Bài giảng nghiên cứu khoa học (bậc nghiên cứu sinh tiến sỹ) chương 1 pgs ts hà quang thụy

BÀI GIẢNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC BẬC NGHIÊN CỨU SINH TiẾN SỸ HỆ THỐNG THÔNG TIN CHƯƠNG 1 GiỚI THIỆU CHUNG VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC BẬC NGHIÊN CỨU SINH TiẾN SỸ PGS TS HÀ QUANG THỤY HÀ NỘI 01 2021 TRƯỜNG ĐẠI[.]

BÀI GIẢNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC BẬC NGHIÊN CỨU SINH

TiẾN SỸ HỆ THỐNG THÔNG TIN

CHƯƠNG 1 GiỚI THIỆU CHUNG VỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

BẬC NGHIÊN CỨU SINH TiẾN SỸ

PGS TS HÀ QUANG THỤY

HÀ NỘI 01-2021

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

Nội dung

1. Một số khái niệm cơ bản

2. Dữ liệu – thông tin – tri thức – nghịch lý năng suất

của CNTT

3. Bản chất của nghiên cứu khoa học

4. Nghiên cứu khoa học bậc Tiến sỹ

5. Một vài bài học khởi đầu NCS TS

1 Một vài khái niệm trong NCKH

⚫ Khoa học

▪ Academic Press Dictionary of Science & Technology

▪ Các quan sát có hệ thống về hiện tượng và điểu kiện trong thế giới nhằm phát hiện các sự kiện về chúng và hình thức hóa các quy luật và nguyên

lý dựa trên những sự kiện này.

▪ Thân tri thức có tổ chức nhận được từ các quan sát nói trên và được xác nhận hoặc kiểm tra theo cách khảo sát bổ sung.

▪ Nhánh riêng bất kỳ của thân tri thức khái quát, chẳng hạn như sinh học, vật lý, địa chất, hoặc thiên văn học.

▪ http://www.theharbinger.org/articles/rel_sci/gottlieb.html (Sheldon

Gottlieb) và http://www.gly.uga.edu/railsback/1122science3.html

▪ Khoa học là một hoạt động trí tuệ được con người thực hiện một cách có thiết kế nhằm khám phá thông tin về thế giới mà con người đang sống và nhằm khám phá ra những cách thức mà theo đó các thông tin này được

tổ chức thành các mẫu có ý nghĩa.

▪ Mục tiêu nguyên thủy của khoa học là thu thập dữ liệu (data) Mục tiêu

Công nghệ

⚫ Khái niệm

▪ Công nghệ là quá trình mà con người biến đổi thế giới nhằm đáp

ứng nhu cầu và mong muốn của họ

▪ " các quy trình bí quyết và sáng tạo hỗ trợ con người sử dụng

các công cụ, tài nguyên và hệ thống để giải vấn đề và tăng cường kiểm soát đối với môi trường tự nhiên và nhân tạo trong một nỗ lực cải thiện điều kiện của con người" (UNESCO, 1985)

⚫ S&T

▪ Thông thường, khoa học và công nghệ đi cùng nhau

▪ chỉ dẫn: công nghệ tiên tiến dựa trên nguyên lý khoa học mới

Khoa học và công nghệ: một cách nhìn

Khoa học Công nghệ

Mục đích Không thay đổi Thay đổi

Nguyên lý hành động Bên trong Bên ngoài

Kết quả Hiểu về khái quát Hiểu về cái cụ thể

Hành động Theoria: tự kết quả Poiesis: kết quả vào một cái

khác Phương pháp Trừu tượng Mô hình hóa một cái cụ thể

(phức tạp) Quá trình Xây dựng khái niệm Tối ưu hóa

Dạng đổi mới Phát hiện Phát minh

Kiểu kết quả Các phát biểu dạng luật Các phát biểu dạng quy tắc

KH tự nhiên và KH xã hội

⚫ Khoa học tự nhiên

▪ quan tâm nghiên cứu hiện tượng tự nhiên

▪ bao gồm các lĩnh vực khảo sát như khoa học hóa học, khoa học vật lý, khoa học đời sống và khoa học sinh học

▪ Các hiện tượng được nghiên cứu: có thật và hữu hình như động vật, thực vật, hoặc các vật chất mặc dù một số đối tượng trong một số lĩnh vực như các hạt hạ nguyên tử, nguyên tố hóa học, vi sinh vật được thừa nhận khó khăn hơn để quan sát

⚫ Khoa học xã hội

▪ Quan tâm nghiên cứu con người hoặc tập hợp người

▪ bao gồm tâm lý học (nghiên cứu các hành vi cá nhân), xã hội học (nghiên cứu hành vi của nhóm cá nhân), khoa học tổ chức (nghiên cứu các hành vi của các tổ chức công ty), và kinh tế (nghiên cứu các công ty, thị trường và nền kinh tế)

▪ Mọi nghiên cứu liên quan đến con người là một phần của các khoa học xã hội

Phân biệt KH tự nhiên với KH xã hội

▪ Sự phân biệt giữa tự nhiên và xã hội là rất quan trọng để hiểu bởi vì các yêu cầu hoặc các quá trình nghiên cứu cho hai loại khoa học là rất khác nhau

⚫ Khoa học tự nhiên

▪ Các yêu cầu dựa trên các phép đo đúng đắn và chính xác các hiện tượng hoặc tính chất của chúng

⚫ Khoa học xã hội

▪ hiện tượng cũng như đo lường thường mơ hồ, không chính xác, không xác định, và không rõ ràng: “một nghiên cứu xem xét liệu người hạnh phúc ngủ nhiều hơn hoặc ít hơn những người không

Kỹ nghệ

⚫ American Engineers' Council for Professional

Development

▪ "Việc áp dụng sáng tạo các nguyên lý khoa học để thiết kế hoặc phát triển các cấu trúc, máy móc, thiết bị, hoặc quy trình sản xuất, hoặc việc sử dụng chúng riêng lẻ hoặc kết hợp,

▪ hoặc để xây dựng hoặc thao tác chúng với nhận thức đầy đủ về thiết

kế chúng;

▪ hoặc để dự báo hành vi của chúng trong điều kiện hoạt động cụ thể;

▪ như các khía cạnh hàm dự định, kinh tế trong hoạt động và bảo vệ con người và tài sản”

▪ Khoa học có mục đích để hiểu “vì sao” và “như thế nào” của tự nhiên

▪ Kỹ nghệ tìm cách phát triển thế giới tự nhiên nhằm đáp ứng nhu cầu

và mong muốn của con người

▪ Nhà khoa học nghiên cứu thế giới như nó vốn có, nhà kỹ nghệ sáng

Sáng tạo – đổi mới: Innovation

⚫ Khái niệm

▪ Hình thành một cái gì mới, cách làm việc mới gì đó, khai thác thành công một ý tưởng mới

▪ Sáng tạo (Invention): Một ý tưởng được tường minh: lần xuất hiện đầu tiên về ý tưởng đối với một sản phẩm/quy trình mới

▪ Đổi mời (Innovation): các ý tưởng được áp dụng thành công: Nỗ lực đầu tiên đưa các ý tưởng vào thực tiễn

▪ Đổi mới gia tăng (Incremental: đổi mới duy trì): điều chỉnh/sửa đổi

▪ Đổi mới cấp tiến (radical: đổi mới đột phá): ý tưởng mới hoàn toàn

⚫ Hình vẽ

đó ?

Tăng trưởng dữ liệu

◼ Dự báo IDC

▪ 2020: Vũ trụ dữ liệu 35 zettabytes (“35” và 21 chữ số “0”, dự báo 2011) → 44 zettabytes (dự báo 2014); 2025: 180 zettabytes

▪ Amazon: vì mục đích tính toán đám mây, dùng thùng chứa 100 petabytes