CHUYÊN Đ S 11 Ề Ử
CÁC NƯỚC T B N GI A HAI CU C CHI N TRANH TH GI I Ư Ả Ữ Ộ Ế Ế Ớ
(1919 – 1939) (3 ti t)ế
A. N I DUNG CHUYÊN ĐỘ Ề
I. TR T T TH GI I HÌNH THÀNH SAU CHI N TRANH TH GI I Ậ Ự Ế Ớ Ế Ế Ớ
TH NH T – H TH NG VECXAI – OASINHTONỨ Ấ Ệ Ố
Chi n tranh th gi i th nh t k t thúc, các n c TB đã t ch c h i ngh hoà bìnhế ế ớ ứ ấ ế ướ ổ ứ ộ ị Vecxay và Oasinhton đ phân chia quy n l i. M t tr t t th gi i đ c thi t
l p, mang tên h th ng hòa ậ ệ ố ước VecxaiOasinhton
H th ng VecxaiOasinhton mang l i nhi u l i l c cho các n c th ng tr n. Gây ệ ố ạ ề ợ ộ ướ ắ ậ nên mâu thu n sâu s c gi a các nẫ ắ ữ ước ĐQ
II. CU C KH NG HO NG KINH T TH GI I VÀ NH NG TÁC Đ NGỘ Ủ Ả Ế Ế Ớ Ữ Ộ
Nguyên nhân:
Nh ng năm 1924 – 1929 các n c TB b t n v chính tr , đ t m c tăng tr ng ữ ướ ấ ổ ề ị ạ ứ ưở cao v kinh t Do s n xu t t, ch y đua theo l i nhu n d n đ n cung l n h n ề ế ả ấ ồ ạ ạ ợ ậ ẫ ế ớ ơ
c u. Hàng hoá d th a.ầ ư ừ
10/1929 kh ng ho ng bùng n M r i lan tràn th gi i.ủ ả ổ ở ỹ ồ ế ớ
H u qu : ậ ả
+ Kinh t : Tàn phá n ng n n n kinh t các n c t b n.ế ặ ề ề ế ướ ư ả
+ Xã h i: Hàng tri u ngộ ệ ười đói kh ổ
+ Chính tr : B t n đ nh, các cu c đ u tranh, bi u tình di n ra liên t c lôi kéo hàngị ấ ổ ị ộ ấ ể ễ ụ tri u ngệ ười tham gia
Quan h qu c tệ ố ế: Hình thành 2 kh i đ i l p: Anh – Pháp Mĩ và Đ cItaliaố ố ậ ứ
Nh t, ráo ri t ch y đua vũ trang. Báo hi u nguy c cu c chi n tranh m iậ ế ạ ệ ơ ộ ế ớ
III. CÁC BI N PHÁP THOÁT KH I KH NG HO NG KINH T C A CÁC Ệ Ỏ Ủ Ả Ế Ủ
NƯỚC T B NƯ Ả
1. Chính sách m i c a t ng th ng Mĩ Ph.Rud vengi i pháp thoát kh i ớ ủ ổ ố ơ ả ỏ
kh ng ho ngủ ả
Năm 1932 Rud ven th c hi n chính sách m i.ơ ự ệ ớ
N i dung: ộ
Chính sách kinh t xã h i:ế ộ
+ Nhà nước can thi p tích c c đ i s ng kinh tệ ự ờ ố ế
Trang 2+ Gi i quy t n n th t nghi p thông qua các đ o lu t: ngân hàng, ph c h ng côngả ế ạ ấ ệ ạ ậ ụ ư nghi p, đi u ch nh nông nghi p.ệ ề ỉ ệ
> Nhà nước đi u ti t KT, gi i quy t các v n đ chính tr , xã h i, vai trò c a nhà ề ế ả ế ấ ề ị ộ ủ
nước được tăng cường
K t quế ả:
+ Gi i quy t vi c làm cho ng i th t nghi p đ xoa d u mâu thu n xã h i.ả ế ệ ườ ấ ệ ể ị ẫ ộ
+ Khôi ph c đụ ượ ảc s n xu t.ấ
+ Thu nh p qu c dân tăng liên t c t 1933.ậ ố ụ ừ
Chính sách ngo i giao:ạ
+ Th c hi n chính sách “Láng gi ng thân thi n”.ự ệ ề ệ
+ 11/1933 công nh n và đ t quan h ngo i giao v i Liên Xô.ậ ặ ệ ạ ớ
+ Trung l p v i các xung đ t quân s ngoài châu Mĩậ ớ ộ ự
2. Nước Đ c trong th i k Hítle c m quy n (1933 – 1939):ứ ờ ỳ ầ ề
Kh ng ho ng kinh t th gi i tác đ ng m nh vào kinh t chính tr xã h i ủ ả ế ế ớ ộ ạ ế ị ộ
nước Đ c.ứ
Đ đ i phó, giai c p t s n đ a Hítle th lĩnh Đ ng Qu c Xã lên n m quy n. ể ố ấ ư ả ư ủ ả ố ắ ề
Đ ng c ng s n kiên qu c đ u tranh, nh ng không ngăn c n đả ộ ả ố ấ ư ả ược
Ngày 30/01/1933 Hítle lên làm th tủ ướng – Ch nghĩa phát xít th ng th Đ củ ắ ế ở ứ Trong th i k c m quy n, Hitle th c hi n chính sách ph n đ ng:ờ ỳ ầ ề ự ệ ả ộ
+ Chính tr : ị
Kh ng b đ ng phái dân ch ti n b , đ t công s n ra ngoài vòng pháp lu t.ủ ố ả ủ ế ộ ặ ả ậ
Th tiêu n n C ng hòa Vaima, l p n n chuyên chính đ c tài do Hitle làm th ủ ề ộ ậ ề ộ ủ
tướng t i cao và tuy t đ i.ố ệ ố
+ Kinh t : ế
T ch c kinh t theo hổ ứ ế ướng t p trung m nh l nh, ph c v nhu c u quân s ậ ệ ệ ụ ụ ầ ự
+ Đ i ngo i: ố ạ
Tuyên b rút kh i h i Qu c Liên.ố ỏ ộ ố
Ra l nh t ng đ ng viên quân đ ch, xây d ng nệ ổ ộ ị ự ước Đ c thành m t tr i lính ứ ộ ạ
kh ng l ổ ồ
Ký v i Nh t hi p ớ ậ ệ ước “ch ng Qu c t c ng s n”.ố ố ế ộ ả
Hình thành kh i Phát xít Đ c – Italia – Nh t.ố ứ ậ
M c tiêu: ti n t i chi n tranh đ phân chia l i th gi i.ụ ế ớ ế ể ạ ế ớ
3. Con đường đi t i chi n tranh c a Nh t B n:ớ ế ủ ậ ả
Kh ng ho ng kinh t 1929 – 1933 Nh t:ủ ả ế ở ậ
Trang 3Kh ng ho ng kinh t 1929 – 1933 tác đ ng vào n n kinh t Nh t làm cho kinh t ủ ả ế ộ ề ế ậ ế
b gi m sút tr m tr ng, nh t là nông nghi p.ị ả ầ ọ ấ ệ
Bi u hi n:ể ệ
+ Năm 1931 s n lả ượng công nghi p gi m 32,5%.ệ ả
+ Nông nghi p gi m 1,7%ệ ả
+ Ngo i thạ ương gi m 80%.ả
+ Đ ng Yên s t giá nghiêm tr ng.ồ ụ ọ
H u quậ ả: kh ng ho ng đ t đ nh cao năm 1931, tác đ ng m nh đ n xã h i. ủ ả ạ ỉ ộ ạ ế ộ
+ Nông dân b phá s n.ị ả
+ 3 tri u công nhân th t nghi p. ệ ấ ệ
+ Mâu thu n xã h i lên cao. Nh ng cu c đ u tranh c a nhân dân bùng nẫ ộ ữ ộ ấ ủ ổ
Quá trình quân s hoá b máy Nhà nự ộ ước:
Đ thoát kh i kh ng ho ng Nh t c a tể ỏ ủ ả ậ ủ ướng quân phi t hoá b máy nhà nệ ộ ước, gây chi n tranh xâm lế ược
Đ c đi m c a quá trình quân phi t hoá.ặ ể ủ ệ
+ Di n ra s k t h p gi a ch nghĩa quân phi t v i nông nghi p ti n hành chi n ễ ự ế ợ ữ ủ ệ ớ ệ ế ế tranh xâm lược
+ Quá trình quân phi t hoá kéo dài trong th p niên 30.ệ ậ
Song song v i quá trình quân phi t hoá, Nh t đ y m nh chi n tranh xâm lớ ệ ậ ẩ ạ ế ược + Năm 1931, Nh t đánh chi m vùng Đông B c Trung Qu c, bi n đây thành bàn ậ ế ắ ố ế
đ p đ t n công Châu Á.ạ ể ấ
Nh t tr thành lò l a chi n tranh châu Á.ậ ở ử ế
B. T CH C D Y H C CHUYÊN ĐỔ Ứ Ạ Ọ Ề
I. M C TIÊUỤ
1. Ki n th cế ứ
Đánh giá m i quan h qu c t gi a các nố ệ ố ế ữ ướ ư ảc t b n sau chi n tranh th gi i th ế ế ớ ứ
nh tấ
Trình bày được nguyên nhân và nh ng tác đ ng c a cu c kh ng ho ng kinh t ữ ộ ủ ộ ủ ả ế
th gi i 1929 – 1933.ế ớ
Tóm t t đắ ược nh ng n i dung c b n trong chính sách m i c a Mĩ.ữ ộ ơ ả ớ ủ
Gi i thích nh ng tác đ ng c a chính sách m i đ n tình hình nả ữ ộ ủ ớ ế ước Mĩ giai đo n ạ
1919 – 1939
Trình bày được nh ng bi n pháp phát xít hóa b máy nhà nữ ệ ộ ướ ủc c a Đ c.ứ
Trang 4 Thông báo nh ng bi u hi n c a ch nghĩa quân phi t Nh t B nữ ể ệ ủ ủ ệ ậ ả
So sánh nh ng bi n pháp thoát kh i kh ng ho ng kinh t th gi i 1929 – 1933 ữ ệ ỏ ủ ả ế ế ớ
c a các nủ ước Mĩ, Đ c, Nh t, gi i thích nh ng tác đ ng c a chính sách đó t i tình ứ ậ ả ữ ộ ủ ớ hình th gi i.ế ớ
2. Kĩ năng
Phát tri n kĩ năng khai thác tranh nh, t li u l ch s ể ả ư ệ ị ử
Phát tri n kĩ năng phân tích, so sánh, đ i chi u các s ki n l ch sể ố ế ự ệ ị ử
3. Thái độ
Bi t chia s , thông c m v i nh ng ngế ẻ ả ớ ữ ười lao đ ng b m t vi c làm, đ i s ng khóộ ị ấ ệ ờ ố khăn, do tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t th gi i.ộ ủ ủ ả ế ế ớ
Tôn tr ng và h c t p tinh th n làm vi cọ ọ ậ ầ ệ
Lên án nh ng hành đ ng xâm lữ ộ ược, ch y đua vũ trang c a các l c lạ ủ ự ượng phát xít
4. Đ nh hị ướng các năng l c hình thànhự
Năng l c chungự
Năng l c t h c, năng l c phát hi n và gi i quy t v n đ ; năng l c giao ti p,ự ự ọ ự ệ ả ế ấ ề ự ế năng l c h p tác; năng l c s d ng ngôn ng ự ợ ự ử ụ ữ
Năng l c chuyên bi tự ệ
Năng l c tái hi n hi n tự ệ ệ ượng, s ki n l ch s kh ng ho ng kinh t th gi i, ự ệ ị ử ủ ả ế ế ớ tác đ ng to l n c a nó đ i v i các nộ ớ ủ ố ớ ướ ư ảc t b n gi a hai cu c chi n tranh th gi i.ữ ộ ế ế ớ
Năng l c th c hành b môn: khai thác s d ng tài li u tranh nh, bi u đ ự ự ộ ử ụ ệ ả ể ồ lien quan đ n n i dung chuyên đế ộ ề
Năng l c gi i quy t m i quan h , nh hự ả ế ố ệ ả ưởng c a Hòa ủ ước Vecxai
Oasinhton đ n quan h qu c t sau Chi n tranh th gi i th nh tế ệ ố ế ế ế ớ ứ ấ
So sánh, phân tích nh ng con đữ ường khác nhau c a các nủ ướ ư ảc t b n đ tìm ể cách thoát kh i kh ng ho ng kinh tỏ ủ ả ế
Bi t th hi n chính ki n c a mình v các v n đ l ch s nh : đánh giá v ế ể ệ ế ủ ề ấ ề ị ử ư ề nhân v t Hítle và s xu t hi n c a ch nghĩa phát xít, đe d a n n hòa bình an ninhậ ự ấ ệ ủ ủ ọ ề
th gi i.ế ớ
II. CHU N B C A GIÁO VIÊN VÀ H C SINHẨ Ị Ủ Ọ
1.Chu n b c a giáo viênẩ ị ủ
B n đ chính tr Châu Âu 1914 – 1923ả ồ ị
Tranh nhả nước Đ cứ , Mĩ, Nh t B nậ ả
Tài li u tham kh oệ ả
Trang 5Phi u h c t pế ọ ậ
2.Chu n b c a h c sinh:ẩ ị ủ ọ
Sách giáo khoa, nghiên c u n i dung chuyên đứ ộ ề
Cho HS s u t m tranh như ầ ả nước Đ cứ ,Mĩ, Nh t B nậ ả
Tham kh o tài li u có liên quan bài h cả ệ ọ
III. TI N TRÌNH D Y H C CHUYÊN Đ :Ế Ạ Ọ Ề
1. Gi i thi u c a giáo viênớ ệ ủ
Cu c chi n tranh th gi i th nh t k t thúc năm 1918 đ t ra nhi u v n đ c n ộ ế ế ớ ứ ấ ế ặ ề ấ ề ầ
gi i quy t, đ c bi t là m i quan h c a các nả ế ặ ệ ố ệ ủ ước đ qu c gi a Đ c, Anh, Pháp, ế ố ữ ứ
Mĩ s nh th nào? Tình hình th gi i có gì thay đ i sau năm 1918 và s thay đ i ẽ ư ế ế ớ ổ ự ổ này s tác đ ng tr c ti p ra sao? Chúng ta cùng thay đ i chuyên đ “Các nẽ ộ ự ế ổ ề ướ ưc t
b n gi a hai cu c chi n tranh th gi i” đ tr l i câu h i này.ả ữ ộ ế ế ớ ể ả ờ ỏ
2. T ch c các ho t đ ng h c t pổ ứ ạ ộ ọ ậ
a. Ho t đ ng 1ạ ộ Tìm hi u v tr t t th gi i hình thành sau Chi n tranh ể ề ậ ự ế ớ ế
th gi i th nh t – H th ng Vecxai – Oasinhtonế ớ ứ ấ ệ ố
Ho t đ ng ạ ộ C l pả ớ cá nhân
* Phương pháp: h i đápỏ
Trang 6GV: D n d t h c sinh v t ch c H i ngh hoà bình Vecxay (1919 – 1920) và ẫ ắ ọ ề ổ ứ ộ ị ở Oasinht n (19211922). Cho HS đ c sách tìm hi u n i dung c a hai Hòa ơ ọ ể ộ ủ ước và
H i ngh ộ ị
HS: Đ c sách – tr l i.ọ ả ờ
GV: Nh n xét, b sung ch t ýậ ổ ố
Ho t đ ng ạ ộ C l p.ả ớ
* Phương pháp: h i đápỏ
GV: Cho HS theo dõi l c đ ượ ồ
GV: Hãy so sánh s bi n đ i lãnh th các n c Châu Âu năm 1923 v i 1914.ự ế ổ ổ ướ ớ
GV: V i h th ng VO, tr t t th gi i m i đ c thi t l p nh th nào? Em có ớ ệ ố ậ ự ế ớ ớ ượ ế ậ ư ế
nh n xét gì v tính ch t c a h th ng này?ậ ề ấ ủ ệ ố
HS: D a vào s so sánh trên l c đ – tr l i.ự ự ượ ồ ả ờ
GV: G i ọ các em HS khác b sung.ổ
GV: Ch t ý. ố Đ c m t 1/8 đ t đai, ½ dân s , 1/3 m s t, 1/3 m than… Áo – Hungứ ấ ấ ố ỏ ắ ỏ tách thành 2 nước Áo và Hungari di n tích nh h n r t nhi u. Đ t ÁoHung cũ l pệ ỏ ơ ấ ề ấ ậ
Trang 7thành nh ng nữ ước m i Ti p Kh c, Nam T , m t s đ t đai khác c t cho Rumani, ớ ệ ắ ư ộ ố ấ ắ Italia Ba Lan được thành l p v i vùng đ t thu c ÁoĐ cNga.ậ ớ ấ ộ ứ
Chi n tranh th gi i th nh t k t thúc, các nế ế ớ ứ ấ ế ước TB đã t ch c h i ngh ổ ứ ộ ị
hoà bình Vecxay và Oa Sinh T n đ phân chia quy n l i. M t tr t t th ở ơ ể ề ợ ộ ậ ự ế
gi i đớ ược thi t l p, mang tên h th ng hòa ế ậ ệ ố ước VecxaiOa Sinh T n.ơ
H th ng VecxaiOasinhton mang l i nhi u l i l c cho các nệ ố ạ ề ợ ộ ước th ng tr nắ ậ Gây nên mâu thu n sâu s c gi a các nẫ ắ ữ ước ĐQ
b. Ho t đ ng 2. Tìm hi u v cu c kh ng ho ng kinh t và nh ng tác đ ngạ ộ ể ề ộ ủ ả ế ữ ộ
* Ho t đ ng ạ ộ C l p.ả ớ
* Phương pháp: h i đápỏ
GV: Cho HS theo dõi SGK tìm nguyên nhân kh ng ho ng KT.ủ ả
HS: Xem SGK – tr l i.ả ờ
GV: Nh n xét – ch t ý. Cho HS quan sát hình và tr l i câu h i: Kh ng ho ng ậ ố ả ờ ỏ ủ ả
d n đ n h u qu gì cho các nẫ ế ậ ả ước TB?
Trang 9
HS: tr l i.ả ờ
GV: Nh n xét – ch t ý.ậ ố
GV: Vì sao xu t hi n 2 kh i đ i l pấ ệ ố ố ậ d n đ n chi n tranh?ẫ ế ế
HS: Suy nghĩ tr l i.ả ờ
GV: Nh n xậ ét:
Kh i nhi u thu c đ a.ố ề ộ ị
Kh i ít thu c đ a.ố ộ ị
Nguyên nhân:
Nh ng năm 1924 – 1929 các nữ ước TB b t n v chính tr , đ t m c tăng ấ ổ ề ị ạ ứ
trưởng cao v KT. Do s n xu t t, ch y đua theo l i nhu n d n đ n cung ề ả ấ ồ ạ ạ ợ ậ ẫ ế
l n h n c u. Hàng hoá d th a.ớ ơ ầ ư ừ
10/1929 kh ng ho ng bùng n M r i lan tràn th gi i.ủ ả ổ ở ỹ ồ ế ớ
H u qu : ậ ả
+ Kinh t : Tàn phá n ng n n n KT các nế ặ ề ề ước TB
+ Xã h i: Hàng tri u ngộ ệ ười đói kh ổ
+ Chính tr : B t n đ nh, các cu c đ u tranh, bi u tình di n ra liên t c lôi ị ấ ổ ị ộ ấ ể ễ ụ
kéo hàng tri u ngệ ười tham gia
Trang 10 Quan h qu c t :ệ ố ế Hình thành 2 kh i đ i l p: Anh – Pháp Mĩ và Đ cItaliaố ố ậ ứ
Nh t, ráo ri t ch y đua vũ trang. Báo hi u nguy c cu c chi n tranh m iậ ế ạ ệ ơ ộ ế ớ