Luận văn thạc sĩ hiệu quả của kiểm định chất lượng giáo dục trường đại học đối với công tác hỗ trợ việc học tập của người học tại một số trường đại học của việt nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TRỊNH THỊ NHUNG HIỆU QUẢ CỦA KIỂM ĐỊNH CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC TRƢỜNG ĐẠI HỌC ĐỐI VỚI CÔNG TÁC HỖ TRỢ VIỆC HỌC TẬP CỦA NGƢỜI HỌC TẠI MỘT SỐ TRƢỜNG ĐẠI HỌC C[.]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRỊNH THỊ NHUNG

HIỆU QUẢ CỦA KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỐI VỚI CÔNG TÁC HỖ TRỢ VIỆC HỌC TẬP CỦA NGƯỜI HỌC TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỦA VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH GIÁO DỤC HỌC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRỊNH THỊ NHUNG

HIỆU QUẢ CỦA KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỐI VỚI CÔNG TÁC HỖ TRỢ VIỆC HỌC TẬP CỦA NGƯỜI HỌC TẠI MỘT SỐ TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỦA VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH GIÁO DỤC HỌC CHUYÊN NGÀNH: ĐO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC

Mã số: 8140115

Người hướng dẫn khoa học: TS Tô Thị Thu Hương

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn với tiêu đề “Hiệu quả của kiểm định chất

lượng giáo dục trường đại học đối với công tác hỗ trợ việc học tập của người học tại một số trường đại học của Việt Nam” hoàn toàn là kết quả nghiên cứu

của chính bản thân tôi và chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào của người khác Các kết quả, số liệu trình bày trong luận văn

là sản phẩm nghiên cứu, khảo sát của riêng cá nhân tôi

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực của các số liệu và các nội dung khác trong luận văn của mình

Tác giả luận văn

Trịnh Thị Nhung

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Tô Thị Thu Hương đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Bộ môn Đo lường và đánh giá, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy, hướng dẫn và quan tâm giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn các thầy, cô, anh chị em đồng nghiệp của Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi giúp tôi hoàn thành luận văn này

Xin cảm ơn gia đình, bạn bè, các bạn học viên cùng khóa đã luôn tạo điều kiện động viên, khuyến khích, hỗ trợ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Tác giả luận văn

Trịnh Thị Nhung

MỤC LỤC

Trang

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU vii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Giới hạn nghiên cứu 3

4 Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu 3

4.1 Câu hỏi nghiên cứu 3

4.2 Giả thuyết nghiên cứu 4

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Phạm vi, thời gian nghiên cứu 5

8 Kết cấu của luận văn 5

CHƯƠNG 1 6

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN 6

1.1.Tổng quan 6

1.1.1 Tổng quan lịch sử vấn đề 6

1.1.2 Các nghiên cứu về ảnh hưởng của KĐCLGD 12

1.2 Cơ sở lý luận 15

1.2.1 Chất lượng và kiểm định chất lượng giáo dục 15

1.2.2 Người học và hoạt động hỗ trợ việc học tập của người học 22

1.2.3 Hiệu quả và hiệu quả của KĐCLGD đối với công tác hỗ trợ việc học tập của người học 26

1.3 Mô hình ĐBCL của mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á về

hoạt động hỗ trợ người học 26

1.4 Khung lý thuyết nghiên cứu 27

1.5 Kết luận chương 1 28

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 29

2.1 Thiết kế nghiên cứu 29

2.1.1 Xác định mục đích và yêu cầu 29

2.1.2 Xây dựng quy trình tổ chức nghiên cứu 29

2.2 Tổ chức thực hiện 30

2.2.1 Địa bàn nghiên cứu 30

2.2.2 Thao tác hóa khái niệm và xây dựng tiêu chí đánh giá 37

2.2.3 Chọn mẫu điều tra khảo sát 38

2.2.4 Xây dựng công cụ khảo sát 38

2.2.4.1 Công cụ nghiên cứu định tính 38

2.2.4.2 Công cụ nghiên cứu định lượng 39

2.2.4.3 Dự thảo công cụ khảo sát và thử nghiệm 39

2.2.4.4 Kết quả thử nghiệm công cụ khảo sát 41

2.2.5 Thu thập thông tin 43

2.2.6 Phương pháp phân tích và xử lý thông tin 44

2.3 Kết luận chương 2 45

CHƯƠNG 3 HIỆU QUẢ CỦA KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐẾN CÔNG TÁC HỖ TRỢ VIỆC HỌC TẬP CỦA NGƯỜI HỌC 46

3.1 Tóm tắt kết quả KĐCLGD về công tác hỗ trợ người học 46

3.2 Đánh giá chung về sự cải tiến công tác hỗ trợ việc học tập của người học 52

3.3 Hiệu quả của kiểm định chất lượng giáo dục trường đại học đến công tác hỗ trợ học tập và nghiên cứu khoa học 54

3.5 Hiệu quả của KĐCL GDĐH đến hoạt động hỗ trợ khác 59

3.6 Mức độ cải tiến theo vùng miền 61

3.7 Mức độ cải tiến theo từng trường về hoạt động hỗ trợ việc học tập của người học 62

3.8 Kết luận chương 3 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 69

TÀI LIỆU THAM KHẢO 72

PHỤ LỤC 75

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Quy trình tổ chức nghiên cứu 29

Bảng 2.2 Tổng hợp điểm mạnh và các khuyến nghị về công tác hỗ trợ việc học tập của người học tại 6 trường ĐH được nghiên cứu 33

Bảng 2.3 Mô tả thông tin chính của phiếu khảo sát 42

Bảng 2.4 Thống kê số lượng phiếu khảo sát 43

Bảng 2.5 Số lượng các đối tượng tham gia phỏng vấn 44

Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả tự đánh giá và đánh giá ngoài của các trường được nghiên cứu 47

Bảng 3.2 Tổng hợp kết quả đánh giá ngoài của các trường được công nhận chất lượng giáo dục đến tháng 10/2017 48

Bảng 3.3: Thống kê điểm trung bình của từng tiêu chí đánh giá ở 6 trường được khảo sát 62

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 1.1 Mô hình ĐBCL của AUN-QA về hoạt động hỗ trợ người học 27 Hình 1.2 Khung lý thuyết nghiên cứu 28 Hình 2.1 Sự phù hợp cấu trúc của các câu hỏi 42 Hình 3.1 Bảng đánh giá chung về mức độ cải tiến của các trường tham gia đánh giá ngoài 52 Hình 3.2 Bảng đánh giá hiệu quả của KĐCL GDĐH đến kết quả học tập và NCKH 54 Hình 3.3 Bảng đánh giá hiệu quả của KĐCL GDĐH đến hỗ trợ CSVC, học liệu và trang thiết bị phục vụ học tập cho người học 57 Hình 3.4 Bảng đánh giá hiệu quả của KĐCL GDĐH đến hoạt động hỗ trợ khác 59 Hình 3.5 Điểm trung bình đánh giá mức độ cải tiến của các trường tại ba miền 61 Hình 3.6 Điểm trung bình đánh giá mức độ cải tiến của từng trường sau khi được KĐCLGD 62

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục và đào tạo luôn là vấn đề quan trọng được Đảng và Nhà nước

ta quan tâm Chất lượng giáo dục nói chung và giáo dục đại học nói riêng không chỉ là mối quan tâm của các cơ quan quản lý giáo dục mà còn là mối quan tâm của toàn xã hội Việc đảm bảo và nâng cao chất lượng giáo dục luôn

là vấn đề được đặt lên hàng đầu của tất cả các CSGD đại học (sau đây gọi chung là CSGD), điều này đòi hỏi các CSGD luôn phải phấn đấu để cải thiện chất lượng giáo dục nhằm nâng cao uy tín và trách nhiệm của mình trước xã hội Đồng thời, các cơ quan quản lý Nhà nước cũng có nhiều biện pháp để quản lý chất lượng giáo dục, một trong những biện pháp quản lý chất lượng giáo dục được sử dụng đó là KĐCLGD

Ở Việt Nam, ĐBCL và KĐCLGD được xem như một công cụ quan trọng để quản lý và cải tiến chất lượng trong bối cảnh giáo dục hiện nay KĐCLGD là một lĩnh vực còn khá mới ở Việt Nam, tuy nhiên, tầm quan trọng của KĐCLGD trong việc nâng cao chất lượng giáo dục đã được xác định và được thể hiện rõ trong Chương 7 của Luật Giáo dục đại học năm 2012

cụ thể trong Điều 49, mục 1 quy định về mục tiêu của KĐCL GDĐH là i Bảo đảm và nâng cao chất lượng GDĐH; ii Xác nhận mức độ CSGD đại học hoặc CTĐT đáp ứng mục tiêu giáo dục đại học trong từng giai đoạn nhất định; iii Làm căn cứ để CSGD đại học giải trình với các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền và xã hội về thực trạng chất lượng đào tạo; iv Làm cơ sở cho người học lựa chọn CSGD đại học, CTĐT và nhà tuyển dụng lao động tuyển chọn nhân lực Nghị quyết 29-NQ/TW tại Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

và Nghị quyết số 44/NQ-CP của Chính phủ về Chương trình hành động của Chỉnh phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW Gần đây nhất Nghị định 73/2015/NĐ-CP của Chính phủ ra đời đã quy định một trong những điều kiện

để CSGD đại học được công nhận phân tầng là “đã được kiểm định chất

lượng đạt yêu cầu và còn giá trị hiệu lực”, và trong Thông tư số 24/2015/TTBGDĐT quy định chuẩn quốc gia đối với CSGD đại học, thì KĐCLGD là một trong 7 tiêu chuẩn để một CSGD đại học đạt chuẩn quốc gia Điều này một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của hoạt động KĐCLGD

Hoạt động của một CSGD liên quan đến nhiều đối tượng như các nhà quản lý giáo dục, giảng viên, nhân viên, người học, nhà tuyển dụng, phụ huynh, v.v Trong số đó, người học là một trong các đối tượng chính tham gia vào các hoạt động giáo dục của CSGD và cũng là đối tượng thụ hưởng chính của các hoạt động này Việc duy trì, cải tiến và nâng cao chất lượng CSGD sẽ liên quan trực tiếp đến người học

Theo văn bản hợp nhất số 06/VBHN-BGDĐT ngày 04/3/2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường đại học, bộ tiêu chuẩn gồm 10 tiêu chuẩn với 61 tiêu chí, trong đó tiêu chuẩn 6 là tiêu chuẩn “người học” gồm 9 tiêu chí là một trong những tiêu chuẩn có số lượng tiêu chí lớn nhất, cho thấy người học là một tiêu chí quan trọng quyết định đến việc công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục của trường đại học

Đến tháng 10 năm 2017 trong hơn 200 trường đại học trên cả nước đã

có 71 trường đại học đã được KĐCLGD bởi các Trung tâm KĐCLGD, trong

đó có 46 trường đã được công nhận đạt chất lượng giáo dục Từ thực tế cho thấy các trường đã được KĐCLGD đã có những cải tiến chất lượng đối với từng hoạt động của trường ngay trong quá trình tự đánh giá Điều đó cho thấy việc tự đánh giá, ĐGN trong KĐCLGD đã có những tác động đối với các hoạt động của CSGD, trong số đó có các hoạt động hỗ trợ người học

Đã có nhiều nghiên cứu trong nước và quốc tế về ảnh hưởng của KĐCLGD đến các hoạt động của CSGD, các nghiên cứu tập trung nhiều vào những ảnh hưởng của KĐCLGD đại học đến giảng dạy, học tập và nghiên cứu, tuy nhiên chưa có nghiên cứu đề cập sâu đến việc KĐCLGD trường đại

học có hiệu quả như thế nào đối với hoạt động hỗ trợ việc học tập của người học

Với những lý do trên, tác giả đã lựa chọn đề tài “Hiệu quả của kiểm

định chất lượng giáo dục trường đại học đối với công tác hỗ trợ việc học tập của người học tại một số trường đại học của Việt Nam” để thực hiện nghiên

cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần vào hệ thống lý luận về hiệu quả của KĐCLGD CSGD đến chất lượng giáo dục và đào tạo nói chung và đến công tác hỗ trợ việc học tập của người học nói riêng, là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu có liên quan đến vấn đề này, đồng thời giúp các nhà lãnh đạo, quản lý CSGD có thêm thông tin

để xây dựng các chính sách, chế độ để hỗ trợ người học và nâng cao chất lượng đào tạo trong đơn vị mình

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận văn là đánh giá hiệu quả của KĐCLGD trường đại học đến công tác hỗ trợ việc học tập của người học tại một số trường đại học của Việt Nam

3 Giới hạn nghiên cứu

Đề tài này chỉ giới hạn ở việc nghiên cứu hiệu quả của hoạt động KĐCLGD trường đại học đến công tác hỗ trợ việc học tập của người học

Nghiên cứu này được tiến hành tại một số trường đại học đã được KĐCLGD và công nhận đạt chuẩn chất lượng theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học của Bộ GD&ĐT trong giai đoạn từ tháng 10 năm 2015 đến tháng 11 năm 2016, cụ thể gồm 6 trường đại học trên cả nước (mỗi Miền lựa chọn 2 trường)

4 Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu

4.1 Câu hỏi nghiên cứu

Với mục đích nghiên cứu như đã xác định ở trên, nội dung nghiên cứu

sẽ hướng tới trả lời được các câu hỏi sau đây:

1) Công tác hỗ trợ việc học tập của người học đã được đánh giá như thế nào qua kết quả KĐCLGD đối với 6 trường đại học?

2) Trường đại học đã có những cải tiến chất lượng như thế nào đối với công tác hỗ trợ việc học tập của người học sau quá trình KĐCLGD?

4.2 Giả thuyết nghiên cứu

Kiểm định chất lượng giáo dục trường đại học đã tạo ra hiệu quả tích cực đến công tác hỗ trợ việc học tập của người học Kết quả KĐCLGD đã tạo động lực để trường đại học cải thiện chất lượng công tác hỗ trợ học tập cho người học

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Cán bộ phụ trách công tác học sinh SV, phụ trách công tác ĐBCL, các GV và người học đại học hệ chính qui đang học tập tại 6 trường đại học ở Việt Nam đã được KĐCLGD và công nhận đạt chuẩn chất lượng theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học của Bộ GD&ĐT từ tháng 10 năm 2015 đến tháng 11 năm 2016

- Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả của kiểm định chất lượng giáo dục trường đại học đến công tác hỗ trợ việc học tập của người học tại một số trường đại học của Việt Nam

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp nghiên cứu định tính

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Dựa trên các tài liệu, các công trình nghiên cứu trong nước và trên thế giới tiến hành phân tích, tổng hợp các nội dung có liên quan đến KĐCLGD và công tác hỗ trợ việc học tập của người học

- Phương pháp phỏng vấn bán cấu trúc lấy ý kiến của cán bộ phụ trách công tác học sinh SV, cán bộ phụ trách công tác ĐBCL, các GV và SV đang học tập tại 6 trường đại học đã được KĐCLGD và công nhận đạt chuẩn chất lượng theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học của Bộ GD&ĐT từ

tháng 10 năm 2015 đến tháng 11 năm 2016 về hiệu quả của hoạt động KĐCLGD trường đại học đến công tác hỗ trợ việc học tập của người học

- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của các chuyên gia về hiệu quả của hoạt động KĐCLGD trường đại học đến công tác hỗ trợ việc học tập của người học

6.2 Phương pháp nghiên cứu định lượng

- Phương pháp khảo sát bằng bảng hỏi: Sử dụng phiếu khảo sát để thu thập thông tin từ người học ở 06 trường đại học đã được đánh giá CLGD Công cụ được thiết kế theo 05 bước (xác định mục đích; thao tác hóa khái niệm; xây dựng tiêu chí đánh giá, lấy ý kiến chuyên gia; thử nghiệm công cụ đánh giá và phân tích công cụ; lấy ý kiến chuyên gia và hoàn thiện công cụ) Công cụ đánh giá được thử nghiệm và phân tích sử dụng phần mềm SPSS và phần mềm QUEST để kiểm tra độ tin cậy và độ giá trị của công cụ trước khi khảo sát chính thức Những thông tin thu được từ phiếu phản hồi chính thức

sẽ được xử lý, phân tích, tổng hợp, so sánh đối chiếu để đánh giá hiệu quả của KĐCLGD đại học tới công tác hỗ trợ việc học tập của người học

7 Phạm vi, thời gian nghiên cứu

- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu thực hiện tại 6 trường đại học đã được KĐCLGD và công nhận đạt chuẩn chất lượng theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học của Bộ GD&ĐT từ tháng 10 năm 2015 đến tháng

11 năm 2016

- Thời gian triển khai nghiên cứu: Nghiên cứu thực hiện trong 11 tháng (từ tháng 12/2016 đến 11/2017)

8 Kết cấu của luận văn

Luận văn được cấu trúc gồm 3 chương: Chương 1 - Cơ sở lý luận và tổng quan; Chương 2 - Phương pháp và tổ chức nghiên cứu và Chương 3 - Kết quả nghiên cứu