Giáo trình bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống điện máy kéo (nghề cơ điện nông thôn) trường cđ cộng đồng lào cai

Nhằm duy trì tình trạng kỹ thuật của hệ thống điện ở trạng thái làm việc với độ tin cậy và an toàn cao nhất phát huy được tối đa công suất, giảm tiêu hao nhiên liệu, giảm ô nhiễm môi trư

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH LÀO CAI

TRƯỜNG CAO ĐẲNG LÀO CAI

GIÁO TRÌNH

BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐIỆN MÁY KÉO

NGHỀ: CƠ ĐIỆN NÔNG THÔN

Trình độ Trung cấp

LƯU HÀNH NỘI BỘ NĂM 2017

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

MÃ TÀI LIỆU: MĐ 14 LỜI GIỚI THIỆU

Trong quá trình sử dụng, trạng thái kỹ thuật của hệ thống điện động cơ xăng

và diesel các máy móc cơ khí nông thôn dần thay đổi theo hướng xấu đi, dẫn tới hư hỏng và giảm độ tin cậy Làm cho các chi tiết, bộ phận mài mòn và hư hỏng theo thời gian, cần phải được kiểm tra, chẩn đoán để bảo dưỡng và sửa chữa kịp thời Nhằm duy trì tình trạng kỹ thuật của hệ thống điện ở trạng thái làm việc với độ tin cậy và an toàn cao nhất phát huy được tối đa công suất, giảm tiêu hao nhiên liệu, giảm ô nhiễm môi trường và an tòa

Để phục vụ cho học viên học nghề công nghệ cơ điện những kiến thức cơ bản

cả về lý thuyết và thực hành bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống điện các máy cơ khí nhỏ Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm :

Bài 1:Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống đánh lửa

Bài 2: Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống cung cấp điện

Bài 3:Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống chiếu sáng

Bài 4: Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thông tín hiệu

Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình của trường cao đẳng Lào Cai logic từ nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống điện cách phân tích các hư hỏng, phương pháp kiểm tra và quy trình thực hành sửa chữa Do đó người đọc có thể hiểu một cách dễ dàng

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn

MỤC LỤC

3 Bài 1:Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống đánh lửa 3-13

4 Bài 2: Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống cung cấp điện 14-27

5 Bài 3:Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống chiếu sáng 28-35

6 Bài 4: Bảo dưỡng, sửa chữa hệ thông tín hiệu

36-41

* Mục tiêu:

- Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại hệ thống đánh lửa;

- Giải thích được cấu tạo, nguyên lý hoạt động của các hệ thống đánh lửa trên máy nông nghiệp;

- Tháo, lắp; nhận dạng; bảo dưỡng; sửa chữa các bộ phận của hệ thống đánh lửa trên máy nông nghiệp đúng quy trình, đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật;

- Rèn luyện tính cẩn thận, nghiêm túc trong công việc

* Nội dung:

1 Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại hệ thống đánh lửa

1.1 Nhiệm vụ

1.1 Nhiệm vụ

- Biến nguồn điện sơ cấp có điện áp thấp (12V) thành nguồn điện có điện áp cao (15  30 KV)

- Phân phối điện áp thứ cấp đến các bugi đánh lửa theo thứ tự làm việc của động cơ

- Tạo ra tia lửa điện để đốt cháy hỗn hợp khí công tác trong xi lanh động cơ ở cuối kỳ nén

1.2.Yêu cầu

Để đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp khí công tác, hệ thống đánh lửa phải đảm bảo được các yêu cầu sau:

- Phải có điện thế đủ lớn để phóng qua khe hở điện cực của bugi

- Tia lửa điện phải có năng lượng lớn đủ để đốt cháy hỗn hợp khí công tác khi khởi động cũng như ở mọi chế độ làm việc khác nhau của động cơ

- Thời điểm đánh lửa phải ứng với góc đánh lửa sớm hợp lý nhất ở mọi chế độ làm việc của động cơ

- Việc tự động điều chỉnh thời điểm đánh lửa phải đơn giản và chính xác

- Giá thành không cao, trọng lượng các thiết bị điện trong hệ thống không lớn

1.3 Phân loại

+ Hệ thống đánh lửa thường.( có tiếp điểm)

+ Hệ thống đánh lửa điện tử:

+ Hệ thống đánh lửa có tiếp điểm

+ Hệ thống đánh lửa không tiếp điểm

2 Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống đánh lửa thường

2.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống đánh lửa thường

Hệ thống đỏnh lửa tiếp điểm

- Trong hệ thống đỏnh lửa này, dũng sơ

cấp (Isc) sẽ đi qua cặp tiếp điểm trong bộ

chia điện (Isc=Itđ)

- Isc và thời điểm đỏnh lửa hoàn toàn phụ

thuộc vào cặp tiếp điểm

- Điều khiển thời điểm đỏnh lửa sớm sử

dụng bộ tự động điều chỉnh gúc đỏnh lửa

sớm ly tõm và chõn khụng

Hỡnh Hệ thống đỏnh lửa tiếp điểm

* Nguyên lý làm việc

Khi đóng khoá điện, dòng điện một chiều I1 sẽ qua cuộn dây sơ cấp (4) Khi tiếp điểm (10) đóng, mạch sơ cấp khép kín

và dòng sơ cấp trong mạch có chiều từ :

(+) ắc quy  khoá điện  điện trở phụ (3)  cuộn sơ cấp (w1)  tiếp điểm (10)  mát  (-) ắc quy

Khi khóa điện ở mức START (nấc khởi động) điện trở phụ đợc nối tắt loại ra khỏi mạch sơ cấp trên Thời gian tiếp điểm

đóng dòng sơ cấp gia tăng từ giá trị I0 đến giá trị cực đại Imax

Cam chia điện(11) quay, tác động tiếp điểm (10) mở ra, mạch sơ cấp bị ngắt (mở) đột ngột, đồng thời từ trờng trong lõi thép bị ngắt đột ngột, từ thông do dòng sơ cấp sinh ra biến thiên móc vòng qua hai cuộn sơ cấp và thứ cấp Trong cuộn sơ cấp sinh ra sức điện động tự cảm C1 có trị số (180

300)(V) Đồng thời trong cuộn thứ cấp xuất hiện một sức điện

động cảm ứng có trị số 18  25(KV) Lúc đó dòng cao áp ở cuộn thứ cấp sẽ đợc dẫn qua con quay (7) bộ chia điện (8) để dẫn

đến bugi (9) và phóng qua khe hở của bugi tạo ra tia lửa điện

đúng thời điểm gần cuối của quá trình nén để đốt cháy hỗn hợp công tác của động cơ

ở cuộn sơ cấp xuất hiện sức điện động U2 = 200  300(V) Lúc này tụ điện sẽ tích điện, làm giảm nhanh sức điện động tự cảm U1 hay nói cách khác, làm cho dòng sơ cấp mất đi đột ngột, để làm xuất hiện sức điện động cảm ứng lớn ở cuộn sơ cấp Tụ điện còn có tác dụng bảo vệ cặp tiếp điểm khỏi bị cháy

2.2.Quy trỡnh thỏo lắp, kiểm tra hệ thống đỏnh lửa thường

2.3 Bảo dưỡng, sửa chữa các bộ phận của hệ thống đánh lửa thường

BƯỚC 1: Kiểm tra tia lửa điện cao áp:

Để dây cao áp từ bô bin cách mát một khoảng 13mm

Khởi động và quan sát tia lửa điện

Nếu không có hoặc yếu -> Bước 2

BƯỚC 2: Kiểm tra dây cao áp trung tâm

Điện trở dây cao áp phải bé hơn 25KΩ

Nếu không đúng thay tồn bộ dây cao áp

BƯỚC 3: Kiểm tra điện nguồn cung cấp cho bô bin và Igniter

Xoay contact máy On

Kiểm tra điện áp tại cực + bô bin: Khoảng 12 vôn

Kiểm tra điện áp tại cực B của igniter: Khoảng 12 vôn

Nếu không có, kiểm tra cầu chì, đường dây, contact…

3 Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống đánh lửa bán dẫn

3.1 Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống đánh lửa bán dẫn

quy từ 12V – 14,2V Bô bin đánh lửa của mạch sơ cấp được xem như là một máy biến thế, có tác dụng chuyển dòng điện ắc quy từ thấp áp lên thành dòng điện cao áp (tức là dòng điện lớn hơn 20.000V)

 Nguồn cao áp được mạch thứ cấp nhận từ bô bin đánh lửa và nhờ thông qua các dây

phin cao áp để có thể truyền đến bugi

Hệ thống đánh lửa điện tử để có thể hoạt động tối ưu như ngày nay (hoàn toàn bằng điện tử), thì các bộ phận cấu tạo của nó đã được cải tiến, phát triển và tối ưu không ngừng từ xưa đến nay qua nhiều cách khác nhau

Ban đầu hệ thống đánh lửa điện tử chỉ điều khiển được bằng tua vít, sau đó là đánh lửa bán dẫn, đánh lửa sớm bằng điện tử và cuối cùng là đánh lửa bằng trực tiếp điều khiển điện tử

Đối với hệ thống đánh lửa bằng điện tử, thông qua các cảm biến như: cảm biến vị trí trục cam, cảm biến vị trí trục khuỷu, cảm biến lưu lượng khí nạp,…và một vài cảm biến khác thì thời điểm đánh lửa sẽ được ECU điều khiển Động cơ muốn làm việc một cách tốt nhất

và hiệu quả nhất thì phải có thời điểm đánh lửa tối ưu nhất

3.2.Quy trình tháo lắp, kiểm tra hệ thống đánh lửa bán dẫn

a Biến áp bị hư hỏng

Cũng như một máy biến thế, biến áp của hệ thống đánh lửa điện tử có thể thường xuyên xảy ra một số hư hỏng thường gặp như:

 Điện trở phụ bị cháy

 Cháy nắp biến áp

 Các vòng dây bị chập mạch làm cháy máy biến áp

 Một số tác động cơ học làm nứt, bể nắp biến áp

b Bộ chia điện bị hư hỏng

Một bộ phận quan trọng tiếp theo của hệ thống đánh lửa điện tử có thể gặp hư hỏng đó chính là bộ điện chia Vào đúng thời điểm cần thiết, bộ phận này có tác dụng giúp phân chia dòng điện cao áp đến đúng thứ tự làm việc của động cơ một cách chính xác nhất Do

đó, nếu bộ phận chia điện gặp tình trạng hỏng hóc thì nó sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến động cơ và hệ thống đánh lửa điện tử