Luận văn thạc sĩ đánh giá ảnh hưởng của hoạt động chế biến hạt điều đến môi trường và sức khỏe người lao động trên địa bàn tỉnh bình phước và đề xuất giải pháp cải thiện

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM HỒ THỊ MỸ TRANG ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA HOẠT ĐỘNG CHẾ BIẾN HẠT ĐIỀU ĐẾN MÔI TRƯỜNG VÀ SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC VÀ ĐỀ X[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM

-

HỒ THỊ MỸ TRANG

ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA HOẠT ĐỘNG CHẾ BIẾN HẠT ĐIỀU ĐẾN MÔI TRƯỜNG VÀ SỨC KHỎE NGƯỜI LAO ĐỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI

PHÁP CẢI THIỆN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Chuyên ngành : Kỹ Thuật Môi Trường

Mã số ngành: 60520320

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Tôn Thất Lãng

TP HỒ CHÍ MINH, tháng 03 năm 2018

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS Tôn Thất Lãng

Luận văn Thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Công nghệ TP HCM

ngày 13 tháng 03 năm 2018

Thành phần Hội đồng đánh giá Luận văn Thạc sĩ gồm:

TT Họ và tên Chức danh Hội đồng

1 GS.TSKH.Nguyễn Trọng Cẩn Chủ tịch

3 PGS.TS.Lê Mạnh Tân Phản biện 2

5 TS.Nguyễn Thị Hai Ủy viên, Thư ký

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được sửa chữa (nếu có)

Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV

TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP HCM

PHÒNG QLKH – ĐTSĐH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

TP HCM, ngày 16 tháng 02 năm 2018

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ tên học viên: HỒ THỊ MỸ TRANG Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 20/06/1981 Nơi sinh: ĐăkLăk

Chuyên ngành: Kỹ Thuật Môi Trường MSHV: 1641810010

I- Tên đề tài:

Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động chế biến hạt điều đến môi trường và sức khỏe người lao động trên địa bàn tỉnh Bình Phước và đề xuất giải pháp cải thiện

II- Nhiệm vụ và nội dung:

 Nội dung 1: Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động chế biến hạt điều đến môi

trường trên địa bàn tỉnh Bình Phước

 Tổng hợp, biên hội các tài liệu liên quan đến ngành chế biến hạt điều

 Tìm hiểu tình hình sản xuất thực tế và hiện trạng môi trường của ngành chế biến hạt điều ở Bình Phước như: Dây chuyền sản xuất và công nghệ sản xuất của ngành chế biến hạt điều

 Khảo sát, lấy mẫu nước, khí để phân tích, đánh giá hiện trạng của ngành chế biến hạt điều trên địa bàn tỉnh

 Nội dung 2: Đánh giá ảnh hưởng của môi trường lao động đến sức khỏe

công nhân chế biến hạt điều trên địa bàn tỉnh Bình Phước

 Tổng hợp, đánh giá các yếu tố môi trường lao động qua kết quả đo

đạc môi trường lao động của các cơ sở chế biến hạt điều trên địa bàn

tỉnh Bình Phước qua 03 năm 2014 – 2016

 Tổng hợp, đánh giá tình hình sức khỏe của công nhân ngành chế biến hạt điều trên địa bàn tỉnh Bình Phước qua kết quả khám sức khỏe định

kỳ 03 năm từ 2014-2016

 Đánh giá mối tương quan giữa các yếu tố môi trường lao động với sức khỏe người lao động

 Nội dung 3: Đề xuất biện pháp cải thiện cho ngành chế biến hạt điều

III- Ngày giao nhiệm vụ: 25/10/2017

IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 22/02/2018

V- Cán bộ hướng dẫn: PGS.TS Tôn Thất Lãng

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH

(Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này

đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Học viên thực hiện Luận văn

LỜI CẢM ƠN

Trân trọng cảm ơn Ban Giám Hiệu Nhà trường, Phòng Quản lý Khoa học và Đào tạo Sau Đại học, quý Thầy Cô giảng dạy cao học ngành Kỹ thuật Môi trường tại trường Đại học Công nghệ TP.HCM Qua quá trình học tập tại Trường, bản thân

đã tiếp thu những kiến thức quý báu về chuyên ngành mà các thầy cô là Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ đã tận tình giảng dạy, truyền đạt Từ đó bản thân đã tích cực tìm tòi, nghiên cứu về lĩnh vực môi trường và nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, khả năng tư duy độc lập trong nghiên cứu khoa học

Trân trọng cảm ơn PGS.TS Tôn Thất Lãng và PGS.TS Thái Văn Nam, các thầy đã tận tình hướng dẫn chỉ bảo trong suốt quá trình thực hiện đề tài giúp tác giả hoàn thành tốt Luận văn

Trân trọng cảm ơn Sở Tài nguyên và Môi trường; Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh Bình Phước và toàn thể Ban Giám đốc cùng tập thể nhân viên tại nhà máy 30

cơ sở chế biến hạt điều trên địa bàn tỉnh Bình Phước đã tạo điều kiện cho việc khảo sát thực tế, cung cấp số liệu của đơn vị

Cảm ơn sự dìu dắt, giúp đỡ của quý đồng nghiệp, gia đình và bạn bè đã giúp tác giả có điều kiện về vật chất, tinh thần để phấn đấu, học hỏi và tiến bộ

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng do kiến thức và thời gian thực hiện đề tài có hạn nên Luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Tác giả xin cảm ơn và rất mong nhận được những ý kiến góp ý của các nhà khoa học, quý thầy cô, quý cơ quan, đồng nghiệp và độc giả để Luận văn được hoàn thiện hơn

Họ và tên tác giả

TÓM TẮT

Đề tài: “Đánh giá ảnh hưởng của hoạt động chế biến hạt điều đến môi trường

và sức khỏe người lao động trên địa bàn tỉnh Bình Phước và đề xuất phải pháp cải thiện” đã đánh giá được thực trạng môi trường của hoạt động chế biến hạt điều trên địa bàn tỉnh Bình Phước Áp dụng các phương pháp khảo sát, lấy mẫu, phân tích, hồi cứu số liệu nhằm đánh giá thực trạng môi trường và môi trường lao động; tình hình chăm sóc sức khỏe công nhân của các cơ sở chế biến hạt điều trên địa bàn tỉnh Bình Phước

Qua kết quả nghiên cứu cho thấy rằng: Nhiệt độ môi trường lao động không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép là 14,49% Các mẫu đo độ ẩm môi trường lao động không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép 12,79% Tốc độ gió môi trường lao động của công nhân không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép là 32% Độ chiếu sáng môi trường lao động không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép là 42,97% Tiếng ồn môi trường lao động không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép là 21,22% Nồng độ bụi không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép là 4,94% Hàm lượng khí CO ở khu vực lò hơi vượt tiêu chuẩn cho phép QCVN 19-2009/ BTNMT đến 4,5 lần Còn lại các khí khác như

NOx, SO2, phenol nằm trong giới hạn cho phép Chỉ tiêu BOD5 có trong nước thải sau hệ thống xử lý tại một số cơ sở chế biến hạt điều trên địa bàn Bình Phước vượt tiêu chuẩn cho phép QCVN 40 : 2011 cột B từ 3,86 lần Chỉ tiêu COD trong nước thải ngâm tẩm trong các mẫu phân tích thì hầu hết các cơ sở chế biến vượt tiêu chuẩn cho phép QCVN 40:2011 cột B từ 0,87 – 2,08 lần

Hầu hết công nhân được trang bị đủ dụng cụ bảo hộ lao động 93,9% Số người lao động không mang đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động là 33,9% Tư thế lao động ngồi liên tục chiếm 55% và đứng 35,6% Kết quả khám và phân loại sức khỏe công nhân chế biến hạt điều cho thấy tỷ lệ công nhân có sức khỏe tốt (loại I,II

và III) đạt 73,95%, tỷ lệ công nhân có sức khỏe kém (loại IV và V) chiếm 16,99%

Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh tim mạch huyết áp chung của công nhân chế

biến hạt điều của các doanh nghiệp chế biến hạt điều ở Bình Phước là 4,4% Tỷ lệ mắc các bệnh ở khớp cổ tay- chân khá cao 18,9% Bệnh ở lưng chiếm 16,1% Bệnh

ở cổ chiếm 9,7% Bệnh da liễu là 11,9% Tỷ lệ mắc các bệnh ở Tai – Mũi – Họng là 10,3% Mối liên quan giữa ô nhiễm ánh sáng với các bệnh về mắt là khá rõ rệt sự khác biệt với p = 0,013 < 0,05 có ý nghĩa thống kê Mối liên quan giữa bệnh da liễu với khu vực tách nhân với p = 0,005, cho thấy mối quan hệ này cũng cần quan tâm Mối liên quan giữa ô nhiễm khí NO2 với tỷ lệ bệnh mắt và tai mũi họng cũng khá rõ rệt Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê p = 0,043 < 0,05 và NO2 với tỷ lệ bệnh tai mũi họng (p = 0) Mối liên quan giữa ô nhiễm khí SO2 với tỷ lệ bệnh da liễu cũng khá rõ rệt Sự khác biệt có ý nghĩa thống kê p = 0,003 < 0,05

Từ kết quả nghiên cứu trên đưa ra một số giải pháp quản lý cũng như giải pháp kỹ thuật nhằm giảm thiểu sự ảnh hưởng của việc hoạt động chế biến hạt điều đến môi trường và sức khỏe người lao động ngành chế biến hạt điều trên địa bàn tỉnh Bình Phước

ABSTRACT

The topic of " Assess the impact of cashew processing on the environment and health of workers in Binh Phuoc province and proposed legislation to improve” has assessed the environmental status of grain processing in the province of Binh Phuoc Apply methods of surveying, sampling, analyzing and retrieving data to assess the current state of the environment and labor environment; the situation of health care workers of cashew processing establishments in Binh Phuoc province

Through research results show that: The working environment does not reach the permitted hygiene standard of 14,49% Samples of moisture in working environment that do not meet hygiene standards allow 12,79% The wind speed of working environment of workers who do not meet the standard of hygiene is 32% The illumination of working environment does not reach the permitted hygiene standard of 42,97% The noise level of the working environment which is not up to the hygienic standard is 21,22% The dust concentration did not reach the permitted hygiene standard of 4,94% The CO content in the boiler area exceeds the permitted standard QCVN 19-2009 / BTNMT by 4,5 times Remaining gases such as NOx,

SO2 and phenol are within acceptable limits BOD5 content in waste water after treatment system at some cashew processing establishments in Binh Phuoc exceeded the permitted standard QCVN 40: 2011 column B from 3,86 times COD

in wastewater soaked in samples analyzed most of the processing facilities in excess

of the standard allowed QCVN 40: 2011 column B from 0,87 to 2,08 times

Most workers are equipped with labor protection equipment 93,90% The number of employees who do not have adequate means of labor protection is 33,90% Labor position occupied 55% and stood at 35,60% Results of health examination and classification of cashew workers show that the percentage of workers with good health (types I, II and III) was 73,95%, the proportion of workers with poor health (grades IV and V) accounted for 16,99%

Hypertensive characteristics of direct laborers in the cashew nut processing industry show the rate heart disease blood pressure the total cashewnut processing industry of cashew processing enterprises in Binh Phuoc is 4,4% The incidence of arthritis - feet is quite high 18,9% Back disease accounted for 16,1% Diseases in the neck accounted for 9.7% Skin disease 11,9% The incidence of diseases in ear-throat disease is 10,3%

The correlation between light pollution and eye disease is quite distinct from

p = 0,013 <0,05 statistically significant The association between dermatomyopathy and the pituitary area multiplied by p = 0,005 indicates that this relationship is also

of concern The relationship between NO2 gas pollution and the incidence of eye diseases and otitis media is quite clear The difference was statistically significant p

= 0,043 <0,05 and NO2 with rate of ear-nose-lung disease (p = 0) The relationship between SO2 pollution and the incidence of dermatitis is also quite clear The difference was statistically significant p = 0,003 <0,05

Based on the results of this research, some management solutions as well

as technical solutions have been proposed to minimize the impact of cashew nut processing on the environment and the health of local cashew nut workers Binh Phuoc province

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

ABSTRACT v

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT xi

DANH MỤC CÁC BẢNG xiii

DANH MỤC HÌNH ẢNH xv

MỞ ĐẦU 1

1 Đặt vấn đề 1

2 Tính cấp thiết của đề tài 2

2 Mục tiêu nghiên cứu 3

3 Nội dung nghiên cứu 3

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5.1 Đối tượng nghiên cứu: 4

5.2 Phạm vi nghiên cứu: 4

6 Phương pháp nghiên cứu 5

6.1 Phương pháp luận 5

6 Phương pháp nghiên cứu cụ thể: 6

7 Thời gian nghiên cứu: 9

8 Giới hạn nghiên cứu: 9

9 Ý nghĩa của đề tài: 9

10 Cấu trúc của luận văn 9

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 11

1.1.Tổng quan về ngành chế biến hạt điều 11

1.1.1 Tình hình chế hạt điều ở nước ngoài 11

1.1.2 Tình hình chế hạt điều ở Việt Nam 11

1.2 Tình hình nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam 13

1.2.1.Tình hình nghiên cứu nước ngoài 13

1.2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước 17

1.3 Các yếu tố môi trường lao động 21

1.2.1 Vi khí hậu 21

1.2.2 Tiếng ồn: 22

1.2.3 Bụi: 22

1.2.4 Ánh sáng: 23

1.2.5 Hóa chất độc: 24

1.2.6 Chỉ số BOD trong nước thải: 25

1.2.7 Chỉ số COD trong nước thải: 26

1.4 Các bệnh nghề nghiệp do môi trường lao động gây ra 26

1.5 Tổng quan về Bình Phước và ngành chế biến hạt điều ở Bình Phước 29

1.5.1 Giới thiệu về Bình Phước 29

1.5.2 Tổng quan về ngành chế biến hạt điều ở Bình Phước 30

CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC CƠ SỞ CHẾ BIẾN HẠT ĐIỀU TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH PHƯỚC 45

2.1 Công nghệ chế biến hạt điều hiện nay ở Bình Phước 45

2.2 Thực trạng chất lượng nước thải tại khu vực các nhà máy 45

2.2.1 Nguồn phát sinh nước thải 45

2.2.2 Đánh giá nguồn nước thải phát sinh từ một số nhà máy sản xuất hạt điều 46 2.3 Thực trạng không khí tại các cơ sở chế biến hạt điều ở Bình Phước 54

2.3.1 Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí 54

2.3.2 Đánh giá nguồn khí thải phát sinh từ một số nhà máy sản xuất hạt điều: 54

2.4 Tác động do nhiệt dư 59

2.5 Thực trạng chất thải rắn tại các cơ sở chế biến hạt điều 59

2.6 Nguồn phát sinh tiếng ồn, độ rung 62

2.7 Hiện trạng chất lượng nước ngầm khu vực các nhà máy 62

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG AN TOÀN VỆ SINH MÔI TRƯỜNG LAO ĐỘNG VÀ SỨC KHỎE CÔNG NHÂN CÁC CƠ SỞ CHẾ BIẾN HẠT ĐIỀU

Ở BÌNH PHƯỚC 64 3.1 Thực trạng môi trường lao động tại các cơ sở chế biến hạt điều ở Bình Phước.64 3.1.1 Thực trạng vi khí hậu tại nơi làm việc ở các cơ sở chế biến hạt điều ở Bình Phước 64 3.1.2 Thực trạng cường độ tiếng ồn và cường độ ánh sáng tại nơi làm việc ở các

cơ sở chế biến hạt điều ở Bình Phước 66 3.1.3 Thực trạng nồng độ bụi tại nơi làm việc ở các cơ sở chế biến hạt điều ở Bình Phước 67 3.1.4 Thực trạng nồng độ các hơi khí độc tại nơi làm việc ở các cơ sở chế biến hạt điều ở Bình Phước 68

3.2 Thực trạng sức khỏe công nhân và vấn đề ATVSLD tại các cơ sở chế biến hạt

điều ở Bình Phước 70 3.2.1 Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu 70 3.2.2 Thực trạng sức khỏe và ATVSLĐ của công nhân chế biến hạt điều 73 3.3 Mối tương quan giữa các yếu tố môi trường lao động và sức khỏe công nhân tại các cơ sở chế biến hạt điều ở Bình Phước 80 3.3.1 Mối liên quan giữa bệnh viêm da dị ứng và viêm mũi dị ứng theo tuổi nghề80 3.3.2 Mối liên quan giữa ô nhiễm bụi MTLĐ với bệnh viêm mũi họng và viêm

da dị ứng 81 3.3.3 Mối liên quan giữa ô nhiễm cường độ tiếng ồn MTLĐ với bệnh tai – mũi

– họng, ô nhiễm cường độ ánh sáng với các bệnh về mắt 82 3.3.4 Mối liên quan giữa vị trí làm việc với bệnh tai – mũi – họng 82 3.3.5 Mối liên quan giữa vị trí làm việc với bệnh da liễu 83 3.3.6 Mối liên quan giữa trang bị bảo hộ lao động với các bệnh tai – mũi –

họng và da liễu 84 3.3.8 Mối liên quan giữa ô nhiễm khí NO2 với bệnh mắt và tai mũi họng 85 3.3.9 Mối liên quan giữa ô nhiễm khí SO2 với tỷ lệ bệnh da liễu 85