dân trong giai đoạn hiện nay

2 Mục đích và yêu cầu nghiên cứu

Nghiên cứu và nắm vững những nội dung cơ bản trong tư tưởng HồChí Minh về xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước của nhândân, do nhân dân, vì nhân dân

 Phạm vi: Sách giáo trình, những tài liệu liên quan

Trang 5

4 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp cụ thể được sử dụng trong việc nghiên cứu đề tài làkết hợp phương pháp nghiên cứu, phân tích, lịch sử, chứng minh, tư duylogic,… được áp dụng linh hoạt vào từng nội dung và yêu cầu

NỘI DUNG

1 Cơ sơ hình thành tư tưởng Hồ Chính Minh về nhà nước của

nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

2 Tư tưởng Hồ Chính Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân

dân, vì nhân dân

2.1 Xây dựng nhà nước thể hiện quyền là chủ và làm chủ của nhân dân

Hồ Chí Minh có quan điểm nhất quán về xây dựng một nhà nước mới

ở Việt Nam – một Nhà nước do nhân dân làm chủ – quan điểm cơ bản nhấtcủa Người về xây dựng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Quan điểmnày xuyên suốt, chi phối toàn bộ quá trình hình thành và phát triển Nhà nướccách mạng Việt Nam

Dân chủ được thể hiện trên tất cả các lĩnh vực trong xã hội Việt Nam.Trong đó, nổi bật nhất, quan trọng nhất và biểu hiện tập trung trong các hoạtđộng của Nhà nước là ở lĩnh vực chính trị, bởi vì quyền lực của nhân dânđược thể hiện với tư cách nhân dân có quyền lực tối cao Trên cơ sở vậndụng, sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin và kinh nghiệm cách mạng thế giới vào

Trang 6

điều kiện thực tiễn của cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh khẳng định: Chínhquyền Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là nhân dân bầu ra, tổ chức nên

bộ máy nhà nước cũng như toàn bộ hệ thống chính trị thay mặt mình thi hànhchính quyền ấy , cơ sở xã hội là toàn dân tộc, nền tảng là liên minh công –nông, lao động trí óc

Quan niệm dân chủ còn được thể hiện ở phương thức tổ chức xã hội.Khẳng định một chế độ dân chủ ở nước ta là lợi ích đều vì dân, quyền hành vàlực lượng đều ở dân Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ muốn là một nước dân chủ thìphải cấu tạo quyền lực xã hội mà ở đó người dân, cả trực tiếp lẫn gián tiếpqua dân chủ đại diện, một hệ thống chính trị do dân cử ra và tổ chức nên

Hồ Chí Minh vạch rõ nguồn gốc, lực lượng tạo ra quyền hành và lựclượng của xã hội đó là nhân dân Đây là quan điểm gốc để Người coi cáchmạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân; công cuộc đổi mới, xây dựng,kháng chiến kiến quốc là trách nhiệm và công việc của nhân dân Ý nghĩa củadân chủ không chỉ được Người coi là một giá trị chung, là sản phẩm của vănminh nhân loại, mà còn xem nó như là lý tưởng phấn đấu của các dân tộc.Dân chủ không chỉ dừng lại với tư cách như là một thiết chế xã hội của mộtquốc gia mà nó còn có ý nghĩa biểu thị mối quan hệ quốc tế, hòa bình giữacác dân tộc, đó là: dân chủ, bình đẳng trong mọi tổ chức quốc tế, là nguyêntắc ứng xử trong các quan hệ quốc tế của Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam

Quan điểm xây dựng Nhà nước kiểu mới của Hồ Chí Minh đã kế thừa

và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin về Nhà nước Cách mạng Hiểu một cáchtổng quát nhất quan điểm về Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhândân, chúng ta thấy trong tư tưởng Hồ Chí Minh những nội dung như sau:

Trang 7

2.1.1 Nhà nước của nhân dân

Xác lập tất cả mọi quyền lực trong Nhà nước và xã hội đều thuộc vềnhân dân là quan điểm nhất quán của Hồ Chí Minh Quan điểm này được HồChí Minh thể hiện qua bản Hiến pháp năm 1946 và năm 1959 do Người lãnhđạo soạn thảo

 “Tất cả quyền bính trong nước đều là của toàn thể nhân dân ViệtNam, không phân biệt giống nòi, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo”1

“Những việc quan hệ đến vận mệnh quốc gia sẽ đưa ra nhân dân phúcquyết”2 Nhân dân có quyền làm chủ về chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội,bầu ra Quốc hội – cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất thể hiện quyền tốicao của nhân dân Nhân dân làm chủ Nhà nước thì nhân dân cũng có quyềnkiểm soát Nhà nước, cử tri bầu ra các đại biểu, ủy quyền cho các đại biểu đóbàn và quyết định những vấn đề quốc tế dân sinh Đây thuộc về chế độ dânchủ đại diện bên cạnh chế độ dân chủ trực tiếp

 Nhân dân có quyền kiểm soát Nhà nước, bảo đảm quyền kiểm soátcủa nhân dân đối với đại biểu được bầu ra Các cơ quan Nhà nước phải dựavào nhân dân, liên hệ chặt chẽ, lắng nghe ý kiến và chịu sự kiểm soát củanhân dân Vì vậy, bộ máy nhà nước được nhân dân bầu ra, tổ chức nên phảilấy mục tiêu là phục vụ và vì lợi ích của nhân dân

 Nhân dân có quyền bãi miễn đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dânnếu những đại biểu đó không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân Theo

Hồ Chí Minh, cử tri và đại biểu do cử tri bầu ra phải có mối quan hệ chặt chẽvới nhau, và khi đại biểu đó không hoàn thành nhiệm vụ thì cử tri có quyềnbãi miễn tư cách đại biểu

 Luật pháp là công cụ quyền lực của nhân dân Theo Hồ Chí Minh,luật pháp tronh Nhà nước kiểu mới ở Việt Nam phải phản ánh được ý nguyệnvào bảo vệ quyền lợi của dân chúng Luật pháp là của nhân dân, là công cụ

Trang 8

thực thi quyền lực của nhân dân , là phương tiện để kiểm soát quyền lực Nhànước.

Bằng thiết chế dân chủ, nhà nước phải có trách nhiệm tạo cho nhândân thực thi quyền làm chủ của nhân dân trong hệ thống quyền lực xã hội vàđược đặt ở vị trí tối thượng Điều này nhắc nhở, người lãnh đạo, đại diện củanhân dân làm đúng chức trách, vị thế, không được quên rằng mình được bầu

ra để làm việc cho nhân dân Ngày 2/9/1945 Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyênngôn độc lập khai sinh ra Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là nhà nướctiến bộ chưa từng có trong lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc ta bởi vì đó làNhà nước của nhân dân, nhân dân có vai trò quyết định mọi công việc của đấtnước

2.1.2 Nhà nước do nhân dân

Nhà nước do nhân dân lập nên, ủng hộ, làm chủ Do vây, Hồ Chí Minhnhấn mạnh nhiệm vụ phải làm cho dân hiểu, giác ngộ để nâng cao tráchnhiệm làm chủ, ý thức trách nhiệm chăm lo xây dựng Nhà nước Hồ ChíMinh khẳng định: “Việc nước là việc chung, mỗi người đều phải có tráchnhiệm ghé vai gánh vác một phần” Trong tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựngNhà nước mới, nhân dân có đủ điều kiện cả về pháp luật và thực tế để thamgia qurn lý nhà nước Người cũng nêu rõ quyền của nhân dân, Nhà nước donhân dân tạo ra tham gia quản lý là ở chỗ:

 Toàn bộ công dân bầu ra Quốc hội – cơ quan quyền lực cao nhất củaNhà nước và duy nhất có quyền lập pháp

 Quốc hội bầu ra Chủ tịch nước, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hộiđồng Chính phủ (hay gọi là Chính phủ)

 Hội đồng Chín h phủ là cơ quan hành chính cao nhất của Nhà nước,thực hiệ các Nghị quyết của Quốc hội và chấp hành pháp luật

Trang 9

 Mọi công việc của bộ máy nhà nước trong việc quản lý xã hội đềuthực hiện ý chí của nhân dân (thông qua Quốc hội do nhân dân bầu ra).

2.1.3 Nhà nước vì nhân dân

Nhà nước vì dân là một nhà nước lấy lợi ích chính đáng của nhân dânlàm mục tiêu, tất cả đều vì lợi ích của nhân dân, ngoài ra không có bất cứ mộtlợi ích nào khác Đó là một nhà nước trong sạch, không có bất kỳ một đặcquyền, đặc lợi nào, cần kiệm liêm chính Hồ Chí Minh nhấn mạnh: mọiđường lối, chính sách đều chỉ nhằm đưa lại quyền lợi cho nhân dân; việc gì cólợi cho nhân dân dù nhỏ cũng cố gắng làm, việc gì có hại cho nhân dân dùnhỏ cũng cố gắng tránh Dân là gốc của nước; phải làm cho dân có ăn, cómặc, có chỗ ở, được học hành

Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, một nhà nước vì dân là từ Chủ tíchnước đến công chức bình thường đều phải làm công bộc, đầy tớ cho nhân dânchứ không được đè đầu cưỡi cổ nhân dân Đối với cương vị Chủ tịch nước,

Hồ Chí Minh cũng quan niệm là do dân ủy thác, vậy nên phải phục vụ chonhân dân, làm đầy tớ cho nhân dân

2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất giứa bản chất giai cấpcông nhân với tính nhân dân và tính dân tộc của Nhà nước

2.2.1 Bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước

Với tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cọng hòa được coi là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân nhưng không phải là “Nhà nước toàn dân”, hiểu theo nghĩa là nhà nước phi giai cấp Nhà nước bao giờ và ở đâu cũng mang bản chất của một giai cấp nhất định Nhà nước Việt Nam mới, mang bản chất của giai cấp công nhân, theo tư tưởng Hồ Chí Minh Bản chất đó được thể hiện trên các phượng diện sau:

Một là, Nhà nước do Đảng Cộng sản cầm quyền và lãnh đạo

Trang 10

 Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Nhà nước giữ vững và tăngcường bản chất giai cấp công nhân Một vấn đề rất cơ bản của Hiến pháp đó

là việc xác định bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước Lời nói đầu củaHiến pháp năm 1959 khẳng định: “Nhà nước của ta là Nhà nước dân chủ nhândân, dựa trên nền tảng liên minh công nông, do giai cấp công nhân lãnh đạo”3

Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh nòng cốt của nhân dân là liên minh công – công –trí, do giai cấp công nhân lãnh đạo – với đội tiên phong là Đảng Cộng sảnViệt Nam, ngay trong tư tưởng của Người về Nhà nước thể hiện tính nhân dânrộng rãi, xây dựng một Nhà nước do nhân dân là người chủ nắm quyền

 Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng phương thức thích hợp Nói đếnphương thức cũng có nghĩa là nói về cách lãnh đạo của Đảng đối với Nhànước trong từng thời kỳ Phương thức lãnh đạo của Đảng đối Nhà nước tathời kỳ sau này khác hẳn so với thời kì Hồ Chí Minh làm Chủ tịch nước Thời

kỳ đó, nước ta vừa phải kháng chiến chống giặc ngoại xâm, giải phóng dântộc, bảo vệ Tổ quốc, vừa phải xây dựng Nhà nước chế độ mới Tuy nhiên,trong tư tưởng của Hồ Chí Minh vẫn có những vấn đề cơ bản về phương thứclãnh đạo của Đảng chung cho các thời kỳ:

+ Đảng lãnh đạo bằng đường lối, quan điểm, chủ trương để Nhà nướcthể chế hóa thành pháp luật, chính sách, kế hoạch

+ Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng hoạt động của các tổ chức đảng vàđảng viên của mình trong bộ máy, cơ quan nhà nước

+ Đảng lãnh đạo Nhà nước bằng công tác kiểm tra

Hai là, bản chất giai cấp của Nhà nước thể hiện ở tính định hướng xã hội chủ nghĩa trong sự phát triển đất nước Điều này được thể hiện trong tư

tưởng của Hồ Chí Minh ngay từ khi Người đọc bản Tuyên ngon Độc lập khaisinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa vào ngày 2/9/1945 Mục tiêu cáchmạng nhất quán của Hồ Chí Minh đó là đưa nước ta tiến lên xã hội chủ nghĩa

Trang 11

và chủ nghĩa cộng sản Để giai cấp công nhân và nhân dân lao động có đượcmột tổ chức mạnh mẽ, thực hiện mục tiêu nói trên thì phải giành lấy chínhquyền, lập nên Nhà nước Việt Nam mới.

Ba là, bản chất giai cấp công nhân của Nhà nước ta thể hiện ở nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản của nó là nguyên tắc tập trung dân chủ Hồ Chí Minh luôn chú ý đến tính dân chủ trong tổ chức, hoạt động của

tất cả bộ máy, cơ quan nhà nước, nhấn mạnh sự cần thiết việc phát huy cao độdân chủ, cao độ tập trung, Nhà nước phải tập trung thống nhất quyền lực đểtất cả quyền lực thuộc vào tay của nhân dân

2.2.2 Bản chất giai cấp công nhân thống nhất với tính nhân dân, tính dân tộc của Nhà nước

Hồ Chí Minh là người giải quyết thành công mới quan hệ giữa vấn đề giai cấp – dân tộc trong cách mạng Việt Nam Trong tư tưởng của Người về xây dựng Nhà nước Việt Nam mới người đã giải quyết hài hòa, thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân, dân tộc của Nhà nước

Một là, Nhà nước ta ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh lâu dài, gian khổ của rất nhiều thế hệ người Việt Nam Giai đoạn từ cuối thế kỷ XIX

đến đầu thế kỷ XX, nước ta rơi vào tình trạng khủng hoảng về đường lối cứunước và giai cấp lãnh đạo Các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc dưới hệ tưtưởng phong kiến và dân chủ tư sản đã diễn ra rất oanh liệt, tô thắm chotruyền thống yêu nước, tinh thần đấu tranh kiên cường của dân tộc ta Tuynhiên, các cuộc đấu tranh đều lần lượt thất bại, dân tộc ta vẫn chưa được giảiphóng, độc lập, tự do vẫn chưa trở thành hiện thực Tháng 2/1930, Đảng Cộngsản Việt Nam ra đời, sự lớn mạnh của giai cấp công nhân, đã vượt qua đượctất cả các khó khăn, hạn chế và đã lãnh đạo dân tộc giành thắng lợi Cáchmạng Tháng 8/1945, giành chính quyền, lập nên Nhà nước dân chủ nhân dânđầu tiên ở Đông Nam Á

Trang 12

Hai là, Nhà nước ta bảo vệ quyền lợi, lợi ích của nhân dân, lấy quyền lợi, lợi ích của dân tộc làm nền tảng Quyền lợi, lợi ích cơ bản của giai cấp

công nhân, của nhân dân lao động và của toàn dân tộc là một được Hồ ChíMinh khẳng định là bản chất của vấn đề này Nhà nước Việt Nam mới làngười đại diện, bảo vệ, đấu tranh, thể hiện ý chí không chỉ cho quyền lợi, lợiích của giai cấp công nhân mà còn của nhân dân lao động và toàn dân tộc ViệtNam

Ba là, trong thực tế, Nhà nước ta đã đứng ra làm nhiệm vụ của cả dân tộc giao phó, đã lãnh đạo nhân dân tiến hành các cuộc kháng chiến để bảo vệ nền độc lập tự do của Tổ Quốc, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần tích cực vào sự phát triển tiến bộ của thế giới Con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đi đến

chủ nghĩa cộng sản là con đường Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam

đã xác định, cũng là sự nghiệp của chính Nhà nước ta

2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một Nhà nước có hiệu lựcpháp lý mạnh mẽ

Ngay từ rất sớm, Hồ Chí Minh đã thấy được tầm quan trọng của Hiếnpháp và pháp luật trong quản lý xã hội Vì vây, vấn đề xây dựng nền tảngpháp lý luôn cho Nhà nước Việt Nam mới luôn được Người chú trọng Bản

“Yêu sách của nhân dân An Nam” do Người thay mặt Hội những người AnNam yêu nước tại Pháp gửi đến Hội nghị Véc-xai đã thể hiện rõ Yêu cầu củabản yêu sách là “Cải cách nền pháp lý ở Đông Dương bằng cách cho người

bản xứ cũng sẽ được hưởng quyền bảo đảm về mặt luật pháp như người Âu châu; xóa bỏ hoàn toàn các tòa án đặc biệt dùng làm công cụ để khủng bố và

áp bức bộ phận trung thực nhất trong nhân dân An Nam”; “Thay thế chế độ racác sắc lệnh bằng chế độ ra các đạo luật”4 Hồ Chí Minh đã chuyển bản Yêusách thành “Việt Nam yêu cầu ca”, trong đó có những câu:

Tiêu đề	Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân trong giai đoạn hiện nay ở Việt Nam
Trường học	Trường Đại học Nội Vụ Hà Nội
Chuyên ngành	Tư tưởng Hồ Chí Minh
Thể loại	Bài tập lớn kết thúc học phần
Năm xuất bản	2021
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	212,5 KB